hans joachim lang 700

Συνέντευξη με τον γερμανό δημοσιογράφο-ερευνητή Hans-Joachim Lang, με αφορμή το βιβλίο του «Οι γυναίκες του μπλοκ 10 - Ιατρικά πειράματα στο Άουσβιτς» (μτφρ. Νίκη Αναστασιάδη-Αϊντενάιερ, πρόλογος: Τζέκυ Μπενμαγιόρ, University Studio Press)

Της Άντζης Σαλταμπάση

Έμαθα το όνομα του Χανς Γιοάχιμ Λανγκ, όταν πριν από κάποια χρόνια διάβασα για τα ογδόντα έξι θύματα των Ναζί (είκοσι εννιά εβραίες γυναίκες και πενήντα εφτά εβραίοι άνδρες) που δολοφονήθηκαν το 1943 με σκοπό τα πτώματά τους να μελετηθούν ανθρωπολογικά και ν’ αποτελέσουν εκθέματα συλλογής στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου. Πρόκειται για άλλη μία, ασύλληπτη και φρικιαστική ιστορία του Γ’ Ράιχ, που δεν θα είχε δει ποτέ το φως της δημοσιότητας, αν δεν είχε φροντίσει να την ξεθάψει από τη λήθη ο Λανγκ. Όταν ξεκίνησε να σκαλίζει τα στοιχεία, ήταν ένας δημοσιογράφος που έγραφε για επιστημονικά θέματα, σε μια εφημερίδα της πόλης Τύμπινγκεν. Η έρευνά του κράτησε είκοσι ολόκληρα χρόνια και τα αποτελέσματά της έγιναν βιβλίο με τίτλο Τα ονόματα των αριθμών.

Ο Χανς Γιοάχιμ Λανγκ δεν δημοσιογραφεί πια· έχει αφιερωθεί εξ’ ολοκλήρου στην έρευνα. Έτσι, προέκυψε και το εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο του για την ιστορία του Μπλοκ 10 στο Άουσβιτς Ι, όπου οχτακόσιες τριάντα γυναίκες διαφόρων εθνικοτήτων υποβλήθηκαν σε ιατρικά πειράματα. Οι «εγκληματίες με τη λευκή ποδιά» του Μπλοκ 10, δοκίμαζαν πάνω τους μεθόδους στείρωσης χωρίς εγχείρηση ή με ακτίνες Ρέντγκεν, έκαναν έρευνες πρόκλησης καρκίνου της μήτρας, πραγματοποιούσαν αιμοδοσίες σε μεγάλες ποσότητες και μεταγγίσεις διαφορετικών ομάδων αίματος. Ο συγγραφέας έχει μελετήσει αρχεία, πηγές και μαρτυρίες, έχει μιλήσει με επιζήσασες και με συγγενείς τους, και μας παρουσιάζει την εξονυχιστική του έρευνα γι’ αυτή την, ακόμα και σήμερα, άγνωστη ιστορία. Στον μακρύ κατάλογο των θυμάτων που κατάφερε να ταυτοποιήσει ο Λανγκ, βρίσκονται και τα ονόματα εκατό Ελληνίδων. 

Στο βιβλίο σας, δεν αναφέρεστε καθόλου στον Μένγκελε και στην εγκληματική του δραστηριότητα στο Άουσβιτς. Αντίθετα, έχετε επιλέξει να ασχοληθείτε με θύτες που είναι σχεδόν άγνωστοι στο ευρύ κοινό. Έχουν περάσει πάνω από εβδομήντα χρόνια, κι όμως ακόμα γνωρίζουμε ελάχιστα για το Μπλοκ 10. Πού οφείλεται αυτό;

Καμία από τις γυναίκες, τις οποίες παρακάλεσα να μου δώσουν συνέντευξη, δεν αρνήθηκε. Το αντίθετο, μάλιστα. Τις ενδιέφερε πολύ, να μην ξεχαστούν τα συγκεκριμένα
εγκλήματα.

Όπως το Άουσβιτς είναι συνώνυμο της Σοά, έτσι και το όνομα «Μένγκελε» αντιπροσωπεύει τα ιατρικά πειράματα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Το αποτέλεσμα είναι ότι όλα τα υπόλοιπα ιατρικά εγκλήματα παραμένουν στο περιθώριο. Γνωρίζουμε, όμως, ότι το Άουσβιτς αποτελούνταν από τρία μεγάλα στρατόπεδα (το αρχικό στρατόπεδο και διοικητικό κέντρο ή Άουσβιτς Ι, το Άουσβιτς Μπιρκενάου και το Άουσβιτς Μόνοβιτς), καθώς και πολλά ακόμα μικρότερα στρατόπεδα. Ο Μένγκελε έδρασε στο Μπιρκενάου και όχι στο Μπλοκ 10 που βρισκόταν στο Άουσβιτς Ι. Πολλές φορές, είτε από άγνοια είτε για λόγους ευκολίας, τα στοιχεία απλοποιούνται ή και παραποιούνται. 

Ήρθατε σε επαφή με επιζήσασες. Ήταν πρόθυμες να μιλήσουν για τα τραύματά τους; Υπήρξαν γυναίκες που δίστασαν ή αρνήθηκαν να μιλήσουν;

Καμία από τις γυναίκες, τις οποίες παρακάλεσα να μου δώσουν συνέντευξη, δεν αρνήθηκε. Το αντίθετο, μάλιστα. Τις ενδιέφερε πολύ, να μην ξεχαστούν τα συγκεκριμένα εγκλήματα. Ίσως, όμως, να ήταν σύμπτωση, γιατί συνάντησα και πολλά από τα παιδιά των γυναικών του Μπλοκ 10 και, όπως μου διηγήθηκαν, οι μητέρες τους μιλούσαν ελάχιστα στο σπίτι για όσα έζησαν στο Άουσβιτς· χάρηκαν, μάλιστα, πολύ που είχαν την ευκαιρία να μάθουν περισσότερες λεπτομέρειες.

Auschwitz block 10
Το Μπλοκ 10, στο στρατόπεδο Άουσβιτς Ι, όπου γίνονταν ιατρικά πειράματα, όπως είναι σήμερα. Στο βάθος, ο «τοίχος των εκτελέσεων».

Στο Μπλοκ 10 είχαν μεταφερθεί και πολλές Ελληνίδες από τη Θεσσαλονίκη. Γιατί συνέβη αυτό; 

Λίγο πριν αρχίσουν τα πειράματα σε ανθρώπους στο Μπλοκ 10 ξεκίνησαν κι οι εκτοπίσεις των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Στις 28 Απριλίου 1943, εκατόν είκοσι οκτώ ελληνίδες Εβραίες μεταφέρθηκαν στο Μπλοκ 10. Οι ενενήντα εννέα είχαν φτάσει στο στρατόπεδο στις 17 Απριλίου. Άλλες εφτά ελληνίδες Εβραίες ανήκαν σε μια μικρότερη ομάδα από διάφορες χώρες που τις είχαν μεταφέρει ήδη από τις αρχές Απριλίου. 

Υπάρχει κάποια ιστορία, από όλες όσες ερευνήσατε, που ξεχωρίζετε; 

Είναι τόσες πολλές οι ιστορίες που είναι δύσκολο να ξεχωρίσω μόνο μία. Με συγκινούν ιδιαίτερα οι ιστορίες των γυναικών που πάσχιζαν να διατηρήσουν την ανθρώπινη υπόστασή τους και την αξιοπρέπειά τους, ενώ έπρεπε να παλεύουν καθημερινά για την επιβίωσή τους. Από τη δύση έως και την ανατολή του ηλίου, το Μπλοκ 10 παρέμενε κλειδωμένο, οι γυναίκες-φύλακες βρίσκονταν έξω από το κτήριο. Εκείνες τις ώρες οι κρατούμενες ήταν μόνες τους. Πολλές φορές τραγουδούσαν ή απήγγειλαν ποιήματα. Μια φορά, όταν η κρατούμενη Άλμα Ροζέ (αυστριακή βιολονίστα) ήταν ήδη πολλές βδομάδες στο Μπλοκ 10, κατάφεραν να βρουν ένα βιολί κι η Άλμα έπαιζε τα βράδια.

Η έρευνά σας έχει, μεταξύ άλλων, σαν στόχο να δώσει ξανά στα ανώνυμα θύματα την ταυτότητά τους, που τους έκλεψαν οι Ναζί. Γιατί θεωρείτε πως αυτό είναι σημαντικό; 

Είναι θέμα διατύπωσης. Δεν θα έλεγα ποτέ ότι οι γυναίκες έχασαν την ταυτότητα ή την ιστορία τους! Αυτός ήταν ο στόχος των Ες Ες, γι’ αυτό και στο στρατόπεδο δεν είχαν ονόματα, αλλά μονάχα ένα νούμερο στο μπράτσο. Πιστεύω όμως ότι δεν πρέπει να υιοθετήσει κανείς αυτήν την οπτική. Είμαι της γνώμης πως η ταυτότητα ενός ανθρώπου δεν σβήνεται ποτέ, γι’ αυτό και δεν υπάρχει λόγος να του «επιστραφεί». Πριν από ενάμιση χρόνο συνάντησα στη Γαλλία την Genia Oboeuf, 94 ετών. Ήταν κι εκείνη στο Μπλοκ 10 και μου διηγήθηκε με περηφάνια πόσο τη βοήθησε το γεγονός ότι δεν αισθάνθηκε ποτέ θύμα. 

Θεωρώ πολύ σημαντική τη δήλωση του πρώην προέδρου της Γερμανίας, Γιοάχιμ Γκάουκ, στις 27 Ιανουαρίου 2015: «Δεν υπάρχει γερμανική ταυτότητα που δεν περιλαμβάνει το Άουσβιτς. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος αφορά όλους τους πολίτες που μένουν στη Γερμανία».

Ποια ήταν η υποδοχή του βιβλίου σας στη Γερμανία; Ενδιαφέρονται σήμερα οι άνθρωποι στη Γερμανία για τα εγκλήματα των Ναζί ή υπάρχει και η άποψη ότι πρέπει να μπει μια τελεία; 

Δεν συμβαίνει μόνο το ένα ή το άλλο. Υπάρχουν εκείνοι που ενδιαφέρονται κι εκείνοι που θέλουν να τραβήξουν μια γραμμή και να βάλουν τελεία. Κι υπάρχουν κι εκείνοι που υποτιμούν τη σημασία τους ή τα σχετικοποιούν. Αρκετοί επίσης τα αρνούνται. Θεωρώ πολύ σημαντική τη δήλωση του πρώην προέδρου της Γερμανίας, Γιοάχιμ Γκάουκ, στις 27 Ιανουαρίου 2015: «Δεν υπάρχει γερμανική ταυτότητα που δεν περιλαμβάνει το Άουσβιτς. Η μνήμη του Ολοκαυτώματος αφορά όλους τους πολίτες που μένουν στη Γερμανία». Ήμουν παρών εκείνη την ημέρα, μαζί με τους φοιτητές μου. 

Γίνεται μεγάλη συζήτηση για τον πολιτισμό της μνήμης στη Γερμανία και τη σημασία του. Ασκείται και κριτικήΠώς θα ορίζατε έναν επιτυχημένο πολιτισμό μνήμης

Δεν υπάρχει μονάχα ένας πολιτισμός της μνήμης. Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σ’ έναν τελετουργικό κανόνα και σε συγκεκριμένες φόρμες, που δεν μπορούν ν’ αγγίξουν τις καρδιές των ανθρώπων. Στο επίκεντρο βρίσκεται πάντα ο άνθρωπος και η αξία του. Αυτός είναι ο στόχος και κάθε γενιά πρέπει να βρει τον δικό της τρόπο για να τον προσεγγίσει. Σίγουρα η εκπαίδευση οφείλει να αποτελεί μέρος του πολιτισμού της μνήμης. Τίποτα δεν γίνεται από μόνο του. 

Στο βιβλίο σας περιγράφετε ότι αμέσως μετά τον πόλεμο η Γερμανία προσπαθούσε ν’ αποφύγει την καταβολή αποζημιώσεων. Μπορεί να αντιπαρατεθεί και να συμφιλιωθεί κανείς με το παρελθόν, χωρίς να διευθετηθούν τα ζητήματα των αποζημιώσεων; 

Συμφιλίωση με το παρελθόν δεν μπορεί ποτέ να υπάρξει. Το γεγονός ότι τα θύματα των ιατρικών πειραμάτων δεν αποζημιώθηκαν όπως έπρεπε είναι σκανδαλώδες. Όταν διάβασα ποια ήταν η πρακτική τις δεκαετίες μετά τον πόλεμο είχα συγκλονιστεί. Για ένα μεγάλο διάστημα δεν γινόταν τίποτα. Κατόπιν, μονάχα ένας περιορισμένος αριθμός ανθρώπων, που σύμφωνα με την προβληματική διαδικασία αναγνώρισης των εγκλημάτων θεωρήθηκαν ειδικές περιπτώσεις, έλαβαν στην καλύτερη περίπτωση 5000 μάρκα. Κι αυτό ίσχυσε μόνο για άτομα από χώρες με τις οποίες η Ομοσπονδιακή Γερμανία διατηρούσε διπλωματικές σχέσεις. Κάποιες χώρες, όπως η Ελλάδα, έκαναν τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 συνολικές συμφωνίες, αλλά τα χρήματα δεν πήγαν πάντα στα θύματα. Δεν γνωρίζω λεπτομέρειες, σε ό,τι αφορά την περίπτωση της Ελλάδας.

Ο αριθμός των αντισημιτικών επιθέσεων αυξάνεται στη Γερμανία και πολλοί Εβραίοι νιώθουν απειλούμενοι. Γιατί συμβαίνει αυτό; Μπορούν η έρευνα και η λογοτεχνία να συμβάλουν στην καταπολέμηση του αντισημιτισμού;

Για ν’ αξιολογήσει κανείς την κατάσταση πρέπει να λάβει υπόψη του πολλούς παράγοντες. Για παράδειγμα, ήδη στο αρχικό στάδιο της έρευνας, θα πρέπει να γνωρίζουμε για ποιον αντισημιτισμό μιλάμε, αν πρόκειται για τον ίδιο ορισμό. Ένα άλλο θέμα που πρέπει να εξετασθεί είναι αν παλιότερα υπήρχε η ίδια προθυμία να καταγγείλει κανείς τις αντισημιτικές επιθέσεις. Επίσης, έχει αλλάξει η κοινωνική σύνθεση των θυτών. Επομένως, δεν μπορεί κανείς να καταπολεμήσει τον αντισημιτισμό πάντα με το ίδιο σχέδιο.

Carl Clauberg and Horst Schumann at Block 10 in Auschwitz United States Holocaust
Ο Carl Clauberg και ο Horst Schumann στο Μπλοκ 10, σε μια σπάνια φωτογραφία. 

Η έρευνά σας ακολουθεί τους γιατρούς του Μπλοκ 10 και μετά το Άουσβιτς. Σχεδόν κανείς δεν καταδικάστηκε. Πώς αντιμετώπισε ο ιατρικός κόσμος στη Γερμανία το παρελθόν του; 

Δεν μπορεί κανείς να δώσει μια απάντηση που να καλύπτει όλες τις περιπτώσεις. Ας δούμε με προσοχή, όπως πάντα, τα στοιχεία. Στον Καρλ Κλάουμπεργκ ασκήθηκε δίωξη, αλλά πέθανε πριν να ξεκινήσει η δίκη. Ο Χορστ Σούμαν πήγε στο δικαστήριο, αλλά απαλλάχτηκε για λόγους υγείας. Ο Χανς Μυνχ ήταν κατηγορούμενος σε μια δίκη για το Άουσβιτς στην Πολωνία και αθωώθηκε. Ο Έντουαρντ Βιρτ τραυματίστηκε και πέθανε το 1945, στην προσπάθεια του ν’ αυτοκτονήσει. Οι Βρετανοί παρέδωσαν τον Μπρούνο Βέμπερ στην Πολωνία, αλλά δεν του ασκήθηκε δίωξη. Τέλος, ο Χέλμουτ Βιρτ, αδερφός του Έντουαρντ, απέφυγε τη δίωξη. Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια ο ιατρικός κόσμος στη Γερμανία δεν ασχολήθηκε με την αυτοκριτική. Σήμερα, θα έλεγα πως έχουν αλλάξει πολύ τα πράγματα. 

Προκύπτουν συνεχώς νέες ευκαιρίες, για να προχωρήσω την έρευνά μου.

Πώς επηρέασαν τη ζωή σας τα βιβλία σας για τα εγκλήματα των Ναζί;

Επηρέασαν τη ζωή μου με τον εξής τρόπο: εκδόθηκαν, αλλά δεν τελείωσαν. Προκύπτουν συνεχώς νέες ευκαιρίες, για να προχωρήσω την έρευνά μου. Για παράδειγμα, σε συνεργασία με δύο καθηγητές γυναικολογίας στο Βερολίνο, συνεχίζουμε την έρευνα για τον Καρλ Κλάουμπεργκ. Επίσης, προσπαθώ να βρω όσο το δυνατόν περισσότερα ονόματα των γυναικών, που μεταφέρθηκαν στο Μπλοκ 10. 

* Η ΑΝΤΖΗ ΣΑΛΤΑΜΠΑΣΗ είναι συγγραφέας και μεταφράστρια.
Τελευταίο της βιβλίο, το πεζογράφημα «Μπερλίν» (εκδ. Πόλις).

altΟι γυναίκες του μπλοκ 10
Ιατρικά πειράματα στο Άουσβιτς
Hans-Joachim Lang
Μτφρ. Νίκη Αναστασιάδη-Αϊντενάιερ
Πρόλογος: Τζέκυ Μπενμαγιόρ
University Studio Press 2019
Σελ. 354, τιμή εκδότη: € 22,00
 
politeia link more
 
 
 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κατερίνα Ρουντσενκόβα: «Όλος ο κόσμος είναι πηγή έμπνευσης»

Κατερίνα Ρουντσενκόβα: «Όλος ο κόσμος είναι πηγή έμπνευσης»

Συνέντευξη με την πολυμεταφρασμένη ποιήτρια από την Τσεχία Κατερίνα Ρουντσενκόβα (Kateřina Rudčenková), με αφορμή την ποιητική της συλλογή «Περπατώντας στους αμμόλοφους» (μτφρ. Στέργια Κάββαλου, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Σανούδου

Ο ήχος του νερού μ...

Βίλεμ Μ. Ρόχεμαν: «Η λογοτεχνία αποτελεί το τελευταίο προπύργιο της φαντασίας»

Βίλεμ Μ. Ρόχεμαν: «Η λογοτεχνία αποτελεί το τελευταίο προπύργιο της φαντασίας»

Συνέντευξη με τον Φλαμανδό ποιητή και τεχνοκριτικό Willem M. Roggeman με αφορμή την ανθολογία του «Αυτό που βλέπουν μονάχα οι ζωγράφοι – 2008-2017» (μτφρ. Στέλλα Πεκιαρίδη) η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Της Χριστίνας Σανούδου

Ένας ζωγρά...

Λάρα Πρέσκοτ: «Όπως ο Δρ Ζιβάγκο, το βιβλίο μου είναι μια ιστορία αγάπης»

Λάρα Πρέσκοτ: «Όπως ο Δρ Ζιβάγκο, το βιβλίο μου είναι μια ιστορία αγάπης»

Συνέντευξη με την Αμερικανίδα συγγραφέα Lara Prescott με αφορμή το πρώτο της βιβλίο «Όσα κρατήσαμε κρυφά» (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Της Σοφίας Μεσσήνη

Με το πρώτο της μυθιστόρημα η 39χρονη Αμερικανίδα μοι...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μια ιστορία για κότες με έμπνευση, θάρρος και άποψη

Μια ιστορία για κότες με έμπνευση, θάρρος και άποψη

Η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα η εικονογραφημένη ιστορία για παιδιά «Για να ενωθούμε, θ’ ανακατευτούμε – Μια ιστορία για κότες» του Λωράν Καρντόν που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.

 Λίγα λ...

Ελληνική πεζογραφία 1974-2010 − Το μέτρο και τα σταθμά, της Ελισάβετ Κοτζιά

Ελληνική πεζογραφία 1974-2010 − Το μέτρο και τα σταθμά, της Ελισάβετ Κοτζιά

Μετά την κριτική ανάγνωση της μελέτης της Ελισάβετ Κοτζιά «Ελληνική πεζογραφία 1974-2010 − Το μέτρο και τα σταθμά» (εκδ. Πόλις), ο δρ φιλολογίας, κριτικός και συγγραφέας Γιώργος Ν. Περαντωνάκης απε...

Δάφνη ντι Μωριέ: «Η πλήξη είναι ένα ευχάριστο αντίδοτο για τον φόβο»

Δάφνη ντι Μωριέ: «Η πλήξη είναι ένα ευχάριστο αντίδοτο για τον φόβο»

Μια μέρα σαν σήμερα, 13 Μαΐου 1907, γεννήθηκε στο Λονδίνο η συγγραφέας Δάφνη ντι Μωριέ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Η Δάφνη Ντι Μωριέ ήταν Αγγλίδα συγγραφέας βιβλίων μυστηρίου αρκετά από τα οποία μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο  Αρκετά βιβλία τ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία», το οποίο κυκλοφορεί στις 20 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι ...

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας – Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ο αιώνα», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«…επιχειρώντας, έτσι, μια συνοπτικ...

Ώρες κοινής ανησυχίας, της Μαίρης Κόντζογλου (προδημοσίευση)

Ώρες κοινής ανησυχίας, της Μαίρης Κόντζογλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Μαίρης Κόντζογλου «Ώρες κοινής ανησυχίας», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 13 Μαΐου, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΧΑΡΩΠΑ ΤΑ ΔΥΟ ΜΟΥ ΧΕΡΙΑ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ