roth joseph

Μια μέρα σαν σήμερα, 27 Μαΐου 1939, πέθανε στο Παρίσι ο Αυστριακός συγγραφέας Γιόζεφ Ροτ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Είχε γεννηθεί κάτι λιγότερο από 45 χρόνια νωρίτερα, στις 2 Σεπτεμβρίου 1894 σε μια μικρή πόλη της ανατολικής Γαλικίας, το Μπρόντι. Ένα παιδί γεννημένο στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, σε έναν τόπο που σήμερα είναι ουκρανικό έδαφος, εγκαταλελειμμένο από πατέρα, τον Ναχούμ Ροτ, και μεγαλωμένο φτωχικά από τη μητέρα του και τον θείο του. Όλοι τους γερμανόφωνοι Εβραίοι που μαζί με τα γερμανικά, μιλάνε γίντις και πολωνικά. Τελείωσε το γυμνάσιο του Μπρόντι το 1913 έχοντας ήδη δείξει ενδιαφέρον για τη λογοτεχνία και το γράψιμο.

Από τα στενά όρια του Μπρόντι μετακινήθηκε στο Λβιβ ή Λεοντόπολις για να γραφτεί στο Πανεπιστήμιο, αλλά το φθινόπωρο του 1913 τον βρίσκει στη Βιέννη φοιτητή στη Φιλοσοφική Σχολή. Εκείνη τη χρονιά, 19χρονος νεαρός, θα έχει και την εμπειρία της συμμετοχής στο 11ο Σιωνιστικό Συνέδριο, στο οποίο είχε συμμετάσχει ως σύνεδρος και ο Φραντς Κάφκα.

(...) το 1919 είναι πια ένας σοσιαλιστής που υπογράφει τα κείμενά του ως «κόκκινος Ροτ».

Μέχρι το 1916, απογοητευμένος από το επίπεδο των σπουδών που κρίνει χαμηλό, έχει πια διακόψει τις σπουδές του. Ήδη από το 1914 με την κήρυξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η μητέρα του ζει μαζί του σε ένα ταπεινό διαμέρισμα στη Βιέννη. Αφήνοντας τις σπουδές, κατατάσσεται στον στρατό, κρίνεται όμως ανίκανος για στράτευση. Επιμένει και τελικά στέλνεται στο μέτωπο αλλά σε θέση γραφέα. Έχει αρχίσει να δημοσιεύει ποιήματα και διηγήματα. Επιστρέφοντας οριστικά στη Βιέννη το 1919 είναι πια ένας σοσιαλιστής που υπογράφει τα κείμενά του ως «κόκκινος Ροτ». Συνεργάζεται σε μόνιμη βάση με την εφημερίδα Neuer Tag και περιστασιακά με την Neues Wiener Tagelblatt. Είναι η χρονιά που θα γνωρίσει την μέλλουσα σύζυγό του, την Φρηντλ (φωτογραφία), και που θα βγάλει για πρώτη φορά αυστριακό διαβατήριο.

Roth Joseph And Friedl

Επόμενος σταθμός της ζωής του το Βερολίνο και η συνεργασία με γερμανικές εφημερίδες (Berliner Tageblatt, Berliner Bõrsen-Courier και Frankfurter Zeitung). Το 1923 του δόθηκε έτσι, με την δημοσιογραφική του ιδιότητα η ευκαιρία να ταξιδέψει ανά την Ευρώπη, από τη νότια Γαλλία ως την Αλβανία και τη Σοβιετική Ένωση.

Επιστρέφοντας στη Βιέννη έχει ήδη γνωριστεί με τον περίφημο εκδότη, και στενό φίλο του Κάφκα, τον Μαξ Μπρόντι που θα γίνει και δικός του εκδότης. Το πρώτο του μυθιστόρημα Ο ιστός της αράχνης δημοσιεύτηκε σε συνέχεις στη σοσιαλιστική εφημερίδα της Βιένης Arbeiter-Zeitung τον Οκτώβριο και Νοέμβριο του 1923. Αποδείχθηκε προφητικό καθώς στο βιβλίο περιέγραφε απευχόμενος να συμβεί αυτό που έγινε: το αποτυχημένο πραξικόπημα Χίτλερ-Λούντεντορφ ή «πραξικόπημα της μπιραρίας». Ένα χρόνο μετά, το 1924, με τη νουβέλα Hotel Savoy αποδεικνύει πόσο καλά έχει συλλάβει το πνεύμα του καιρού του και των δυσοίωνων γεγονότων που έρχονται.  

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΟΣΕΦ ΡΟΤ

politeia link more

Προς το τέλος της δεκαετίας του '20 είναι καταξιωμένος και καλά αμειβόμενος για τις δημοσιογραφικές αποστολές που αναλαμβάνει και που καταλήγουν στη συγγραφή ταξιδιωτικών δοκιμίων («Στη νότιο Γαλλία», «Γράμματα από τη Γερμανία», «Ταξίδι στην Αλβανία»). Τα χρόνια αυτά σημαδεύονται από τη γνωριμία και τη φιλία που αναπτύσσει με τον Στέφαν Τσβάιχ και τη σύζυγό του αλλά και από την ψυχική νόσο της Φρηντλ και την έναρξη των νοσηλειών της σε νευρολογικές κλινικές. 

Το μυθιστόρημα του Ιώβ, η ιστορία ενός απλού ανθρώπου γίνεται μεγάλη εμπορική επιτυχία και τυγχάνει αναγνώρισης από ομότεχνούς του όπως οι Ρόμπερτ Μούζιλ και Τόμας Μαν. Το 1932 κυκλοφορεί Το Εμβατήριο του Ραντέτσκυ, που θεωρείται το κορυφαίο μυθιστόρημά του. Ο σπουδαίος νομπελίστας Νοτιοαφρικανός συγγραφέας Τζ. Μ. Κουτσί έχει πει για αυτό:

«Το Εμβατήριο του Ραντέτσκυ είναι μια μεγαλειώδης ελεγεία για την Αυστρία των Αψβούργων, την οποία συνέθεσε κάποιος από τις παρυφές της αυτοκρατορικής επικράτειας. Ένα μεγάλο γερμανικό μυθιστόρημα από έναν συγγραφέα που μετά βίας ακροπατούσε στη γερμανική λογοτεχνική κοινότητα». 

«Είναι καιρός να φεύγουμε. Θα καίνε τα βιβλία μας εννοώντας εμάς τους ίδιους». 

Το 1933 είναι μια σημαδιακή, από κάθε άποψη χρονιά, για τον Ροτ. Η άνοδος του Χίτλερ τον ωθεί στο να εγκαταλείψει τη Γερμανία για πάντα. Άλλωστε είναι ο άνθρωπος που λίγο νωρίτερα έλεγε, έχοντας «διαβάσει» με απόλυτη διαύγεια τα μηνύματα της εποχής:

«Είναι καιρός να φεύγουμε. Θα καίνε τα βιβλία μας εννοώντας εμάς τους ίδιους. Όποιος λέγεται Βάσσερμαν, Ροτ, Ντέμπλιν, δεν έχει καιρό για χάσιμο. Πρέπει να φύγουμε για να ριχτούν μόνο τα βιβλία στην πυρά».

Από το '33 ζει στη Γαλλία, αρχικά στο Παρίσι, για λίγο στη Μασσαλία και τη Νίκαια και λίγο μετά οριστικά στο Παρίσι. Προοδευτικά γλιστράει στην αποχαύνωση του αλκόολ και αρχίζει να κλονίζεται η υγεία του. Το 1937 βαφτίζεται χριστιανός. Ζει σε ξενοδοχεία του Παρισιού και εκείνη την περίοδο κυκλοφορεί Το κάλπικο ζύγι - Η ιστορία ενός επιθεωρητή επί των μέτρων και σταθμών

Πέθανε στο παρισινό νοσοκομείο Νεκέρ και η διάγνωση ήταν κίρρωση του ήπατος από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ. Ένα χρόνο μετά τον θάνατό του οι Ναζί μπήκαν στο Παρίσι. Η Φρηντλ θα βρει φριχτό θάνατο, θύμα των ναζί, που το 1940 θα την μεταφέρουν στο Σλος Χαρτχάιμ, κοντά στο Λιντς, κέντρο ευθανασίας για ψυχικά νοσούντες, μαζί με άλλους νοσηλευόμενους σε ψυχιατρικά ιδρύματα.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πατρίσια Χάισμιθ: «Με το που φόρεσα το δέρμα του Ρίπλεϋ, άρχισα να γράφω με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση»

Πατρίσια Χάισμιθ: «Με το που φόρεσα το δέρμα του Ρίπλεϋ, άρχισα να γράφω με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 19 Ιανουαρίου 1921, γεννήθηκε στο Τέξας η Πατρίσια Χάισμιθ [Patricia Highsmith], συγγραφέας εξίσου ταλαντούχα και δαιμόνια με τους ήρωές της. Τα μυθιστορήματά της κυκλοφορούν στη γλώσσα μας από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, Άγρα, Μίνωας και Πατάκη.

Επιμέλεια:...

Χαρούκι Μουρακάμι: «Ανακάλυψα παραδόξως ότι μπορείς να ακούσεις τη σιωπή»

Χαρούκι Μουρακάμι: «Ανακάλυψα παραδόξως ότι μπορείς να ακούσεις τη σιωπή»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 12 Ιανουαρίου 1949, γεννήθηκε στο Κιότο ο Χαρούκι Μουρακάμι [Haruki Murakami], πολυβραβευμένος συγγραφέας, μεταφραστής, μαραθωνοδρόμος και λάτρης της τζαζ μουσικής. Τα βιβλία του κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλεια: Boo...

Τόμας Χάρντυ: «Υπάρχει μια πάθηση χειρότερη από την τυφλότητα: να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν»

Τόμας Χάρντυ: «Υπάρχει μια πάθηση χειρότερη από την τυφλότητα: να βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν»

Μια ημέρα σαν σήμερα, στις 11 Ιανουαρίου 1928, έφυγε από τη ζωή ο συγγραφέας και ποιητής Τόμας Χάρντυ [Thomas Hardy], αφού υπαγόρεψε, καθηλωμένος στο κρεβάτι του, το τελευταίο ποίημά του στη σύζυγό του. Τα βιβλία του Χάρντυ κυκλοφορούν στη γλώσσα μας από τις εκδόσεις Καστανιώτη, Gutenberg, Ροές, Πατάκη, Νεφέλη, Prin...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφοφμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Πόσα βιβλία εκδόθηκαν το 2023 και ποια κατηγορία προηγείται; Εξακολουθεί η λογοτεχνία να κρατάει τα σκήπτρα; Ποια είναι η μέση τιμή ενός βιβλίου και τι γίνεται με τις αυτοεκδόσεις; Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα ο ΟΣΔΕΛ από την osdelnet δίνουν πολλές απαντήσεις για τάσεις και παθολογίες στο χώρο του βιβλίου....

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφοφμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ