Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 10 Ιουλίου 1871, γεννήθηκε στο Παρίσι ο Marcel Proust [Μαρσέλ Προυστ]. Τα βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Εστία, Πατάκη, Ίνδικτος, Ηριδανός, κ.ά.
Επιμέλεια: Book Press
Ο Μαρσέλ Προυστ γεννήθηκε μια ημέρα σαν σήμερα, στις 10 Ιουλίου 1871, στο Παρίσι. Ο πατέρας του, Αντριάν, ήταν διακεκριμένος επιδημιολόγος και η μητέρα του, Ζαν, καταγόταν από εύπορη οικογένεια και αγαπούσε τη λογοτεχνία. Ο Μαρσέλ είχε ιδιαίτερη αδυναμία στη μητέρα του, την οποία συμβουλευόταν τακτικά.
Ο Μαρσέλ φοίτησε στο Lycée Condorcet. Η κλίση του στη λογοτεχνία φάνηκε σε μικρή ηλικία. Προτού ενηλικιωθεί, είχε ήδη δημοσιεύσει άρθρα σε έγκριτες εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά. Σύχναζε στα παρισινά σαλόνια και συνδιαλεγόταν με τους διανοούμενους της εποχής του, ανταλλάσοντας απόψεις και παίρνοντας ιδέες.
Ο Προυστ ασχολήθηκε με τη συγγραφή και δεν επεδίωξε να ακολουθήσει κάποια άλλη καριέρα. Άρχισε να γράφει το πρωτόλειο μυθιστόρημά του Ζαν Σαντέιγ (εκδ. Γαβριηλίδης, μτφρ. Λητώ Ιωακειμίδου), το οποίο δεν ολοκλήρωσε ποτέ. Το έργο δημοσιεύτηκε αρκετά χρόνια μετά από τον θάνατό του.
Το 1909, σε ηλικία τριάντα οκτώ ετών, ο Προυστ ξεκίνησε να γράφει το πολύτομο, μοντερνιστικό μυθιστόρημα Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο (εκδ. Εστία, μτφρ. Παύλος Ζάννας, Παναγιώτης Πούλος). Το έργο δεν έχει κάποια συγκεκριμένη, συμβατική πλοκή· ο ανώνυμος αφηγητής της ιστορίας μιλά για τα παιδικά του χρόνια, για το ενδιαφέρον του για την τέχνη, για τον έρωτα, για την παρακμή των αριστοκρατών και την άνοδο της μεσαίας τάξης στη Γαλλία στις αρχές του 20ου αιώνα. Ένα από τα κυριότερα θέματα που πραγματεύεται το βιβλίο είναι η μνήμη:
«Οι δεσμοί που μας ενώνουν με τα άλλα άτομα υπάρχουν μόνο στο μυαλό μας. Καθώς η μνήμη μας εξασθενεί, οι δεσμοί χαλαρώνουν, και παρά την ψευδαίσθηση με την οποία θέλουμε να μας παραπλανήσουν και με την οποία, από αγάπη, φιλία, ευγένεια, σεβασμό, καθήκον, παραπλανούμε τους άλλους, είμαστε μόνοι. Ο άνθρωπος είναι το πλάσμα που δεν μπορεί να ξεφύγει από τον εαυτό του, που γνωρίζει τους άλλους μόνο μέσα από τον εαυτό του, και όταν ισχυρίζεται το αντίθετο, λέει ψέματα», γράφει ο Προυστ στο μυθιστόρημα.
Παρόλο που το συγκεκριμένο έργο θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα, σε έκταση καθώς και σε σπουδαιότητα, λογοτεχνικά έργα όλων των εποχών, ο Προυστ δυσκολεύτηκε να βρει εκδότη για να το δημοσιεύσει. Είναι γεγονός πως ο σπουδαίος συγγραφέας Αντρέ Ζιντ είχε αποτρέψει τον διευθυντή του γνωστού εκδοτικού οίκου Γκαλιμάρ από το να δημοσιεύσει τον πρώτο τόμο του μυθιστορήματος. Εντέλει, ο τόμος κυκλοφόρησε με έξοδα του ίδιου του συγγραφέα· μάλιστα, ο Προυστ πλήρωσε και τους πρώτους κριτικούς που έγραψαν εγκωμιαστικά σχόλια για το βιβλίο.
Ο Προυστ, ο οποίος είχε ασθενική κράση από παιδί, πέθανε σε ηλικία 51 ετών από πνευμονία. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του κλειδωμένος στο δωμάτιό του, προσπαθώντας να τελειώσει το magnum opus του. Οι τρεις τελευταίοι τόμοι του Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο κυκλοφόρησαν μετά τον θάνατό του.
