pente iroided

Γυναίκες άλλων εποχών, αλλά και σύγχρονες. Βασίλισσες, αλλά και γυναίκες της διπλανής πόρτας. Επιλέγουμε πέντε πρόσφατα βιβλία Ελλήνων συγγραφέων που μας προσφέρουν, αντίστοιχα, πέντε εντυπωτικές και καλοσχηματισμένες ηρωίδες. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Πέντε βιβλία, πέντε γυκαίκες ηρωίδες. Θα μπορούσε να πει κανείς: πέντε διαφορετικές όψεις της θηλυκότητας, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους και κάτω από ολότελα διαφορετικές συνθήκες. Επιλέγουμε πέντε βιβλία που εισχωρούν στη γυναικεία ψυχοσύνθεση και μας προσφέρουν λογοτεχνικούς χαρακτήρες άρτιους και ουσιαστικούς.

Ο κήπος της Αμαλίας, Καρολίνα Μέρμηγκα (εκδ. Πατάκη)

Προφανώς και την γνωρίζουμε, έστω κι αν δεν την ξέρουμε. Υπάρχει ως δρόμος, αλλά και κήπος. Η βασίλισσα Αμαλία, σύζυγος του Όθωνα, υπήρξε η πρώτη βασίλισσα της ελεύθερης Ελλάδας.

patakis mermiga o khpos ths Amalias

Η Καρολίνα Μέρμηγκα πιάνει το νήμα της ιστορίας της από την άφιξη του ζευγαριού στην Ελλάδα το 1833 έως την αποπομπή του Όθωνα το 1862, αλλά και ως το τέλος της ζωής του στο εξωτερικό. Η 18χρονη τότε Αμαλία θα βρεθεί σε έναν ξένο τόπο που ναι μεν θα τον καταλάβει αμέσως, αλλά αυτός (οι Έλληνες, δηλαδή) ποτέ δεν θα την βάλει στην καρδιά του.

Το ιστορικό μυθιστόρημα της Μέρμηγκα λειτουργεί σε δύο εφαπτόμενους δρόμους. Από τη μια ξεδιπλώνει τη φυσιογνωμία της Αμαλίας (άγνωστη εν πολλοίς στους περισσότερους από εμάς), αλλά και της Ελλάδας, σε μια περίοδο (αμέσως μετά το τέλος της Επανάστασης) που δεν έχει φωτιστεί αρκετά.

Η Αμαλία, μια γυναίκα δυναμική και κυριαρχική, επεμβαίνει στα θέματα διοίκησης του κράτους, μπαίνει στα «χωράφια» του Όθωνα, ενώ παράλληλα παλεύει να αποκτήσει ένα παιδί ακολουθώντας επώδυνες θεραπείες. 

Πρόκειται για μια ξεχωριστή περίπτωση γυναίκας που, λογικά, κεντρίζει το ενδιαφέρον ενός συγγραφέα να φωτίσει τις κρυφές πλευρές της. Πάντως, είναι φανερό πως η Καρολίνα Μέρμηγκα δεν μένει μόνο στον γνωστό κήπο της Αμαλίας (δικό της έργο που δείχνει και την ευαισθησία της έτσι όπως διοχετεύτηκε στα λουλούδια αντί σε ένα παιδί), αλλά και στο τραχύ έδαφος της χώρας και του νεότεκτου κράτους που ζούσε υπό καθεστώς τρεμάμενης ισορροπίας. 

Έμπειρη στην καταβύθιση στο παρελθόν (ειδικά σε σημαντικές ιστορικές περιόδους), η Μέρμηγκα μάς παραδίδει ένα βιβλίο άρτιο, καλογραμμένο και πολύπλευρο.

Η κυρία Ερασμία, Γιώργος Παπαδάκης (εκδ. Εστία)

Ποια είναι, άραγε, αυτή η παράξενη κυρία Ερασμία που μας παρουσιάζει ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδάκης στο νέο του μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Εστία;

estia papadakis h kyria erasmia

Ξέρουμε ότι γεννήθηκε στην Κρήτη στις αρχές του 20ου αιώνα και ότι προερχόταν από πλούσια οικογένεια. Ξέρουμε ακόμη ότι ήταν ματαιόδοξη φύση, αλλά όχι με την τρέχουσα έννοια της ωραιοπάθειας. Αντίθετα, αισθάνεται αβόλευτη με τη θέση που είχε η γυναίκα στην εποχή της, ενώ εκείνη ετοιμάζεται να παντρευτεί τον άντρα που έχουν διαλέξει οι γονείς της.

Σύμφωνα με τον συγγραφέα, αυτή η γυναίκα υπήρξε κάποτε και μέσω της μυθοπλασίας προσπαθεί να ανασυστήσει τη φυσιογνωμία της.

Πώς προσεγγίζεις, άραγε, μια γυναίκα που όπως διαβάζουμε πάσχει από «ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και ιδεοληπτική νεύρωση» και επιπλέον πάσχει από μικροβιοφοβία. Κάτι που έχει ως αποτέλεσμα να μην επιτρέπει να την αγγίξει κανείς, ούτε καν ο άντρα της.

Είναι φανερό πως πρόθεση του Γιώργου Παπαδάκη είναι να αναζητήσει τους λόγους που δημιούργησαν αυτόν τον σκληρό πυρήνα συμπεριφοράς αυτής της γυναίκας. Να ήταν το παρελθόν της, τότε που ο πατέρας της την κλείδωνε στο κελάρι, το οποίο ήταν γεμάτο ποντίκια;

Ως αντίβαρο αυτών των ψυχικών αναπηριών, η Ερασμία είναι μια γυναίκα που δεν επιτρέπει στον εαυτό της να πέσει σε μελαγχολία γι’ αυτό και ασχολείται ενεργά με το εμπόριο και τις καθημερινές υποχρεώσεις της.

Το σίγουρο είναι ότι έχουμε να κάνουμε με μια αντισυμβατική περίπτωση γυναίκας, πολύ μπροστά από την εποχή της, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα να απομονωθεί και να μην γίνει κατανοητή. Κάπως έτσι εξηγείται η φοβική της φύση που συνδυαζόταν, όμως, και με πηγαία γενναιοδωρία.

Μαργαρίτα Ιορδανίδη, Μιχάλης Μακρόπουλος (εκδ. Κίχλη)

Για τις ανάγκες της νέας του νουβέλας με τίτλο Μαργαρίτα Ιορδανίδη (εκδ. Κίχλη), ο Μιχάλης Μακρόπουλος επιστρέφει στα δικά του, παιδικά και εφηβικά, μέρη: το Παγκράτι και την Καισαριανή.

kichli makropoulos margarita iordanidh

Η ιστορία εκτυλίσσεται στην Αθήνα της δεκαετίας του ‘90 και έως τα μέσα της επόμενης. Κάτι που σημαίνει ότι ακόμη δεν έχει έρθει ο τυφώνας της οικονομικής κρίσης. Η Μαργαρίτα Ιορδανίδη, εκ των πραγμάτων κεντρικό πρόσωπο του βιβλίου, είναι υπάλληλος σε ένα διαφημιστικό γραφείο. Είναι παντρεμένη με έναν λογιστή και είναι μητέρα δύο κοριτσιών.

Βιώνει την κοινοτοπία ενός μικροαστικού περιβάλλοντος που φαντάζει εύτακτο, ενώ στην ουσία του είναι πνιγηρό. Μικρές λεπτομέρειες, σχεδόν αδιόρατες, φτάνουν για να κατανοήσουμε πως η πραγματική Μαργαρίτα Ιορδανίδη συνεχώς μάς ξεγλυστράει και δεν μπορούμε να ορίσουμε με σιγουριά τη φυσιογνωμία της.

Λογικό και επόμενο, καθώς ο Μακρόπουλος «παίζει» μ’ αυτές τις λεπτομέρεις που αποκτούν σχεδόν κινηματογραφική δομή. Το σίγουρο είναι ότι ο πυρήνας αυτού του βιβλίου είναι η αναζήτηση της πραγματικής ταυτότητας του ανθρώπου, εν προκειμένω της γυναίκας, πίσω από το κοινωνικό προσωπείο που χρειάζεται να φοράει για προφανείς λόγους.

Η γνωστή οικονομημένη και λιτή γραφή του Μακρόπουλου (χαρακτηριστικό του) υπάρχει εν πολλοίς και σ΄αυτή τη νουβέλα.

Σώμα ερωτικό, Εύα Μ. Μαθιουδάκη (εκδ. Καστανιώτη)

Στη νέα νουβέλα της Εύας Μ. Μαθιουδάκη με τίτλο Σώμα ερωτικό (εκδ. Καστανιώτη) ηρωίδα είναι μια μεταφράστρια του περασμένου αιώνα που παθιάζεται με τα βιβλία που μεταφράζει, ενώ ο έρωτας πυρώνει τη ζωή της όταν γνωρίζει έναν αντάρτη που της κλέβει την καρδιά.

kastamiotis mathioudaki soma erotiko

Από τη μια έχουμε, λοιπόν, μια σειρά από βιβλία και συγγραφείς που έλαμψαν τις δεκαετίες 50-70 (περίοδος που κινείται και το βιβλίο) όπως Γκαρύ, Ρίλκε, Τερζάκης, Ζολά, Μαλό, Σαραντάρης κι άλλοι.

Από την άλλη, όμως, έχουμε και τη σωματική έλξη, την απτική σχέση που ζητάει ο έρωτας και ο οποίος καίει τα σωθικά της ηρωίδας. Μ’ αυτόν τον αντάρτη ξεγράφει όλους τους ανώριμους έρωτες του παρελθόντος, στους οποίους δεν έδωσε σημασία, ακόμη κι αν της άφησαν ανεπούλωτα τραύματα.

Είναι μια γυναίκα με ευθύ και σπινθηροβόλο πνεύμα. Μια γυναίκα που της αρέσουν οι απολαύσεις, έστω κι αν δεν μπορεί να τις έχει λόγω των οικονομικών δυσκολιών της, αλλά κυρίως μια γυναίκα που δεν παθιάζεται για τους «λάθος» λόγους.

Όχι δεν είναι η πολιτική στράτευση που θα την κάνει να παρασυρθεί σε μια δίνη. Μόνο ο έρωτας, ο απόλυτα σωματικός και ιαματικός, είναι αυτός που μπορεί να βάλει φωτιά μέσα της. Ο τίτλος, άλλωστε, της νουβέλας επιτρέπει να φανταστούμε την ηρωίδα σε πλήρη ερωτικό οίστρο. Τω όντι, είναι.

Την εποχή που τα φίδια αλλάζουν δέρμα, Μαρώ Κάργα (εκδ. Τόπος)

Οι κύκλοι της ζωής, αλλά και οι ποικίλες μεταμορφώσεις της είναι ένα από τα βασικά θέματα του νέου μυθιστορήματος της Μαρώς Κάργα Την εποχή που τα φίδια αλλάζουν δέρμα (εκδ. Τόπος).

topos karga thn epochi pou ta fidia allazoun derma

Τίτλος που εξηγείται απόλυτα από την εξέλιξη της πλοκής, καθώς, όντως, όλοι οι ήρωες και, φυσικά, η κεντρική ηρωίδα, Υβόννη, αλλάζουν, μετασχηματίζονται, δείχνουν έναν άλλον χαρακτήρα από τον αρχικό τους.

Βρισκόμαστε στον Αύγουστο του 1912, λίγο πριν ξεσπάσει ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Η 15χρονη τότε Υβόννη χάνει κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες τη μητέρα της, μένει ορφανή και αίφνης βρίσκεται στο κέντρο ενός άκρως εχθρικού περιβάλλοντος.

Με τη βοήθεια του βουλευτή Ιωσήφ Βαφόπουλου φεύγει από τη νησί της με προορισμό την Αθήνα. Θα γίνει η συνοδός της θείας του Βαφόπουλου, Ειρήνης Ρήγου. Εδώ κι Κάργα αποφασίζει, σωστά, να ενοποιήσει τη μεγάλη ιστορία με τα οικογενειακά μυστικά. Η Υβόννη, ξανά, θα βρεθεί σε έναν κύκλο από συνωμοσίες και ραδιουργίες. Η αντίδρασή της αντί να είναι παθητική, θα είναι άκρως επιθετική.

Ανακαλύπτει τον υπόγειο ρόλο του ανθρώπου που τη βοήθησε και μαθαίνει να μισεί έτσι ώστε να αποκτήσει μια ζώνη άμυνας τριγύρω της. Στην ουσία αντιδράει στις προκλήσεις με τα ίδια όπλα: με μηχανορραφίες και τιμωρητική διάθεση.

Το βιβλίο, μεταξύ άλλων, καταφέρνει να αποδώσει τη ζωή της αριστοκρατική Αθήνα των αρχών του εικοστού αιώνα.

Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.  

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

«Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» της Ναταλί Ρονβό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα της Λουξεμβουργιανής συγγραφέως Ναταλί Ρονβό [Nathalie Ronvaux] «Η Τσέστερφιλντ του πέμπτου ορόφου» (μτφρ. Χάρης Παπαϊωάννου), η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Έρχονται ημέρες Euro 2024: Τρία πρόσφατα βιβλία που μας θυμίζουν πως το ποδόσφαιρο είναι μαγεία, συγκινήσεις και σπουδαία κατορθώματα

Σε λίγες ημέρες ξεκινάει το Euro 2024 στη Γερμανία κι όλη η ποδοσφαιρική Ευρώπη ετοιμάζεται να ζήσει τη γιορτή. Σας προτείνουμε τρία πρόσφατα βιβλία, αμιγώς ποδοσφαιρικά, που θα σας βάλουν στο κλίμα της διοργάνωσης. Κεντρική εικόνα: Ο Θοδωρής Ζαγοράκης σηκώνει την βαρύτιμη κούπα του Euro μέσα στο Στάδιο Ντα Λουζ της...

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Τζον Γκρίσαμ: Ο μετρ του δικαστικού θρίλερ επιστρέφει

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Η λίστα του δικαστή» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Ελληνικά Γράμματα) εξετάζουμε την ξεχωριστή περίπτωση του Αμερικανού συγγραφέα που είναι μετρ των δικαστικών θρίλερ (και όχι μόνο), με πωλήσεις που ξεπερνούν τα 300 εκατ. αντίτυπα παγκοσμίως. Κεντρική εικόνα: © achiev...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ