Του Ευθύμιου Σακκά
Μια μέρα σαν σήμερα είχε έρθει στην ζωή ο Αμερικανός συγγραφέας Χένρι Θορώ στο Κονκόρντ της Μασαχουσέτης. Μετά την μέση εκπαίδευση εισήχθη στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Εκεί σπούδασε μαθηματικά, φυσικές επιστήμες, ρητορική και φιλοσοφία.
Μετά την αποφοίτησή του εργάστηκε ως καθηγητής σε δημόσιο σχολείο, αλλά έπειτα από λίγους μόλις μήνες εγκατέλειψε την θέση του, καθώς δεν μπορούσε να ανεχτεί το αυστηρό και συντηρητικό σύστημα εκπαίδευσης. Τον αμέσως επόμενο χρόνο ίδρυσε μαζί με τον αδελφό του την Ακαδημία Κονκόρντ, μέσω της οποίας ασκήσανε διάφορα εναλλακτικά προγράμματα εκπαίδευσης που περιλαμβάνανε περίπατους στη φύση και επισκέψεις σε τοπικές επιχειρήσεις και καταστήματα. Το σχολείο λειτούργησε για τέσσερα περίπου χρόνια, ώσπου το 1842 ο αδελφός του απεβίωσε.
Παράλληλα εκείνη την περίοδο ήρθε ξανά σε επαφή με έναν παλιό καθηγητή του, με τον ποιητή και φιλόσοφο Ραλφ Έμερσον, οι φιλελεύθερες ιδέες του οποίου επηρεάσανε σημαντικά την σκέψη του Θορώ. Ο Έμερσον εξάλλου ήταν αυτός που εισήγαγε τον τελευταίο στους λογοτεχνικούς κύκλους και τον προέτρεψε να ασχοληθεί με το γράψιμο μ’ αποτέλεσμα να παρουσιάσει τα πρώτα του κείμενα μέσω εφημερίδων. Μέσα από αυτά τα άρθρα λοιπόν θα παρουσιάσει τα πρώτα νατουραλιστικά δείγματα γραφής, καθώς και τις φιλοσοφικές του θέσεις που έτειναν προς τον υπερβατικό ιδεαλισμό.
Κατόπιν επιστρέφει για ένα διάστημα στην γενέτειρά του, όπου δουλεύει στο εργοστάσιο μολυβιών που διατηρούσε η οικογένειά του, απασχόληση στην οποία θα επιστρέφει κατά διαστήματα σ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Μια από τις πιο σημαντικές περιόδους της ζωής του στάθηκε η διετία 1845-1847, οπότε και αποφασίζει να εφαρμόσει πρακτικά τις θεωρίες του. Μια από αυτές ήταν ότι ο άνθρωπος αρκεί να δουλεύει μια μέρα την εβδομάδα για να επιβιώσει και ότι δεν είναι απαραίτητο να είναι ενταγμένος στο κοινωνικό σύνολο για να το κατορθώσει. Αποσύρεται λοιπόν κοντά σε μια λίμνη ονόματι Ουώλντεν και για δύο χρόνια επιβιώνει καλλιεργώντας και καταναλώνοντας αποκλειστικά προϊόντα από τον κήπο που καλλιεργούσε. Η εμπειρία του αυτή αποτέλεσε και την πρώτη ύλη για το βιβλίο του «Ουώλντεν ή η ζωή στα δάση», που δεν θα ήταν υπερβολή αν χαρακτηριζόταν κι ως νατουραλιστικό μανιφέστο.
Ένα ακόμη περιστατικό σταθμός στη ζωή του ήταν η φυλάκισή του, όταν αρνήθηκε να πληρώσει φόρους στο κράτος. Η εμπειρία του αυτή στάθηκε η αφορμή για να γράψει αργότερα το βιβλίο «Πολιτική Ανυπακοή», που θεωρείται ένα από τα δημοφιλέστερά του. Ο λόγος που αρνούνταν να φορολογηθεί ήταν ότι τα χρήματα αυτά χρησιμοποιούνταν για την αγορά όπλων και την ενίσχυση του συστήματος δουλείας. Εξάλλου ως το τέλος της ζωής του ο Θορώ δεν έπαψε να αγωνίζεται για την κατάργησή της.
Μεταξύ των πολιτικών του κειμένων ιδιαίτερη θέση κατέχει «Η αντίσταση στην πολιτική εξουσία» που άσκησε μεγάλη επιρροή σε σημαντικές προσωπικότητες και αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο για την διαμόρφωση της πολιτικής σκέψης του Μαχάτμα Γκάντι.
