Νεκταρία Αναστασιάδου: «Για να ηχεί αληθινό ένα μυθιστόρημα πρέπει να γραφτεί στο ιδίωμα του τόπου του»

Με αφορμή το μυθιστόρημά της «Στα Πόδια της Αιώνιας Άνοιξης» (εκδ. Παπαδόπουλος), η συγγραφέας Νεκταρία Αναστασιάδου μιλά για τη ρωμιοσύνη της Πόλης, το αγαπημένο της πολίτικο ιδίωμα και δίνει τη δική της συνταγή για μια καλή γραφή.

Συνέντευξη στην Ευλαλία Πάνου

ARecipeforDaphneΤο μυθιστόρημά σας εκτυλίσσεται στην ιστορική και σύγχρονη Πόλη και είναι γεμάτο γλαφυρές περιγραφές. Πώς καταφέρατε να ανακαλέσετε μνήμες από μια Πόλη που δεν υπάρχει πια;

Καταρχάς, η Πόλη υπάρχει και θα υπάρχει, απλώς έχει αλλάξει όπως έχουν αλλάξει όλες οι πόλεις. Η Αμερικανίδα συγγραφέας Ada Calhoun έγραψε «Η νοσταλγία, η οποία τρέφει την πίκρα που νιώθουμε προς την αλλαγή, είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη παρόρμηση. Και όμως, για να είμαστε πάντα ευτυχείς με έναν σύζυγο, ή έναν δρόμο, πρέπει να είμαστε ευτυχείς με διαφορετικές παραλλαγές αυτού του ανθρώπου ή αυτής της γειτονιάς». Όταν πραγματικά αγαπάς έναν τόπο, πρέπει να τον αγαπάς ακόμα και όταν αλλάζει. Και εγώ και η αφηγήτριά μου, η Αθηνά, αποθυμούμε την Πόλη του χθες, αλλά την αγαπάμε και σήμερα. Όσον αφορά το πώς έγραψα για την Πόλη όπως τη θυμάται η Αθηνά, πριν γεννηθώ καν, πέρασα πάρα μα πάρα πολύ χρόνο ακούγοντας τους μεγαλυτέρους μου.

Το πρώτο σας βιβλίο, A Recipe for Daphne, είναι γραμμένο στα αγγλικά και υπήρξε υποψήφιο για αρκετά βραβεία. Διαδραματίζεται κι αυτό στην Κωνσταντινούπολη – η αγάπη σας για την Πόλη και την ιστορία της είναι κάτι παραπάνω από προφανής. Νιώθετε την ανάγκη να κρατήσετε ζωντανή τη ρωμιοσύνη της Πόλης και μέσω της συγγραφής;

Όντως, το βιβλίο ήταν στη long list για το Dublin Literary Award και προκρίθηκε στη short list για τo βραβείo Runciman, και έτσι έμαθε ο κόσμος ολόκληρος ότι ακόμα υπάρχει ρωμιοσύνη στην Πόλη. Όμως, ένας άνθρωπος δεν μπορεί να βαστήξει ζωντανή μια κοινότητα. Για να συνεχίσει η ρωμιοσύνη, θα πρέπει κάθε Ρωμιός να δημιουργεί με τον δικό του τρόπο. Αυτό που μπορώ να κάμω εγώ είναι να δώσω καινούρια ζωή στη λαλιά της Πόλης.

Νομίζω ότι υποτιμούμε τον Έλληνα αναγνώστη, ο οποίος έχει ευρύτερο λεξιλόγιο από αυτό που χρησιμοποιείται στον τύπο.

Χρησιμοποιείτε μια ιδιαίτερη γλώσσα με αρκετούς ιδιωματισμούς, καθώς ένας από τους στόχους σας είναι η αναβίωση του πολίτικου ιδιώματος. Φοβηθήκατε ότι αυτή η επιλογή σας ίσως ξενίσει –ή και δυσκολέψει– τους αναγνώστες;

Καθόλου. Γνωρίζω καλά τι καταλαβαίνει ο Έλληνας αναγνώστης και τι όχι, και πάντα βρίσκω τρόπο μέσα στο κείμενο να περάσω το νόημα των πολίτικων λέξεων και εκφράσεων. Νομίζω ότι υποτιμούμε τον Έλληνα αναγνώστη, ο οποίος έχει ευρύτερο λεξιλόγιο από αυτό που χρησιμοποιείται στον τύπο. Αν κάποιος δεν μπορεί να διαβάσει εμένα, δεν μπορεί να διαβάσει ούτε τον Καζαντζάκη.

Σε μια προσπάθεια να αναδείξετε την ομορφιά του πολίτικου ιδιώματος στον κόσμο, αναρτάτε καθημερινά μία πολίτικη λέξη ή έκφραση στον λογαριασμό σας στο Twitter. Πώς ξεκίνησε αυτό; Αν θέλετε, μοιραστείτε μία έκφραση μαζί με τη σημασία της.

Ξεκίνησα πριν από δυο χρόνια, όταν ένας γνωστός εκδοτικός οίκος ενδιαφέρθηκε να μεταφράσει το πρώτο μου βιβλίο, A Recipe for Daphne, στα ελληνικά από τα αγγλικά. Τους ενημέρωσα ότι θα το μεταφράσω εγώ η ίδια στα πολίτικα ελληνικά, και αν θέλουν μπορώ να τους στείλω τα πρώτα κεφάλαια. Αμέσως με απαντήσανε ότι δεν ενδιαφέρουνται για βιβλία γραμμένα σε «ιδιόλεκτο» (sic). Κρίμα που δεν γυρέψανε πρώτα τη λέξη στο λεξικό για να μην εκτεθούνε. Εν πάση περιπτώσει, πάντα προσπαθώ να δώσω μια δημιουργική απάντηση στα εμπόδια, και αποφάσισα να κάμω μια σειρά στο Twitter για το πολίτικο ιδίωμα, την οποία παρακολουθούν χιλιάδες άνθρωποι σε όλον τον κόσμο. Τώρα το ίδιο κάμνω στο Instagram και στο Facebook στη σελίδα Στα Πόδια της Αιώνιας Άνοιξης.

Μια ανάρτηση που αγαπήθηκε πολύ είναι το «σικτίρ πιλάφι», δηλαδή το κέρασμα που σερβέρνουμε όταν έχουμε βαρεθεί τους καλεσμένους, για να τους πούμε διακριτικά να φύγουνε. Παλιότερα, στους ρωμαίικους γάμους σερβέρνανε ένα γλυκό πιλάφι για να δείξουνε ότι το γλέντι τέλεψε, και το κέρασμα αυτό πήρε το όνομα σικτίρ πιλάφι. Σήμερα δεν είναι κυριολεκτικά πιλάφι, αλλά το τελευταίο κέρασμα για να ξεκουμπιστούνε οι μισαφιραίοι.

Πρέπει να είμαστε πιο δραστήριοι και πιο δημιουργικοί, και να σταματήσουμε να κλαιγόμαστε· αν το καταφέρουμε αυτό, θα αναγκάσουμε τον κόσμο να μας μάθει.

Δεν υπάρχει μεγάλη ορατότητα και πληροφόρηση για τη ρωμαίικη κοινότητα της Πόλης σήμερα. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό; Δώστε μας, αν μπορείτε, μια εικόνα της ρωμιοσύνης της Κωνσταντινούπολης.

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι, αλλά ο κυριότερος είναι ότι εμείς οι ίδιοι δεν δίνουμε ένα δυνατό παρόν. Πρέπει να είμαστε πιο δραστήριοι και πιο δημιουργικοί, και να σταματήσουμε να κλαιγόμαστε· αν το καταφέρουμε αυτό, θα αναγκάσουμε τον κόσμο να μας μάθει.

nektaria anastasiadou

Το 2019, η Νεκταρία Αναστασιάδου κέρδισε το πρώτο βραβείο στον Ζωγράφειο Αγώνα, λογοτεχνικό διαγωνισμό που θεσμοθετήθηκε στην Κωνσταντινούπολη από τον 19ο αιώνα. Το πρώτο της βιβλίο, Α Recipe for Daphne, γραμμένο στα αγγλικά, εκδόθηκε από τον American University in Cairo Press το 2021 και χαρακτηρίστηκε από την Washington Post ως «λαχταριστό ντεμπούτο, ίσως το πρώτο σύγχρονο αγγλόφωνο μυθιστόρημα που καταπιάνεται με τους Ρωμιούς της Πόλης». Η Elif Shafak, γράφοντας στους NewYork Times, συμπεριέλαβε το A Recipe for Daphne στη λίστα των αγαπημένων βιβλίων της για την Κωνσταντινούπολη. Το 2022, το βιβλίο προκρίθηκε στη Short List για το Runciman Award, έλαβε Εύφημη Μνεία στο Eric Hoffer Award και ήταν επίσης υποψήφιο για το Dublin Literary Award. Διηγήματα της Αναστασιάδου έχουν δημοσιευθεί σε ανθολογίες και στον Τύπο, διεθνώς. 

Η αφήγηση εναλλάσσεται από το πρώτο στο δεύτερο ενικό. Σε τι εξυπηρετεί αυτό;

Η αφήγηση είναι η σκέψη της Αθηνάς, όχι η γραφή της. Αν παρατηρήσετε τις σκέψεις σας, θα διείτε ότι συχνά μιλάτε μέσα στο κεφάλι σας με κάποιο σημαντικό άτομο – με έναν γονιό, τον σύζυγο, τα παιδιά, έναν καλό φίλο, τον δημόσιο υπάλληλο που μόλις σας θύμωσε. Άλλες φορές μιλάτε με τον εαυτό σας. Δηλαδή, η σκέψη έχει άλλοτε μορφή μονολόγου, άλλοτε μορφή διαλόγου. Έτσι είναι ο φυσικός εσωτερικός διάλογος-μονόλογος που γένεται μέσα σε κάθε άνθρωπο.

Στα Πόδια της Αιώνιας ΆνοιξηςΥπάρχουν πολλά βιβλία των οποίων οι ιστορίες διαδραματίζονται στην Κωνσταντινούπολη. Σας προβλημάτισε αυτή η συνθήκη κατά τη συγγραφή; Είχατε στο μυαλό σας την ενδεχόμενη σύγκριση με συναδέλφους σας ή δεν σας απασχόλησε;

Όχι. Δεν προβληματίστηκα, ούτε και έπρεπε. Κάθε ιστορία είναι διαφορετική. Άλλωστε, ποτέ πριν δεν γράφτηκε βιβλίο τελείως στα πολίτικα. Μόνο βιβλία που πασπαλίζουνται με κάποια πολίτικα. Για να ηχεί αληθινό ένα μυθιστόρημα πρέπει να γραφτεί στο ιδίωμα του τόπου του.

Η πολίτικη μαγειρική και κουζίνα είναι ένα απ’ τα συστατικά της ιστορίας σας. Αν μπορούσατε να δώσετε τη «συνταγή» μιας καλής ιστορίας με μαγειρικούς όρους, ποια θα ήταν αυτή;

Δεν μπορώ να σας δώσω συνταγή για μια καλή ιστορία, επειδή η κάθε ιστορία έχει δική της πορεία. Όμως μπορώ να σας δώσω μια συνταγή για γραφή:

Συνταγή Γραφής

1. Αποβραδίς μάθετε αγγλικά, επειδή τα καλύτερα βιβλία τεχνικής είναι γραμμένα στα αγγλικά. Πάρτε πρώτα το Stein on Writing του Sol Stein, κάμτε ένα προζύμι, και βάλτε το σε ζεστό μέρος να φουσκώσει.
2. Το πρωί, ψήστε έναν καφέ για τη γιαγιά, τον παππού ή κάποιον ηλικιωμένο γείτονα που έχει πολλές ιστορίες. Συνοδέψτε τον καφέ με κανέναν κουραμπιέ ή καμιά μπουγάτσα, επειδή πρέπει να κάθεστε πολλές ώρες με τους ηλικιωμένους, για να βγει το σερμπέτι τους.
3. Όταν θα έχετε πιάσει μια ιδιαίτερη φωνή ή κάποια εικόνα που σας εμπνέει, πάρτε το προζύμι της τεχνικής και προσθέστε τα υλικά που δανειστήκατε από τις μούσες σας, για να κάμετε μια καλή ζύμη.
4. Βάλτε τη ζύμη στη φόρμα που δημιουργήσατε εσείς, επειδή οι καλές ιστορίες έχουνε τις δικές τους μορφές. Μπορεί να είναι διήγημα, άρθρο, μυθιστόρημα, ό,τι θέλετε· αλλά πρέπει να φτάσετε την ιστορία μέχρι το τέλος.
5. Δουλέψτε ξανά και ξανά τη ζύμη με την τεχνική που μάθατε από τον Stein και τους άλλους.
6. Αν χαλάσει δεν πειράζει. Μην το σερβίρετε. Οι πρώτες δοκιμές είναι συνήθως για πρακτική, όχι για έκδοση.
7. Ξεκινήστε ξανά από το #1 μέχρι να σας βγει.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Συνέντευξη με τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, ιστορικό της τέχνης Άλκη Χαραλαμπίδη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Τέχνη εκ των πραγμάτων» (εκδ. University Studio Press). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Δύσ...

Αγνή Μαριακάκη: «Οφείλουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στα παιδικά μας τραύματα»

Αγνή Μαριακάκη: «Οφείλουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στα παιδικά μας τραύματα»

Μιλήσαμε με την ψυχολόγο και κοινωνική ερευνήτρια Αγνή Μαριακάκη με αφορμή το βιβλίο της «Μάθε από το παρελθόν σου, αγάπησε τον εαυτό σου, ζήσε τη ζωή που σου αξίζει», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Key Books. 

Συνέντευξη στην Ελένη Κορόβηλα

...
Ντορίνα Παπαλιού: «Η ηρωίδα μου αναζητά μέσα της κρυφές φωνές, τον αυθεντικό της εαυτό»

Ντορίνα Παπαλιού: «Η ηρωίδα μου αναζητά μέσα της κρυφές φωνές, τον αυθεντικό της εαυτό»

Μια συνομιλία με τη συγγραφέα Ντορίνα Παπαλιού με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Η φωνή στα χέρια της» (εκδ. Ίκαρος). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

Έχουν περάσει περίπου δέκα χρόνια από τότε που η Ντορίνα Παπαλιού έγραψε το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ