Η Μάρα Ανδρέου μας συστήθηκε πρόσφατα με την ποιητική συλλογή της «Στα υστερόγραφα» (εκδ. Βακχικόν).
Επιμέλεια: Book Press
Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας ποιητής; Τι το καινούργιο φέρνει;
Νομίζω πως χρειαζόμαστε όσο περισσότερη σύγχρονη ποίηση είναι δυνατόν, να μιλήσει αντί για μας όταν δεν έχουμε δικές μας λέξεις να περισσεύουν. Και δεν μας αφορά ο ποιητής εδώ. Καινούργιο δεν φέρνει τίποτα. Όλες οι ανάγκες μας είναι οι ίδιες που ήταν πάντα. Πανανθρώπινες και ειλικρινείς.
Το οξυγόνο και το νερό δεν τα επινοεί κανείς. Ένα ποίημα δεν είναι διαφορετικό επειδή λέει κάτι που δεν ειπώθηκε ποτέ, αλλά επειδή λέει κάτι παλιό με τρόπο που, για έναν άνθρωπο, εκείνη τη στιγμή, δεν είχε ειπωθεί ακόμη. Αν συμβεί να κρατήσει έστω έναν άνθρωπο, έστω για λίγο, όρθιο – τότε δεν χρειάζεται άλλη δικαίωση.
Με ποιους στίχους από τη συλλογή σας θα την συστήνατε σε κάποιον που δεν γνωρίζει τίποτε γι’ αυτήν;
«Η θάλασσα είναι εκεί, κι εμείς θα πάμε. Κοίτα μας, είμαστε δυο λέξεις μακριά από τη στεριά». Μου θυμίζει και μένα πως ό,τι χρειάζομαι είναι ένα βήμα μακριά. Αν το τολμήσω.
Πώς κατανοείτε τον περίφημο στίχο του Γιώργου Σεφέρη «Είναι παιδιά πολλών ανθρώπων τα λόγια μας»;
Πως κανείς μας δεν εφευρίσκει τη γλώσσα. Όταν μιλάμε, μιλά μαζί μας η εποχή μας, τα συλλογικά ερεθίσματα. Θέλω να πω, μόνο εγώ πενθώ-ερωτεύομαι-φοβάμαι; Είναι συλλογική εμπειρία η μνήμη. Η δημιουργία είναι πράξη συμμετοχής και σχέσης – όχι ιδιοκτησίας.
Ελληνική ποίηση, μεταφρασμένη ποίηση. Ποιο είναι το δικό σας «αναγνωστικό ισοζύγιο»;
Μιλώντας αποκλειστικά για την ποίηση, προτιμώ να διαβάζω τα πρωτότυπα στις γλώσσες που γνωρίζω πολύ καλά. Όπου δεν χρειάζεται η διαδικασία να περάσει από το φίλτρο της συνείδησης, αλλά να ενεργεί ακαριαία. Σαν κάπως μέσα στο κεφάλι μου η μεταφρασμένη ποίηση να έρχεται από απόσταση, ερμηνεία όχι δική μου. Αν και καμιά φορά δεν είναι ούτε οι λέξεις. Είναι οι παύσεις ανάμεσα τους. Όπως ο τρόπος που λειτουργούν τα μάτια. Αυτό δεν είναι η ποίηση;
Έχουν επηρεάσει άλλες τέχνες -εικαστικά, μουσική, κινηματογράφος κ.ά.- το ποιητικό σας έργο;
Δεν τα πάω καλά με τον λόγο, ποτέ δεν τα πήγα καλά με τον λόγο. Δεν γράφω από ευχέρεια στη γλώσσα, αλλά από την αμηχανία της. Γι’ αυτό λατρεύω το θέατρο της εικόνας τόσο πολύ. Η εικόνα δεν σε αναγκάζει να εξηγήσεις ό,τι υπάρχει. Ό,τι δεν απαιτεί λόγο με αποδεσμεύει. Το σώμα με αποδευσμέυει. Θεωρώ τη γραφή, την ποίηση, σωματική πράξη. Είναι χειρονομία. Κάτι που συμβαίνει μέσα στο σώμα και αποτυπώνεται αλλού, χωρίς να χρειάζεται να περάσει από το στόμα.
