Μια μέρα σαν σήμερα, 25 Φεβρουαρίου 1941, πέθανε στην Αθήνα σε ηλικία 33 ετών ο ποιητής Γιώργος Σαραντάρης.
Του Λεωνίδα Καλούση
Ο Ελύτης είχε πει για τον Σαραντάρη ότι ήταν «ίσως ο μεγαλύτερος ποιητής της γενιάς του '30».
Ο Σαραντάρης νόσησε από τύφο, ασθένεια από την οποία προσβλήθηκε στο Αλβανικό μέτωπο όπου πολέμησε στην πρώτη γραμμή παρότι φιλάσθενος και με όχι γερή κράση. Είχε γεννηθεί στις 20 Απριλίου 1908 στην Κωνσταντινούπολη, γόνος οικογένειας Ελλήνων εμπόρων με καταγωγή από το Λεωνίδιο Αρκαδίας που διέμεναν στην Ιταλία. Μεγάλωσε στην Ιταλία σε ένα αστικό και αρκετά προοδευτικό περιβάλλον.
ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ
Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια στην Ιταλία, όπου έζησε συνολικά από το 1910 έως το 1931, οπότε επέστρεψε στην Ελλάδα για να υπηρετήσει στον στρατό και να διατηρήσει την ελληνική υπηκοότητά του. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα ωστόσο, τον κέρδισε η ποίηση ενώ έγραψε και φιλοσοφικά δοκίμια. Υπήρξε λάτρης της λεγόμενες «καθαρής ποίησης». Έγραψε σε ελεύθερο στίχο, δέχθηκε επιρροή από το έργο του Ντοστογιέφσκι, από τις φιλοσοφικές ιδέες του Νίτσε, του Σαίρεν Κίρκεγκωρ αλλά και από τον υπαρξισμό. Έχει χαρακτηριστεί ο πρώτος μεταφυσικός λυρικός ποιητής της νεώτερης Ελλάδας. Αν και δεν γνώρισε ευρεία αποδοχή, επηρέασε την ελληνική ποίηση και η συμβολή του αυτή αναγνωρίστηκε πρωτίστως από τον Οδυσσέα Ελύτη που επηρεάστηκε από τις συμβολικές εικόνες του Σαραντάρη στον οποίο αφιέρωσε και το ποίημά του «Γιώργος Σαραντάρης». Όπως αναφέρει ο Ελύτης στα Ανοιχτά Χαρτιά (εκδ. Ίκαρος, 1974):
«Ήταν η μόνη και πιο άδικη απώλεια [...] Θέλω απροκάλυπτα να καταγγείλω το επιστρατευτικό σύστημα που επικρατούσε την εποχή εκείνη και που, δεν ξέρω πως, κατάφερε να κρατήσει στα γραφεία και τις επιμελητείες όλα τα χοντρόπετσα θηρία των αθηναϊκών ζαχαροπλαστείων και να ξαποστείλει στην πρώτη γραμμή το πιο αγνό και ανυπεράσπιστο πλάσμα. Έναν εύθραστο διανοούμενο που μόλις στεκόταν στα πόδια του, που όμως είχε προφθάσει να κάνει τις πιο πρωτότυπες και γεμάτες από αγάπη σκέψεις για την Ελλάδα και το μέλλον της".
Ο στίχος στον τίτλο του άρθρου είναι από το ποίημα «Δεν είμαστε ποιητές»
ΔΕΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΟΙΗΤΕΣ...
Δεν είμαστε ποιητές σημαίνει φεύγουμε
Σημαίνει εγκαταλείπουμε τον αγώνα
Παρατάμε τη χαρά στους ανίδεους
Τις γυναίκες, στα φιλιά του ανέμου
Και στη σκόνη του καιρού
Σημαίνει πως φοβούμαστε
Και η ζωή μας έγινε ξένη
Ο θάνατος βραχνάς
23.4.1938
Το έργο του Σαραντάρη αγαπήθηκε πολύ και δεν ξεχάστηκε. Πολλές και σημαντικές είναι οι μελέτες που έχουν γραφτεί ενώ σημαντικό για να γνωρίσει τον ποιητή και ένα ευρύτερο κοινό είναι το ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά για την ΕΡΤ.
