Σχετικά με το μεταπολεμικό βρετανικό μυθιστόρημα*

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Οι κωμωδίες γεννιούνται στις κώμες αλλά τα μυθιστορήματα γεννιούνται στις πόλεις.

Μια μέρα σαν σήμερα, 22 Ιουνίου 1856 είχε έρθει στη ζωή ο συγγραφέας Χένρυ Ράιντερ Χάγκαρντ στην πόλη Νόρφολκ της Αγγλίας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα είχε φύγει από την ζωή ο Ιταλός Νικολό Μακιαβέλι, που έμεινε στην ιστορία για το βιβλίο του «Ο ηγεμόνας», το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πολιτικά κείμενα και στάθηκε η αφορμή για να ταυτιστεί το όνομα του συγγραφέα του με την έννοια της πολιτικής θεωρίας με την οποία η εκάστοτε κυβέρνηση μιας χώρας, ανάλογα με τις περιστάσεις, μεταχειρίζεται οποιοδήποτε μέσο, ηθικά σωστό ή όχι, για την προστασία του κράτους. Κατ’ επέκταση ως μακιαβελισμός νοείται και η αμοραλιστική στάση, ταυτόσημη με την δολοπλοκία και την μηχανορραφία για την επίτευξη προσωπικών φιλοδοξιών χωρίς κανένα ηθικό φραγμό. 

Είναι οι αγανακτισμένοι «φούσκα» ή το πολιτικό υποκείμενο του μέλλοντος; Σκέψεις σε διάλογο με δυο βιβλία.

Του Σωτήρη Βανδώρου

Μα, τέλος πάντων, πώς μπορούμε να ορίσουμε τους «αγανακτισμένους» του Συντάγματος και των πλατειών της Ελλάδας; Σε ποιο σημείο του ιδεολογικού φάσματος τοποθετούνται; Ποιο ακριβώς είναι το αίτημά τους; Ποια η σχέση τους με τους επίσημους θεσμούς και φορείς πολιτικής δράσης; Ποια είναι τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους ως πολιτικού υποκειμένου;

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1819 είχε έρθει στη ζωή ο συνθέτης Ζακ Όφενμπαχ στην Κολωνία της Γερμανίας. Ο πατέρας του ήταν επίσης μουσικός, γεγονός που ώθησε τον γιο του προς την ίδια κατεύθυνση. 

Μια μέρα σαν σήμερα, 18 Ιουνίου 1936, έφυγε από την ζωή ο Ρώσος συγγραφέας Αλεξέι Μαξίμοβιτς Πέτσκοφ, που θα έμενε γνωστός στην ιστορία με το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Γκόρκι, το οποίο στα ρώσικα σημαίνει πικρός. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 17 Ιουνίου 1898, έφυγε από την ζωή ο Βρετανός ζωγράφος Έντουαρντ Μπερν Τζόουνς.

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Ιουνίου 1723 στην πόλη Κιρκάλντυ της Σκωτίας, είχε έρθει στη ζωή  ο οικονομολόγος και ηθικός φιλόσοφος Άνταμ Σμιθ . 

Του Ευθύμιου Σακκά

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1902 είχε έρθει στη ζωή ο Έρικ Έρικσον στην Φρανκφούρτη της Γερμανίας. Κατά την παιδική του ηλικία αντιμετώπισε προβλήματα από τους συνομηλίκους του εξαιτίας της εβραϊκής καταγωγής του, γεγονός που τον έβαλε από μικρό σε σκέψεις σχετικά με την ταυτότητα τού ατόμου. 

Μια μέρα σαν σήμερα, 13 Ιουνίου 1888 γεννήθηκε στη Λισαβώνα ο ποιητής με τα πολλά πρόσωπα Φερνάντο Πεσσόα. Μετά το θάνατό του, 47 χρόνια μετά, άφησε πίσω του το περίφημο μπαούλο με τα 27.453 χειρόγραφα. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1926 έφυγε από την ζωή ο καταλανός αρχιτέκτονας Antoni Gaudi, ένας από τους κύριους εκπροσώπους της art nouveau. Ο πατέρας του ήταν χαλκουργός και από νωρίς τον μύησε στα μυστικά της μεταλλοτεχνίας. 

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουνίου 1974, πέθανε στη Μαδρίτη ο βραβευμένος με Νόμπελ συγγραφέας και διπλωμάτης Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουνίου 1974, πέθανε στη Μαδρίτη ο βραβευμένος με Νόμπελ συγγραφέας και διπλωμάτης Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Του Ευθύμιου Σακκά

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Στα μέσα του 18ου αιώνα τα παιδικά τραγούδια μιλούσαν για ήλιο και πορτοκάλια. Έναν αιώνα αργότερα, ένα τέτοιο παιδικό τραγουδάκι είχε τίτλο: «Από τι είναι φτιαγμένα τ’ αγοράκια;» Άραγε από τι είναι φτιαγμένα, αναρωτιέται o Άντονυ Μπέρτζες στο σύντομο μυθιστόρημα “A Clockwork Orange” (1962) όπου ο Άλεξ μοιάζει φτιαγμένος από σκληρή αντιύλη και φυλακίζεται για μια σειρά εγκλήματα. Στη φυλακή υφίσταται μια «θεραπεία» που τον μεταμορφώνει από «κακό» παραβάτη σ' ένα πλάσμα συναισθηματικά ευνουχισμένο· κάνει εμετό κάθε φορά που έρχεται σε επαφή με τη βία (την πρωταρχική του φύση), με το σεξ, με την τέχνη, ειδικά με την κλασική μουσική. Ο Άλεξ μεταμορφώνεται σε μια μηχανή, σε κουρδιστό πορτοκάλι. 

Μια μέρα σαν σήμερα είχε έρθει το 1848 στη ζωή ο ζωγράφος Paul Gauguin στο Παρίσι.

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Ιουνίου 1875 είχε έρθει στη ζωή ο συγγραφέας Τόμας Μαν στην πόλη Λίμπεκ της Γερμανίας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1926 στο Νιού Τζέρσεϋ ήρθε στο κόσμο ο ποιητής Άλλεν Γκίνσμπεργκ. Ο πατέρας του έγραφε ποίηση κι έτσι από νωρίς ο Άλλεν ήρθε σε επαφή με κλασικούς ποιητές που θα επηρεάζανε την μετέπειτα φόρμα του, όπως ο Walt Whitman. Από νωρίς γαλουχήθηκε και πολιτικά καθώς η μητέρα του ήταν δραστήριο μέλος του αμερικάνικου κομμουνιστικού κόμματος και ο Άλλεν την ακολουθούσε από μικρός στις διαδηλώσεις. 

Μια μέρα σαν σήμερα, 2 Ιουνίου του 1740 γεννήθηκε στο Παρίσι ο Μαρκήσιος ντε Σαντ. 

Του Ευθύμιου Σακκά 

Μια μέρα σαν σήμερα, 1 Ιουνίου 1265 είχε έρθει στη ζωή στη Φλωρεντία ο πρώτος σημαντικός δημιουργός στην ιταλική γλώσσα, ο ποιητής Δάντης Αλιγκιέρι. Κεντρική εικόνα: Πίνακας του ζωγράφου της Αναγέννησης Αντρέα ντελ Καστάνιο (1421 - 1457). 

Του Ευθύμιου Σακκά

Της Σώτης Τριανταφύλλου

Σημείωμα για το βρετανικό μυθιστόρημα της νεωτερικότητας*

«Ποιο είναι το καθήκον μας;» αναρωτιόταν μεγαλοφώνως ο Lloyd George το 1918. Και απαντούσε ρητορικά: «Να κάνουμε τη Βρετανία μια χώρα που να ταιριάζει σε ήρωες».

Η αγορά κατακλύζεται πλέον από δεκάδες ψηφιακούς αναγνώστες (e-readers: συσκευές ανάγνωσης που έχουν δυνατότητα αποθήκευσης κι επεξεργασίας ηλεκτρονικών βιβλίων κι άλλων κειμένων). Με μικρή, μεγάλη ή διπλή οθόνη, με δυνατότητα διαβάσματος περιορισμένων ή πολλών τύπων αρχείων, με μικρή ή μεγάλη χωρητικότητα, με ηλεκτρονικό στυλό για σημειώσεις ή όχι, με παράλληλες λειτουργίες, ασύρματη σύνδεση με το διαδίκτυο, επικοινωνία με άλλες συσκευές κ.ο.κ.

Του Σωτήρη Βανδώρου

Μια μέρα σαν σήμερα το 1809 πέθανε στην Βιέννη ο συνθέτης Φραντς Γιόζεφ Χάιντν (Franz Joseph Haydn). Eίχε γεννηθεί σ’ ένα χωριό της Αυστρίας και ο πατέρας του έπαιζε ερασιτεχνικά άρπα. Ο Haydn έλαβε τα πρώτα μαθήματα μουσικής από έναν συγγενή του και συγκεκριμένα διδάχτηκε βιολί και κλειδοκύμβαλο.

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1809 πέθανε στην Βιέννη ο συνθέτης Φραντς Γιόζεφ Χάιντν (Franz Joseph Haydn). Eίχε γεννηθεί σ’ ένα χωριό της Αυστρίας και ο πατέρας του έπαιζε ερασιτεχνικά άρπα. Ο Haydn έλαβε τα πρώτα μαθήματα μουσικής από έναν συγγενή του και συγκεκριμένα διδάχτηκε βιολί και κλειδοκύμβαλο. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 30 Μαΐου 1977 έφυγε από την ζωή ο λογοτέχνης Βασίλης Ρώτας. Πολέμησε στους Βαλκανικούς Πολέμους, στον Α' Παγκόσμιο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία ενώ στην Κατοχή ήταν μέλος του ΕΑΜ και πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα, 30 Μαΐου 1977 έφυγε από την ζωή ο λογοτέχνης Βασίλης Ρώτας. Πολέμησε στους Βαλκανικούς Πολέμους, στον Α' Παγκόσμιο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία ενώ στην Κατοχή ήταν μέλος του ΕΑΜ και πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα το 1840 είχε φύγει από την ζωή ο Ιταλός βιολιστής Νικολό Παγκανίνι. Είχε γεννηθεί στη Γένοβα και ο πατέρας του, που ασχολούνταν ερασιτεχνικά με την μουσική, τον δίδαξε πρώτος βιολί. Από μικρή ηλικία άρχισε να δίνει τις πρώτες του συναυλίες και για ένα διάστημα προσελήφθη ως μουσικός στην υπηρεσία της αδελφής του Ναπολέοντα. Η άψογη τεχνική του και η στάση του επί σκηνής, που θύμιζε αυτή αστέρων της rock στην σύγχρονη εποχή, εκτινάξανε την φήμη του. 

Της Εύας Στάμου

Η αντίληψη ότι σε μία μεγαλούπολη όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κυκλοφορούν το ίδιο άνετα κι ελεύθερα στις γειτονιές της πόλης τους, δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση. Η αλήθεια είναι ότι –όπως δείχνει πλήθος ερευνών που έχουν γίνει στην Ευρώπη την τελευταία πενταετία– ο λευκός, ετεροφυλόφιλος άντρας νιώθει περισσότερο ελεύθερος από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία ερωτηθέντων να διερευνήσει και να ορίσει τον χώρο του. 

Της Εύας Στάμου

Η αντίληψη ότι σε μία μεγαλούπολη όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κυκλοφορούν το ίδιο άνετα κι ελεύθερα στις γειτονιές της πόλης τους, δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση. Η αλήθεια είναι ότι –όπως δείχνει πλήθος ερευνών που έχουν γίνει στην Ευρώπη την τελευταία πενταετία– ο λευκός, ετεροφυλόφιλος άντρας νιώθει περισσότερο ελεύθερος από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία ερωτηθέντων να διερευνήσει και να ορίσει τον χώρο του. 

Μια μέρα σαν σήμερα το 1799 είχε γεννηθεί ο Ρώσος ποιητής Αλεξάντερ Πούσκιν. Ανήκε σε οικογένεια ευγενών και έλαβε γαλλική μόρφωση. Κατά την παιδική του ηλικία, πέρα από τα άλλα αναγνώσματα, ήρθε σε επαφή και με την ρωσική λαϊκή ποίηση και ο θείος του Βασίλι Πούσκιν, επίσης ποιητής, ήταν αυτός που τον ενθάρρυνε να ασχοληθεί με το γράψιμο. 

Του Ευθύμιου Σακκά 

Ο Γιάννης Βαρβέρης εκτός από ποιητής ήταν και οξύ κριτικό πνεύμα. Κι όχι μόνο στο χώρο του θεάτρου, όπως καταδεικνύει η αιρετική κι ενδιαφέρουσα ανάγνωση που έκανε στο μυθιστόρημα του Άρη Αλεξάνδρου. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Του Ευθύμιου Σακκά

Μια μέρα σαν σήμερα ο Εμιλιάνο Ζαπάτα κηρύσσει επανάσταση κατά της μεξικανικής κυβέρνησης δημοσιεύοντας παράλληλα το πρόγραμμά του που μεταξύ των άλλων προέβλεπε παραχώρηση του ενός τρίτου από την γη που κατείχε ο κάθε φεουδάρχης και επιστροφή των περιουσιών στους φτωχούς αγρότες που την είχανε χάσει εξαιτίας χρεών.