mccarthy stella maris

Για το μυθιστόρημα του Κόρμακ ΜακΚάρθι [Cormac McCarthy] «Stella Maris» (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, εκδ. Gutenberg).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Μου είναι αδύνατον να κρίνω όπως θα ήθελα αυτό το βιβλίο για συγκεκριμένους λόγους. Ο πλέον προφανής είναι ότι δεν διαθέτω τα αντικειμενικά προσόντα για κάτι τέτοιο. Η ανεπάρκεια στα επιστημονικά πεδία (μαθηματικά και φυσική κυρίως), καθώς και η περιορισμένη μου ευφυία (αναφέρεται ξεκάθαρα εντός: η ευφυία καθορίζεται σε σχέση με τους αριθμούς, όχι με τις λέξεις) δεν επιτρέπουν όχι μόνο την πλήρη κατανόηση, αλλά και την ελάχιστη απαραίτητη. Μα και στο φιλοσοφικό πεδίο δεν πιστεύω ότι τα πάω πολύ καλύτερα. Δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι κατέχω τον Πλάτωνα, τον Βιτγκενστάιν και τον Σοπενχάουερ επαρκώς ώστε να αποτολμήσω κάποιου τέτοιου είδους προσέγγιση (υπάρχουν αναγνώστες / κριτικοί εκεί έξω που γνωρίζουν τα πεδία αυτά κι έχουν επιχειρήσει κριτική στο βιβλίο). Δεν μου απομένουν πολλά λοιπόν, φοβάμαι. Και είναι κρίμα, γιατί ένα τέτοιο βιβλίο απαιτεί το καλύτερο που μπορεί να του αποδοθεί κι όχι αποδιαλέγια κριτικής άποψης. Ο καθείς και τα όπλα του όμως, οπότε θα φορέσω τα ξυλοπόδαρά μου και θα εισέλθω στον χορό (αποκρύπτοντας τεχνηέντως το κουτσό μου βάδισμα), εστιάζοντας στη λογοτεχνικότητα του έργου.

Αυτό το βιβλίο, καταρχάς, δεν πιστεύω ότι πρέπει να διαβαστεί αυτόνομα (αν και μπορεί), αλλά ως απαραίτητο συμπλήρωμα του Επιβάτη. Σε τελική ανάλυση είναι το βιβλίο της Αλίσια Γουέστερν, αδελφής του Μπόμπι Γουέστερν, και λειτουργεί εντελώς διαλεκτικά και συμπληρωματικά στο πρώτο. Η σχέση των βιβλίων αιμομικτική, όπως κι εκείνη των δύο αδελφών (απόγονων Αρχαίας Τραγωδίας), μολονότι το «σιαμαία» θα προσιδίαζε περισσότερο στην αλήθεια των δύο κειμένων. Αν στον Επιβάτη η Αλίσια έχει ένα σημαντικό μερίδιο από πλευράς κεφαλαίων, είναι στο Stella Maris που ακούμε τη δική της φωνή ολοκληρωτικά. Πρόκειται για ένα διαλογικό βιβλίο με τον ψυχίατρο που την παρακολουθεί, υπό μορφή ερωταπαντήσεων, όπως τον κατέγραψε σε συνεδρίες ο τελευταίος. Βρισκόμαστε 8 χρόνια στο παρελθόν του Επιβάτη, σ’ ένα οικείο για την κοπέλα μέρος, το ψυχιατρείο με το συμβολικό όνομα Stella Maris. Και η παράσταση ξεκινά.

Το τέλος ως αρχή

Εξαρχής προκύπτει ένα μεγάλο πρόβλημα, με μια εξαίσια λύση: ο αναγνώστης του Επιβάτη γνωρίζει το τέλος, την κατάληξη της Αλίσια, την αυτοχειρία της. Και ο συγγραφέας γνωρίζει ότι το ξέρει ο αναγνώστης. Οπότε δεν υπάρχει καμία πρόκληση, η πορεία είναι προδιαγεγραμμένη. Τι απομένει; Η περιέργεια, κι ας μην ντραπούμε να το παραδεχτούμε, η αδιακρισία, η νοσηρότητα του βλέμματος του αναγνώστη που θέλει να ρίξει το βλέμμα του στα εσώψυχα της κοπέλας. Να δει ποια ήταν τελικά εκείνη, τι πίστευε και τι ένιωθε. Αλλά, ας είμαστε ξανά ειλικρινείς, και τι ήταν αυτό που την οδήγησε στην αυτοκτονία. Γιατί ένας άνθρωπος τόσο ευφυής και μοναδικός να δώσει τέλος στη ζωή του;

Εξαρχής προκύπτει ένα μεγάλο πρόβλημα, με μια εξαίσια λύση: ο αναγνώστης του Επιβάτη γνωρίζει το τέλος, την κατάληξη της Αλίσια, την αυτοχειρία της. Και ο συγγραφέας γνωρίζει ότι το ξέρει ο αναγνώστης. Οπότε δεν υπάρχει καμία πρόκληση, η πορεία είναι προδιαγεγραμμένη.

Και κάτι ακόμα: τελικά ποια ήταν η σχέση της με τον αδελφό της; Κι εκεί το αδιάκριτο μάτι θέλει να απολαύσει το ροζ, το κρυφό, το πρόστυχο, αυτό που υποψιαζόμαστε αλλά περιμένουμε να το ακούσουμε δια στόματος Αλίσια. Ναι, η κοπέλα επιθυμούσε ερωτικά τον αδελφό, ναι είχε ονειρώξεις, ναι… Ο αναγνώστης γνωρίζουμε καλά –αφού μας το έχουν περιγράψει τα βιβλία και δεδομένου ότι όλοι μας ζούμε «εντός κειμένου»– είναι ένα πρόστυχο και αδηφάγο πλάσμα που τρέφεται με αλλότρια πάθη. Το ξέρει κι ο συγγραφέας ως δημιουργός κόσμων, ως εκείνος που κινεί τα νήματα και σκηνοθετεί τη δράση. Και επειδή είναι ευφυής (ίσως ο κορυφαίος συγγραφέας των χαλεπών καλλιτεχνικά καιρών μας) παίζει υπέροχα με τις ανάγκες του κοινού του.

Αυτό που απολαμβάνουμε στο βιβλίο (ξανά χάρη στην ανυπέρβλητη μετάφραση του Γ. Κυριαζή), είναι ένα roller coaster μεταξύ χθαμαλού και υψηλού όπου ο συγγραφέας ταΐζει μεν τον «καρχαρία» με κομμάτια της Αλίσια, αλλά την ίδια στιγμή ανασυνθέτει το παρελθόν της εστιάζοντας σ’ όλα εκείνα που την έφεραν κοντά στον κόσμο των Ανώτερων Πνευμάτων. Προφανώς η ίδια η κοπέλα δεν ταπεινώνεται ποτέ και σε τίποτα – ολόκληρη η «ντροπή» είναι του αναγνώστη που πιθανώς κουρασμένος και κορεσμένος από ανώτερα μαθηματικά και φιλοσοφία σκύβει ελαφρώς για να πάρει μάτι από την κλειδαρότρυπα όποτε γίνεται αναφορά στα συναισθηματικά και προσωπικά δεδομένα της Αλίσια. Και όμως, εδώ θέλω λίγο να σταθώ: αν αυτό το βιβλίο παρέμενε στο αμιγώς επιστημονικό ή φιλοσοφικό πεδίο, μπορεί να εξίταρε μερίδα αναγνωστών που αναζητούν υψηλά νοήματα, αλλά θα δυναμίτιζε κάτι σημαντικότερο – τη λογοτεχνικότητα του κειμένου.

Μπορεί τα μαθηματικά και η φιλοσοφία να αποτελούν την υπεραιχμή της σκέψης, πλην όμως εφόσον ένα λογοτεχνικό κείμενο βασιστεί σ’ αυτά κατά κύριο λόγο, τότε πιθανότατα θα υπολείπεται. Το ίδιο δηλαδή που ισχύει στην περίπτωση όπου το βάρος δίνεται σε στοιχεία ιστορίας, λαογραφίας, πολιτικής και άλλους εξωλογοτεχνικούς παράγοντες. Με άλλα λόγια, προκαλείται ανισορροπία, δυσαρμονία, καθώς το έργο μετατρέπεται σε ένα σταυρόλεξο για ελάχιστους λύτες, οι οποίοι στη συνέχεια διαγωνίζονται σχετικά με το ποιος κατάλαβε τα περισσότερα ή κατά πόσον τελικά ο συγγραφέας τους παγίδευσε παραθέτοντας μη εξακριβωμένα στοιχεία, εντοπίζοντας λάθη και άλλα άσχετα με το καθ’ εαυτό θέμα (της λογοτεχνίας). Ίσως χαλάσω τη μαγεία, αλλά δεν είναι αυτό η λογοτεχνία, είναι κάτι διαφορετικό που μπορείς να το αναζητήσεις σε άλλου είδους αναγνώσεις και επιστημονικά / φιλοσοφικά συγγράμματα.

Προσωπικά, υπήρξαν στιγμές που απλά διέσχιζα ανέλπιδα κάποιες παραγράφους, κάτι που δεν θεωρώ απαραίτητα κακό, καθώς αυτή ήταν και η πρόθεση του συγγραφέα. Εκείνο όμως που με κρατούσε στον αφρό ήταν το γεγονός ότι όλα όσα λέγονταν αφορούσαν ένα ανθρώπινο ον που είχε ήδη υποστασιοποιηθεί στο μυαλό μου, είχε προϋπάρξει, είχε λάβει ουσία και βάθος.

Άρα επιστρέφουμε εκ νέου εκεί που οφείλουμε, δηλαδή στη λογοτεχνικότητα του Stella Maris. Κατά την άποψή μου, το βιβλίο αυτό θα υπολειπόταν σημαντικά σε σχέση με τον προκάτοχό του, αν δεν αποτελούσε το συμπλήρωμά του, κατά πώς το ήθελε και ο ΜακΚάρθι. Είναι προφανές ότι ενώ το βάρος από πλευράς έκτασης δίνεται στην επιστήμη και τη φιλοσοφία, είναι όλα εκείνα που καραδοκούν στις σκιές (η αιμομικτική σχέση, το Παιδί, οι παρουσίες, ο πατέρας κλπ.) τα οποία δίνουν τον τόνο, αποτελούν τη συγκολλητική ουσία της αφήγησης και προσδίδουν τη λογοτεχνικότητα στο βιβλίο, ώστε να μην εκπέσει σε μια αδιάφορη επίδειξη γνώσεων που, όπως προείπα, απευθύνονται σε λίγους. Προσωπικά, υπήρξαν στιγμές που απλά διέσχιζα ανέλπιδα κάποιες παραγράφους, κάτι που δεν θεωρώ απαραίτητα κακό, καθώς αυτή ήταν και η πρόθεση του συγγραφέα. Εκείνο όμως που με κρατούσε στον αφρό ήταν το γεγονός ότι όλα όσα λέγονταν αφορούσαν ένα ανθρώπινο ον που είχε ήδη υποστασιοποιηθεί στο μυαλό μου, είχε προϋπάρξει, είχε λάβει ουσία και βάθος. Και στο ταξίδι του Stella Maris ένιωθα όπως όταν συνομιλείς με έναν οικείο: μεταξύ άλλων θα ακούσεις και πράγματα που πιθανώς δεν σε αφορούν ιδιαίτερα ή σε ξεπερνούν. Πλην όμως αυτό το άτομο βρίσκεται εκεί, παρών, γνωρίζεις το παρελθόν του, το έχεις ακολουθήσει στον δύσβατο δρόμο του, ενώ με κάποιο μαγικό τρόπο γνωρίζεις και το τέλος του.

Αποχαιρετισμός

gutenberg mccarthy stella marisΚι αν τα προηγούμενα φαντάζουν ελαφρώς τεχνικά, ας μου επιτραπεί να καταθέσω και κάτι πιο προσωπικό που δεν μου συμβαίνει συχνά, αλλά όταν συμβαίνει το αγκαλιάζω τρυφερά ως σπάνιο είδος λουλουδιού. Αναφέρομαι στη συγκίνηση που με κατέκλυσε στην τελευταία σελίδα του καταληκτικού κεφαλαίου. Δεν μιλάω για το δάκρυ που θα κυλήσει εξαιτίας μιας αφήγησης που έχει εξαρχής δομηθεί για να προκαλέσει αυτή την αντίδραση. Τουναντίον, η πληθώρα κβαντομηχανικής ή πλατωνικών απόψεων δεν προδιαγράφουν εκ προοιμίου διέγερση του θυμικού. Και όμως, το γεγονός ότι ο συγγραφέας μας φέρνει σε επαφή με ένα τόσο μοναδικό πλάσμα, ένα προβληματικό αλλά εξίσου γοητευτικό κορίτσι, ένα ον που μοιάζει να εισήλθε κρυφά στον πλανήτη, εν συνεχεία συνυπήρξε μ’ εμάς για 20 χρόνια, υπέφερε τρομερά γιατί κανείς δεν στάθηκε ικανός να κατανοήσει τη μοναδικότητά του και μετά, μια ημέρα, αποφάσισε να μας εγκαταλείψει σέρνοντας το βάρος της δικής μας αποτυχίας, αυτή τη θηλυκή φιγούρα που παραπέμπει στον Χριστό και η οποία εξίσου συμβολικά παρέμεινε άμωμη αν και πόθησε κι αγάπησε εκείνον που δεν επιτρεπόταν να αποκτήσει, όλα αυτά αποτελούν στοιχεία άξια συναισθηματικής φόρτισης.

Όσον αφορά εμένα, η τελευταία σελίδα του Stella Maris είναι από τις πλέον συνταρακτικές των τελευταίων αναγνωστικών μου ετών. Βρισκόμαστε στο τέλος της συνεδρίας και εμείς οι αναγνώστες, σε αντίθεση με τον ψυχίατρο, γνωρίζουμε ότι είναι η έσχατη. Δεν θα υπάρξει επόμενη. Η αγαπημένη μας θα ζητήσει τη λύτρωση σ’ ένα μακρινό δάσος του Ουινσκόνσιν και κανείς δεν θα την ακολουθήσει εκεί. Κανείς δεν θα παραστεί στην αυλαία της μοναχικής, πικρής ζωής της. Πριν κλείσει όμως το βιβλίο, η Αλίσια θα ζητήσει κάτι διαφορετικό από τον ψυχίατρό της (εκείνον που δεν κατάφερε να τη σώσει, εκείνον με τον οποίο συζητούσε για ώρες). Γιατί όταν όλα μοιάζει να έχουν ειπωθεί –λέξεις, νοήματα και ήχοι– τότε ένα πράγμα απομένει. Μια τελευταία κίνηση τόσο απλή, τόσο ταπεινή, η οποία όμως εμπεριέχει όλα όσα προσπαθούν μάταια αιώνες τώρα να περιγράψουν τα μαθηματικά και η φιλοσοφία των θνητών, κι αυτή ακριβώς θα ζητήσει η Αλίσια πριν αποχωρήσει από τη σκηνή:

— Κράτα μου το χέρι.
— Γιατί;
— Γιατί αυτό κάνουν οι άνθρωποι όταν περιμένουν κάτι να τελειώσει.

Υ.Γ.: Πώς να πεις αντίο τόσο απότομα, όταν έχεις αγαπήσει; Και, επίσης, πώς γίνεται να αγαπήσεις ένα πλάσμα της φαντασίας, μια επινόηση; Οι επαΐοντες θα σου απαντήσουν ότι τελικά υπέπεσες σε πληθώρα προβολών κι εκείνο που ερωτεύτηκες είναι οι δικές σου αδυναμίες, οι δικές σου ανάγκες, αλλά κι ότι αυτό που λυπάσαι κατά τον αποχωρισμό είναι τελικά ο εαυτός σου και η μοναξιά που καραδοκεί στη γωνία. Δεν μπορεί, θα έχουν δίκιο, δεν το αρνείσαι. Αλλά εκεί που οι άλλοι γνωρίζουν, εσύ νιώθεις. Κι αυτό που νιώθεις είναι εκείνο που αξίζει. Οπότε αποφασίζεις (ψέματα, δεν αποφασίζεις τίποτα, απλά δεν μπορείς να κάνεις διαφορετικά) να μην πεις αντίο στην Αλίσια. Εσύ θα αλλάξεις τη ροή της ιστορίας που κάποιος άλλος έπλασε. Εσύ θα σώσεις την κοπέλα, δεν θα την αφήσεις να ξεχαστεί. Θα την πάρεις για πάντα μαζί σου, θα της κρατάς το χέρι όπως σου ζήτησε, όσο χρειαστεί…


 Ο ΦΩΤΗΣ ΚΑΡΑΜΠΕΣΙΝΗΣ είναι πτυχιούχος Αγγλικής Φιλολογίας. Διαχειρίζεται το βιβλιοφιλικό blog Αναγνώσεις. 

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Γιατί ήξερα κάτι που ο αδελφός μου δεν ήξερε. Ότι υπάρχει μια ασυγκράτητη φρίκη κάτω από την επιφάνεια του κόσμου, κι ότι υπήρχε από πάντα. Ότι στον πυρήνα της πραγματικότητας βρίσκεται ένας βαθύς και αιώνιος τόπος δαιμόνων. Όλες οι θρησκείες το αντιλαμβάνονται αυτό. Και δεν υπάρχει περίπτωση να εξαφανιστεί. Και ότι το να φαντάζεσαι πως τα ζοφερά ξεσπάσματα αυτού του αιώνα μπορεί να ήταν μοναδικά ή τελειωτικά είναι, απλούστατα, ανοησία».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

Για το μυθιστόρημα της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε [Carmen Martin Gaite] «Το πίσω δωμάτιο» (μτφρ. Κυριάκος Φιλιππίδης, εκδ.Gutenberg). Κεντρική εικόνα: © Rijkmuseum. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Πώς να μιλήσει κανείς για μια π...

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

«Το καλοκαίρι της Κάρμεν» σε σκηνοθεσία Ζαχαρία Μαυροειδή (κριτική) – Ένας τρυφερός ύμνος για την ανδρική γκέι φιλία

Για την ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Τολμηρό φιλμ που όμως δεν πέφτει σε κλισέ και ανούσια δράματα. 

Γράφει η Φανή Χατζή

«Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι η απόλυτα καλοκαιρινή ταινία, ιδανική για ένα χαλαρό βραδάκι σε κάπ...

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Αντρές Μοντέρο: «Είμαστε άνθρωποι, πάντα θα μας αρέσουν οι ιστορίες και τα παραμύθια»

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα) συνομιλούμε με τον Χιλιανό συγγραφέα Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] για τον μαγικό ρεαλισμό και τη σπουδαιότητα της προφορικής αφήγησης.

Συνέντευξη στον Διονύσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ