Ο Γάλλος συγγραφέας Μισέλ Ουελμπέκ μίλησε πρόσφατα στη γαλλική εφημερίδα Le Monde για το νέο μυθιστόρημά του με τίτλο «Εκμηδένιση». Το βιβλίο κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Εστία, σε μετάφραση Γιώργου Καράμπελα.
Επιμέλεια: Book Press
Η Εκμηδένιση του Μισέλ Ουελμπέκ είναι ένα ογκώδες μυθιστόρημα, εν μέρει πολιτικό θρίλερ, εν μέρει υπαρξιακό δράμα, με πρωταγωνιστή τον Paul Raison, έναν υψηλόβαθμο δημόσιο υπάλληλο που εργάζεται στο Υπουργείο Οικονομικών.
Στο μυθιστόρημα, ο συγγραφέας περιγράφει συχνά τα όνειρα του πρωταγωνιστή του:
«Δεν με ενθουσιάζει ο Φρόιντ, έχω αρκετές ενστάσεις ως προς το έργο του, όμως με ενδιαφέρουν τα όνειρα, και χαίρομαι πολύ που συμπεριέλαβα τόσα πολλά στην Εκμηδένιση. Τα όνειρα είναι η αφετηρία για κάθε δημιουργική μας φαντασίωση. Γι’ αυτόν τον λόγο, ανέκαθεν πίστευα πως όλοι οι άνθρωποι είναι δημιουργοί, καθώς όλοι δημιουργούν μυθοπλασία από πραγματικά και μη πραγματικά στοιχεία. Είναι σημαντικό: ξεκινώ να γράφω με το που ξυπνήσω. Γράφω τις στιγμές που είναι ακόμα φρέσκο ένα κομμάτι της νύχτας, ένα κομμάτι των ονείρων μου. Πρέπει να γράφουμε πριν το πρωινό ντους. Συνήθως, μετά το πρωινό ντους, όλα χάνονται.»
Στη Σεροτονίνη, ο Ουελμπέκ αναρωτιέται αν γίνεται να υπάρξει αληθινή αγάπη σε έναν σκοτεινό κόσμο που οδεύει συνεχώς από το κακό στο χειρότερο. Στην Εκμηδένιση, ο συγγραφέας προτείνει πως οι ευτυχισμένες παιδικές αναμνήσεις μας είναι ένα όπλο ώστε να αντιμετωπίσουμε τον θάνατο.
«Όταν ήμουν παιδί, δεν περπατούσα σχεδόν καθόλου. Έτρεχα για να πάω από το ένα μέρος στο άλλο. Ώσπου κάποια στιγμή σταμάτησα να τρέχω. Όταν τρέχω σήμερα, κάτι που συμβαίνει σπάνια, ξαναγίνομαι παιδί. Δεν είμαι και τόσο βέβαιος ότι κάτι αντίστοιχο μπορεί να ειπωθεί και για τις στιγμές που γράφω ποίηση. Ωστόσο, η παιδική μου ηλικία μου θυμίζει την έλλειψη διάκρισης μεταξύ της πραγματικότητας και της φαντασίας. Το πρώτο βιβλίο που με σημάδεψε ήταν τα παραμύθια του Άντερσεν. Πίστεψα σε αυτά. Για εμένα, η Μικρή Γοργόνα ήταν ένα πραγματικό πρόσωπο, και εδώ που τα λέμε, ακόμα και σήμερα θα μπορούσα να ισχυριστώ πως η Μικρή Γοργόνα πράγματι υπήρξε.
»Όσο μεγαλώνουμε, μας είναι όλο και δυσκολότερο να ξεφύγουμε από μια κατάσταση μόνιμης εγρήγορσης. Ο κόσμος είναι πιο σύνθετος. Την εποχή που ήμουν νέος, οι άνθρωποι έπαιρναν πολλά ναρκωτικά. Νομίζω πως ακόμα και σήμερα παίρνουν. Οι άνθρωποι λαχταρούν να ξεφύγουν από την επίγνωση μιας κατάστασης. Ένα εντελώς καθαρό μυαλό είναι ασυμβίβαστο με τη ζωή».
Οι χαρακτήρες του Ουελμπέκ δεν ενδίδουν στις δυνάμεις του κακού, αλλά στον πειρασμό του καλού. Οι πιο συγκινητικές σελίδες του μυθιστορήματός του είναι αυτές στις οποίες περιγράφει τρυφερές εικόνες, παρά τη μοναξιά και την εγκατάλειψη που βιώνει ο πρωταγωνιστής του.
«Σε αντίθεση με ό,τι ισχυρίζεται η γνωστή φόρμουλα, νομίζω πως η καλή λογοτεχνία πηγάζει από τα καλά συναισθήματα των ανθρώπων. Καθ' όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα, η λογοτεχνία μίλησε για τη γοητεία της παραβατικότητας, του κακού. Εξ ου και ο εφησυχασμός προς τους συγγραφείς που συνεργάστηκαν με τους Ναζί, τον Morand, τον Drieu, τον Chardonne, τους οποίους θεωρώ μέτριους. Δεν χρειάζεται να δοξάσεις το Κακό για να είσαι καλός συγγραφέας! Στα βιβλία μου, όπως και στις ιστορίες του Άντερσεν, ο αναγνώστης καταλαβαίνει αμέσως ποιοι είναι οι καλοί και ποιοι οι κακοί. Και αν υπάρχουν πολύ λίγοι κακοί στην Εκμηδένιση, τότε είμαι πολύ χαρούμενος γι' αυτό. Αν γράψω ένα μυθιστόρημα χωρίς καθόλου κακούς, αυτό θα είναι πραγματικά ένα σημαντικό επίτευγμα».
