Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 12 Ιανουαρίου 1949, γεννήθηκε στο Κιότο ο Χαρούκι Μουρακάμι [Haruki Murakami], πολυβραβευμένος συγγραφέας, μεταφραστής, μαραθωνοδρόμος και λάτρης της τζαζ μουσικής. Τα βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Επιμέλεια: Book Press
Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 12 Ιανουαρίου 1949, γεννήθηκε στο Κιότο ο Χαρούκι Μουρακάμι.
Οι γονείς του Μουρακάμι ήταν φιλόλογοι και δίδασκαν λογοτεχνία. Ο ίδιος γαλουχήθηκε με τις ιστορίες της δυτικής πεζογραφίας, που διαμόρφωσαν σε μεγάλο βαθμό το προσωπικό συγγραφικό ύφος του. Αφού ενηλικιώθηκε, σπούδασε θέατρο στο Πανεπιστήμιο Βασέντα του Τόκιο, όπου γνώρισε τη Γιόκο, τη μέλλουσα σύζυγό του. Μαζί άνοιξαν ένα καφέ, στο οποίο έπαιζαν κομμάτια της τζαζ - στην Ιαπωνία, αυτοί οι χώροι ονομάζονται τζαζ κίσα κι άκμασαν κατά τη δεκαετία του ’50, όταν η πρόσβαση στη μουσική άλλων χωρών ήταν ακόμα δύσκολη υπόθεση.
Ο Μουρακάμι άρχισε να γράφει μυθοπλασία σε ηλικία είκοσι εννέα ετών.
«Πρωτύτερα, δεν είχα γράψει κάτι άλλο. Ήμουν απλώς ένας συνηθισμένος άνθρωπος. Είχα ένα τζαζ κλαμπ και δεν είχα δημιουργήσει τίποτα».
Το πρώτο του μυθιστόρημα έχει τον τίτλο Hear the wind sing, και, σε αντίθεση με τα γνωστότερα έργα του, είναι ολιγοσέλιδο κι εντάσσεται στον ρεαλισμό. Παρότι το βιβλίο σημείωσε επιτυχία στην Ιαπωνία, ο Μουρακάμι για πολλά χρόνια δεν θέλησε να το προωθήσει στο κοινό των ΗΠΑ, καθώς θεωρούσε πως είναι το δημιούργημα ενός άγουρου συγγραφέα. Παρόλα αυτά, η αναγνώριση που απέκτησε στην πατρίδα του τού έδωσε το κουράγιο να συνεχίσει να γράφει κι ως σήμερα, παραμένει εξαιρετικά παραγωγικός.
Τα όψιμα έργα του
Στις επόμενες ιστορίες του, ο Μουρακάμι άρχισε να εντάσσει στοιχεία μαγικού ρεαλισμού, καθώς και στοιχεία από τη λογοτεχνία του φανταστικού και το κίνημα του σαμανισμού, αναμειγνύοντάς τα, αρκετά συχνά, με αναφορές στην κλασική μουσική.
Ένα απ’ τα πιο σημαντικά βιβλία του Μουρακάμι είναι Το κουρδιστό πουλί (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου), με πρωταγωνιστή τον Τόρου Οκάντα, η ανιαρή ζωή του οποίου διαταράσσεται όταν εξαφανίζεται η γάτα του κι ύστερα, η σύζυγός του. Εξίσου γνωστό είναι το Ο Κάφκα στην ακτή (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Αργυρώ Μαντόγλου), στο οποίο παρουσιάζεται η ιστορία του Κάφκα Ταμούρα, ενός νεαρού που το σκάει από το σπίτι του πατέρα του για να αποφύγει την εκπλήρωση μιας οιδιπόδειας κατάρας. Ο Φραντς Κάφκα, στον οποίο αποτίνει φόρο τιμής ο Μουρακάμι, δεν ήταν ευρέως γνωστός στους Ιάπωνες αναγνώστες πριν από την κυκλοφορία του βιβλίου, και ο τίτλος θεωρήθηκε αινιγματικός από πολλούς.
«Ανακάλυψα παραδόξως πως μπορείς να ακούσεις τη σιωπή», γράφει ο Μουρακάμι στο Ο Κάφκα στην ακτή.
Άλλα βιβλία του που ξεχωρίζουν είναι το τρίτομο έργο 1Q84 (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Μαρία Αργυράκη), που εκτυλίσσεται σε μια επινοημένη εκδοχή του Τόκιο του 1984, στην οποία οι αποτυχημένοι συγγραφείς συνυπάρχουν με τους πληρωμένους δολοφόνους και τους αρχηγούς των σκοτεινών αιρέσεων, αλλά και η πρόσφατη συλλογή Σε πρώτο ενικό (εκδ. Ψυχογιός, μτφρ. Βασίλης Κιμούλης), όπου ο Μουρακάμι ανατρέπει στοιχεία της λογοτεχνικής παράδοσης του I-novel, κινήματος που ενθαρρύνει τους συγγραφείς να εξομολογούνται περιστατικά από τη ζωή τους, παντρεύοντας την πραγματικότητα με τη μυθοπλασία και χρησιμοποιώντας το πρώτο ενικό πρόσωπο.
Πέρα από τη συγγραφή
Πέρα από πεζογράφος, ο Μουρακάμι είναι και μεταφραστής. Έχει συστήσει στο κοινό της χώρας του έργα σημαντικών δημιουργών, όπως του Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ, του Ρέιμοντ Κάρβερ, του Ρέιμοντ Τσάντλερ κ.ά.
Σήμερα, ο Χαρούκι Μουρακάμι μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στην Ιαπωνία και στη Χαβάη. Τρέχει τακτικά σε μαραθωνίους: μάλιστα, κάποτε είχε κάνει και τη διαδρομή του κλασικού μαραθωνίου της Αθήνας. Έχει γράψει ένα αυτοβιογραφικό κείμενο στο οποίο σχολιάζει το πάθος του για το τρέξιμο, με τίτλο Για τι πράγμα μιλάω όταν μιλάω για το τρέξιμο (εκδ. Ωκεανίδα, μτφρ. Βασίλης Κιμούλης).
