Η Ξανθή Κουγιάλη μας συστήθηκε πρόσφατα με την ποιητική της συλλογή «Πρόσθιος θάλαμος» (εκδ. Ιωλκός).
Επιμέλεια: Book Press
Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής; Τι το καινούργιο φέρνει;
Η αλήθεια είναι ότι ναι, είμαι ένας ακόμη ποιητής, όμως αρκεί αυτό σαν σκέψη για να μην γράψω όσα θέλω; Αν αρκεί αυτό, τότε τίποτα μετά τον Τ.Σ. Έλιοτ και τον Ντοστογιέφσκι, όπως και πολλούς άλλους, δεν θα έπρεπε να έχει γραφτεί. Αποτελούμε εξέλιξη των δασκάλων μας και δημιουργούμε μια καινούργια φωνή σε έναν λογοτεχνικό κόσμο. Σίγουρα παίρνουμε στοιχεία από το παρελθόν και τα φέρνουμε στο σήμερα αλλά δεν βρίσκω νόημα και σκοπό στην υποβάθμιση καμίας λογοτεχνικής προσπάθειας. Άλλωστε τα λόγια μας έστω και έναν να καταφέρουν να αγγίξουν, τότε η σύνδεση είναι επιτυχημένη.
Με ποιους στίχους από τη συλλογή σας θα τη συστήνατε σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτα γι’ αυτήν;
«Μόνο παλεύω
Μια μάχη φιλική
Που χωρίς αυτή δεν υπάρχει κίνητρο»
«Γιατί δεν γνώρισα πραγματικά κανέναν
Παρά μόνο τον εαυτό μου και ζω με αυτόν
Και τα ψέματα που έχτισε το κεφάλι μου»
Σίγουρα δεν υπάρχει μια αλήθεια. Ένας φυσικός είχε πει πως αν πάρεις εκατό ανθρώπους στο βουνό και τους ρωτήσεις «ποια απόχρωση του πράσινου είναι αυτή;», ο καθένας θα σου δώσει διαφορετική απάντηση. Αυτό αλλάζει πολύ την αντίληψή μας για αυτά που βλέπουμε.
Πώς κατανοείτε τον περίφημο στίχο του Γιώργου Σεφέρη «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας»;
Αντιλαμβάνομαι τον στίχο ως το ότι η ποίηση και όσα γράφουμε είναι σκέψεις, συναισθήματα και καταστάσεις πολλών ανθρώπων και όχι ενός. Αυτή είναι η δύναμη της ποίησης. Είναι ένα πανανθρώπινο μέσο επικοινωνίας και ψυχολογικής έκφρασης που μπορεί να αγγίξει πολλούς ανθρώπους και να φέρει τον κόσμο σε επικοινωνία τόσο μεταξύ του, όσο και με τον ίδιο του τον εαυτό. Με κάνει να αισθάνομαι λιγότερο μόνη.
Ελληνική ποίηση, μεταφρασμένη ποίηση. Ποιο είναι το δικό σας «αναγνωστικό ισοζύγιο»;
Μου αρέσει να εξερευνώ την ποίηση. Σίγουρα δεν με επηρεάζουν όλα στον ίδιο βαθμό. Υπάρχουν πολλοί ποιητές, παλαιότεροι και νεότεροι, Έλληνες και ξένοι, που αξίζουν ανάγνωση είτε συμφωνώ με το ποιητικό τους στυλ είτε όχι. Είμαι ένας άνθρωπος που αν βρω ένα βιβλίο, θα το διαβάσω από την αρχή έως το τέλος, ανεξάρτητα από το αν θα μου αρέσει στη διαδρομή. Κυρίως διαβάζω ξένη ποίηση τον τελευταίο καιρό, αλλά έχω διαβάσει και αρκετούς Έλληνες στο παρελθόν. Δεν είναι τόσο αυτό που θα πεις, αλλά ο τρόπος που βρίσκει ο καθένας μας να εκφράσει το ίδιο πράγμα και αυτό είναι που κάνει την ποίηση και τη λογοτεχνία μια μαγευτική τέχνη. Και οι δυο αξίζουν τον χρόνο μου και προσπαθώ να τον μοιράζω όσο μπορώ.
Είναι αδύνατο να μην βλέπω την ποίηση που υπάρχει μέσα στις τέχνες και κάποιες φορές να την εκφράζω με τον δικό μου τρόπο.
Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες -εικαστικά, μουσική, κινηματογράφος κ.ά.- το ποιητικό σας έργο;
Φυσικά και με επηρεάζουν άλλες τέχνες. Πρώτα από όλα, η μουσική, ο κινηματογράφος και η γλυπτική. Ασχολούμαι και η ίδια με τη μουσική και δεν θεωρώ τυχαίο που κάποιοι σκηνοθέτες χρησιμοποίησαν σε ταινίες ποιήματα ή στίχους μεγάλων ποιητών, όπως και μουσική από πολλούς καλλιτέχνες. Με βοηθούν και με επηρεάζουν δείχνοντάς μου πως αυτό που σκεφτόμουν δεν έχει μια μοναδική κατεύθυνση και λύση. Οι επιλογές και οι δρόμοι είναι ανεξάντλητοι. Άλλες φορές σκέφτομαι εικόνες ή μου δείχνουν εικόνες, που είναι ποιητικό μόνο και μόνο να τις κοιτάς. Η μεγαλύτερη πηγή έμπνευσης είναι η ίδια η ζωή και αυτά που βλέπουμε καθημερινά. Όλες οι τέχνες μιλάνε από μόνες τους και ταυτόχρονα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Είναι αδύνατο να μην βλέπω την ποίηση που υπάρχει μέσα στις τέχνες και κάποιες φορές να την εκφράζω με τον δικό μου τρόπο.
