olive kentriki

Για το μυθιστόρημα της Elizabeth Strout «Όλιβ Κίττριτζ» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Η Φράνσις Μακ Ντόρμαντ (βλ. κεντρική εικόνα) ενσάρκωσε το 2014 την Όλιβ Κίττριτζ, στην ομότιτλη μίνι σειρά τεσσάρων επεισοδίων του HBO.

Της Νίκης Κώτσιου

Η ζωή είναι απλή στην πόλη Κρόσμπυ του Μέην, εκεί όπου μένει η Όλιβ Κίττριτζ, πρωταγωνίστρια στο μυθιστόρημα της Ελίζαμπεθ Στράουτ Όλιβ Κίττριτζ – σε ωραιότατη μετάφραση της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου, από τις εκδ. Άγρα. Η Όλιβ διδάσκει μαθηματικά στο σχολείο της περιοχής, είναι σύζυγος φαρμακοποιού και μητέρα ενός παιδιού. Τη γνωρίζουμε από τη μέση ηλικία και μετά και παρακολουθούμε τη ζωή της μέχρι και τον θάνατο του συζύγου της, οπότε πια μένει μόνη κι έχει να διαχειριστεί ένα βαρύ φορτίο μοναξιάς. Εκτός από την οικογένεια της Όλιβ, περνούν στο μυθιστόρημα πολλά ακόμη πρόσωπα, που απασχολούν ξεχωριστά κεφάλαια και εμφανίζονται να έχουν κάποιου είδους σχέση με την πρωταγωνίστρια. Κάθε κεφάλαιο διαθέτει αυτονομία και αφηγείται με τρόπο σπαρταριστό αντιπροσωπευτικές σκηνές από τις ζωές συμπολιτών της Όλιβ, που με κάποιο τρόπο συνδέονται μαζί της έχοντας υπάρξει κάποτε μαθητές της, γείτονες, συνάδελφοι ή φίλοι.

Η Όλιβ είναι ένα καλόβολος άνθρωπος με απότομα όμως φερσίματα, που συχνά τη φέρνουν σε δύσκολη θέση. Έντιμη και ειλικρινής με έναν ανεπεξέργαστο, σχεδόν ωμό τρόπο, αναστατώνεται εύκολα και δεν ξέρει να κρύβει τον θυμό της. Μολονότι φαντάζει σε μερικούς αλλόκοτη, οι περισσότεροι έχουν να πουν μια καλή κουβέντα γι’ αυτή. Προσπαθεί να αντλεί απόλαυση από τις μικρές χαρές της ζωής και είναι αδιαπραγμάτευτα φυσιολάτρης και ζωόφιλη. Επικριτική και ενίοτε πικρόχολη, δεν ξέρει να αποφεύγει τις εντάσεις και της λείπει η διπλωματία και η ικανότητα ελιγμών. Η ευθύτητά της τη βάζει σε μπελάδες, ακόμα και όταν είναι καλοπροαίρετη.

Οι εντάσεις που σιγοβράζουν σε μια φαινομενικά ανέφελη οικογενειακή ζωή κάνουν την Όλιβ αμφιθυμική και αλλοπρόσαλλη, με ξεσπάσματα που υποσκάπτουν το κύρος της. Της λείπει η ευπροσηγορία αλλά  δεν παύει να είναι ένας ευθύς και ακέραιος χαρακτήρας.

Μέσα στον γάμο της, είναι φορές που ασφυκτιά. Οι πιέσεις που υφίσταται και οι τριβές της συμβίωσης, την κάνουν οξύθυμη και δυσάρεστη, επιρρεπή στον τσακωμό. Έχει υψηλές προσδοκίες από τον σύζυγό της και θεωρεί πως τα αιτήματά της δεν βρίσκουν ανταπόκριση. Είναι πάντα έτοιμη να διαμαρτυρηθεί και να διατυπώσει αντιρρήσεις, ακόμα και όταν δεν συντρέχει σοβαρός λόγος. Οι εντάσεις που σιγοβράζουν σε μια φαινομενικά ανέφελη οικογενειακή ζωή κάνουν την Όλιβ αμφιθυμική και αλλοπρόσαλλη, με ξεσπάσματα που υποσκάπτουν το κύρος της. Της λείπει η ευπροσηγορία αλλά  δεν παύει να είναι ένας ευθύς και ακέραιος χαρακτήρας. Βρίσκει διαφυγή στον κήπο της, στη φροντίδα του σκύλου και στα υποθετικά σενάρια που αρέσκεται να φαντάζεται για τον εαυτό της. Όταν ο γιος της –μεγάλος πια– της προσάψει μομφές για τον τρόπο που τον μεγάλωσε και τη συμπεριφορά της απέναντί του, η Όλιβ θα καταρρεύσει και θα φύγει από κοντά του κακήν κακώς.

olive ex


Όμως, το γήρας λειαίνει και μαλακώνει το χαρακτήρα της Όλιβ φέρνοντας στην επιφάνεια κρυμμένες ευαισθησίες και ανύποπτες πτυχές. Μόνη πια με τα τραύματά της, αποσύρεται σε μια μοναχική ζωή ακολουθώντας μια απαρέγκλιτη ρουτίνα, που τη βάζει σε ρυθμό και διώχνει την κατάθλιψη. Την περιστοιχίζουν συνομήλικοι και συνομήλικες, που κουβαλούν τραύματα ενίοτε χειρότερα από τα δικά της. Αυτή η τυραννισμένη κοινότητα των γερόντων, που γυρεύει τρόπους να εκμετρήσει τον βίο υποφερτά, ανώδυνα και με αξιοπρέπεια, δίνει ένα συγκλονιστικό στίγμα και καταλαμβάνει μεγάλο μέρος του μυθιστορήματος με τις περιπέτειες, τις ταλαιπωρίες και τις κάθε είδους κακουχίες, ιατρικές, σωματικές, συναισθηματικές, ηθικές, που την ταλανίζουν.

Προς το τέλος, η εβδομηντατετράχρονη πλέον Όλιβ βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη καμπή. Η οικογένειά της έχει σχεδόν διαλυθεί κι αυτή ατενίζει το φάσμα του επικείμενου μαρασμού και το τέλος. Ανέκαθεν διέθετε έναν στιβαρό και ανυπόταχτο χαρακτήρα, ήξερε να είναι δυναμική και αποφασιστική. Καμία ψυχική πίεση δεν στάθηκε ποτέ αρκετή να την πτοήσει και να την κάμψει. Η ζωή που αναβλύζει από μέσα της της δίνει κι πάλι τη δύναμη να σταθεί όρθια και να συνεχίσει. Οι φίλοι και γνωστοί που την πλαισιώνουν καλούνται να αντιμετωπίσουν παρόμοιες κρίσεις ηλικίας, που τους κλονίζουν και τους αποδιοργανώνουν. Καθένας δίνει τη δική του απάντηση, λιγότερο ή περισσότερο επαρκή, μπροστά στα επείγοντα διλήμματα που θέτει η εμπειρία και η ηλικία. Στο Όλιβ Κίττριτζ παρακολουθούμε ένα πανόραμα επιλογών και συμπεριφορών απέναντι σε λεπτά ζητήματα, που δοκιμάζουν τις αντοχές και τις αξίες.

Παρουσιάζοντας καθημερινούς ανθρώπους σε συνθήκες κρίσης, η Ελίζαμπεθ Στράουτ μιλά για την ευθραυστότητα της ζωής και τη δύναμη των συναισθηματικών δεσμών χρησιμοποιώντας μια πρόζα που λάμπει.

Elizabeth Strout
Η Ελίζαμπεθ Στράουτ γεννήθηκε στο Πόρτλαντ το 1956. Διηγήματά της έχουν δημοσιευτεί επανειλημμένως στον Τύπο, συμπεριλαμβανομένων του "New Υorker" και του "Oprah Magazine". Το μυθιστόρημά της "Olive Kitteridge" πήρε το βραβείο Πούλιτζερ το 2008. Είναι μέλος του καθηγητικού σώματος της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Κουίνς της Σάρλοτ, στη Βόρεια Καρολίνα, και μένει στη Νέα Υόρκη.

 

Αφού πρώτα ακτινογραφήσει τους οικογενειακούς δεσμούς και τον γάμο με τις δυσχέρειές του, η συγγραφέας χαρτογραφεί στη συνέχεια, με διεισδυτική ματιά και ανείπωτη τρυφερότητα, όλες εκείνες τις ανάγκες, επιθυμίες, προσδοκίες αλλά και διαψεύσεις, που συγκροτούν το σύμπαν ανθρώπων που δεν είναι πια νέοι. Η επισφαλής υγεία και το άγχος που αυτή συνεπάγεται, η αναγκαστική απόσυρση και η εξοικείωση με τη δυσάρεστη πραγματικότητα του γήρατος, οι απολογισμοί και οι εκκρεμότητες, τα πάθη και τα λάθη που γίνονται πιο βασανιστικά από ποτέ, η αναγκαστική προσαρμογή σε καινούρια δεδομένα, το σώμα που νοσεί και η ψυχή που υποφέρει, οι επιβεβλημένοι αποχωρισμοί κι αποχαιρετισμοί, το πένθος, όλα αυτά γίνονται πολύ απτά και χειροπιαστά σ’ αυτό το απαράμιλλα αισθαντικό βιβλίο, που μιλά με γενναιότητα αλλά και με υπέροχο χιούμορ για τη ζωή από τη μέση ηλικία και μετά.

Τιμημένο με το βραβείο Pulitzer 2009, το Όλιβ Κίττριτζ είναι ένα καθηλωτικά εναργές και βαθιά ανθρώπινο μυθιστόρημα, που διακρίνεται για την απλότητα και την πυκνότητα της γραφής του. Παρουσιάζοντας καθημερινούς ανθρώπους σε συνθήκες κρίσης, η Ελίζαμπεθ Στράουτ μιλά για την ευθραυστότητα της ζωής και τη δύναμη των συναισθηματικών δεσμών χρησιμοποιώντας μια πρόζα που λάμπει. Η ανάδειξη της σημαίνουσας λεπτομέρειας φωτίζει αδιόρατες πτυχές και λεπτές αποχρώσεις που δίνουν άλλη διάστση στα τεκταινόμενα, ενώ η καθημερινότητα αναδεικνύεται σ’ ένα πεδίο σύγκρουσης και διαπραγμάτευσης, όπου καθένας καλείται να δώσει έναν αγώνα ψυχικής επιβίωσης. Στο βιβλίο υπάρχουν χαρακτήρες λιγότερο ή περισσότερο δυνατοί, που έρχονται αντιμέτωποι με προκλήσεις. Η Όλιβ Κίττριτζ διαθέτει αντοχές που της επιτρέπουν να τα βγάζει πέρα, αφού πρώτα αναμετρηθεί με τη λύπη και τον πόνο. Οι περιστάσεις είναι πάντα κρίσιμες αλλά το σπιρτόζικο ύφος του μυθιστορήματος ακτινοβολεί χιούμορ και ειλικρίνεια, χωρίς ποτέ να υποτάσσεται ολοκληρωτικά στη θλίψη και την απόγνωση.

* Η ΝΙΚΗ ΚΩΤΣΙΟΥ είναι φιλόλογος.


ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

«Η Όλιβ είναι μεγαλόσωμη. Το ξέρει αυτό, αλλά δεν ήταν πάντα έτσι, και ακόμα της φαίνεται κάτι που πρέπει να το συνηθίσει. Είναι αλήθεια πως ήταν πάντα ψηλή και πολύ συχνά ένιωθε ανοικονόμητη, αλλά αυτό το να είναι μεγαλόσωμη ήρθε με την ηλικία. Οι αστράγαλοί της χόντρυναν, οι ώμοι της έχουν κάνει δίπλες πίσω από τον αυχένα της, και οι καρποί της και τα χέρια της απέκτησαν θαρρείς αντρικό μέγεθος. Την πειράζει, φυσικά και την πειράζει αυτό, καμιά φορά μέσα της την πειράζει πάρα πολύ. Αλλά σ’ αυτή τη φάση του παιχνιδιού πια, δεν έχει καμιά διάθεση να απαρνηθεί την παρηγοριά του φαγητού, το οποίο σημαίνει πως αυτή τη στιγμή μοιάζει με μια χοντρή νυσταλέα φώκια μπανταρισμένη με γάζες».

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Santiago Roncagliolo «Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου, εκδ. Καστανιώτη).

Του Διονύση Μαρίνου

Το 2021, έπειτα από τρία χρόνια εργώδους προσπάθειας και αναγκαίας κατάδυσης στο σκότος, η περιβ...

«Ο τρελός του βασιλιά» του Μαχί Μπινμπίν (κριτική)

«Ο τρελός του βασιλιά» του Μαχί Μπινμπίν (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Mahi Binebine «Ο τρελός του βασιλιά» (μτφρ. Έλγκα Καββαδία, εκδ. Άγρα).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Υπάρχει περίπτωση μια δουλεία να είναι συναινετική ή ένα βασιλικό παλάτι, να είναι τρομακτικό και ταυτόχρονα μαγευτικό;...

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

Η Margaret Atwood είναι Καναδή συγγραφέας και ποιήτρια, ευρέως γνωστή για το μελλοντολογικό μυθιστόρημά της «Η ιστορία της θεραπαινίδας», το οποίο εκτυλίσσεται σε μια δυστοπική, πατριαρχική κοινωνία όπου οι γυναίκες έχουν χάσει τα περισσότερα δικαιώματά τους. Τόσο με το λογοτεχνικό της έργο, όσο και με τα δοκίμια, τ...

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Santiago Roncagliolo «Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου, εκδ. Καστανιώτη).

Του Διονύση Μαρίνου

Το 2021, έπειτα από τρία χρόνια εργώδους προσπάθειας και αναγκαίας κατάδυσης στο σκότος, η περιβ...

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Σε μια σεμνή μα συγκινησιακά φορτισμένη εκδήλωση, ο Δήμος Χανίων τίμησε τη Χανιώτισσα συγγραφέα, Μάρω Δούκα, για την προσφορά της στις Τέχνες, τα Γράμματα και την ανάδειξη της Ιστορίας του τόπου. Στη φωτογραφία, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης καθώς αποδίδει το μετάλλιο της πόλης στη συγγραφέα.

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Από την πληθώρα των νέων εκδόσεων μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων ξεχωρίσαμε εννέα. Σας τα παρουσιάζουμε. 

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Μήπως το κατασκοπικό εξελίσσεται στο νέο συναρπαστικό θρίλερ; Εννέα –κλασικά και σύγχρονα– αστυνομικά μυθιστορήμ...

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ