Της Ελένης Κορόβηλα
«Τα βιβλία είναι τα όπλα κατά της τρομοκρατίας.» Μαλάλα Γιοσαφζάι
Στη νέα βιβλιοθήκη του Μπέρμινχαμ, η νεαρή μαθήτρια Μαλάλα Γιουσαφζάι από το Πακιστάν θα μπορέσει να βρει πολλά όπλα για να πολεμήσει εκείνους που σχεδόν πριν από ένα χρόνο προσπάθησαν να τη δολοφονήσουν: το «έγκλημά» της ήταν ότι πήγαινε στο σχολείο.
Πρόκειται για την νεαρή Πακιστανή που έπεσε θύμα των Ταλιμπάν τον Οκτώβριο του 2012, μεταφέρθηκε με πολύ βαριά τραύματα στο κεφάλι στη Βρετανία, όπου υποβλήθηκε σε διαδοχικές χειρουργικές επεμβάσεις.
Ένα χρόνο μετά, η Μαλάλα ζει στο Μπέρμινχαμ και ήταν το τιμώμενο πρόσωπο στα εγκαίνια της μεγαλύτερης βιβλιοθήκης στην Ευρώπη. Στους 10 ορόφους και τα 31.00 τμ2 του «παλατιού του λαού» όπως το χαρακτηρίζει η αρχιτέκτονας που υπογράφει το νέο κτίριο, υπάρχουν 1 εκατομμύριο βιβλία. Μεταξύ των θησαυρών της νέας βιβλιοθήκης είναι οι πρώτες εκδόσεις των έργων του Σαίξπηρ.
Η επιλογή της πρώην ισχυρής βιομηχανικής πόλης για την ανέγερση αυτού του μεγαθήριου έγινε για να συμβολίσει την αναγέννηση της πόλης. Το συνολικό κόστος για την κατασκευή της βιβλιοθήκης έφτασε τα 200 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η πόλη ελπίζει πως η απόσβεση θα γίνει και από την προσέλκυση επισκεπτών μόνο και μόνο για την βιβλιοθήκη. Οι υπεύθυνοι της βιβλιοθήκης περιμένουν 10.000 επισκέπτες την ημέρα. «Θέλουμε να αλλάξουμε την άποψη πως οι βιβλιοθήκες είναι ησυχαστήρια, όπου μας ζητούν να κάνουμε ησυχία όταν μιλάμε δυνατά. Εδώ θα υπάρχει θέση για δραστηριότητες, θόρυβο και φιλικές συναντήσεις.» Αυτή είναι η περιγραφή της υπεύθυνης marketing της βιβλιοθήκης Σάρα Ρόουελ στο BBC για το πώς βλέπουν τον νέο ναό της γνώσης.
200 προς 1
Οι στόχοι των υπευθύνων της Βιβλιοθήκης του Μπέρμινχαμ είναι υψηλοί. Βέβαια, η ιδέα της υπερσυγκέντρωσης τόσο μεγάλου όγκου γνώσης, αρχείων, οι πολλές δυνατότητες αξιοποίησης του, οι εκδηλώσεις, οι ευκολίες στην προσβασιμότητα επί τόπου ή ηλεκτρονικά, η ευκολία χρήσης ακόμη κι αν κάποιος δεν είναι μέλος αλλά απλώς επισκέπτεται την πόλη συναντούν (τουλάχιστον) έναν αντίλογο. Μέσα στο 2013 αποφασίστηκε και ανακοινώθηκε το κλείσιμο 200 δημοτικών βιβλιοθηκών σε όλη τη Βρετανία εξαιτίας έλλειψης πόρων για την συνέχιση της χρηματοδότησής τους.
Στο Μπέρμινχαμ σκοπεύουν να «ξαναγράψουν» τους όρους χρήσης της βιβλιοθήκης και να επαναθεσμοθετήσουν τον θεσμό. Σε 200 άλλες κοινότητες ωστόσο, σε μικρές ή μεγαλύτερες πόλεις, κάποιοι έχασαν «την αποθήκη με τα πυρομαχικά τους…»
