Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Κάθονταν στα ψηλά σκαμπό σ’ ένα ρετσινάδικο που έμπαζε από παντού, στη στοά, με τα μπουφάν τους φορεμένα. Μπροστά τους η λαδόκολλα – όλα τα καλά του θεού- μπιφτέκια, παντσέτες και λουκάνικα, πατάτες, καυτερές και φέτα λαδορίγανη, πικάντικη, και λεπτά κρεμμύδια γαρνιτούρα με μικρά ίχνη μαιντανού, κι από ένα τσίπουρο και κρασί στο καρτούτσο και σιγοέπιναν κάτω από τους ήχους ενός άκαιρου λάτιν, επετειακού ωστόσο, που χτυπούσε δυνατά κι αψυχολόγητα το στενό, τους ανθρώπους και τα πράγματα και γυρνούσε πίσω άπρακτο, κέφι δεν υπήρχε πουθενά, απουσίαζε εντελώς κι ας ήταν κρεμασμένες μάσκες παντού πιερότοι σερπαντίνες και οι σερβιτόροι ας φορούσαν κι αυτοί αστραφτερά καπέλα γουέστερν ή κόκκινα σατανικά κέρατα ο ψήστης πού έβγαινε κάθε τόσο και παρέδινε την καινούργια παραγγελία για τα γύρω τραπέζια. 

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Ανατόλια: Τονισμένη σε οποιαδήποτε συλλαβή, παρεξηγημένη, την επισκέφθηκα επανειλημμένα, κάθε της γωνιά, νότια, κεντρική, βόρεια, ανατολική, και διέσχισα με λεωφορεία, ημέρα και νύχτα, πεδιάδες, ποτάμια και χιονισμένα βουνά, πόλεις και χωριά. Την επισκέφθηκα και διαφορετικά, κάποιο απόγευμα σε έναν κινηματογράφο του Μανχάταν, άφωνη μπροστά στην οθόνη, παρακολουθώντας το «Μια φορά κι έναν καιρό στην Ανατόλια», όπως είχα παρακολουθήσει άλλοτε μια άλλη ταινία: «Μια φορά κι έναν καιρό στην Αμερική». 

Της Έλενας Χουζούρη

H σχέση του Στάθη Λιβαθινού με την θεατρική διασκευή και σκηνοθεσία μεγάλων έργων της λογοτεχνίας δεν είναι καινούργια και ανανεώνεται συνεχώς. Η σκηνοθεσία δύο εμβληματικών έργων της ελληνικής γραμματείας, της «Φόνισσας» του Παπαδιαμάντη και του «Ερωτόκριτου» του Β. Κορνάρου που παίζονται στο «Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας και στο «Ακροπόλ» αντίστοιχα, είναι χαρακτηριστική.

Της Βίκυς Βασιλάτου

Πριν χρόνια, πέρασα μια περίοδο που διάβασα όλα τα θεατρικά του Σαίξπηρ και τις διάφορες αναλύσεις γύρω από αυτά. Τότε είναι που έπεσα σε ένα και μετά σε άλλο και σε άλλο -δεισιδαιμονικά θα τα χαρακτήριζα- άρθρα για τον Μάκμπεθ. Τα άρθρα αυτά υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι του θεάτρου θεωρούν γρουσουζιά να πουν το όνομα της τραγωδίας μέσα σε ένα θέατρο· αναφέρονται σε αυτή έμμεσα, με τίτλους όπως Η Σκωτσέζικη Τραγωδία, Το Σκωτσέζικο Έργο ή ΜακΜπί. Και μάλιστα, όταν γίνεται αναφορά στον βασικό χαρακτήρα, αποφεύγουν το όνομά του και τον αποκαλούν «Ο Σκωτσέζος Βασιλιάς». 

Η μετάφραση δεν σταματά

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Μόλις το προηγούμενο βράδυ είχα δει από τα πλατιά παράθυρά μου το φεγγάρι, μια φέτα πεπονιού στη μέση των απέναντι πολυκατοικιών, και είχα πάρει μαζί μου, έντονα, την εικόνα, τη γεύση του και το άρωμά του, όταν πήγα για ύπνο. 

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Από προχτές διαβάζω το «Ζερμινάλ». Το βρήκα στο αυτοκίνητo, αφημένο στο παρμπρίζ, ελαφρώς μουλιασμένο από το βραδινό ψιχάλισμα. Είναι ένα παλιό αντίτυπο του 1950 με σκληρό γαλαζωπό εξώφυλλο και κίτρινες σελίδες. Υπάρχει ένα σημείωμα του μεταφραστή που αναφέρεται στον Διόδωρο και στα ορυχεία της Αιγύπτου με τους δούλους και τους φυλακισμένους. Από bookcrossing δεν είχα ιδέα. Δέχτηκα απλώς το βιβλίο σαν δώρο και άρχισα να το διαβάζω. Γνώριζα το διανοούμενο Ζολά που με τα άρθρα-κατηγορώ και τις αποκαλύψεις του κλέβει την παράσταση. Δικαίωσε τον Ντρέιφους και έφτασε να προκαλέσει το διαχωρισμό εκκλησίας και κράτους, κι ας μην έζησε για να το δει. 

Της Αναστασίας Καμβύση

Ο Νίκος Ορφανός συμπρωταγωνιστεί με τον Κωνσταντίνο Κάππα στο Τάβλι του Δημήτρη Κεχαϊδη. Οι δύο ηθοποιοί υπογράφουν από κοινού τη σκηνοθεσία του έργου που παρουσιάζεται στη σκηνή του Τριανόν Filmcenter, στην Κοδριγκτώνος, κάθε Τρίτη και Τετάρτη, στις 9 το βράδυ.

Της Έλενας Χουζούρη

Ρωμαίοι από την μία πλευρά του Τίβερη, Ετρούσκοι από την άλλη. Έτοιμοι να αλληλοσπαραχθούν. Και στη μέση μια γυναίκα. Η Κλέλια. Ρωμαία πατρικία, ωραία, γενναία και ερωτευμένη με τον επίσης ερωτευμένο μαζί της και επίσης γενναίο Οράτιο, αξιωματικό του στρατού των Ρωμαίων. Την οποία ωραία, γενναία και ερωτευμένη Κλέλια έχει αρπάξει ο κακός βασιλιάς των Ετρούσκων Πορσένια και την κρατάει όμηρο. Σαν να μην έφτανε αυτό, ο έτερος ακόμα πιο κακός καθότι και προδότης, Ταρκίνιος, πρώην αξιωματικός των Ρωμαίων και νυν των Ετρούσκων, ελπίζει ότι με μηχανορραφίες και δόλια τεχνάσματα θα κερδίσει και τον θρόνο της Ρώμης και την Κλέλια. Εξαπατά λοιπόν τον καλό και ερωτευμένο Οράτιο και νάτη η σύγκρουση στον Τίβερη. 

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Φτύνω, φτύνεις, φτύνει. Εξάλλου δεν υπάρχει πουθενά καμιά απαγορευτική πινακίδα για το πτύειν, ούτε και για οτιδήποτε σχετικό. Καληώρα ο παλιός μου δάσκαλος στο Δημοτικό. Διάλειμμα στη μεγάλη αυλή, χειμώνας. Καθάριζε ηχηρά τη μύτη του πιέζοντάς την ανάμεσα στο δείκτη και τον αντίχειρα, πετούσε ελεύθερα και μακριά το αποτέλεσμα της επιχείρησης και μετά τη σκούπιζε κανονικά με το μεγάλο τετράγωνο καλοσιδερωμένο μαντίλι πού ’βγαζε -τακτικός -από την τσέπη του σακακιού του. Δεν ήταν κακός άνθρωπος. Δεν θυμάμαι τουλάχιστον καμιά αδικία του σε βάρος της τάξης, όπως έχω να θυμάμαι για άλλους. 

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Από τα χρόνια της επιφυλλίδας μου «Επικαιρότητες» στον εβδομαδιαίο «Ελληνικός Ταχυδρόμος» –εκδιδόταν στο Μόντρεαλ, Καναδά, που υπήρξε ένας σημαντικός φορέας ειδήσεων, διατήρησης και εμπλουτισμού της γλώσσας μας, με διασκεδαστικές, ψυχαγωγικές πληροφορίες, και λογοτεχνικές στήλες, και επιπλέον αγωνιστικός στα χρόνια της στρατιωτικής χούντας– έχω κρατήσει πολλές και ποικίλες αναμνήσεις. 

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Τα πολιτικά συνθήματα, εργατικά, ανατρεπτικά, επαναστατικά, βγαίνουν μέσα από τις λαϊκές μάζες, από διεργασίες κοινωνικές και οικονομικές, ακόμα και όταν συμβαίνουν αυθόρμητα. Ας θυμηθούμε το Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία και τη γέννησή του. 

Της Δήμητρας Κονδυλάκη

Με αφορμή την πρώτη παρουσίαση του Stallerhof τουΦραντς Ξάβερ Κρετςστην Ελλάδα, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου και μετάφραση Κοραλίας Σωτηριάδου στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Το ανέβασμα του Στάλλεχοφ και η παρουσία του Φραντς Ξάβερ Κρετς στην Αθήνα, από τους σημαντικότερους και τους πλέον πολιτικοποιημένους γερμανούς δραματουργούς, φέρνει αναπόφευκτα στην επιφάνεια το ζήτημα του «πολιτικού θεάτρου» και της έννοιας που μπορεί να πάρει αυτό σήμερα.

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Όλοι ξέρομε πως η γλώσσα, όχι μόνο η ελληνική, θεωρείται το σημαντικότερο εργαλείο επικοινωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους, είναι το πλέον ζωντανό και επομένως υπαγόμενο διαρκώς από τη χρήση του σε φθορά ή προσαρμοζόμενο στις εκάστοτε κοινωνικές συνθήκες. Εξάλλου έχουν γραφτεί από γλωσσολόγους και κοινωνιολόγους πολλοί τόμοι. 

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Αξημέρωτα έχουμε βγει με τα σκουπίδια από το σπίτι, απαρηγόρητοι που αφήσαμε το κρεβατάκι μας. Συνηθίζουμε σιγά σιγά – το τραύμα της γέννησης. Ξυπνητήρι –γυρνάς από το άλλο πλευρό, σηκώνεσαι μετά– τουαλέτα, χάπια, γάλα, άγχος. Ένα «άντε…» κρέμεται, δαμόκλεια σπάθα πάνω απ’ τα κεφάλια μας, ευτυχώς δεν το ξεστομίζουμε. Οχτώ παρά είκοσι είμαστε κιόλας μπροστά στα Δικαστήρια. 

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Η Αμίνα ήρθε πάλι με δώρα βιβλία στο καφενείο στην Παύλου Μελά, παραμονή πρωτοχρονιάς. Η αυτοβιογραφία ενός σκιάχτρου του Β.Cyrulnik για τη Λίνα και Τη μυστική γραφή του S.Barry για μένα. Η Λίνα όπως κάθε χρόνο μας χάρισε το ημερολόγιο των Τσιάπας, «οργή κι αξιοπρέπεια, οι γέφυρές μας, οι γλώσσες μας». Συζητήσεις για το κοινωνικό ιατρείο όπου πηγαίνει μια φορά την εβδομάδα τώρα που βγήκε στη σύνταξη η Αμίνα και για τη δύσκολη καθημερινότητα στο σχολείο της στη Γλαύκη η Λίνα.

Το εορταστικό πέρασμα από τον ένα χρόνο στον επόμενο μοιάζει με τέχνασμα. Τεχνικά, αγνοώ αν τα τεχνάσματα επιδέχονται αλλαγές, αν υπόκεινται στη φθορά του χρόνου, αν είναι συναρμολογημένα από ελάσματα και βίδες ή από λέξεις μεγαλοποιημένες ή υποτιμημένες από την ανθρώπινη φαντασία. 

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Της Βίκυς Βασιλάτου

Κάθε σπουδαίος πίνακας κατέχει την τέχνη της διήγησης διάφορων ιστοριών. Όσο περισσότερο αποστασιοποιείσαι από αυτές άλλο τόσο τις οικειοποιείσαι. Αυτός είναι άλλωστε κι ο ρόλος της τέχνης. Σύμφωνοι, αλλά όταν ήρθα αντιμέτωπη με συνολικά 40 έργα από λάδι σε ξύλο ή καμβά του Dino Valls, αφέθηκα σε έναν σπάνιο ανεμοστρόβιλο που με παρέσυρε στον κόσμο μιας φαντασιακής πραγματικότητας. Ένιωσα την ανάγκη να μεσολαβήσει κάμποσος χρόνος για να είμαι σε θέση να επεξεργαστώ και να καταγράψω τι εισέπραξα από την έκθεσή του, Ταξίδι στον ισπανικό μαγικό ρεαλισμό. Και διαπίστωσα ότι δεν έχει τελειωμό το ταξίδι των όσων είδα. 

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Η λέξη του τίτλου αναλύεται ως επική βιογραφία (biography+epic) ή ως βιογραφική ταινία (biography+picture): πρόκειται για ένα δημοφιλές είδος που φέρνει τα δημόσια πρόσωπα κοντά στον θεατή ενισχύοντας τον μύθο τους, αναθεωρώντας τις προκαταλήψεις υπέρ τους ή εναντίον τους.

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Όταν ζούσα με τον θείο μου, αδελφό της μαμάς μου, στη Νέα Ορλεάνη της Λουιζιάνα, δεν είχα καταλάβει τίποτα. Τις εμπειρίες μου τις ερμήνευσα χρόνια αργότερα. Τότε δεν ήξερα την έννοια της εγκληματικότητας και ούτε αν υπήρχε σ’ εκείνη την πόλη όπου, πρώτον, μου άρεσε η Ποντσαρτρέιν λίμνη, στην οποία κολυμπούσα, και δεύτερον, το Φρεντς Κουόρτερ, το οποίο επισκεπτόμουν όσο συχνά μπορούσα – μάλλον κρυφά από τον θείο μου. 

Tου Πάρι Κωνσταντινίδη

Αν και σήμερα αποκαλούμε βάναυσο μόνο κάποιον που συμπεριφέρεται με βιαιότητα και σκληρότητα, αρκετά παλαιότερα ο Αριστοτέλης χαρακτήριζε ως βάναυσους τους αστοιχείωτους και τους αμόρφωτους. Την ατυχία της συνάντησης με έναν, κατά τις δύο σημασίες της λέξης, βάναυσο είχε πρόσφατα ένα βιολί που κατασκευάστηκε στον μεσοπόλεμο, το οποίο έπεσε θύμα της πολιτικής πωλήσεων της εταιρίας PayPal, θυγατρικής της Ebay.

Είχα δεχτεί μια πρόσκληση για ένα πάρτι συγγραφέων. Επειδή η πρόσκληση δεν ήταν γραπτή σε χαρτί να την στριφογυρίζω στα δάχτυλά μου, αλλά προφορική, την βασάνιζα στο μυαλό μου. 

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Της Δήμητρας Κονδυλάκη

Κριτική για τις παραστάσεις Ένας Όμηρος του Brendan Behan σε σκηνοθεσία Τατιάνας Λύγαρη στο Τρένο στο Ρουφ & Μετά ΙΙ μια performance για την καταστροφή του κόσμου σε σκην. Έλλης Παπακωνσταντίνου στο Βυρσοδεψείo.

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Η θεαματική εποχή, ήταν ο τίτλος της έκθεσης, και στο στρογγυλό τραπέζι με αφορμή τα ογδόντα χρόνια από τη γέννηση του Γκυ Ντεμπόρ στο Γαλλικό Ινστιτούτο αναλύθηκε και συζητήθηκε από ιστορικούς και ανθρωπολόγους μέσα από το πολιτικό και φιλοσοφικό αλλά και καλλιτεχνικό έργο του μεγάλου στοχαστή η μεταμόρφωση της ζωής σε θέαμα και η υπονόμευση της αλήθειας, Το έργο του επίκαιρο για την αφύπνιση και την καταγγελία του ύπνου της κοινωνίας. 

Ο μέλλων σύζυγος, ανάμεσα στις άλλες αρετές που έπρεπε να έχει, δεν θα έπρεπε να παίζει χαρτιά ούτε στον ιππόδρομο. Για τα χαρτιά δεν έδινα καμιά ιδιαίτερη σημασία. Έβλεπα στα καφενεία τους άνδρες να παίζουν γύρω από στρογγυλά τραπέζια, δεν διέκρινα αν υπήρχαν κέρματα ή χάρτινα νομίσματα, αλλά τι με ένοιαζε; 

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Της Βίκυς Βασιλάτου

Χρώματα. Πολλά χρώματα. Και μουσικές. Και σκηνικά. Και χαρά. Και γέλιο, παιδικό, μαζί με των δεκάδων λιλιπούτειων θεατών και το δικό μου. Ένιωσα και πάλι παιδί. Γύρισα του χρόνου τους δείκτες σε μια αθώα ηλικία. Τότε που η φαντασία δεν είχε αλλοιωθεί από εξωγενείς παράγοντες. Τότε που το γέλιο ζωγραφιζόταν ανεμπόδιστα στα χείλη.

Κατέληξε χθες, έπειτα από επιπλοκές του καρκίνου του οισοφάγου από τον οποίο έπασχε τον τελευταίο ενάμισι χρόνο, ο δημοσιογράφος και κριτικός Κρίστοφερ Χίτσενς. Ήταν 62 ετών.

Επιμέλεια: Book Press

Στα πρώτα χρόνια του Δημοτικού, όταν τις Κυριακές πηγαίναμε οι τρεις αδελφές στον κινηματογράφο Ετουάλ, στην Καλλιθέα, από τις δύο μέχρι τις τέσσερις το μεσημέρι, ήθελα να μοιάσω σ’ εκείνες τις γυναίκες των ταινιών, που βλέπαμε. 

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Πεντακόσιες εκκλησιές στη Βόρεια Κύπρο και στη θέση τους έγιναν στάβλοι, πισίνες και ξενοδοχεία. Ο ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης, καλεσμένος στη Θεσσαλονίκη συναντήθηκε και με τους μαθητές από το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αμπελοκήπων.

Ένα νέο πολιτικό θέατρο λόγου

Της Δήμητρας Κονδυλάκη

Τα τελευταία χρόνια το ελληνικό θεάτρο έχει επανέλθει σε μια εμμονή που δεν σταμάτησε ν’ απασχολεί τη θεατρική πράξη καθ’ όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα. Αρκετοί νέοι σκηνοθέτες και πολλές νέες ομάδες ενστερνίζονται εκ νέου την άποψη ότι η σκηνική δουλειά για να έχει τη δύναμη να εισχωρήσει στην πραγματικότητα και να ταρακουνήσει τον θεατή, προϋποθέτει την αμφισβήτηση του «ολοκληρωμένου έργου» και την καθαίρεση του συγγραφέα. Αλλά όσο κι αν προβάλλει ως πρώτιστο μέλημα του νέου «ερευνητικού θεάτρου», η απαλλαγή από το Έργο και τη δραματική φόρμα ανάγεται στη δεκαετία του ’60. Στην Ευρώπη πλέον αυξάνεται αντίθετα όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον για νέα θεατρικά κείμενα και συγγραφείς που παράγουν νέο λόγο, ποιητικά άρτιο, ενσωματώνοντας ταυτόχρονα τα σύγχρονα σκηνικά ζητούμενα.