roth joseph

Μια μέρα σαν σήμερα, 27 Μαΐου 1939, πέθανε στο Παρίσι ο Αυστριακός συγγραφέας Γιόζεφ Ροτ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Είχε γεννηθεί κάτι λιγότερο από 45 χρόνια νωρίτερα, στις 2 Σεπτεμβρίου 1894 σε μια μικρή πόλη της ανατολικής Γαλικίας, το Μπρόντι. Ένα παιδί γεννημένο στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, σε έναν τόπο που σήμερα είναι ουκρανικό έδαφος, εγκαταλελειμμένο από πατέρα, τον Ναχούμ Ροτ, και μεγαλωμένο φτωχικά από τη μητέρα του και τον θείο του. Όλοι τους γερμανόφωνοι Εβραίοι που μαζί με τα γερμανικά, μιλάνε γίντις και πολωνικά. Τελείωσε το γυμνάσιο του Μπρόντι το 1913 έχοντας ήδη δείξει ενδιαφέρον για τη λογοτεχνία και το γράψιμο.

Από τα στενά όρια του Μπρόντι μετακινήθηκε στο Λβιβ ή Λεοντόπολις για να γραφτεί στο Πανεπιστήμιο, αλλά το φθινόπωρο του 1913 τον βρίσκει στη Βιέννη φοιτητή στη Φιλοσοφική Σχολή. Εκείνη τη χρονιά, 19χρονος νεαρός, θα έχει και την εμπειρία της συμμετοχής στο 11ο Σιωνιστικό Συνέδριο, στο οποίο είχε συμμετάσχει ως σύνεδρος και ο Φραντς Κάφκα.

(...) το 1919 είναι πια ένας σοσιαλιστής που υπογράφει τα κείμενά του ως «κόκκινος Ροτ».

Μέχρι το 1916, απογοητευμένος από το επίπεδο των σπουδών που κρίνει χαμηλό, έχει πια διακόψει τις σπουδές του. Ήδη από το 1914 με την κήρυξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η μητέρα του ζει μαζί του σε ένα ταπεινό διαμέρισμα στη Βιέννη. Αφήνοντας τις σπουδές, κατατάσσεται στον στρατό, κρίνεται όμως ανίκανος για στράτευση. Επιμένει και τελικά στέλνεται στο μέτωπο αλλά σε θέση γραφέα. Έχει αρχίσει να δημοσιεύει ποιήματα και διηγήματα. Επιστρέφοντας οριστικά στη Βιέννη το 1919 είναι πια ένας σοσιαλιστής που υπογράφει τα κείμενά του ως «κόκκινος Ροτ». Συνεργάζεται σε μόνιμη βάση με την εφημερίδα Neuer Tag και περιστασιακά με την Neues Wiener Tagelblatt. Είναι η χρονιά που θα γνωρίσει την μέλλουσα σύζυγό του, την Φρηντλ (φωτογραφία), και που θα βγάλει για πρώτη φορά αυστριακό διαβατήριο.

Roth Joseph And Friedl

Επόμενος σταθμός της ζωής του το Βερολίνο και η συνεργασία με γερμανικές εφημερίδες (Berliner Tageblatt, Berliner Bõrsen-Courier και Frankfurter Zeitung). Το 1923 του δόθηκε έτσι, με την δημοσιογραφική του ιδιότητα η ευκαιρία να ταξιδέψει ανά την Ευρώπη, από τη νότια Γαλλία ως την Αλβανία και τη Σοβιετική Ένωση.

Επιστρέφοντας στη Βιέννη έχει ήδη γνωριστεί με τον περίφημο εκδότη, και στενό φίλο του Κάφκα, τον Μαξ Μπρόντι που θα γίνει και δικός του εκδότης. Το πρώτο του μυθιστόρημα Ο ιστός της αράχνης δημοσιεύτηκε σε συνέχεις στη σοσιαλιστική εφημερίδα της Βιένης Arbeiter-Zeitung τον Οκτώβριο και Νοέμβριο του 1923. Αποδείχθηκε προφητικό καθώς στο βιβλίο περιέγραφε απευχόμενος να συμβεί αυτό που έγινε: το αποτυχημένο πραξικόπημα Χίτλερ-Λούντεντορφ ή «πραξικόπημα της μπιραρίας». Ένα χρόνο μετά, το 1924, με τη νουβέλα Hotel Savoy αποδεικνύει πόσο καλά έχει συλλάβει το πνεύμα του καιρού του και των δυσοίωνων γεγονότων που έρχονται.  

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΟΣΕΦ ΡΟΤ

politeia link more

Προς το τέλος της δεκαετίας του '20 είναι καταξιωμένος και καλά αμειβόμενος για τις δημοσιογραφικές αποστολές που αναλαμβάνει και που καταλήγουν στη συγγραφή ταξιδιωτικών δοκιμίων («Στη νότιο Γαλλία», «Γράμματα από τη Γερμανία», «Ταξίδι στην Αλβανία»). Τα χρόνια αυτά σημαδεύονται από τη γνωριμία και τη φιλία που αναπτύσσει με τον Στέφαν Τσβάιχ και τη σύζυγό του αλλά και από την ψυχική νόσο της Φρηντλ και την έναρξη των νοσηλειών της σε νευρολογικές κλινικές. 

Το μυθιστόρημα του Ιώβ, η ιστορία ενός απλού ανθρώπου γίνεται μεγάλη εμπορική επιτυχία και τυγχάνει αναγνώρισης από ομότεχνούς του όπως οι Ρόμπερτ Μούζιλ και Τόμας Μαν. Το 1932 κυκλοφορεί Το Εμβατήριο του Ραντέτσκυ, που θεωρείται το κορυφαίο μυθιστόρημά του. Ο σπουδαίος νομπελίστας Νοτιοαφρικανός συγγραφέας Τζ. Μ. Κουτσί έχει πει για αυτό:

«Το Εμβατήριο του Ραντέτσκυ είναι μια μεγαλειώδης ελεγεία για την Αυστρία των Αψβούργων, την οποία συνέθεσε κάποιος από τις παρυφές της αυτοκρατορικής επικράτειας. Ένα μεγάλο γερμανικό μυθιστόρημα από έναν συγγραφέα που μετά βίας ακροπατούσε στη γερμανική λογοτεχνική κοινότητα». 

«Είναι καιρός να φεύγουμε. Θα καίνε τα βιβλία μας εννοώντας εμάς τους ίδιους». 

Το 1933 είναι μια σημαδιακή, από κάθε άποψη χρονιά, για τον Ροτ. Η άνοδος του Χίτλερ τον ωθεί στο να εγκαταλείψει τη Γερμανία για πάντα. Άλλωστε είναι ο άνθρωπος που λίγο νωρίτερα έλεγε, έχοντας «διαβάσει» με απόλυτη διαύγεια τα μηνύματα της εποχής:

«Είναι καιρός να φεύγουμε. Θα καίνε τα βιβλία μας εννοώντας εμάς τους ίδιους. Όποιος λέγεται Βάσσερμαν, Ροτ, Ντέμπλιν, δεν έχει καιρό για χάσιμο. Πρέπει να φύγουμε για να ριχτούν μόνο τα βιβλία στην πυρά».

Από το '33 ζει στη Γαλλία, αρχικά στο Παρίσι, για λίγο στη Μασσαλία και τη Νίκαια και λίγο μετά οριστικά στο Παρίσι. Προοδευτικά γλιστράει στην αποχαύνωση του αλκόολ και αρχίζει να κλονίζεται η υγεία του. Το 1937 βαφτίζεται χριστιανός. Ζει σε ξενοδοχεία του Παρισιού και εκείνη την περίοδο κυκλοφορεί Το κάλπικο ζύγι - Η ιστορία ενός επιθεωρητή επί των μέτρων και σταθμών

Πέθανε στο παρισινό νοσοκομείο Νεκέρ και η διάγνωση ήταν κίρρωση του ήπατος από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Ένα χρόνο μετά τον θάνατό του οι Ναζί μπήκαν στο Παρίσι. Η Φρηντλ θα βρει φριχτό θάνατο, θύμα των ναζί, που το 1940 θα την μεταφέρουν στο Σλος Χαρτχάιμ, κοντά στο Λιντς, κέντρο ευθανασίας για ψυχικά νοσούντες, μαζί με άλλους νοσηλευόμενους σε ψυχιατρικά ιδρύματα.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Φραντς Κάφκα: «Όσα αφήνω πίσω μου, να καούν χωρίς να διαβαστούν»

Φραντς Κάφκα: «Όσα αφήνω πίσω μου, να καούν χωρίς να διαβαστούν»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 3 Ιουλίου 1883, γεννήθηκε στην Πράγα ο Φραντς Κάφκα, ένας από τους σημαντικότερους λογοτέχνες του 20ου αιώνα.

Επιμέλεια: Book Press

Ο ...

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας, ο συγγραφέας από «τη γενναιόδωρη χώρα των ανθρώπων του καλαμποκιού»

Μια μέρα σαν σήμερα, 9 Ιουνίου 1974, πέθανε στη Μαδρίτη ο βραβευμένος με Νόμπελ συγγραφέας και διπλωμάτης Μιγκέλ Άνχελ Αστούριας. 

Του Ευθύμιου Σακκά

Είχε γεννηθεί το 1899 στη Γουατεμάλα και σπούδασε νομική στο...

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Φραντς Γιόζεφ Χάιντν: «Προτιμώ να είμαι κοντά σε ανθρώπους της σειράς μου…»

Μια μέρα σαν σήμερα το 1809 πέθανε στην Βιέννη ο συνθέτης Φραντς Γιόζεφ Χάιντν (Franz Joseph Haydn). Eίχε γεννηθεί σ’ ένα χωριό της Αυστρίας και ο πατέρας του έπαιζε ερασιτεχνικά άρπα. Ο Haydn έλαβε τα πρώτα μαθήματα μουσικής από έναν συγγενή του και συγκεκριμένα διδάχτηκε βιολί και κλειδοκύμβαλο. 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Σε μια σεμνή μα συγκινησιακά φορτισμένη εκδήλωση, ο Δήμος Χανίων τίμησε τη Χανιώτισσα συγγραφέα, Μάρω Δούκα, για την προσφορά της στις Τέχνες, τα Γράμματα και την ανάδειξη της Ιστορίας του τόπου. Στη φωτογραφία, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης καθώς αποδίδει το μετάλλιο της πόλης στη συγγραφέα.

...
Ο Ιούνιος εντός και εκτός φεστιβάλ: οι 5 παραστάσεις που ξεχώρισαν

Ο Ιούνιος εντός και εκτός φεστιβάλ: οι 5 παραστάσεις που ξεχώρισαν

Ο Ιούνιος χαρακτηρίστηκε από πληθώρα παραστάσεων εντός και εκτός του Φεστιβάλ Αθηνών, με τις περισσότερες να χαρακτηρίζονται ως απογοητευτικές. Παρόλα αυτά, πέντε παραστάσεις ξεχώρισαν.

Του Νίκου Ξένιου

...

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Ο Αντρέι Κούρκοφ στο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: «Χάρη στη δημοκρατία μπορώ να γράφω τα βιβλία μου στα ρωσικά»

Μια σπάνια ευκαιρία δόθηκε στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ Βιβλίου που διεξάγεται στα Χανιά. Ο Ουκρανός συγγραφέας Αντρέι Κούρκoφ, συνομίλησε με τον συγγραφέα Σταύρο Ζουμπουλάκη. Ο διάλογος που ανέπτυξαν ήταν ουσιαστικός κι αποκαλυπτικός για το τι σημαίνει εθνική ταυτότητα για έναν ρωσόφωνο Ουκρανό και πώς εξηγεί τον δ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Από την πληθώρα των νέων εκδόσεων μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων ξεχωρίσαμε εννέα. Σας τα παρουσιάζουμε. 

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Μήπως το κατασκοπικό εξελίσσεται στο νέο συναρπαστικό θρίλερ; Εννέα –κλασικά και σύγχρονα– αστυνομικά μυθιστορήμ...

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ