rudcenkova kentriki

Συνέντευξη με την πολυμεταφρασμένη ποιήτρια από την Τσεχία Κατερίνα Ρουντσενκόβα (Kateřina Rudčenková), με αφορμή την ποιητική της συλλογή «Περπατώντας στους αμμόλοφους» (μτφρ. Στέργια Κάββαλου, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Σανούδου

Ο ήχος του νερού μάς συντροφεύει σταθερά, καθώς περπατάμε στους αμμόλοφους με την Κατερίνα Ρουντσενκόβα. Συναντάμε αόρατους επισκέπτες, σκιές από το παρελθόν, ένα δελφίνι που ψάχνει για νάρκες, έναν καλομαθημένο κροκόδειλο, ακόμα και μια μυθική θεά του βάλτου. Το μοναχικό σύμπαν της Τσέχας ποιήτριας κατοικείται από παράξενα πλάσματα και σιωπηλούς περαστικούς, και δεν είναι δύσκολο να σκιαγραφήσουμε το πορτρέτο μιας εσωστρεφούς γυναίκας που βρίσκει την έμπνευση κυρίως στην ενδοσκόπηση και τον στοχασμό πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις.

Εντούτοις, η Κατερίνα Ρουντσενκόβα τυχαίνει να είναι, επίσης, μια πολυτάλαντη και ακούραστη δημιουργός, η οποία έχει σπουδάσει συγγραφή σεναρίου, οικονομικά και μάνατζμεντ, έχει ασχοληθεί με τη μουσική, τη φωτογραφία, την υποκριτική και τη μετάφραση, ενώ μέχρι την έναρξη της πανδημίας ήταν συστηματικά στη λίστα των προσκεκλημένων μεγάλων λογοτεχνικών φεστιβάλ ανά τον κόσμο. Αναγνωρισμένη θεατρική συγγραφέας εντός και εκτός Τσεχίας, στα έργα της συχνά αναδεικνύει τα παράδοξα της γυναικείας ταυτότητας. Η δουλειά της έχει μεταφραστεί σε περίπου 20 γλώσσες αποσπώντας σημαντικές διακρίσεις. Η ποιητική συλλογή Περπατώντας στους αμμόλοφους είναι το πρώτο της βιβλίο που εκδίδεται στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της σειράς «Ποίηση από όλον τον κόσμο» των εκδόσεων Βακχικόν.

Ποιοι συγγραφείς και ποιητές καθόρισαν την εφηβική και νεανική σας ηλικία;

Από τους Τσέχους ποιητές οι Vladimír Holan, Jiří Orten, Ivan Diviš, Zbyněk Hejda. Από τους πεζογράφους οι Mπόχουμιλ Χράμπαλ και Μίλαν Κούντερα και φυσικά ο θεατρικός συγγραφέας Βάτσλαβ Χάβελ. Από τους ξένους ποιητές οι Πάουλ Τσελάν, Υβ Μπονφουά, Γκότφριντ Μπενν, η Σαπφώ, ο Μπασό και πολλοί άλλοι. Και από τους θεατρικούς ο Μπέκετ, ο Τσέχωφ, ο Τενεσί Ουίλιαμς, ο Τόμας Μπέρνχαρντ. Ως φεμινίστρια με διαμόρφωσαν η Βιρτζίνια Γουλφ, η Σιμόν ντε Μποβουάρ και η Σίλβια Πλαθ.

Σας προβληματίζει το γεγονός ότι τα ποιήματά σας χάνουν λίγη από την ουσία τους όταν μεταφράζονται; Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, τα χαρακτηριστικά μιας καλής μετάφρασης;

Τα ποιήματα που μεταφράζονται αναπόφευκτα χάνουν κάτι από την ουσία τους, η οποία είναι άρρηκτα δεμένη με τη γλώσσα. Μα μπορούν να αποκτήσουν καινούριο νόημα αν ο μεταφραστής έχει μια καλή αίσθηση της γλώσσας ή είναι και ο ίδιος ποιητής, οπότε κατορθώνει να βρει τα γλωσσικά ισοδύναμα των λέξεων, του ρυθμού, των αμφισημιών, των παρηχήσεων... Προσωπικά θεωρώ ότι μπορούμε να αναγνωρίσουμε έναν καλό μεταφραστή επειδή θέτει στον συγγραφέα ερωτήματα σχετικά με τα γραπτά του. 

Η μοναξιά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης και γι’ αυτόν τον λόγο συνιστά ανεξάντλητη πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης.

Θα λέγατε ότι η μοναξιά αποτελεί μια ανεξάντλητη πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης ή αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης κατάστασης;

Η μοναξιά είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης και γι’ αυτόν τον λόγο συνιστά ανεξάντλητη πηγή λογοτεχνικής έμπνευσης.

Πιστεύετε ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να υπό-εκπροσωπούνται στη λογοτεχνία και τις τέχνες;

Φυσικά, αν και δεν έχω στατιστικές στη διάθεσή μου, δεν είμαι ιστορικός, ούτε θεωρητικός ή κοινωνιολόγος, επομένως αυτή είναι απλώς η προσωπική μου εντύπωση. Έχω την αίσθηση ότι η κατάσταση βελτιώνεται στη λογοτεχνία και το θέατρο, εκδίδονται πολλά βιβλία από γυναίκες ποιήτριες και μυθιστοριογράφους, τα θέατρα ανεβάζουν έργα γυναικών συγγραφέων και περισσότερες γυναίκες δραματουργοί και σκηνοθέτες συμμετέχουν σε δημιουργικές ομάδες. Το ερώτημα είναι αν θα κατορθώσουν να περάσουν στην «επίσημη» θεωρία εφόσον η ιστορία της τέχνης παραμένει ανδροκρατούμενη. Στη Γερμανία προσπαθούν να γεφυρώσουν το χάσμα εξασφαλίζοντας ότι παρουσιάζονται ισάριθμα έργα ανδρών και γυναικών σκηνοθετών. Το μέτρο είναι αμφιλεγόμενο, αλλά νομίζω πως συνιστά έναν αποτελεσματικό τρόπο να αντιμετωπίσεις μια ιστορική ανισορροπία.

rudcenkova ex


Που αναζητάτε έμπνευση για τη δουλειά σας;

Στη ζωή μου, τα όνειρά μου, στην τέχνη – τη λογοτεχνία, τη μουσική, το θέατρο, τις καλές τέχνες... Εν συντομία, σχεδόν παντού, στη φύση, την οικογένειά μου, τις ιστορίες των φίλων μου... όλος ο κόσμος είναι πηγή έμπνευσης!

Πώς έχει επηρεάσει η πανδημία τη ζωή και τη δημιουργικότητά σας; 

Εργάζομαι περισσότερο από το σπίτι, έχω λιγότερες κοινωνικές επαφές αλλά αφιερώνω περισσότερο χρόνο στη γιόγκα και τον διαλογισμό. Ξανάρχισα να παίζω πιάνο και να συνθέτω τραγούδια, μαθαίνω ισπανικά... και ελπίζω όλα αυτά να περάσουν σύντομα και, το πιο σημαντικό, να αρχίσουμε πάλι να ταξιδεύουμε.

Και τι συμβαίνει με τη θεατρική σκηνή της Πράγας; Πιστεύετε ότι θα ξεπεράσει το πλήγμα έπειτα από το λοκντάουν και τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης;

Από την αρχή της πανδημίας κάποια θέατρα δοκίμασαν να κάνουν streaming τις παραστάσεις τους. Τώρα δημιουργούν παραγωγές ειδικά σχεδιασμένες ή προσαρμοσμένες στη διαδικτυακή προβολή. Ορισμένα θέατρα είχαν την ιδέα να παρουσιάσουν παραστάσεις σε εσωτερικό χώρο, ενώ οι θεατές παρακολουθούσαν απ’ έξω. Φυσικά τίποτα απ' όλα αυτά δεν υποκαθιστά την πραγματική θεατρική εμπειρία, η οποία μου λείπει τρομερά. 

Ο δικός μας θίασος, για τον οποίο έγραψα το τελευταίο μου έργο (στο οποίο είχα και τον πρωταγωνιστικό ρόλο), αναγκάστηκε να ακυρώσει πολλές παραστάσεις και όλα έχουν αναβληθεί για κάποια στιγμή στο μακρινό μέλλον. Είναι θλιβερό. Όμως δεν έχω αμφιβολία πως, όταν η πανδημία τελειώσει, το θέατρο θα ζωντανέψει ξανά!

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΑΝΟΥΔΟΥ είναι δημοσιογράφος.


Η Κατερίνα Ρουντσενκόβα (Kateřina Rudčenková, 1976) είναι Τσέχα ποιήτρια και θεατρική συγγραφέας. Έχει κερδίσει τα Βραβεία Hubert Burda (2003) και Magnesia Litera (2014) για την ποίησή της, και το Β’ Βραβείο Alfréd Radok (2006) για θεατρικό της έργο. Τα ποιήματά της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες (αγγλικά, γερμανικά, σλοβένικα, ελληνικά, γαλλικά, κ.ά.) και έχουν περιληφθεί σε διάφορες διεθνείς ανθολογίες.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γράφοντας ως Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ – μια συνέντευξη με την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ

Γράφοντας ως Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ – μια συνέντευξη με την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ

Συνέντευξη με την J. K. Rowling, με αφορμή την κυκλοφορία στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός του τέταρτου αστυνομικού μυθιστορήματός της με το ψευδώνυμο Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ και τίτλο «Θανάσιμο λευκό» (μτφρ. Αύγου...

Βίλεμ Μ. Ρόχεμαν: «Η λογοτεχνία αποτελεί το τελευταίο προπύργιο της φαντασίας»

Βίλεμ Μ. Ρόχεμαν: «Η λογοτεχνία αποτελεί το τελευταίο προπύργιο της φαντασίας»

Συνέντευξη με τον Φλαμανδό ποιητή και τεχνοκριτικό Willem M. Roggeman με αφορμή την ανθολογία του «Αυτό που βλέπουν μονάχα οι ζωγράφοι – 2008-2017» (μτφρ. Στέλλα Πεκιαρίδη) η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Της Χριστίνας Σανούδου

Ένας ζωγρά...

Λάρα Πρέσκοτ: «Όπως ο Δρ Ζιβάγκο, το βιβλίο μου είναι μια ιστορία αγάπης»

Λάρα Πρέσκοτ: «Όπως ο Δρ Ζιβάγκο, το βιβλίο μου είναι μια ιστορία αγάπης»

Συνέντευξη με την Αμερικανίδα συγγραφέα Lara Prescott με αφορμή το πρώτο της βιβλίο «Όσα κρατήσαμε κρυφά» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Της Σοφίας Μεσσήνη

Με το πρώτο της μυθιστόρημα η 39χρονη Αμερικανίδα μοι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γυναικοκτονίες & δεοντολογία: Πρωτοβουλία της Ένωσης Συντακτών

Γυναικοκτονίες & δεοντολογία: Πρωτοβουλία της Ένωσης Συντακτών

Η Ένωση Συντακτών Ημερήσιων Εφημεδίδων Αθηνών - ΕΣΗΕΑ αναλαμβάνει σειρά πρωτοβουλιών με σκοπό την κατανόηση και εμπέδωση των αρχών της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Μια πρωτοβουλία που έρχεται σε μια στιγμή κρίσιμη καθώς πληθαίνουν τα περιστατικά γυναικοκτονιών στην Ελλάδα όπως και οι περιπτώσεις κακοποίησης και εκμ...

Διαβάζοντας με τον Νίκο Χατζηελευθερίου

Διαβάζοντας με τον Νίκο Χατζηελευθερίου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Ο κιθαριστής του μουσικού συνόλου Guitarte  και καθηγητής μουσικής Νίκος Χατζηελευθερίου απαντά σε 18 κλασικές ή αναπάντεχες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις. ...

Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2020: Βραβευθέντες και σκεπτικό

Κρατικά Βραβεία Παιδικού Βιβλίου 2020: Βραβευθέντες και σκεπτικό

Η Επιτροπή Απονομής Κρατικών Βραβείων Παιδικού Βιβλίου 2020 (εκδόσεις 2019) ανακοίνωσε τα βιβλία που διακρίθηκαν και το σκεπτικό βράβευσής τους ανά κατηγορία. Παιδικό λογοτεχνικό βιβλίο, εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο, νεανικό-εφηβικό βιβλίο, βιβλίο γνώσεων. Δείτε τους βραβευθέντες και διαβάστε το σκεπτικό της Επιτρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο χρόνο για ανάγνωση, ίσως και περισσότερη περιέργεια για κάτι αλλιώτικο. Έτσι, στον κατάλογο με τις προτάσεις μας, αν και δεσπόζουν τα μεταφρασμένα μυ...

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Αστυνομική λογοτεχνία: 18 καλά μυθιστορήματα για καλοκαιρινές ανατριχίλες

Επιλογές 18 ελληνικών και μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Και για τους «σκληροπυρηνικούς» του είδους προτείνεται ενθέρμως μια μελέτη για το «Latin Noir».

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Καλοκαίρι 2021: 20 +1 βιβλία για τη βαλίτσα μεγάλων παιδιών & εφήβων

Καλοκαίρι 2021: 20 +1 βιβλία για τη βαλίτσα μεγάλων παιδιών & εφήβων

Καθώς οι βαλίτσες των καλοκαιρινών διακοπών ετοιμάζονται, ορισμένες προτάσεις για απολαυστική ανάγνωση ανάμεσα στις βουτιές και τα παγωτά. Επιλογές βιβλίων που κυκλοφορούν σε αγαπημένες σειρές ή νέες που θα αγαπηθούν και χορταστικά μυθιστορήματα για μεγάλα παιδιά και μικρούς εφήβους. Δέκα μεταφρασμένα βιβλία, δέκα β...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Ιουλίου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

30 συν 1 διαλεχτά βιβλία για το καλοκαίρι

Όταν σκεφτόμαστε «βιβλία για το καλοκαίρι», δεν περιοριζόμαστε βέβαια στα λεγόμενα «βιβλία της παραλίας». Το καλοκαίρι είναι η εποχή που συνήθως διαθέτουμε περισσότερο

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ