Του Ευθύμιου Σακκά
Μια μέρα σαν σήμερα έφυγε από την ζωή ο Ρώσος λογοτέχνης Αντόν Τσέχοφ. Τα παιδικά του χρόνια στιγματιστήκανε από την αυταρχικότητα τού πατρός Πάβελ. Υποχρεωνόταν να εκκλησιάζεται και να εργάζεται από μικρή ηλικία βάσει προγράμματος και κάθε παρέκκλιση από αυτό τιμωρούνταν σκληρά. Τελικά ο χρεοκοπημένος πατέρας φεύγει για τη Μόσχα και τον ακολουθούνε τα περισσότερα μέλη τής οικογένειας. Ανάμεσά τους δεν είναι και ο Αντόν, ο οποίος σε ηλικία δεκαέξι ετών καλείται να επιβιώσει μόνος του. Εργάζεται παραδίδοντας μαθήματα, διαβάζει κι αρχίζει να γράφει.
Το 1879 αφού τελειώνει το γυμνάσιο εισάγεται στην Ιατρική Σχολή της Μόσχας. Παράλληλα με τις σπουδές αρχίζει να δημοσιεύει τα πρώτα του κείμενα σε λογοτεχνικά περιοδικά, αλλά αυτό το έκανε περισσότερο για βιοποριστικούς λόγους. Κάποια στιγμή λαμβάνει ένα γράμμα από την Πετρούπολη. Αποστολέας ήταν ο συγγραφέας Ντμήτρι Γκρηγκόροβιτς, ο οποίος, αφού είχε διαβάσει ορισμένα διηγήματα τού Αντόν, του έγραφε μεταξύ των άλλων τα εξής: Εσείς, είμαι πεπεισμένος, είστε προορισμένος να γράψετε μερικά υπέροχα, πραγματικά λογοτεχνικά έργα. Θα διαπράξετε ένα τεράστιο ηθικό αμάρτημα αν δεν δικαιώσετε αυτές τις προσδοκίες…
Αυτό το γράμμα ουσιαστικά λειτουργεί καταλυτικά για την μετέπειτα λογοτεχνική του πορεία. Ο Αντόν απαντάει στον Γκρηγκόροβιτς μεταξύ των άλλων: Μέχρι τώρα συμπεριφερόμουν προς την λογοτεχνική μου εργασία επιπόλαια, αδιάφορα, άσκοπα. Δεν θυμάμαι ούτε ένα διήγημά μου που να εργάστηκα γι’ αυτό πάνω από ένα εικοσιτετράωρο. Έτσι λοιπόν αρχίζει η σοβαρή ενασχόλησή του με την λογοτεχνία.
Ο Τσέχοφ έγινε ιδιαίτερα γνωστός για τα διηγήματά του και τα θεατρικά του έργα. Ο Τολστόι τον είχε χαρακτηρίσει ως ζωγράφο της ζωής και είχε τονίσει την οικουμενικότητα τού έργου του. Η απήχηση των θεατρικών του στις μέρες μας, όπως «Ο βυσσινόκηπος» και «Ο θείος Βάνιας», δικαιώνουνε τον Ρώσο συγγραφέα.
Ο Τσέχοφ μέσα από τα γραπτά του κατέδειξε την βαθιά του αγάπη για την φύση και τον άνθρωπο στηλιτεύοντας τον φαρισαϊσμό που επικρατούσε, κατά την γνώμη του, ακόμη και στους λογοτεχνικούς κύκλους. Η ευτυχία πίστευε ότι μπορεί να επιτευχθεί μέσα από την αφύπνιση και την αυτογνωσία. Γενικώς παρέμεινε ασυμβίβαστος στις ουμανιστικές αρχές του υπηρετώντας την πανανθρώπινη επιθυμία για την απάλειψη της κοινωνικής αδικίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος δεν έμενε ποτέ ικανοποιημένος από τα γραπτά του γεγονός που οφείλεται στην εντεινόμενη προσπάθειά του για την κατανόηση των ανθρωπίνων σχέσεων. Ο Τσέχοφ μπορεί να μην έλαβε εν ζωή την αναγνώριση που όφειλε, αλλά η επίδραση τού έργου του από ένα σημείο κι έπειτα άρχισε να διογκώνεται και πλέον ανήκει στην ομάδα των μεγάλων ρώσων κλασικών συγγραφέων.
