douglas stewart

Για το μυθιστόρημα του Ντάγκλας Στιούαρτ [Douglas Stuart] «Ο νεαρός Μάνγκο» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Γκριζωπά κτήρια από ψαμμίτη. Καταχνιά που κολλάει πάνω στους πόρους του δέρματος σαν ασθένεια. Ένας κλειστοφοβικός ουρανός που αντί να προφυλάσσει, επιτίθεται, σφύζει από αρνητική ενέργεια. Προλογίζει, θαρρείς, τα γεγονότα που θα διαδραματιστούν στο δρόμο, μέσα σε σπίτια, πίσω από αυλές και σε πνιγηρές παμπ. Το τοπίο της Γλασκόβης μέσα από τα μάτια του Ντάγκλας Στιούαρτ μάς είναι, πλέον, οικείο έπειτα από το Σάγκι Μπέιν (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο), ένα μυθιστόρημα που έπεσε σαν άτριφτη πέτρα στην επιφάνεια των λογοτεχνικών πραγμάτων και τα ανατάραξε με την καθαρή του δύναμη. Αποτέλεσμα ήταν να λάβει ο Στιούαρτ το βραβείο Booker και να γίνει ευρύτερα γνωστός.

Το δεύτερο μυθιστόρημά του Ο νεαρός Μάνγκο (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος, εκδ. Μεταίχμιο) θα μπορούσε κάλλιστα να είναι μέρος των παραλειπομένων του Σάγκι Μπέιν. Ισως μια συνέχειά του, στη λογική ότι ο Μάνγκο αυτού του βιβλίου, λογικά, μένει ένα τετράγωνο πιο κάτω από τον δρόμο που ζούσε ο Σάγκι. Στον ίδιο σκληροτράχηλο κόσμο ζουν, στις ίδιες αλάνες θα έχουν γδάρει τα γόνατά τους, πάνω κάτω οι ζωές του είναι πλεγμένες σε παρόμοιο αδράχτι. Οι ομοιότητες τους είναι περισσότερες από όσες μας αφήνει να κατανοήσουμε ο Στιούαρτ αν και, από άποψη αποτύπωσης, αυτά τα δύο βιβλία έχουν σημαντικές διαφορές ως προς τη διαχειρισή τους από τον συγγραφέα.

Μια δύσκολη οικογένεια

Η οικογένεια των Χάμιλτον αποτελείται από μια αλκοολική μάνα, τη Μο-Μόου (δεν επιτρέπει στα παιδιά της να την φωνάζουν «μαμά»), τον μεγάλο αδελφό, Χάμις, έναν κλασικό χουλιγκάνο και μάλιστα ηγέτη της τοπικής ομάδας των νεαρών Προτεσταντών και τη μεσαία κόρη, Τζόντιν, που έχει αναλάβει το ρόλο της μάνας μέσα στο σπίτι, ενώ την ίδια στιγμή ονειρεύεται πως κάποια στιγμή θα αφήσει τη χαμαλοδουλειά που κάνει για να σπουδάσει κάπου εκτός Γλασκόβης. Την οικογένεια συμπληρώνει ο 15χρονος Μάνγκο που μοιάζει σαν αποσβολωμένος λαγός μπρος σε έντονα φώτα. Βρίσκεται σε διαρκή αναζήτηση της θέσης του μέσα στην οικογένεια και τον κόσμο και συνακόλουθα της ταυτότητάς του. Πατέρας δεν υπάρχει, έχει σκοτωθεί προ καιρού και η απουσία του είναι καταλυτική.

Ο Μάνγκο φαντάζει περίεργος σε όλους. Ακόμη και στην αδελφή του που τον έχει αναλάβει προσωπικά και του συμπεριφέρεται σαν να είναι η πραγματική μητέρα του. Το όνομά του γίνεται αντικείμενο χλεύης.

Ο Μάνγκο φαντάζει περίεργος σε όλους. Ακόμη και στην αδελφή του που τον έχει αναλάβει προσωπικά και του συμπεριφέρεται σαν να είναι η πραγματική μητέρα του. Το όνομά του γίνεται αντικείμενο χλεύης. Ήταν απόφαση της μητέρας του να τον ονομάσει έτσι προς τιμή του προστάτη αγίου της Γλασκόβης. Ισως ένα τυπικό Τζακ ή Τζέιμς να του έκανε τη ζωή πιο εύκολη, αλλά, φευ, ο Μάνγκο πρόκειται να περάσει από διάφορες πύλες βίας έως τη στιγμή της εσωτερικής αποκάλυψης.

Εχει να αντιμετωπίσει καθημερινά τα κύματα έχθρας του αδελφού του, την σκληροτράχηλη πραγματικότητα της γειτονιάς του, τις μάχες σώμα με σώμα με τις αντίπαλες γκρούπες νέων που είναι Καθολικοί, την έλλειψη της μητρικής στοργής και την «υποχρέωση» από όλους να είναι και να δείχνει άντρας. Τούτο το έντονα ασφυκτικό έως και κακοποιητικό περιβάλλον τον ρίχνει σε ένα λασπερό πηγάδι ασυννεοησίας με τον εαυτό του, δεν του επιτρέπει να εκφράσει τις μύχιες σκέψεις του και να διατρανώσει αυτό που πραγματικά είναι. Ενα εύθραυστο παιδί, μια θλιμμένη σιλουέτα, ένας κόμπος από τραύματα που ζητούν αγάπη για να θεραπευτούν. Μέσα από άρρητα σχήματα, από ταλαντευόμενες υπογραμμίσεις που κάνει το ίδιο το σώμα του (τον ταλανίζει ένα τικ που έχει στο πρόσωπο) και από αγγίγματα που κρύβει μέσα του, ο Μάνγκο θα βρει την πρόσκαιρη, αλλά, ναι, πόσο γλυκιά και όμορφη, λύτρωση στον κατά ένα χρόνο μεγαλύτερό του, Τζέιμς.

Αλλο ένα «χτυπημένο» παιδί από τα τσακίσματα της ζωής. Εχασε τη μητέρα του νωρίς, ο πατέρας του τον περισσότερο χρόνο λείπει κάπου μακριά για δουλειά κι αυτός βρίσκει θαπλωρή στον περιστερώνα που διατηρεί με θρησκευτική προσήλωση. Η συνάντηση των δύο παιδιών θα παράξει σπινθήρα όσο κι αν για τους γείτονες είναι εξαρχής αδόκιμο το δίδυμο. Τι δουλειά έχει ένας Προτεστάντης με έναν Καθολικό; Τι μπορεί να ενώνει δύο μοναχικά παιδιά που ξεφεύγουν από το στερεότυπο του πιτσιρικά-πολεμιστή των δρόμων; Δεν «φτιάχνονται» με ναρκωτικά, δεν κυνηγούν σαν θηρευτές κορίτσια, δεν ακονίζουν τα μαχαίρια τους για μάχες στους δρόμους. Το μόνο που ζητούν είναι λίγη ανθρώπινη ζεστασιά, ένα χάδι, έναν καλό λόγο που δεν θα είναι αιχμηρός σαν αγκάθι.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Στιούαρτ επιλέγει να εκκινήσει το βιβλίο του με την εκδρομή που κάνει αναγκαστικά ο Μάνγκο με δύο αλκοολικούς αλήτες που μόλις έχουν βγει από τη φυλακή. Ιδέα της μητέρας του για να τον κάνουν άντρα μαθαίνοντάς του να ζει σε σκηνή μέσα στη φύση και να ψαρεύει.

Μια ενώση γεμάτη αγάπη

Τα δύο παιδιά θα συνδεθούν αγαπητικά, ανεπανάληπτα, ερωτικά. Κι ας μην έχουν ολοκληρώσει τη σχέση τους. Αφήνονται, δίδονται το ένα στο άλλο. Αποκαλύπτουν τη σεξουαλική τους ταυτότητα με αιδώ στην αρχή, με γλυκασμό και άκρατη θωπεία στη συνέχεια. Τίποτα δεν προδικάζει, όμως, ευτυχή κατάληξη. Μα, ακόμη και τα κεφάλαια που συγκροτούν την άγουρη ζωή του Μάνγκο είναι γεμάτα από άγριες πράξεις και σκληρές τιμωρίες. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Στιούαρτ επιλέγει να εκκινήσει το βιβλίο του με την εκδρομή που κάνει αναγκαστικά ο Μάνγκο με δύο αλκοολικούς αλήτες που μόλις έχουν βγει από τη φυλακή. Ιδέα της μητέρας του για να τον κάνουν άντρα μαθαίνοντάς του να ζει σε σκηνή μέσα στη φύση και να ψαρεύει.

metaixmio stuart onearos mangoΜέσα από συνεχείς αλλαγές σε χρόνο και τόπο, ο Στιούαρτ δημιουργεί μια διαρκή αντίστιξη. Οι λυρικές σκηνές με τα δύο παιδιά απομονωμένα από τον κόσμο που τα περιβάλλει, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη σεξουαλική βία που θα υποστεί ο Μάνγκο από τους δύο άντρες και τις άγριες αποφάσεις που θα κληθεί να πάρει για να τους ξεφορτωθεί. Κάθε ελπίδα ανάταξης της ζωής του Μάνγκο σωριάζεται λες και κάποιος τη θέρισε εξαρχής. Οταν ο αδελφός του θα μάθει τη σχέση του με τον Τζέιμς θα εκραγεί καταστρέφοντας καθετί όμορφο που γέννησαν τα σώματα των δύο παιδιών.

Η βία και η εκδίκηση πέφτουν σαν πέλεκυς, ορίζουν ποινή και τιμωρία. Ο Μάνγκο και ο Τζέιμς που ονειρεύονται να φύγουν μακριά από τη γειτονιά του και να ζήσουν κάπου μακριά, απομονωμένοι από όλους κι από όλα, δεν θα ευοδωθεί ποτέ. Ο άθραυστος τοίχος της πραγματικότητας που τους κυκλώνει, στο τέλος θα τους φυλακίσει.
Ο Στιούαρτ προσπάθησε να ακολουθήσει τη πεπατημένη του Σάγκι Μπέιν. Λογικό και ευεξήγητο. Ωστόσο, έχεις την αίσθηση πως κάτι λείπει από τον Νεαρό Μάγκο. Η αποφασιστικότητα σίγουρα, όπως και το νεύρο να προχωράει τις σκηνές με ένα τέμπο που σε καθηλώνει. Εδώ υπάρχουν πολλές παρεκβάσεις που τραβούν σε μάκρος κι άλλες που φαίνονται μάλλον ουδέτερης ισχύος.

Ενας στυλίστας

Ο Στιούαρτ γίνεται περισσότερο επεξηγηματικός, λες και δεν πιστεύει ότι έχει εκθέσει επαρκώς την εσωτερική πάλη των ηρώων του (κυρίως του Μάνγκο). Φυσικά, παραμένει ένα στυλίστας, καθώς με προτάσεις που μοιάζουν μικρά κομψοτεχνήματα ύφους καταφέρνει να φτιάξει ατμόσφαιρα, να δώσει λεπτομέρειες κάποιων σκηνών, να μας προσφέρει ακόμη και το οσφρητικό τοπίο της πόλης. Θα έλεγε κανείς πως υπάρχει μια κάποια υπερβολή στον τρόπο που εκθέτει τα πράγματα ο Στιούαρτ που στο Σάγκι Μπέιν δεν υπάρχει. Εκεί η ευθυβολία του Στιούαρτ είναι θαυμαστή και καίρια.

Υπάρχουν, πάντως, στιγμές που το περιβάλλον της πόλης (βγαλμένο, θαρρείς, από βιβλίο του Ντίκενς) είναι τόσο σπαραχτικά απλωμένο στις σελίδες του βιβλίου, που δεν θέλεις κάτι άλλο να διαβάσεις για να σε μαγέψει. Ισως αν οι μελλοδραματικές στιγμές είχαν μικρότερη έκταση, η συνολική εικόνα του βιβλίου να πλησίαζε σε δύναμη το Σάγκι Μπέιν. Οπως και να έχει, όμως, ο Στιούαρτ και μ’ αυτό το βιβλίο μας δίνει το δικαίωμα να πούμε ότι πρόκειται για συγγραφέα που τα επόμενα χρόνια θα μας δώσει σημαντικά βιβλία που θα συζητηθούν πολύ. Η μετάφραση του Μιχάλη Μακρόπουλου είναι μια άσκηση ύφους. Καταφέρνει να ξεφύγει από πολλές παγίδες που ρίχνει ο Στιούαρτ (π.χ. εκφράσεις που δεν μεταφράζονται εύκολα, αλλά λέγονται στις γειτονιές της Γλασκόβης) και μας προσφέρει μια άρτια μετάφραση.


*Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Μπλε ήλιος» (εκδ. Μεταίχμιο).

 


 

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ήταν το τέλος του μακριού, πνιγερού σούρουπου, όταν πια έφτασε στη Γλασκόβη. Χρειάστηκε οχτώ ώρες να μπαίνει σε αυτοκίνητα και λεωφορεία, επιστρατεύοντας την πίστη του, όμως δεν φοβόταν πλέον. Σε δύο περιπτώσεις ο οδηγός του λεωφορείου δεν τον άφησε να επιβιβαστεί· δεν είχε σχεδόν καθόλου λεφτά και, συν τοις άλλοις, ήταν βρόμικος. Αλλά σε τρεις άλλες περιπτώσεις ο οδηγός τον λύπήθηκε, χτύπησε ένα ανύπαρκτο εισιτήριο και του έκανε νόημα να μπει τζάμπα. Ο Μάνγκο ήταν παραζαλισμένος καθώς βάδιζε προς το σπίτι από τον σταθμό της Μπιουκάναν Στρητ. Ο αέρας της πόλης ήταν ζεστός και υγρός. Είχε φως μέχρι αργά εκείνη την εποχήκαι χοντράνθρωποι μεθοκοπούσαν με το τελευταίο μεροκάματο των διακοπών τους, γυμνόστηθοι ακόμη αυτήν την ώρα, καμένοι απ’ το μακρύ Σαββατοκύριακο στον ήλιο κι απρόθυμοι να γυρίσουν σπίτι τους. Πέρασε μπροστά από τη νέα πανεπιστημιούπολη του Πανεπιστημίου του Σκαθκλάιντ, απ’ το παλιό νοσοκομείο Ρότενροου, κι ανηφόρισε προς το Ιστ Εντ. Ολοι οι δρόμοι τον έφεραν μπροστά στο καταθληπτικό Βασιλικό Νοσοκομείο και τη χωμάτινη νησίδα με το σκουριασμένο σνακ μπαρ».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

Για το βιβλίο του Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Τhe Settlers». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Νότια της Χ...

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

Για το μυθιστόρημα του Μ. Αγκέεφ [Μ. Αgueev] «Μια ιστορία με κοκαΐνη» (μτφρ. Σοφία Κορνάρου, εκδ. Ροές). Kεντρική εικόνα: πίνακας του Ηans Βaluschek (1870-1935).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Κάποιους συγγραφείς τους καλύπτει ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Από την απόλυτη επιτυχία στη συνειδητοποίηση. Ο Μιχάλης Αλμπάτης μάς μίλησε για το νέο του βιβλίο «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος), αλλά και πώς βίωσε το απίστευτο «γκελ» που έκανε το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ