elsa1

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Είναι για τους αναλφάβητους που γράφω.

Αυτή είναι η αφιέρωση της Έλσα Μοράντε στο βιβλίο της «Ιστορία».

Η απάντησή της στη φίλη της Λούκα Φοντάνα όταν την ρώτησε τι είδους βιβλίο έγραφε. Ήταν μια φράση του αγωνιστή Περουβιανού ποιητή Σέζαρ Βαλλέχο: Por el analfabeto a quien escribo.

Ένα μυθιστόρημα από τις αρχές του Εικοστού αιώνα, με κεντρικό κορμό την ιστορία της Ιταλίας στα δραματικά χρόνια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πόλεμου, και ιδιαιτέρως μετά την φασιστοποίηση της χώρας με την άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία.
Εξαιτίας της υιοθέτησης της ναζιστικής φιλοσοφίας περί Αρίας φυλής και της διατήρησης της καθαρότητάς της, που παρέπεμψε σε απάνθρωπα εγκλήματα, η συγγραφέας έμαθε για την εβραϊκή της καταγωγή, εκ μέρους της μητέρας της, και την γελοιότητα της μεταφοράς της στην Ιταλία που ζητούσε από το λαό της την Άρια καταγωγή του.
Γύρω από μια αληθινή ιστορία ενός εξάχρονου καθυστερημένου αγοριού που το βρίσκει πεθαμένο η δασκάλα μάνα του, τον Ιούνιο του 1947. Δίπλα του βρίσκεται το μεγάλο λευκό κυνηγόσκυλο, που το προστάτευε ακόμα και νεκρό. Το σκυλί ήταν τόσο εξαγριωμένο που δεν μπορούσε να μπει κανένας μέσα στο διαμέρισμα, οπότε οι αρχές αναγκάστηκαν να το σκοτώσουν για να επιληφθούν του γεγονότος.
Μέσα από τη ζωή της μάνας περνάνε οι χαρακτήρες των δικών της προγόνων καθώς και του άντρα της με τον οποίον απέκτησε το παιδί.
Αλλά η ζωή του καθενός κουβαλάει μια πίστη, μια ιδεολογία, έναν τρόπο αντιμετώπισης του στενού και ευρύτερου περιβάλλοντος.
Γραμμένο με μια εξαιρετική προσωπική γραφή έχει χαρακτηριστεί ως ένα λογοτεχνικό έργο και ταυτόχρονα μια πολιτική πράξη.
Σε μια εκτεταμένη παράγραφο περιγράφει τη φρίκη του πολέμου μέσα από τα μάτια του παιδιού που ξεφυλλίζει ένα φωτογραφικό περιοδικό και βλέπει: Σε κάθε πλευρά της λεωφόρου κρέμονται στη σειρά κρεμασμένα κορμιά, με την ίδια ακριβώς στάση, το κεφάλι γερμένο στο ένα αυτί, τα πόδια λίγο μακριά το ένα από το άλλο, και τα χέρια δεμένα πίσω στην πλάτη. Ήταν όλοι νέοι και ντυμένοι φτωχικά, φαίνονταν φτωχοί. Μια πινακίδα ήταν κολλημένοι σε όλους, με μια λέξη: ΑΝΤΑΡΤΗΣ. Όλοι ήταν άντρες εκτός από κορίτσι στην αρχή της σειράς, που δεν έφερε πινακίδα, και που δεν ήταν κρεμασμένη σαν τους άλλους, αλλά από ένα χασάπικο τσιγκέλι από το λαιμό. Η φωτογραφία ήταν παρμένη από πίσω, αλλά η φιγούρα της, έδειχνε πως επρόκειτο για μια πολύ νέα κοπέλα.
Ο ανταποκριτής των Νιού Γιορκ Τάιμς, Πολ Χόφμαν, στην επιφυλλίδα του «Οι Τέχνες στο Εξωτερικό» είχε γράψει: Για πρώτη φορά, απ’ όσο θυμούνται, οι άνθρωποι στα τρένα, στα καφέ εσπρέσο, παντού μιλάνε για ένα βιβλίο –της Έλσα Μοράντε –παρά για το ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα ή το τελευταίο σκάνδαλο.
Η συγγραφέας, σύντροφος του Μοράβια, που βρισκόταν ψηλά στη λίστα των καταζητουμένων από τους φασίστες, είχε ανέβει μαζί του στα βουνά και είχε η ίδια ζήσει τη φρίκη του φασισμού στην Ιταλία με την άνοδο του Μουσολίνι.

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Γιορτάζοντας τα 3 χρόνια κυκλοφορίας και τα 6 τεύχη του, το περιοδικό για την ποίηση και τα εικαστικά ΦΡΜΚ διοργανώνει «ΤΑ 6 ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ - Μια γιορτή προγνωστικής ποιητικής» στον πολυχώρο Ρομάντσο.

...

Ελέφαντας

Ελέφαντας

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Χωρίς προειδοποίηση μες στον ύπνο ένιωσε τον ηλεκτρικό πόνο, το δόντι του ήταν ή τι. Βραχυκύκλωσαν τα νεύρα και γέμισαν το κεφάλι του σήματα. Πονούσε μ’ ένα κτηνώδη τρόπο.

...
Είναι ή δεν είναι;

Είναι ή δεν είναι;

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Τις περισσότερες φορές όταν τελειώνω ένα γραπτό δεν είμαι εντελώς βέβαιη ότι μπορώ, όντως, να το θεωρήσω τελειωμένο. Συχνά, ενώ γράφω για ένα θέμα, νιώθω να με επισκέπτεται ένα άλλο που παίρνει σειρά πρ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τζορτζ Όργουελ: επτά δεκαετίες από τον θάνατό του – πιο επίκαιρος από ποτέ

Τζορτζ Όργουελ: επτά δεκαετίες από τον θάνατό του – πιο επίκαιρος από ποτέ

Πέθανε, σαν σήμερα, στις 21 Ιανουαρίου 1950 ο Τζορτζ Όργουελ. Ο Βρετανός συγγραφέας, κριτικός και δημοσιογράφος Έρικ Άρθουρ Μπλερ γεννήθηκε το 1903. Έμεινε στην ιστορία για την αιχμηρή κριτική που άσκησε σε κάθε είδους ολοκληρωτισμό με τα έργα του «Η φάρμα των ζώων» και «1984».

Επιμέλεια: Book P...

Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο, του Σταύρου Ζουμπουλάκη

Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο, του Σταύρου Ζουμπουλάκη

Για το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη «Έντεκα συναντήσεις – Συζητώντας με τον Στρατή Μπουρνάζο» (εκδ. Πόλις).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Ένα υβριδικό βιβλίο, που δεν είναι δοκίμιο, δεν είναι αυτοβιογραφία, δεν είναι συλλογή συνεντεύξεων, δεν ...

Ο εξαίσιος ίλιγγος (διήγημα)

Ο εξαίσιος ίλιγγος (διήγημα)

Έφτασε στο Παρίσι στις δώδεκα το μεσημέρι. Ο καιρός ήταν καλός, ο ήλιος έλαμπε αλλά το κρύο ήταν τσουχτερό. Με το που κατέβηκε στην αποβάθρα του σταθμού έβγαλε τον χάρτη από τον σάκο της για να προσανατολιστεί.

Της Νατάσας Χολιβάτου

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

Μια επιλογή δέκα χριστουγεννιάτικων βιβλίων για πολύ μικρά και λίγο μεγαλύτερα παιδιά από τη βιβλιοπαραγωγή του 2020. Πρόκειται για όμορφα βιβλία που μεταφέρουν το πνεύμα των Γιορτών στους μικρούς αναγνώστες με τρυφερές καλογραμμένες ιστορίες. Στις παρακάτω επιλογές, η εικονογράφηση παρουσιάζει ποικιλία και μεγάλο ε...

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

11 Ιανουαρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Πέθανε ο αγαπητός σε Ελλάδα και Γαλλία συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης

Σε ηλικία 77 ετών και έπειτα από μακροχρόνια ασθένεια, πέθανε ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης, όπως έγινε γνωστό από τον εκδοτικό του οίκο, τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ