rudcenkova kentriki

Συνέντευξη με την πολυμεταφρασμένη ποιήτρια από την Τσεχία Κατερίνα Ρουντσενκόβα (Kateřina Rudčenková), με αφορμή την ποιητική της συλλογή «Περπατώντας στους αμμόλοφους» (μτφρ. Στέργια Κάββαλου, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Σανούδου

Ο ήχος του νερού μάς συντροφεύει σταθερά, καθώς περπατάμε στους αμμόλοφους με την Κατερίνα Ρουντσενκόβα. Συναντάμε αόρατους επισκέπτες, σκιές από το παρελθόν, ένα δελφίνι που ψάχνει για νάρκες, έναν καλομαθημένο κροκόδειλο, ακόμα και μια μυθική θεά του βάλτου. Το μοναχικό σύμπαν της Τσέχας ποιήτριας κατοικείται από παράξενα πλάσματα και σιωπηλούς περαστικούς, και δεν είναι δύσκολο να σκιαγραφήσουμε το πορτρέτο μιας εσωστρεφούς γυναίκας που βρίσκει την έμπνευση κυρίως στην ενδοσκόπηση και τον στοχασμό πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις.

Εντούτοις, η Κατερίνα Ρουντσενκόβα τυχαίνει να είναι, επίσης, μια πολυτάλαντη και ακούραστη δημιουργός, η οποία έχει σπουδάσει συγγραφή σεναρίου, οικονομικά και μάνατζμεντ, έχει ασχοληθεί με τη μουσική, τη φωτογραφία, την υποκριτική και τη μετάφραση, ενώ μέχρι την έναρξη της πανδημίας ήταν συστηματικά στη λίστα των προσκεκλημένων μεγάλων λογοτεχνικών φεστιβάλ ανά τον κόσμο. Αναγνωρισμένη θεατρική συγγραφέας εντός και εκτός Τσεχίας, στα έργα της συχνά αναδεικνύει τα παράδοξα της γυναικείας ταυτότητας. Η δουλειά της έχει μεταφραστεί σε περίπου 20 γλώσσες αποσπώντας σημαντικές διακρίσεις. Η ποιητική συλλογή Περπατώντας στους αμμόλοφους είναι το πρώτο της βιβλίο που εκδίδεται στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της σειράς «Ποίηση από όλον τον κόσμο» των εκδόσεων Βακχικόν.

Ποιοι συγγραφείς και ποιητές καθόρισαν την εφηβική και νεανική σας ηλικία;

Από τους Τσέχους ποιητές οι Vladimír Holan, Jiří Orten, Ivan Diviš, Zbyněk Hejda. Από τους πεζογράφους οι Mπόχουμιλ Χράμπαλ και Μίλαν Κούντερα και φυσικά ο θεατρικός συγγραφέας Βάτσλαβ Χάβελ. Από τους ξένους ποιητές οι Πάουλ Τσελάν, Υβ Μπονφουά, Γκότφριντ Μπενν, η Σαπφώ, ο Μπασό και πολλοί άλλοι. Και από τους θεατρικούς ο Μπέκετ, ο Τσέχωφ, ο Τενεσί Ουίλιαμς, ο Τόμας Μπέρνχαρντ. Ως φεμινίστρια με διαμόρφωσαν η Βιρτζίνια Γουλφ, η Σιμόν ντε Μποβουάρ και η Σίλβια Πλαθ.

Σας προβληματίζει το γεγονός ότι τα ποιήματά σας χάνουν λίγη από την ουσία τους όταν μεταφράζονται; Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα χαρακτηριστικά μιας καλής μετάφρασης;

Τα ποιήματα που μεταφράζονται αναπόφευκτα χάνουν κάτι από την ουσία τους, η οποία είναι άρρηκτα δεμένη με τη γλώσσα. Μα μπορούν να αποκτήσουν καινούριο νόημα αν ο μεταφραστής έχει μια καλή αίσθηση της γλώσσας ή είναι και ο ίδιος ποιητής, οπότε κατορθώνει να βρει τα γλωσσικά ισοδύναμα των λέξεων, του ρυθμού, των αμφισημιών, των παρηχήσεων... Προσωπικά θεωρώ ότι μπορούμε να αναγνωρίσουμε έναν καλό μεταφραστή επειδή θέτει στον συγγραφέα ερωτήματα σχετικά με τα γραπτά του. 

Η μοναξιά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης και γι’ αυτόν τον λόγο συνιστά ανεξάντλητη πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης.

Θα λέγατε ότι η μοναξιά αποτελεί μια ανεξάντλητη πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης ή αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης κατάστασης;

Η μοναξιά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης και γι’ αυτόν τον λόγο συνιστά ανεξάντλητη πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης.

Πιστεύετε ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να υπό-εκπροσωπούνται στη λογοτεχνία και τις τέχνες;

Φυσικά, αν και δεν έχω στατιστικές στη διάθεσή μου, δεν είμαι ιστορικός, ούτε θεωρητικός ή κοινωνιολόγος, επομένως αυτή είναι απλώς η προσωπική μου εντύπωση. Έχω την αίσθηση ότι η κατάσταση βελτιώνεται στη λογοτεχνία και το θέατρο, εκδίδονται πολλά βιβλία από γυναίκες ποιήτριες και μυθιστοριογράφους, τα θέατρα ανεβάζουν έργα γυναικών συγγραφέων και περισσότερες γυναίκες δραματουργοί και σκηνοθέτες συμμετέχουν σε δημιουργικές ομάδες. Το ερώτημα είναι αν θα κατορθώσουν να περάσουν στην «επίσημη» θεωρία εφόσον η ιστορία της τέχνης παραμένει ανδροκρατούμενη. Στη Γερμανία προσπαθούν να γεφυρώσουν το χάσμα εξασφαλίζοντας ότι παρουσιάζονται ισάριθμα έργα ανδρών και γυναικών σκηνοθετών. Το μέτρο είναι αμφιλεγόμενο, αλλά νομίζω πως συνιστά έναν αποτελεσματικό τρόπο να αντιμετωπίσεις μια ιστορική ανισορροπία.

rudcenkova ex


Που αναζητάτε έμπνευση για τη δουλειά σας;

Στη ζωή μου, τα όνειρά μου, στην τέχνη – τη λογοτεχνία, τη μουσική, το θέατρο, τις καλές τέχνες... Εν συντομία, σχεδόν παντού, στη φύση, την οικογένειά μου, τις ιστορίες των φίλων μου... όλος ο κόσμος είναι πηγή έμπνευσης!

Πώς έχει επηρεάσει η πανδημία τη ζωή και τη δημιουργικότητά σας; 

Εργάζομαι περισσότερο από το σπίτι, έχω λιγότερες κοινωνικές επαφές αλλά αφιερώνω περισσότερο χρόνο στη γιόγκα και τον διαλογισμό. Ξανάρχισα να παίζω πιάνο και να συνθέτω τραγούδια, μαθαίνω ισπανικά... και ελπίζω όλα αυτά να περάσουν σύντομα και, το πιο σημαντικό, να αρχίσουμε πάλι να ταξιδεύουμε.

Και τι συμβαίνει με τη θεατρική σκηνή της Πράγας; Πιστεύετε ότι θα ξεπεράσει το πλήγμα έπειτα από το λοκντάουν και τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης;

Από την αρχή της πανδημίας κάποια θέατρα δοκίμασαν να κάνουν streaming τις παραστάσεις τους. Τώρα δημιουργούν παραγωγές ειδικά σχεδιασμένες ή προσαρμοσμένες στη διαδικτυακή προβολή. Ορισμένα θέατρα είχαν την ιδέα να παρουσιάσουν παραστάσεις σε εσωτερικό χώρο, ενώ οι θεατές παρακολουθούσαν απ’ έξω. Φυσικά τίποτα απ' όλα αυτά δεν υποκαθιστά την πραγματική θεατρική εμπειρία, η οποία μου λείπει τρομερά. 

Ο δικός μας θίασος, για τον οποίο έγραψα το τελευταίο μου έργο (στο οποίο είχα και τον πρωταγωνιστικό ρόλο), αναγκάστηκε να ακυρώσει πολλές παραστάσεις και όλα έχουν αναβληθεί για κάποια στιγμή στο μακρινό μέλλον. Είναι θλιβερό. Όμως δεν έχω αμφιβολία πως, όταν η πανδημία τελειώσει, το θέατρο θα ζωντανέψει ξανά!

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΑΝΟΥΔΟΥ είναι δημοσιογράφος.


Η Κατερίνα Ρουντσενκόβα (Kateřina Rudčenková, 1976) είναι Τσέχα ποιήτρια και θεατρική συγγραφέας. Έχει κερδίσει τα Βραβεία Hubert Burda (2003) και Magnesia Litera (2014) για την ποίησή της, και το Β’ Βραβείο Alfréd Radok (2006) για θεατρικό της έργο. Τα ποιήματά της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες (αγγλικά, γερμανικά, σλοβένικα, ελληνικά, γαλλικά, κ.ά.) και έχουν περιληφθεί σε διάφορες διεθνείς ανθολογίες.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Λάσα Μπουγάτζε: «Συγχωρούν το ψέμα, την αλήθεια ποτέ»

Επιβιβαζόμαστε με τον Lasha Bugadze στο «Λογοτεχνία Εξπρές». Μια συζήτηση με τον Γεωργιανό συγγραφέα με αφορμή την πρώτη έκδοση βιβλίου του στα ελληνικά.

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσ...

Άλεξ Μιχαηλίδης: «Ειλικρινά, δεν διαβάζω πολλά ψυχολογικά θρίλερ»

Άλεξ Μιχαηλίδης: «Ειλικρινά, δεν διαβάζω πολλά ψυχολογικά θρίλερ»

Συνέντευξη με τον Άλεξ Μιχαηλίδη, συγγραφέα των αστυνομικών μυθιστορημάτων «Η σιωπηλή ασθενής» και «Οι κόρες», που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Διόπτρα σε μετάφραση Κλαίρης Παπαμιχαήλ. Φωτογραφία: © Manuel Vazquez

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Ο Άλεξ Μι...

Μπιάνκα Μπέλοβα: «Εκτιμώ μια καλή ιστορία περισσότερο από οτιδήποτε»

Μπιάνκα Μπέλοβα: «Εκτιμώ μια καλή ιστορία περισσότερο από οτιδήποτε»

Συνέντευξη με την Τσέχα συγγραφέα Bianca Bellová με αφορμή το μυθιστόρημά της «Η λίμνη» (μτφρ. Ανδριάνα Χονδρογιάννη, εκδ. Βακχικόν). Φωτογραφία © Marta Rezova. 

Της Αγγελικής Δημοπούλου

Ένα ψαροχώρι στην άκρη του κόσμου. Μια λίμνη που στερεύει κα...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ