Jelena Lengold kentriki

Συνέντευξη με τη βραβευμένη Σέρβα συγγραφέα Jelena Lengold με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων της «Ο μάγος του Λούνα Παρκ» (μτφρ. Γιώργος Γκούμας, εκδ. Βακχικόν), η οποία έχει τιμηθεί με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2011. 

Tης Χριστίνας Σανούδου

Ποτέ δεν μαθαίνουμε ακριβώς με τι ασχολείται ο ανώνυμος «μάγος του λούνα παρκ», ούτε αν η γυναίκα, που με τόση λαχτάρα προσμένει, φτάνει έγκαιρα στο σημείο του ραντεβού τους. Όπως όμως μας υπενθυμίζει η Γελένα Λένγκολντ, εδώ ακριβώς κρύβεται η μαγεία: Τα καλά διηγήματα πρέπει να επιτρέπουν στον αναγνώστη να βάλει τις τελευταίες πινελιές, ολοκληρώνοντας ο ίδιος το έργο. Και πράγματι, οι περισσότερες από τις καθηλωτικές ιστορίες της πολυβραβευμένης Σέρβας συγγραφέα δεν τελειώνουν στο χαρτί αλλά στη φαντασία μας, όπου οι ήρωές της συνεχίζουν να ζουν, να αγαπούν, να ποθούν, να νοσταλγούν και να εγκαταλείπουν. 

Γεννημένη το 1959 στην πόλη Κρούσεβατς της τέως Γιουγκοσλαβίας και σήμερα κάτοικος Βελιγραδίου, η Γελένα Λένγκολντ έχει εκδώσει οκτώ ποιητικές συλλογές, έξι συλλογές διηγημάτων και δύο μυθιστορήματα, ενώ έχει εργαστεί ως δημοσιογράφος και ως συντονίστρια στον τομέα της Διαχείρισης της νορβηγικής Ακαδημίας Ανθρωπιστικών Σπουδών Nansenskolen. Το βιβλίο διηγημάτων της «Ο μάγος του Λούνα Παρκ», που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν, απέσπασε το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2011 και έκτοτε έχει μεταφραστεί σε δώδεκα γλώσσες.

⁜  ⁜  ⁜  

Έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τότε που εκδώσατε τον Μάγο του Λούνα Παρκ. Πώς αισθάνεστε που το βιβλίο συνεχίζει το ταξίδι του στον κόσμο;

Το βιβλίο εκδόθηκε για πρώτη φορά το 2008! Ειλικρινά δεν φανταζόμουν ότι θα έπαιζε τόσο σημαντικό ρόλο στη ζωή μου. Αν το φανταζόμουν, ίσως θα είχα κάνει κάποια πράγματα διαφορετικά... ή ίσως όχι. Σε κάθε περίπτωση, μαζί με την νέα, ελληνική έκδοση, ο Μάγος του Λούνα Παρκ έχει εκδοθεί σε δώδεκα διαφορετικές γλώσσες και χώρες. Αυτό είναι υπέροχο και μου δίνει μεγάλη χαρά, μα κυρίως μου προκαλεί έκπληξη.

Επίσης, για να μιλήσω ειλικρινά, κάποιες φορές σκέφτομαι ότι είναι κρίμα που οι εκδότες συνήθως επιλέγουν να μεταφράσουν το συγκεκριμένο βιβλίο μου. Διότι μετά από αυτό, έγραψα δύο συλλογές διηγημάτων, δύο ποιητικές συλλογές και ένα μυθιστόρημα. Θεωρώ πως ορισμένα εξ αυτών είναι καλύτερα από τον Μάγο του Λούνα Παρκ, αλλά το βραβείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης διατηρεί τη λάμψη του και αυτό, υποθέτω, είναι το μυστικό του καλού μάρκετινγκ. 

Τι απέγιναν οι χαρακτήρες από τον «Μάγο του Λούνα Παρκ»; Σας οδήγησε κάποιος (ή κάποιοι) από αυτούς σε νέες ιστορίες;

Εννοείτε αν συνέχισα να γράφω για κάποιους από τους χαρακτήρες του βιβλίου; Όχι, δεν το έχω κάνει ακόμα, όμως αντιλαμβάνομαι ότι αυτό είναι πολύ δημοφιλές στις μέρες μας. Είναι μια ενδιαφέρουσα σκέψη... ίσως μου δώσατε μια ιδέα για ένα μελλοντικό βιβλίο! Γενικά οι άνθρωποι σήμερα προτιμούν τις σειρές από τις ταινίες, και τα βιβλία με πολλούς τόμους.

Το ότι γράφω ιστορίες για τους ανθρώπους και τις σχέσεις τους δεν με καθιστά ειδικό. Αντιθέτως, το γεγονός ότι υπάρχει τόσο μεγάλη ποικιλία γύρω μας είναι ένας βασικός λόγους που διαρκώς παρατηρώ και πασχίζω να κατανοήσω.

Αρκετοί από τους χαρακτήρες σας καταλήγουν με ραγισμένη καρδιά, ενώ κάποιοι ανακαλύπτουν ότι η αγάπη είναι κάτι περισσότερο από μία εφήμερη παραίσθηση. Κατά την άποψή σας, ποιά συστατικά καθιστούν μια σχέση ανθεκτική στον χρόνο;

Αχ, αυτή είναι μια τόσο δύσκολη ερώτηση... Το ότι γράφω ιστορίες για τους ανθρώπους και τις σχέσεις τους δεν με καθιστά ειδικό. Αντιθέτως, το γεγονός ότι υπάρχει τόσο μεγάλη ποικιλία γύρω μας είναι ένας βασικός λόγους που διαρκώς παρατηρώ και πασχίζω να κατανοήσω.

Μα, για να προσπαθήσω να απαντήσω στην ερώτησή σας: πιστεύω ότι είναι πρωτίστως θέμα τύχης. Αν είσαι αρκετά τυχερός ώστε να βρεις έναν άνθρωπο που μπορείς να αντέξεις δίπλα σου για τα επόμενα 20, 30, 40 χρόνια, τότε είσαι πολύ τυχερός. Επειδή οπωσδήποτε δεν είσαι αρκετά σοφός στα νιάτα σου για να κάνεις την πιο ορθή επιλογή. Μπορείς μόνο να σταθείς τυχερός. Επομένως, αν αργότερα αποδειχθεί ότι έκανες λάθος ή ότι στην πορεία εσύ και ο σύντροφος σου πήρατε διαφορετικές κατευθύνσεις, είναι φυσιολογικό. Δεν είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι στα 25 και στα 45. Οι προτεραιότητες μας αλλάζουν στο πέρασμα των χρόνων.

Σας καθόρισε η ποίηση του Ζβονιμίρ Γκόλομπ, όπως καθόρισε την νεαρή ηρωίδα σας στο τελευταίο διήγημα του βιβλίου;

Είναι αναμφίβολα ένας από τους αγαπημένους μου ποιητές και ήθελα να του αποτίσω έναν μικρό φόρο τιμής με αυτό το διήγημα. Ήταν Κροάτης, ομως υπήρξε πολύ δημοφιλής σε ολόκληρη τη Γιουγκοσλαβία, την χώρα όπου έζησα τα πρώτα 30 χρόνια της ζωής μου. Εκ πρώτης όψεως, ο Γκόλομπ είναι «ελαφρύς» ποιητής, πολλοί μουσικοί έχουν τραγουδήσει τους στίχους του, αλλά αν εστιάσεις βαθιά μέσα στα ποιήματά του ανακαλύπτεις τόσο πολλά. Λεπτότητα και τρυφερότητα και σοφία... Είναι κάπως σαν την ποίηση του Λέοναρντ Κοέν.

Τα καλά διηγήματα δεν έχουν ποτέ ξεκάθαρο τέλος. Αφήνουν πάντα την πόρτα λίγο ανοιχτή, για να αναλάβει ο αναγνώστης το «κλείσιμο» με τον δικό του τρόπο. Νομίζω πως αυτό είναι κομμάτι της μαγείας.

Σε σύγκριση με τα μυθιστορήματα, τα διηγήματα συχνά μας αφήνουν... διψασμένους για τη συνέχεια, ωστόσο δεν μπορούμε να αντισταθούμε στη γοητεία τους. Πως το εξηγείτε αυτό;

Χαίρομαι αν ισχύει κάτι τέτοιο, γιατί το αίσθημα που έχω είναι ότι τα μυθιστορήματα παραμένουν πολύ πιο δημοφιλή. Όμως έχετε δίκιο, τα διηγήματα έχουν τη δική τους μαγεία, είναι ο κόσμος σε λίγες σελίδες. Και το γράψιμο μιας μικρής διάρκειας ιστορίας, μίας αληθινής ιστορίας με χαρακτήρες και πλοκή, απαιτεί την ίδια ενέργεια που απαιτεί και ένα μυθιστόρημα. Απλώς διαθέτεις λιγότερο χώρο. Επίσης, τα καλά διηγήματα δεν έχουν ποτέ ξεκάθαρο τέλος. Αφήνουν πάντα την πόρτα λίγο ανοιχτή, για να αναλάβει ο αναγνώστης το «κλείσιμο» με τον δικό του τρόπο. Νομίζω πως αυτό είναι κομμάτι της μαγείας.

Jelena Lengold ex

Διαβάζουν βιβλία οι νεαροί Σέρβοι; Είστε αισιόδοξη για το μέλλον της λογοτεχνίας στη χώρα σας;

Θα έλεγα πως στη Σερβία η κατάσταση είναι παρόμοια με αυτήν που επικρατεί σε όλον τον κόσμο. Οι νέοι προτιμούν να βλέπουν τηλεοπτικές σειρές από το να διαβάζουν. Βλέπουν τους γονείς τους να κάνουν το ίδιο και τους μιμούνται. Αν θέλεις τα παιδιά σου να διαβάζουν βιβλία, πρέπει κι εσύ να διαβάζεις μπροστά τους. Δεν γίνεται να κάθεσαι μπροστά στην τηλεόραση και να λες στο παιδί σου: «Διάβασε το βιβλίο σου!».

Παράλληλα, η φιλαναγνωσία είναι ζήτημα πολιτιστικής πολιτικής της κάθε χώρας. Δεν είμαι πολύ αισιόδοξη ως προς αυτό. Τα πάντα είναι πιο σημαντικά από τον πολιτισμό. Στις περισσότερες χώρες, ο προϋπολογισμός για τον πολιτισμό είναι πολύ χαμηλός, οι κυβερνήσεις δεν προωθούν συστηματικά την αγάπη για τις τέχνες. Κατά συνέπεια, διερωτόμαι πώς επιβιώνουμε, πώς συνεχίζουμε να βρίσκουμε τη θέληση να γράφουμε, να τραγουδάμε, να ζωγραφίζουμε, όταν όλα γύρω μας μας λένε: «Είστε τόσο ασήμαντοι, δεν σας θέλουμε».

Πως έχει επηρεάσει η πανδημία τη ζωή και τη δημιουργικότητα σας;

Τους πρώτους μήνες είχα κυριολεκτικά «παγώσει». Ήμουν σε πανικό, και απλώς καθάριζα όλη μέρα. Αργότερα, σιγά σιγά, άρχισα να διαβάζω και να απολαμβάνω το διάβασμα πάρα πολύ γιατί δεν είχαμε άλλες δραστηριότητες. Τόσο εγώ όσο και ο σύζυγός μου είμαστε συγγραφείς, δεν πάμε στη δουλειά, είμαστε κάθε μέρα στο σπίτι. Έτσι, σταδιακά, άρχισα να βρίσκω χαρά στη γαλήνη και την ηρεμία, και τελευταία ξανάρχισα να γράφω, κάτι που ήταν αδύνατον να κάνω τους πρώτους έξι μήνες.

Είναι μια πολύ δύσκολη περίοδος, μοιάζει σαν ένα μεγάλο κοινωνικό πείραμα που διενεργεί πάνω μας η φύση. Εύχομαι να περάσουμε το τεστ, και να είμαστε ξανά ελεύθεροι. Ελπίζω ότι τότε θα καταφέρω να ξαναεπισκεφθώ την Ελλάδα, το θέλω τόσο πολύ...

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΣΑΝΟΥΔΟΥ είναι δημοσιογράφος.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Τάβι Βάρτια: «Ήθελα να γράψω μια δυνατή ιστορία αγάπης και επιβίωσης»

Συνέντευξη με τον Φινλανδό σκηνοθέτη, σεναριογράφο και συγγραφέα Taavi Vartia, με αφορμή το μυθιστόρημά του «Κλεμμένη νύφη» (μτφρ. Όικαρινεν-Βασιλοπούλου Γιάννα, εκδ. Βακχικόν)

Της Ελένης Κορόβηλα

Ο Τάβι Βάρτια είναι γνωστό...

Γράφοντας ως Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ – μια συνέντευξη με την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ

Γράφοντας ως Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ – μια συνέντευξη με την Τζ. Κ. Ρόουλινγκ

Συνέντευξη με την J. K. Rowling, με αφορμή την κυκλοφορία στη χώρα μας από τις εκδόσεις Ψυχογιός του τέταρτου αστυνομικού μυθιστορήματός της με το ψευδώνυμο Ρόμπερτ Γκάλμπρεϊθ και τίτλο «Θανάσιμο λευκό» (μτφρ. Αύγου...

Κατερίνα Ρουντσενκόβα: «Όλος ο κόσμος είναι πηγή έμπνευσης»

Κατερίνα Ρουντσενκόβα: «Όλος ο κόσμος είναι πηγή έμπνευσης»

Συνέντευξη με την πολυμεταφρασμένη ποιήτρια από την Τσεχία Κατερίνα Ρουντσενκόβα (Kateřina Rudčenková), με αφορμή την ποιητική της συλλογή «Περπατώντας στους αμμόλοφους» (μτφρ. Στέργια Κάββαλου, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Σανούδου

Ο ήχος του νερού μ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...
Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Θέατρο, χορός, σινεμά, instalations, προβολές, λογοτεχνία, κοινωνικός προβληματισμός και «μια υπόσχεση ευτυχίας που δεν έρχεται αλλά είναι ωραίο να την περιμένεις σαν να φτάνει», όπως σημείωσε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση στην παρουσίαση του προγράμματος της Στέγης για το 2021-...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ