INVITATION TO A BEHEADING

Για το μυθιστόρημα του Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ [Vladimir Nabokov] «Πρόσκληση σε έναν αποκεφαλισμό» (μτφρ. Σοφία Αυγερινού, εκδ. Μάγμα). Κεντρική εικόνα: Από τη θεατρική διασκευή του Michael Brown, το 2017 στο Rough House Theater.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Ο τίτλος του βιβλίου είναι παράδοξος, όχι όμως περισσότερο από το κυρίως κείμενο. Ο αποκεφαλισμός που θα λάβει χώρα είναι εκείνος του καταδικασμένου πρωταγωνιστή με το παράξενο όνομα Κιγκινάτος, κι αυτό το πληροφορούμαστε από τις εισαγωγικές παραγράφους, όπως γίνεται εξάλλου στα περισσότερα από τα βιβλία του Ναμπόκοφ. Η πρόσκληση όμως σε ποιον απευθύνεται; Προφανώς στο κοινό, τους αναγνώστες, οι οποίοι έχουν προσκληθεί να αναγνώσουν ή, καλύτερα, να παρακολουθήσουν μια θεατρική παράσταση του παραλόγου που στο τέλος περιλαμβάνει κι έναν αποκεφαλισμό.

Η Πρόσκληση σε έναν αποκεφαλισμό αυτό το υποδειγματικής λογοτεχνικής γραφής έργο του Ναμπόκοφ (στην αναμενόμενα ποιοτική μετάφραση της Σοφίας Αυγερινού), περιέχει τις κλασικές εμμονές του συγγραφέα, προσθέτοντας και κάποιες άλλες, ας πούμε, ασυνήθιστές επιρροές. Μολονότι η εγνωσμένη μεγαλομανία του δεν επιτρέπει να παραδεχτεί το γεγονός, μικρή σημασία έχει αφού το έργο έχοντας παραδοθεί στους αναγνώστες του, υφίσταται τις νοηματοδοτήσεις της εποχής, εντασσόμενο στην αλυσίδα των κειμένων που προηγήθηκαν και έπονται – ερμηνείες και παραναγνώσεις επικαλύπτουν το αρχικό πλαίσιο και διευρύνουν την πρόσληψη. Ο συγγραφέας και οι προθέσεις του χάνονται στον ορίζοντα και απομένει το κείμενο. Αλλά θα επανέλθω στη συνέχεια σ’ αυτό.

magma nabokov prosklisi se enan apokefalismo

Το έργο

Ο πρωταγωνιστής είναι ένας άνθρωπος που αγωνιά εμπρός στο αναπόφευκτο. Η καταδίκη και η ποινή του ανακοινώθηκαν ψιθυριστά στο δικαστήριο, ενώ στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο κελί του μελλοθάνατου, μέσα σε έναν τεράστιο πέτρινο όγκο, μοναδικός κάτοικος το οποίου φαίνεται να είναι εκείνος. Ο θίασος περιλαμβάνει και άλλους, όπως ο διευθυντής της φυλακής, ο δεσμοφύλακας, ένα δωδεκάχρονο κορίτσι, αλλά και επισκέπτες (η σύζυγος με τους γονείς της και η μητέρα του). Σημαντικότερη παρουσία είναι εκείνη του συγκρατούμενού του, του Πιερ, του οποίου ο ρόλος σταδιακά εξελίσσεται και καθίσταται τουλάχιστον ισοβαρής, ιδίως όταν αποκαλύπτεται η κρυφή του ιδιότητα (του δημίου). Η παραμονή στο κελί θα κρατήσει κάποιες εβδομάδες, αφού η εκτέλεση της ποινής συνεχώς μετατίθεται. Ο Κιγκινάτος θα εκτελεστεί βεβαίως στο τέλος, αφού τίποτα δεν μπορεί να διαταράξει την προδιαγεγραμμένη πορεία προτού πέσει η αυλαία. Αυτά τα λίγα συμβαίνουν από πλευράς πλοκής στο βιβλίο, αλλά πρόκειται κυριολεκτικά για την «κορυφή του παγόβουνου». Αυτή η παράσταση διαθέτει τόσα πατώματα και καταπακτές, σκάλες και υπόγεια, όσα κι ο χώρος στον οποίο παραμένει έγκλειστος εν αναμονή ο πρωταγωνιστής της.

Τι παράσταση είναι αυτή στην οποία έχουμε προσκληθεί; Σίγουρα εκείνη της ζωής, για αρχή, της οποίας το τέλος είναι προδιαγεγραμμένο. Γέννηση και θάνατος και στη μέση οι ματαιώσεις, τα όνειρα και οι διαψεύσεις τους πριν το αναπόφευκτο. Ο Κιγκινάτος θα μπορούσε να είναι ένας οποιοσδήποτε άνθρωπος; Η απάντηση είναι αρνητική, αφού ο φορμαλιστής συγγραφέας, είναι εξαίσιο είδος πνευματικού ανθρώπου και καλλιτέχνη, οπότε έχει καλλωπίσει τον πρωταγωνιστή του με κάποιες αντίστοιχες ιδιότητες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο προσελκύει τον αναγνώστη, την ίδια στιγμή που τον κρατάει σε απόσταση. Το δράμα του καταδικασμένου είναι ταυτόχρονα το δικό μας και όχι. Εφόσον όλοι ζούμε έγκλειστοι σε έναν κόσμο τον οποίο δεν επιλέξαμε να κατοικήσουμε, εισερχόμενοι ακούσια στη σκηνή του, συμβιώνοντας με ανθρώπους που σπάνια επιλέγουμε για να καταλήξουμε στο τέλος με βλέμμα απορίας κάτω από το τσεκούρι του θανάτου, τότε ναι, η ταύτισή μας είναι εύλογη.

Την ίδια στιγμή όμως, ο πρωταγωνιστής διαθέτει κάποιες άλλες ιδιότητες, μη κατανοητές άμεσα, ίσως απροσπέλαστες κι όχι απαραίτητα θετικές. Ας μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στον κόσμο του Ναμπόκοφ, όπου ένα από τα κλασικά του μοτίβα, εκτός του ότι συνήθως εξαντλεί την υπόθεση στην πρώτη σελίδα για να αποδιώξει τον επιφανειακό αναγνώστη, είναι ότι κανείς πρωταγωνιστής του δεν είναι αθώος ή συμπαθής – τουλάχιστον εκ πρώτης ή σε όλα τα επίπεδα. Καταρχάς, ουδείς γνωρίζει το έγκλημα, το οποίο επέσυρε την ποινή της θανατικής καταδίκης, εκτός και αν κάποιος αναλογιστεί το προφανές: πεθαίνουμε γιατί έχουμε ζήσει κι ο θάνατος είναι η κατάληξη της ζωής. Άδικος ή όχι, δεν αφορά κανέναν, αφού το τσεκούρι θα πέσει στο τέλος και ο δήμιος, ο θάνατος, θα παραμένει δίπλα σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας, όπως ο κύριος Πιερ με τον Κιγκινάτο, για να μας ανεβάσει στο ικρίωμα.

Προκύπτει η απορία κατά πόσον το έγκλημα βαραίνει το άτομο του οποίου η νωθρότητα παρεμποδίζει την αληθινή γνώση του κόσμου και του Εγώ ή μήπως το έγκλημά του είναι ότι εκουσίως παρεμποδίζει μέσω της νωθρότητάς του, της μη διαπερατότητάς του το κοινωνικό σύνολο από το να τον κατανοήσει και επομένως να τον αποδεχτεί;

Όμως, το ασύγγνωστο αμάρτημα του πρωταγωνιστή είναι κάτι παραπάνω από το ζην, καθότι καλλιτεχνικό δημιούργημα, όπως προείπα. Ο συγκεκριμένος είναι «κατηγορούμενος για το χειρότερο των εγκλημάτων, τη γνωσιολογική νωθρότητα, τόσο εξαιρετικά ακατανόητη» περιγραφόμενη ως «μη διαπερατότητα», «αδιαφάνεια». Η Wikipedia ορίζει τη Γνωσιολογία ως εξής: «Η γνωσιολογία (επίσης επιστημολογία) είναι κλάδος της φιλοσοφίας που μελετάει την ουσία, τις μορφές, τις πηγές, τις δυνατότητες, την αξία και τα όρια της αληθινής γνώσης του εξωτερικού κόσμου και του Εγώ». Εδώ προκύπτει η απορία κατά πόσον το έγκλημα βαραίνει το άτομο του οποίου η νωθρότητα παρεμποδίζει την αληθινή γνώση του κόσμου και του Εγώ ή μήπως το έγκλημά του είναι ότι εκουσίως παρεμποδίζει μέσω της νωθρότητάς του, της μη διαπερατότητάς του το κοινωνικό σύνολο από το να τον κατανοήσει και επομένως να τον αποδεχτεί; Δεδομένου του αποτελέσματος τείνω προς τη δεύτερη οπτική.

Ο μη διαπερατός από την παιδική ηλικία του Κιγκινάτος, έχει θέσει εαυτόν εκτός κοινωνικού συνόλου, παραμένοντας αδιαφανής στις επιταγές του τελευταίου. Η μοναχική του πορεία, οι ιδιαιτερότητές του, η αδυναμία του να συνδυάσει και να συντονίσει τα όνειρά του με την πραγματικότητα, «τη σκόνη αυτής της ζωγραφισμένης ζωής», τον οδηγούν ταχύτερα εκεί που όλοι θα καταλήξουν. Αν ο ήρωας δεν μπορεί να γίνει διάφανος στα μάτια των ανθρώπων, τότε θα υποχρεωθεί να γίνει αντικείμενο παρατήρησης ως έγκλειστος. Ο ιδιωτικός του χώρος παύει να υπάρχει και μετατρέπεται κυριολεκτικά σε δέσμιο της κοινωνίας που τον επιτηρεί μέσα από το ματάκι του κελιού, αλλά και τη διαφάνεια του κελιού στο οποίο εισέρχεται ο καθείς με χαρακτηριστική ευκολία για να συμμετάσχει με τον ρόλο του στο παιχνίδι. Η έννοια του privacy καταστρατηγείται ανηλεώς, ωθώντας όμως τον πρωταγωνιστή όχι σε αναθεώρηση στάσης – είναι αυτός που είναι- αλλά στην αναζήτηση μιας νέας εσωτερικότητας, η οποία παρατίθεται για χάρη του αναγνώστη. Αυτό όμως δεν είναι ένα ακόμα βιβλίο κοινωνικής κριτικής, μεμψιμοιρίας περί της τραγικότητας του μοναχικού και του δίκιου του. Πρόκειται για λαμπρό καλλιτεχνικό εγχείρημα, άρα το κωμικό της ύπαρξης εμπλέκεται με το τραγικό, ενώ παραμένει αποστασιοποιημένο όπως σε μια θεατρική παράσταση του παραλόγου.

Το κελί είναι η σκηνή, αν και συχνά ανοίγεται στα όρια της φυλακής που το εμπεριέχει, όπως και στον έξω κόσμο όπου βρίσκεται η πόλη, η οποία είναι άχρονη βέβαια, αφού η κωμωδία και το δράμα εκτυλίσσονται τότε όπως και τώρα. Το κελί είναι ένας διαπερατός χώρος, προσβάσιμος απέξω αλλά και από μέσα. Μπορεί να σκαφτεί, να αναδομηθεί, να χτιστεί και να γκρεμιστεί, όπως με διάφορες αφορμές μας θυμίζει ο συγγραφέας, ιδίως όταν προς το τέλος αρχίζει να ραγίζει και να γκρεμίζεται όταν ο θίασος αποχωρήσει. Τα πάντα είναι προσωρινή κατασκευή για όσο διαρκεί η παράσταση ή μέρος του ντεκόρ. Το ίδιο ισχύει και για το μοναδικό έμβιο ον στο κελί του κρατουμένου, μια αράχνη που κρέμεται από τον ιστό της και την ταΐζει ο δεσμοφύλακας με έντομα (θα μπορούσε να συμβολίζει τον αδηφάγο και αδιάφορο για τα ατομικά πεπρωμένα χρόνο). Στο τέλος του έργου θα αποδειχτεί ότι δεν ήταν πάρα ένα πλαστικό παιχνίδι που θα αποσυρθεί μαζί με τα σκηνικά. Ο πρωταγωνιστής παρενοχλείται μόνιμα, καθώς οι γκροτέσκες προσωπικότητες του δεσμοφύλακα, του διευθυντή και του συγκρατούμενου/ δημίου επιδίδονται σε χορευτικές φιγούρες, σε ζογκλερικά και παντομίμες, συνοδευόμενες από σουρεαλιστικούς διαλόγους που συνήθως δεν οδηγούν πουθενά, αφού ο στόχος τους δεν είναι να αποκαλύψουν αλλά να συσκοτίσουν και να προκαλέσουν σύγχυση.

Οδεύοντας προς το τέλος, ο Κιγκινάτος εγκαταλείπεται ολοένα και περισσότερο στη μοίρα του. Στην τελευταία πράξη του έργου θα οδηγηθεί εν μέσω του κοινού που επευφημεί και χειροκροτά τον πρωταγωνιστή της παράστασης στο ικρίωμα. Οι μόνες λέξεις που θα επαναλαμβάνει είναι «Μόνος μου, μόνος μου» όσο λαμβάνει χώρα η τελετουργία της θυσίας (αυτός που έρχεται μόνος, μόνος του θα φύγει ακόμα κι αν τον συνοδεύουν ιαχές χιλιάδων).

Οδεύοντας προς το τέλος, ο Κιγκινάτος εγκαταλείπεται ολοένα και περισσότερο στη μοίρα του. Στην τελευταία πράξη του έργου θα οδηγηθεί εν μέσω του κοινού που επευφημεί και χειροκροτά τον πρωταγωνιστή της παράστασης στο ικρίωμα. Οι μόνες λέξεις που θα επαναλαμβάνει είναι «Μόνος μου, μόνος μου» όσο λαμβάνει χώρα η τελετουργία της θυσίας (αυτός που έρχεται μόνος, μόνος του θα φύγει ακόμα κι αν τον συνοδεύουν ιαχές χιλιάδων). Το βλέμμα του κοινού θα ακολουθεί εκείνον που το έγκλημα του υπήρξε η μη διαπερατότητα, αλλά εμείς οι αναγνώστες, άνθρωποι που το αδηφάγο βλέμμα τους επιθυμεί να διαπεράσει τα πάντα προς μεγιστοποίηση της απόλαυσής τους, δεν θα έχουμε την αδιάντροπη χαρά να παρακολουθήσουμε την αιματηρή εκτέλεση. Ο Ναμπόκοφ με έναν ευφυή ελιγμό θα εστιάσει την κάμερα στον πρωταγωνιστή και στο πώς αυτός αντιλαμβάνεται τον αποχωρισμό, που όντας θύμα του δεν μπορεί να αντιληφθεί (κανείς δεν βλέπει το τσεκούρι και το κεφάλι του να πέφτει). Στις τελευταίες γραμμές μαθαίνουμε ότι η πλατεία άδειασε και ότι ό άντρας έφυγε για να πάει εκεί που κατοικούν άλλα όντα του είδους του. Μακριά από το βλέμμα του αγριεμένου πλήθους, μακριά και από εμάς. Μακριά.

Το ύφος του έργου

Για τον Ναμπόκοφ δεν υπάρχει μία αλήθεια, άρα μία θεματική με επιμέρους θεματικά στοιχεία, γύρω από την οποία περιστρέφεται ο κόσμος του βιβλίου. Οι αλήθειες είναι πολλαπλές και κρύβονται πάντα στις λεπτομέρειες, στα κενά και τις χαραμάδες, οπότε δεν υπάρχει ένα κέντρο βάρους, παρά μικρά παράκεντρα τα οποία χρήζουν προσοχή από τον αναγνώστη. Οι λεπτομέρειες συνιστούν το όλο.

Στην Πρόσκληση σε έναν αποκεφαλισμό ο Ναμπόκοφ ξεφεύγει ελαφρώς από την πεπατημένη των άλλων βιβλίων του (πολλαπλές ταυτότητες και ιστορίες εντός της ιστορίας, καλλιτεχνική αυτοαναφορικότητα με βιβλιοφιλικές αναφορές και αισθητισμός) προσθέτοντας στο μείγμα το καφκικό στοιχείο. Μολονότι στην Εισαγωγή αρνείται ότι είχε διαβάσει Κάφκα την εποχή που έγραφε, εντούτοις η επίδραση είναι ξεκάθαρη. Θεωρώ ότι το εγχείρημα Nabobkov meets Kafka πετυχαίνει άψογα τον στόχο του, χωρίς να προδίδει το πνεύμα κανενός. Σε τελική ανάλυση, να θυμίσω ότι ο Ρωσοαμερικάνος συγγραφέας ανήκει περισσότερο, σύμφωνα με την κατάταξη του Bloom, στο ένα από τα δύο βασικά λογοτεχνικά ρεύματα, του φανταστικού, θεμελιωτές του οποίου ήταν ο Κάφκα και ο Μπόρχες (σε αντίθεση με το ρεαλιστικό, με αδιαμφισβήτητο πατέρα τον Θερβάντες). Βεβαίως, το μεταμοντέρνο ύφος του Ναμπόκοφ βρίσκεται πιο κοντά σε εκείνο του Αργεντίνου, του επιτηρητή της βιβλιοθήκης που συγκεντρώνει τις ιστορίες και τις τοποθετεί σε σελίδες και βιβλία, εμπλουτίζοντάς τες κατά τη διάρκεια, κλείνοντας το μάτι στον οτρηρό αναγνώστη.

Στο παρόν βιβλίο ο συγγραφέας κατασκευάζει έναν καφκικό θεατρικό χώρο (όλα τα έργα του Κάφκα εξάλλου έχουν κάτι θεατρικό), το κελί μιας φυλακής. Σε αυτό συγκλίνει το όνομα του πρωταγωνιστή (Κιγκινάτος Κ.), το γεγονός ότι το έγκλημά του παραμένει αδιευκρίνιστο, η αυθαίρετη ποινή, τα dramatis personae ως χάρτινες φιγούρες, ένας θίασος που παπαγαλίζει ατάκες, οι οποίες αποσυντονίζουν τον αναγνώστη καθώς δεν καταλήγουν κάπου, πιστές στη μη διαπερατότητα, τη νωθρότητα και την αδιαφάνεια που ευαγγελίζεται το κατηγορητήριο. Ο καφκικός τρόπος και κατ’ επέκταση εκείνος του Ναμπόκοφ είναι της αντιστροφής που μόνο σε βάθος χρόνου αρχίζει και γίνεται κατανοητός από τον αναγνώστη. Αντιστρέφοντας χωρίς τυμπανοκρουσίες τα δεδομένα της καθημερινότητας, και με απαραίτητη προϋπόθεση τη συναίνεση του μετέχοντος, το σπίτι μετατρέπεται σε κελί, ο αθώος σε ένοχο, το θύμα σε θύτη και η ηθική σε ανηθικότητα. Δεν προκύπτει ποτέ καμία εξέγερση ενάντια στη μοίρα ή στην επιβεβλημένη συνθήκη και η πόρτα του κελιού ανοίγει μόνο για να ακολουθήσει η συμμετοχή σε κάποια παράλογη παράτα ή για την εκτέλεση της ποινής. Το θύμα έχει εσωτερικεύσει την ενοχή και έχει αποδεχτεί το έγκλημά του.

Εκεί που ο Κάφκα αρκείται στην κλινική περιγραφή των πεπραγμένων με μικρές προτάσεις, ο Ναμπόκοφ διασπά την αφηγηματική συνέχεια με μοντερνιστικές τεχνικές, μακροπερίοδο λόγο, ακόμα και ποιητικού ύφους περιγραφές...

Θα υποτιμούσα όμως την ιδιοφυία του Ναμπόκοφ εάν έκρινα την Πρόσκληση σε έναν αποκεφαλισμό ως αντιγραφή και τον συγγραφέα κλώνο του Κάφκα. Το βιβλίο ενσωματώνει όλα τα κυρίαρχα μοτίβα και τις τεχνικές του συγγραφέα, εμπλουτίζοντας το αφήγημα. Εκεί που ο Κάφκα αρκείται στην κλινική περιγραφή των πεπραγμένων με μικρές προτάσεις, ο Ναμπόκοφ διασπά την αφηγηματική συνέχεια με μοντερνιστικές τεχνικές, μακροπερίοδο λόγο, ακόμα και ποιητικού ύφους περιγραφές, κυρίως στα σημεία που ο πρωταγωνιστής αναπτύσσει γραπτώς τις σκέψεις του στην ησυχία του κελιού. Με τον τρόπο αυτόν ο αναγνώστης γίνεται συμμέτοχος των εσωτερικών διεργασιών του, αλλά κυρίως της φιλοσοφικής/ καλλιτεχνικής οπτικής του δημιουργού.

«Καθώς θα φεύγετε», είπε ο Κιγκινάτος, «στρέψτε την προσοχή σας στο ρολόι του διαδρόμου. Είναι μια απλή πλάκα με ψηφία, μα κάθε μισή ώρα ο φρουρός ξεπλένει το παλιό βέλος και ζωγραφίζει ένα καινούργιο - να πώς ζει κανείς με τον ζωγραφισμένο χρόνο και ο ήχος προέρχεται από τον “ρολογά", γι' αυτό άλλωστε τον αποκαλούν έτσι». Μπορεί ο σαρκασμός για την ανθρώπινη κατάσταση να είναι η αιχμή του δόρατος στο βιβλίο, αλλά παράγραφοι όπως η προαναφερθείσα βρίσκονται διάσπαρτες και σε αφθονία, προκειμένου να μας θυμίζουν με τη μορφή αλληγορίας ή πανίσχυρης ποιητικής εικόνας ότι πέραν του συγκεκριμένου ιστορικού πλαισίου, η λογοτεχνία αρδεύεται από τα βαθιά υπαρξιακά ερωτήματα που ταλανίζουν τους ανθρώπους από τις απαρχές της καλλιτεχνικής τους ύπαρξης και έκφρασης – ο δοτός και σύντομος «ζωγραφισμένος χρόνος» μας και ο «Ρολογάς» που καταμετρά τις στιγμές της μικρής μας ζωής, έρμαιο ανεξέλεγκτων δυνάμεων, οι οποίες μας καθιστούν όλους φυλακισμένους εν αναμονή της εκτέλεσης.

Είναι πλέον κοινός τόπος το απόφθεγμα του Ναμπόκοφ ότι ο ώριμος αναγνώστης είναι πάντα εκείνος που ξαναδιαβάζει (re-reader). Πιστός στις συχνά απόλυτες, ενίοτε άδικες, πάντα όμως αξιοπρόσεκτες απόψεις του, παραδίδει με την Πρόσκληση σε έναν αποκεφαλισμό ένα κείμενο επαναγνώσιμο, ένα λογοτεχνικό στολίδι που επιτυγχάνει κάτι εξαιρετικά δύσκολο: ψυχαγωγεί τον αναγνώστη, ενώ ταυτόχρονα διαθέτει πολλαπλά ερμηνευτικά επίπεδα τα οποία ξεκλειδώνονται σταδιακά, όσο πιο ευρεία είναι η προσληπτική και αισθητική ικανότητα του αναγνώστη. Πρόκειται για μια πρόσκληση που ανανεώνεται αυτόματα, αφού θα έχουμε πάντα περίοπτη θέση μπροστά στο ικρίωμα για να απολαύσουμε την παράσταση της ζωής μας. 

Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΡΑΜΠΕΣΙΝΗΣ είναι πτυχιούχος Αγγλικής Φιλολογίας. Διαχειρίζεται το βιβλιοφιλικό blog Αναγνώσεις. 

Απόσπασμα από το βιβλίο

Ο Κιγκινάτος Κ. ένιωσε μια άγρια λαχτάρα για ελευθερία, για την πιο απλή, την πιο πραγματική, την πιο πραγματικά απτή ελευθερία, και την ίδια στιγμή φαντάστηκε, με τέτοια αισθητηριακή διαύγεια, λες κι όλα αυτά ήταν ένα στέμμα ρευστής ακτινοβολίας που απέρρεε από την ύπαρξή του μια πόλη πέρα από ένα ξεραμένο ποτάμι, μια πόλη που από κάθε σημείο της θα ήταν ορατό – πότε έτσι, πότε αλλιώς, πότε πιο ξεκάθαρο, πότε πιο γαλάζιο – το ψηλό κάστρο μέσα στο οποίο βρισκόταν εκείνη τη στιγμή. Κι αυτή η λαχτάρα για ελευθερία ήταν τόσο δυνατή και τόσο γλυκιά, που όλα φαίνονταν καλύτερα απ' ό,τι ήταν στ' αλήθεια: οι δεσμοφύλακές του –στην πραγματικότητα όλοι ήταν δεσμοφύλακές του- του φάνηκαν πιο ευγενικοί – ανάμεσα στα ασφυκτικά οράματα της ζωής, η λογική κοίταζε να βρει κάποιον πιθανό μίτο... μπροστά στα μάτια του έπαιζε κάποιο όνειρο... σαν χιλιάδες βελόνες στα χρώματα της ίριδας, καθώς ο ήλιος, εκτυφλωτικός, αντανακλάται σε μια επινικελωμένη σφαίρα...

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τέλος του κόσμου, αγάπη μου» της Άλα Γκορμπουνόβα – Μυθολογικοί κατακλυσμοί και μετασοβιετικές πραγματικότητες

«Τέλος του κόσμου, αγάπη μου» της Άλα Γκορμπουνόβα – Μυθολογικοί κατακλυσμοί και μετασοβιετικές πραγματικότητες

Για τη συλλογή διηγημάτων της Άλα Γκορμπουνόβα, «Τέλος του κόσμου, αγάπη μου» (μτφρ. Ξένια Καλαϊτζίδου, εκδ. Καστανιώτη), «οι δύο πρώτες μετασοβιετικές δεκαετίες αποδίδονται με εκπλήσσουσα ζωντάνια, ευθυβολία, ποιητικίζουσα γλώσσα κι ένα ιδιάζον μείγμα τρυφερότητας και σκληρότητας». 

...
«Δεν υπάρχει υποδιεύθυνση αντιμιμιδίων» του QNTM (κριτική) – Ένα βιβλίο αντισυμβατικό, παράδοξο, οξυδερκές, για τη ζωή που περνά και χάνεται

«Δεν υπάρχει υποδιεύθυνση αντιμιμιδίων» του QNTM (κριτική) – Ένα βιβλίο αντισυμβατικό, παράδοξο, οξυδερκές, για τη ζωή που περνά και χάνεται

Για το μυθιστόρημα του QNTM «Δεν υπάρχει υποδιεύθυνση αντιμιμιδίων» (μτφρ. Δέσποινα Κανελλοπούλου, εκδ. Δώμα). Εικόνα: Από την τηλεοπτική μεταφορά του βιβλίου σε σκηνοθεσία Άντρεα Τζόσουα Άσνικαρ. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
«Τζακαράντα» του Γκαέλ Φάιγ (κριτική) – Η γενοκτονία των Τούτσι και το διαγενεακό τραύμα στη λογοτεχνία

«Τζακαράντα» του Γκαέλ Φάιγ (κριτική) – Η γενοκτονία των Τούτσι και το διαγενεακό τραύμα στη λογοτεχνία

Για το μυθιστόρημα του Γκαέλ Φάιγ (Gaël Faye) «Τζακαράντα» (μτφρ. Γιάννης Στρίγκος, εκδ. Πατάκη). Εικόνα: Δεκατετράχρονος επιζών της γενοκτονίας των Τούτσι. © Unicef

Γράφει η Αγγελική Σπηλιοπούλου

Ο ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου για το 2027 το Μεντεγίν της Κολομβίας: Πώς η πόλη συνώνυμο των καρτέλ ναρκωτικών έγινε πόλος φιλαναγνωσίας

Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου για το 2027 το Μεντεγίν της Κολομβίας: Πώς η πόλη συνώνυμο των καρτέλ ναρκωτικών έγινε πόλος φιλαναγνωσίας

Η UNESCO ανακήρυξε Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου για το 2027 το Μεντεγίν της Κολομβίας, που έχει 110 βιβλιοπωλεία και 25 βιβλιοθήκες.

Επιμέλεια: Book Press

Η UNESCO ανακήρυξε Παγκόσμια...

Στη Σαμάντα Σβέμπλιν το βραβείο του 1 εκατ. ευρώ – Το 1ο βραβείο ισπανόφωνης λογοτεχνίας Aena

Στη Σαμάντα Σβέμπλιν το βραβείο του 1 εκατ. ευρώ – Το 1ο βραβείο ισπανόφωνης λογοτεχνίας Aena

Η Αργεντινή συγγραφέας Σαμάντα Σβέμπλιν (Samanta Schweblin) τιμήθηκε με το βραβείο ισπανόφωνης λογοτεχνίας Premio Aena de Narrativa για τη συλλογή διηγημάτων «El Buen Mal». Βιβλία της κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη. ©Wikipedia.

Επιμέλεια...

«Κρυμμένη πατρίδα» του Γιάννη Κιουρτσάκη (κριτική) – Συνείδηση και ήθος που διαμορφώνονται μέσα από τη γλώσσα μας

«Κρυμμένη πατρίδα» του Γιάννη Κιουρτσάκη (κριτική) – Συνείδηση και ήθος που διαμορφώνονται μέσα από τη γλώσσα μας

Για το βιβλίο του Γιάννη Κιουρτσάκη «Κρυμμένη πατρίδα» (εκδ. Πατάκη). 

Γράφει ο Σωκράτης Καμπουρόπουλος

Η ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Block Delete» του Βαγγέλη Γιαννίση (προδημοσίευση)

«Block Delete» του Βαγγέλη Γιαννίση (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Βαγγέλη Γιαννίση «Block Delete», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

«Η μελωδία των αγαλμάτων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

«Η μελωδία των αγαλμάτων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Παναγιώτη Γούτα «Η μελωδία των αγαλμάτων», το οποίο θα κυκλοφορήσει στα μέσα του Απριλίου από τις εκδόσεις Βακχικόν. Φωτογραφία © Ανδρέας Σφυρίδης

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Νάσος Γρηγ...

«Είμαι αυτό που είμαι» της Φανής Κεχαγιά (προδημοσίευση)

«Είμαι αυτό που είμαι» της Φανής Κεχαγιά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Φανής Κεχαγιά «Είμαι αυτό που είμαι», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Μετρονόμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΔΑ ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Λογοτεχνία υψηλής συμπύκνωσης: 65 ισπανόγραφα μικροδιηγήματα από 10 ισπανόφωνες χώρες

Λογοτεχνία υψηλής συμπύκνωσης: 65 ισπανόγραφα μικροδιηγήματα από 10 ισπανόφωνες χώρες

Μια ελάχιστη ανθολογία 65 ισπανόγραφων μικροδιηγημάτων προερχόμενα από δέκα ισπανόφωνες χώρες.

Ανθολόγηση – Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος

65 μικροδιηγήματα από 10 ισπανόφωνες χώρες. 65 αστραπιαίες γεύσεις από την ισπανόγραφη μικρομυθοπλασία. Η αν...

Μικρά θαύματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας: Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο

Μικρά θαύματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας: Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο

Η σειρά «Τα μικρά» των εκδόσεων Μεταίχμιο δίνει τη δυνατότητα στο αναγνωστικό κοινό να διαβάσει σπουδαία διηγήματα και νουβέλες της μιας ανάσας από σημαντικούς συγγραφείς. Επτά ολιλοσέλιδα τομίδια πυκνής λογοτεχνικής αξίας με τις υπογραφές των Μαν, Τζόις, Πόε, Μάνσφιλντ, Γκάσκελ, Ντ' Άρτσο.

...
Τι διαβάζουμε τώρα: Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο – 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Τι διαβάζουμε τώρα: Αστυνομικά, θρίλερ, μυστήριο – 15 μυθιστορήματα, ελληνικά και μεταφρασμένα

Ανατροπές, σκοτεινοί ήρωες, μυστήριο και κοινωνικός σχολιασμός: δεκατέσσερα πρόσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα ελληνικής και μεταφρασμένης λογοτεχνίας που τραβούν την προσοχή μας και μία συλλογή ημερολογίων μιας μεγάλης συγγραφέα του είδους. Εικόνα: Από την ταινία «Έγκλημα στα παρασκήνια» του Ντίνου Κατσουρίδη.&...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΦΑΚΕΛΟΙ