elsa1

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Είναι για τους αναλφάβητους που γράφω.

Αυτή είναι η αφιέρωση της Έλσα Μοράντε στο βιβλίο της «Ιστορία».

Η απάντησή της στη φίλη της Λούκα Φοντάνα όταν την ρώτησε τι είδους βιβλίο έγραφε. Ήταν μια φράση του αγωνιστή Περουβιανού ποιητή Σέζαρ Βαλλέχο: Por el analfabeto a quien escribo.

Ένα μυθιστόρημα από τις αρχές του Εικοστού αιώνα, με κεντρικό κορμό την ιστορία της Ιταλίας στα δραματικά χρόνια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πόλεμου, και ιδιαιτέρως μετά την φασιστοποίηση της χώρας με την άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία.
Εξαιτίας της υιοθέτησης της ναζιστικής φιλοσοφίας περί Αρίας φυλής και της διατήρησης της καθαρότητάς της, που παρέπεμψε σε απάνθρωπα εγκλήματα, η συγγραφέας έμαθε για την εβραϊκή της καταγωγή, εκ μέρους της μητέρας της, και την γελοιότητα της μεταφοράς της στην Ιταλία που ζητούσε από το λαό της την Άρια καταγωγή του.
Γύρω από μια αληθινή ιστορία ενός εξάχρονου καθυστερημένου αγοριού που το βρίσκει πεθαμένο η δασκάλα μάνα του, τον Ιούνιο του 1947. Δίπλα του βρίσκεται το μεγάλο λευκό κυνηγόσκυλο, που το προστάτευε ακόμα και νεκρό. Το σκυλί ήταν τόσο εξαγριωμένο που δεν μπορούσε να μπει κανένας μέσα στο διαμέρισμα, οπότε οι αρχές αναγκάστηκαν να το σκοτώσουν για να επιληφθούν του γεγονότος.
Μέσα από τη ζωή της μάνας περνάνε οι χαρακτήρες των δικών της προγόνων καθώς και του άντρα της με τον οποίον απέκτησε το παιδί.
Αλλά η ζωή του καθενός κουβαλάει μια πίστη, μια ιδεολογία, έναν τρόπο αντιμετώπισης του στενού και ευρύτερου περιβάλλοντος.
Γραμμένο με μια εξαιρετική προσωπική γραφή έχει χαρακτηριστεί ως ένα λογοτεχνικό έργο και ταυτόχρονα μια πολιτική πράξη.
Σε μια εκτεταμένη παράγραφο περιγράφει τη φρίκη του πολέμου μέσα από τα μάτια του παιδιού που ξεφυλλίζει ένα φωτογραφικό περιοδικό και βλέπει: Σε κάθε πλευρά της λεωφόρου κρέμονται στη σειρά κρεμασμένα κορμιά, με την ίδια ακριβώς στάση, το κεφάλι γερμένο στο ένα αυτί, τα πόδια λίγο μακριά το ένα από το άλλο, και τα χέρια δεμένα πίσω στην πλάτη. Ήταν όλοι νέοι και ντυμένοι φτωχικά, φαίνονταν φτωχοί. Μια πινακίδα ήταν κολλημένοι σε όλους, με μια λέξη: ΑΝΤΑΡΤΗΣ. Όλοι ήταν άντρες εκτός από κορίτσι στην αρχή της σειράς, που δεν έφερε πινακίδα, και που δεν ήταν κρεμασμένη σαν τους άλλους, αλλά από ένα χασάπικο τσιγκέλι από το λαιμό. Η φωτογραφία ήταν παρμένη από πίσω, αλλά η φιγούρα της, έδειχνε πως επρόκειτο για μια πολύ νέα κοπέλα.
Ο ανταποκριτής των Νιού Γιορκ Τάιμς, Πολ Χόφμαν, στην επιφυλλίδα του «Οι Τέχνες στο Εξωτερικό» είχε γράψει: Για πρώτη φορά, απ’ όσο θυμούνται, οι άνθρωποι στα τρένα, στα καφέ εσπρέσο, παντού μιλάνε για ένα βιβλίο –της Έλσα Μοράντε –παρά για το ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα ή το τελευταίο σκάνδαλο.
Η συγγραφέας, σύντροφος του Μοράβια, που βρισκόταν ψηλά στη λίστα των καταζητουμένων από τους φασίστες, είχε ανέβει μαζί του στα βουνά και είχε η ίδια ζήσει τη φρίκη του φασισμού στην Ιταλία με την άνοδο του Μουσολίνι.

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Γιορτάζοντας τα 3 χρόνια κυκλοφορίας και τα 6 τεύχη του, το περιοδικό για την ποίηση και τα εικαστικά ΦΡΜΚ διοργανώνει «ΤΑ 6 ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ - Μια γιορτή προγνωστικής ποιητικής» στον πολυχώρο Ρομάντσο.

...

Ελέφαντας

Ελέφαντας

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Χωρίς προειδοποίηση μες στον ύπνο ένιωσε τον ηλεκτρικό πόνο, το δόντι του ήταν ή τι. Βραχυκύκλωσαν τα νεύρα και γέμισαν το κεφάλι του σήματα. Πονούσε μ’ ένα κτηνώδη τρόπο.

...
Είναι ή δεν είναι;

Είναι ή δεν είναι;

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη

Τις περισσότερες φορές όταν τελειώνω ένα γραπτό δεν είμαι εντελώς βέβαιη ότι μπορώ, όντως, να το θεωρήσω τελειωμένο. Συχνά, ενώ γράφω για ένα θέμα, νιώθω να με επισκέπτεται ένα άλλο που παίρνει σειρά πρ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Μαθήματα πιάνου έναντι κηπουρικής εργασίας (διήγημα)

Μαθήματα πιάνου έναντι κηπουρικής εργασίας (διήγημα)

Ήμουν δευτέρα δημοτικού όταν άκουσα την κυρία Μανωλία να παίζει στο πιάνο μια σονάτα του Μπετόβεν. Μαγεύτηκα. Από τότε το όνειρό μου ήταν να γίνω μουσικός, σαν εκείνη. Ήταν πρωτευουσιάνα με πτυχίο από το Εθνικό Ωδείο. Ποιος ξέρει πώς κατέληξε στα χωριά μας.

Του Δημήτρη Βο...

Αν Πεντέρς: «kalá»

Αν Πεντέρς: «kalá»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ποιητική σύνθεση της Βελγίδας ποιήτριας Αν Πεντέρς «kalá» (μτφρ. Αναστασία Χαβάτζα) που κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια ακροθαλασσιά. Πολύχρωμη. Ορυκτώδης. ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Marilynne Robinson: «Στο σπίτι»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Marilynne Robinson «Στο σπίτι» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Γκλόρι πήρε τον Τζακ επάνω στο δωμάτιο που είχε ετοιμά...

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Βάσια Τζανακάρη: «Αδελφικό»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Βάσιας Τζανακάρη «Αδελφικό», που κυκλοφορεί στις 24 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΜΑΡΩ

Το μωρό γκρίνιαζε σε όλη τη διαδρομή. Τόσο που το μι...

Λ. Π. Χάρτλεϊ: «Ο μεσάζων»

Λ. Π. Χάρτλεϊ: «Ο μεσάζων»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Λ.Π. Χάρτλεϊ «Ο μεσάζων» (μτφρ. Τόνια Κοβαλένκο), που κυκλοφορεί στις 28 Σεπτεμβρίου από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Tο παρελθόν είναι μια ξένη χώρα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Βιβλία του φθινοπώρου ή τι θα διαβάσουμε τις μέρες που έρχονται

Επιλογή από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, δοκιμίων και βιογραφιών.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Με σκεπτικισμό αλλα και συγκρατημένη αισιοδοξία κινούνται οι περισσότεροι από τους εκδοτικούς οίκους ενόψει ενός χ...

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εννέα νέοι συγγραφείς μοιράζονται μαζί μας σκέψεις τους για ένα βιβλίο που διάβασαν τον Αύγουστο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

11 Σεπτεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννέα συγγραφείς, εννέα αγαπημένα βιβλία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης, Δήμητρα Λουκά, Μάκης Μαλαφέκας, Βαγγέλης Μπέκας, Ιωάννα Ντούμπρου, Κατερίνα Παπαντωνίου, Γιώργος Παυλόπουλος, Γιώργος Πετράκης, Βάσια Τζανακάρη. Εν

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ