Νίκος Μάντης: «Ο Νευρομάντης μου ανατίναξε τον εγκέφαλο»

Το πρώτο βιβλίο που θυμάμαι

Νομίζω πρέπει να ήταν κάποιο εικονογραφημένο, πιθανότατα το Με τους ήρωες του Ομήρου, εκδόσεις Σιδέρη, με την καταπληκτική εικονογράφηση της Janet Grahame-Johnston.

Ανεξίτηλη μαγεία, αντίστοιχη με εκείνη που μου είχε ασκήσει και η σειρά ελληνικής μυθολογίας των αδελφών Στεφανίδη.

Το αγαπημένο μου βιβλίο ως παιδί

Για μερικά χρόνια, εκεί, γύρω στα δέκα, είχα εμμονή με τα μυθιστορήματα «ρωμαϊκής» θεματολογίας και ειδικά με το Quo Vadis του Ερρίκου Σιένκεβιτς (εκδ. Λύρα, 1956) κατόπιν παρακολούθησης μιας επανέκδοσης της παλιάς χολιγουντιανής ταινίας.

Κατά το συνήθειό μου, συνέγραψα καμιά δεκαριά απομιμήσεις εκείνου του αλησμόνητου έπους, από τις οποίες ευτυχώς δεν έχει επιβιώσει καμία.

Το βιβλίο που σημάδεψε την εφηβεία μου

Δύσκολο να βρω ένα. Στην εφηβεία μου για κάποιον αδιευκρίνιστο λόγο διάβασα αρκετό θέατρο, κυρίως Σαίξπηρ, σε μετάφραση Βασίλη Ρώτα. Αρκετά «καθοριστικό» υπήρξε το κείμενο από το Λεωφορείο ο Πόθος του Τένεσι Γουίλιαμς (εκδ. Γκοβόστης, 1973) το οποίο, σε συνδυασμό με τη θρυλική ταινία του Καζάν, με έκανε να στραφώ σε λιγότερο κλασικούς δρόμους.

Το βιβλίο που επηρέασε τη σκέψη μου

Μεγάλη γοητεία μου άσκησε, την εποχή που τον πρωτοδιάβασα, μαθητής, με ελάχιστη προπαρασκευή στο χώρο του φανταστικού, ο Νευρομάντης του Ουίλιαμ Γκίμπσον (μτφρ. Δημήτρης Σταματιάδης, εκδ. Aquarius, 1989).

Κοινώς, μου ανατίναξε τον εγκέφαλο, αλλάζοντας δραστικά τα γούστα και τις αναγνωστικές μου τάσεις.

Το βιβλίο που με έκανε να θέλω να γίνω συγγραφέας

Δεν ξέρω αν υπήρξε ένα βιβλίο που να με κάνει να θέλω να γίνω συγγραφέας, υπήρξε ωστόσο ένα βιβλίο που, γύρω στα είκοσι πέντε, με εισήγαγε σε μια μορφή ποίησης πιο χαμηλόφωνη, πιο καθημερινή, λιγότερο «ιλιγγιώδη» από τον Καρούζο ή το Ρίτσο που διάβαζα τότε. Ήταν η Ανθολογία Νεότερης Ελληνικής Ποίησης 1980-1997 του Ευριπίδη Γαραντούδη (εκδ. Νεφέλη, 1998).

Οι στίχοι των ποιημάτων εκείνων με ενδυνάμωσαν και μου έδωσαν ώθηση για να τολμήσω να γράψω.

Το βιβλίο που ξαναδιαβάζω

Ένα βιβλίο που διάβαζα ξανά και ξανά για καιρό, αρχικά στη μετάφραση Καλογερόπουλου – Μπαμπασάκη (εκδ. Ερατώ, 1984) και έπειτα στο πρωτότυπο, είναι η Λολίτα.

Ποτέ δεν κατάφερα να συμβιβαστώ με την ιδέα ότι μπορεί κάποιος να γράψει τόσο ανυπέρβλητα σε μια γλώσσα η οποία δεν είναι καν η μητρική του. 

Το βιβλίο που χαρίζω

Γενικά δεν χαρίζω βιβλία. Πέρα από αναγνώστης είμαι και βιβλιοσυλλέκτης, κι αυτό δεν έχει να κάνει καθόλου με την αναλογία διαβασμένων-αδιάβαστων, την εξοικονόμηση χώρου και άλλα πεζά παρόμοια. Απλά φιλοδοξώ κάποια στιγμή να μετατρέψω την οικία μου σε μια μπορχεσιανού τύπου βιβλιοθήκη-μαυσωλείο, εργαζόμενος εντατικά για το σκοπό αυτό. Όχι, λοιπόν, δεν χαρίζω – μονάχα δέχομαι χαρίσματα.

Το βιβλίο που άργησα να ανακαλύψω

Άργησα να διαβάσω Νίκο Μπακόλα και ειδικά τη Μεγάλη Πλατεία του.

Πρόκειται για ένα βιβλίο-παρακαταθήκη της γλώσσας μας, που με κατάπιε κανονικότατα σαν βαθύς ποταμός.

Το βιβλίο που ντρέπομαι να λέω ότι έχω διαβάσει

Δεν υπάρχει λόγος να ντρέπεται κανείς για κανένα ανάγνωσμα κι αυτό είναι νόμος. Ωστόσο, περισσότερο για να απαντήσω στην ερώτηση, θα πω ότι ίσως και να μετανιώνω κάπως για τις ώρες που μου πήρε να διαβάσω ορισμένα τηλεοπτικά μπεστ-σέλερ στην άγουρη εφηβεία μου, με αιχμή το επικό μακρινάρι Βόρειοι και Νότιοι του John Jakes (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Τιτλοεκδοτική Καρρέ, 1982) και αφορμή μια σειρά που τότε έσκιζε, αλλά τώρα μάλλον έχει περιπέσει στη λήθη.

Το βιβλίο που διαβάζω τώρα 

Μόλις ολοκλήρωσα το Ακόμα και ο έρωτας του Ντάργκο Γιάντσαρ (μτφρ. Λόισκα Αβαγιανού, εκδ. Καστανιώτη, 2023) και είναι ένα πολύ ωραίο βιβλίο.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Νίκος Α. Μάντης γεννήθηκε στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται. Έχει τιμηθεί με το βραβείο μυθιστορήματος της Ακαδημίας Αθηνών (Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη) για το βιβλίο του Οι τυφλοί, έχει αποσπάσει δύο φορές το βραβείο μυθιστορήματος του ηλεκτρονικού περιοδικού Ο Αναγνώστης, για τα βιβλία Οι τυφλοί και Άγρια Ακρόπολη, ενώ έχει διακριθεί με το The Athens Prize for Literature του περιοδικού (δε)κατα για το μυθιστόρημα Πέτρα Ψαλίδι Χαρτί. Έχει επίσης ασχοληθεί με την ποίηση και τη μετάφραση. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα Αδύνατες πόλεις – Τα χρονικά της προσομοίωσης (εκδ. Καστανιώτη).