olive kentriki

Για το μυθιστόρημα της Elizabeth Strout «Όλιβ Κίττριτζ» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Η Φράνσις Μακ Ντόρμαντ (βλ. κεντρική εικόνα) ενσάρκωσε το 2014 την Όλιβ Κίττριτζ, στην ομότιτλη μίνι σειρά τεσσάρων επεισοδίων του HBO.

Της Νίκης Κώτσιου

Η ζωή είναι απλή στην πόλη Κρόσμπυ του Μέην, εκεί όπου μένει η Όλιβ Κίττριτζ, πρωταγωνίστρια στο μυθιστόρημα της Ελίζαμπεθ Στράουτ Όλιβ Κίττριτζ – σε ωραιότατη μετάφραση της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου, από τις εκδ. Άγρα. Η Όλιβ διδάσκει μαθηματικά στο σχολείο της περιοχής, είναι σύζυγος φαρμακοποιού και μητέρα ενός παιδιού. Τη γνωρίζουμε από τη μέση ηλικία και μετά και παρακολουθούμε τη ζωή της μέχρι και τον θάνατο του συζύγου της, οπότε πια μένει μόνη κι έχει να διαχειριστεί ένα βαρύ φορτίο μοναξιάς. Εκτός από την οικογένεια της Όλιβ, περνούν στο μυθιστόρημα πολλά ακόμη πρόσωπα, που απασχολούν ξεχωριστά κεφάλαια και εμφανίζονται να έχουν κάποιου είδους σχέση με την πρωταγωνίστρια. Κάθε κεφάλαιο διαθέτει αυτονομία και αφηγείται με τρόπο σπαρταριστό αντιπροσωπευτικές σκηνές από τις ζωές συμπολιτών της Όλιβ, που με κάποιο τρόπο συνδέονται μαζί της έχοντας υπάρξει κάποτε μαθητές της, γείτονες, συνάδελφοι ή φίλοι.

Η Όλιβ είναι ένα καλόβολος άνθρωπος με απότομα όμως φερσίματα, που συχνά τη φέρνουν σε δύσκολη θέση. Έντιμη και ειλικρινής με έναν ανεπεξέργαστο, σχεδόν ωμό τρόπο, αναστατώνεται εύκολα και δεν ξέρει να κρύβει τον θυμό της. Μολονότι φαντάζει σε μερικούς αλλόκοτη, οι περισσότεροι έχουν να πουν μια καλή κουβέντα γι’ αυτή. Προσπαθεί να αντλεί απόλαυση από τις μικρές χαρές της ζωής και είναι αδιαπραγμάτευτα φυσιολάτρης και ζωόφιλη. Επικριτική και ενίοτε πικρόχολη, δεν ξέρει να αποφεύγει τις εντάσεις και της λείπει η διπλωματία και η ικανότητα ελιγμών. Η ευθύτητά της τη βάζει σε μπελάδες, ακόμα και όταν είναι καλοπροαίρετη.

Οι εντάσεις που σιγοβράζουν σε μια φαινομενικά ανέφελη οικογενειακή ζωή κάνουν την Όλιβ αμφιθυμική και αλλοπρόσαλλη, με ξεσπάσματα που υποσκάπτουν το κύρος της. Της λείπει η ευπροσηγορία αλλά  δεν παύει να είναι ένας ευθύς και ακέραιος χαρακτήρας.

Μέσα στον γάμο της, είναι φορές που ασφυκτιά. Οι πιέσεις που υφίσταται και οι τριβές της συμβίωσης, την κάνουν οξύθυμη και δυσάρεστη, επιρρεπή στον τσακωμό. Έχει υψηλές προσδοκίες από τον σύζυγό της και θεωρεί πως τα αιτήματά της δεν βρίσκουν ανταπόκριση. Είναι πάντα έτοιμη να διαμαρτυρηθεί και να διατυπώσει αντιρρήσεις, ακόμα και όταν δεν συντρέχει σοβαρός λόγος. Οι εντάσεις που σιγοβράζουν σε μια φαινομενικά ανέφελη οικογενειακή ζωή κάνουν την Όλιβ αμφιθυμική και αλλοπρόσαλλη, με ξεσπάσματα που υποσκάπτουν το κύρος της. Της λείπει η ευπροσηγορία αλλά  δεν παύει να είναι ένας ευθύς και ακέραιος χαρακτήρας. Βρίσκει διαφυγή στον κήπο της, στη φροντίδα του σκύλου και στα υποθετικά σενάρια που αρέσκεται να φαντάζεται για τον εαυτό της. Όταν ο γιος της –μεγάλος πια– της προσάψει μομφές για τον τρόπο που τον μεγάλωσε και τη συμπεριφορά της απέναντί του, η Όλιβ θα καταρρεύσει και θα φύγει από κοντά του κακήν κακώς.

olive ex


Όμως, το γήρας λειαίνει και μαλακώνει το χαρακτήρα της Όλιβ φέρνοντας στην επιφάνεια κρυμμένες ευαισθησίες και ανύποπτες πτυχές. Μόνη πια με τα τραύματά της, αποσύρεται σε μια μοναχική ζωή ακολουθώντας μια απαρέγκλιτη ρουτίνα, που τη βάζει σε ρυθμό και διώχνει την κατάθλιψη. Την περιστοιχίζουν συνομήλικοι και συνομήλικες, που κουβαλούν τραύματα ενίοτε χειρότερα από τα δικά της. Αυτή η τυραννισμένη κοινότητα των γερόντων, που γυρεύει τρόπους να εκμετρήσει τον βίο υποφερτά, ανώδυνα και με αξιοπρέπεια, δίνει ένα συγκλονιστικό στίγμα και καταλαμβάνει μεγάλο μέρος του μυθιστορήματος με τις περιπέτειες, τις ταλαιπωρίες και τις κάθε είδους κακουχίες, ιατρικές, σωματικές, συναισθηματικές, ηθικές, που την ταλανίζουν.

Προς το τέλος, η εβδομηντατετράχρονη πλέον Όλιβ βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη καμπή. Η οικογένειά της έχει σχεδόν διαλυθεί κι αυτή ατενίζει το φάσμα του επικείμενου μαρασμού και το τέλος. Ανέκαθεν διέθετε έναν στιβαρό και ανυπόταχτο χαρακτήρα, ήξερε να είναι δυναμική και αποφασιστική. Καμία ψυχική πίεση δεν στάθηκε ποτέ αρκετή να την πτοήσει και να την κάμψει. Η ζωή που αναβλύζει από μέσα της της δίνει κι πάλι τη δύναμη να σταθεί όρθια και να συνεχίσει. Οι φίλοι και γνωστοί που την πλαισιώνουν καλούνται να αντιμετωπίσουν παρόμοιες κρίσεις ηλικίας, που τους κλονίζουν και τους αποδιοργανώνουν. Καθένας δίνει τη δική του απάντηση, λιγότερο ή περισσότερο επαρκή, μπροστά στα επείγοντα διλήμματα που θέτει η εμπειρία και η ηλικία. Στο Όλιβ Κίττριτζ παρακολουθούμε ένα πανόραμα επιλογών και συμπεριφορών απέναντι σε λεπτά ζητήματα, που δοκιμάζουν τις αντοχές και τις αξίες.

Παρουσιάζοντας καθημερινούς ανθρώπους σε συνθήκες κρίσης, η Ελίζαμπεθ Στράουτ μιλά για την ευθραυστότητα της ζωής και τη δύναμη των συναισθηματικών δεσμών χρησιμοποιώντας μια πρόζα που λάμπει.

Elizabeth Strout
Η Ελίζαμπεθ Στράουτ γεννήθηκε στο Πόρτλαντ το 1956. Διηγήματά της έχουν δημοσιευτεί επανειλημμένως στον Τύπο, συμπεριλαμβανομένων του "New Υorker" και του "Oprah Magazine". Το μυθιστόρημά της "Olive Kitteridge" πήρε το βραβείο Πούλιτζερ το 2008. Είναι μέλος του καθηγητικού σώματος της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Κουίνς της Σάρλοτ, στη Βόρεια Καρολίνα, και μένει στη Νέα Υόρκη.

 

Αφού πρώτα ακτινογραφήσει τους οικογενειακούς δεσμούς και τον γάμο με τις δυσχέρειές του, η συγγραφέας χαρτογραφεί στη συνέχεια, με διεισδυτική ματιά και ανείπωτη τρυφερότητα, όλες εκείνες τις ανάγκες, επιθυμίες, προσδοκίες αλλά και διαψεύσεις, που συγκροτούν το σύμπαν ανθρώπων που δεν είναι πια νέοι. Η επισφαλής υγεία και το άγχος που αυτή συνεπάγεται, η αναγκαστική απόσυρση και η εξοικείωση με τη δυσάρεστη πραγματικότητα του γήρατος, οι απολογισμοί και οι εκκρεμότητες, τα πάθη και τα λάθη που γίνονται πιο βασανιστικά από ποτέ, η αναγκαστική προσαρμογή σε καινούρια δεδομένα, το σώμα που νοσεί και η ψυχή που υποφέρει, οι επιβεβλημένοι αποχωρισμοί κι αποχαιρετισμοί, το πένθος, όλα αυτά γίνονται πολύ απτά και χειροπιαστά σ’ αυτό το απαράμιλλα αισθαντικό βιβλίο, που μιλά με γενναιότητα αλλά και με υπέροχο χιούμορ για τη ζωή από τη μέση ηλικία και μετά.

Τιμημένο με το βραβείο Pulitzer 2009, το Όλιβ Κίττριτζ είναι ένα καθηλωτικά εναργές και βαθιά ανθρώπινο μυθιστόρημα, που διακρίνεται για την απλότητα και την πυκνότητα της γραφής του. Παρουσιάζοντας καθημερινούς ανθρώπους σε συνθήκες κρίσης, η Ελίζαμπεθ Στράουτ μιλά για την ευθραυστότητα της ζωής και τη δύναμη των συναισθηματικών δεσμών χρησιμοποιώντας μια πρόζα που λάμπει. Η ανάδειξη της σημαίνουσας λεπτομέρειας φωτίζει αδιόρατες πτυχές και λεπτές αποχρώσεις που δίνουν άλλη διάστση στα τεκταινόμενα, ενώ η καθημερινότητα αναδεικνύεται σ’ ένα πεδίο σύγκρουσης και διαπραγμάτευσης, όπου καθένας καλείται να δώσει έναν αγώνα ψυχικής επιβίωσης. Στο βιβλίο υπάρχουν χαρακτήρες λιγότερο ή περισσότερο δυνατοί, που έρχονται αντιμέτωποι με προκλήσεις. Η Όλιβ Κίττριτζ διαθέτει αντοχές που της επιτρέπουν να τα βγάζει πέρα, αφού πρώτα αναμετρηθεί με τη λύπη και τον πόνο. Οι περιστάσεις είναι πάντα κρίσιμες αλλά το σπιρτόζικο ύφος του μυθιστορήματος ακτινοβολεί χιούμορ και ειλικρίνεια, χωρίς ποτέ να υποτάσσεται ολοκληρωτικά στη θλίψη και την απόγνωση.

* Η ΝΙΚΗ ΚΩΤΣΙΟΥ είναι φιλόλογος.


ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ

«Η Όλιβ είναι μεγαλόσωμη. Το ξέρει αυτό, αλλά δεν ήταν πάντα έτσι, και ακόμα της φαίνεται κάτι που πρέπει να το συνηθίσει. Είναι αλήθεια πως ήταν πάντα ψηλή και πολύ συχνά ένιωθε ανοικονόμητη, αλλά αυτό το να είναι μεγαλόσωμη ήρθε με την ηλικία. Οι αστράγαλοί της χόντρυναν, οι ώμοι της έχουν κάνει δίπλες πίσω από τον αυχένα της, και οι καρποί της και τα χέρια της απέκτησαν θαρρείς αντρικό μέγεθος. Την πειράζει, φυσικά και την πειράζει αυτό, καμιά φορά μέσα της την πειράζει πάρα πολύ. Αλλά σ’ αυτή τη φάση του παιχνιδιού πια, δεν έχει καμιά διάθεση να απαρνηθεί την παρηγοριά του φαγητού, το οποίο σημαίνει πως αυτή τη στιγμή μοιάζει με μια χοντρή νυσταλέα φώκια μπανταρισμένη με γάζες».


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

Για το βιβλίο του Paul Auster «Ημερολόγιο του χειμώνα» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Νίκης Κώτσιου

Θραυσματικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις από μια ολόκληρη ζωή συνθέτουν το Ημερολόγιο του χειμώνα του ...

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

Για το πρώτο μυθιστόρημα του Don DeLillo «Americana» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Μεθύστερη γνώση, αλλά ικανή για να επιβεβαιώσει το λεχθέν: ο Ντον ΝτεΛίλο δεν έγινε εν προόδω ο «αρχι-σαμάνος» της αμερικανικής λογοτεχνίας. Δ...

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Juan Gabriel Vásquez «Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Η οικογένεια του Σέρχιο Καμπρέρα, μαζί με άλλους εξόριστους, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο για τη Δομινικανή Δημοκρατία. (1939)

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Σήμερα, 24 Ιανουαρίου 2022, συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ημέρα που ο Θόδωρος Αγγελόπουλος πέρασε στην αιωνιότητα, αφήνοντας για πάντα στραμμένους τους προβολείς στην πολυβραβευμένη διαδρομή του στην Έβδομη Τέχνη. Λόγω των έκτακτων καιρικών συνθηκών η εκδήλωση «Αφιέρωμα στο Θόδωρο Αγγελόπουλο» που είχε προγρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ