Η κρίση στο χώρο του βιβλίου και γενικότερα, οι επιλογές των εκδοτών, οι νέοι συγγραφείς και η αντιμετώπισή τους από τους εκδοτικούς οίκους, το ηλεκτρονικό βιβλίο. Σε αυτά και άλλα πολλά ζητήματα καλούνται να τοποθετηθούν δέκα εκδότες. Την αρχή κάνει ο κύριος Θανάσης Καστανιώτης.
Του Κώστα Αγοραστού
Κύριε Καστανιώτη, ήθελα να ξεκινήσουμε με την ερώτηση αν η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει τον εκδοτικό σας οίκο. Και αν ναι με ποιον τρόπο;
Όταν η οικονομία μιας χώρας βρίσκεται σε κρίση, επηρεάζονται οι δραστηριότητες όλων των ανθρώπων, οι οποίοι προσπαθούν να αναπροσδιορίσουν τις ανάγκες τους και να αυτοπροσδιοριστούν με νέους όρους. Εμείς, στις Εκδόσεις Καστανιώτη, παρακολουθούμε τις συνθήκες που προκύπτουν από τη νέα πραγματικότητα, και επιχειρούμε να καλύψουμε τις ανάγκες των αναγνωστών με εκδοτικές προτάσεις που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών, με έργα καλής λογοτεχνίας και διαφωτιστικά επιστημονικά βιβλία που βοηθούν να κατανοήσουμε τη νέα κατάσταση. Ζώντας στο χώρο των βιβλίων τόσα χρόνια, μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι η ελληνική και η μεταφρασμένη λογοτεχνία έχουν σκιαγραφήσει τον σύγχρονο κόσμο μας με πολύ πιο έντονες γραμμές από εκείνες τις οποίες χαράζουν νυχθημερόν οι αναλυτές στα ΜΜΕ. Το ίδιο συμβαίνει, σε ένα πιο θεωρητικό επίπεδο, και με τα βιβλία σημαντικών σύγχρονων στοχαστών, όπως το πρόσφατο μπεστ σέλερ μας 23 αλήθειες που δεν μας λένε για τον καπιταλισμό του Χα-Τζουν Τσανγκ ή το Αίνιγμα του κεφαλαίου και οι κρίσεις του καπιταλισμού του Ντέιβιντ Χάρβεϊ, που θα εκδώσουμε τον Νοέμβριο.
Ένα από τα χαρακτηριστικά των εκδόσεων Καστανιώτη είναι ότι έχουν βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα στους εμπορικούς τίτλους και στη λογοτεχνία αξιώσεων. Πείτε μου πώς διαλέγετε κάθε φορά τους συγγραφείς που θα εκδώσετε;
Στόχος μας είναι να εκδίδουμε βιβλία αξιώσεων, έργα σπουδαίων συγγραφέων, τα οποία επιδιώκουμε να τα κάνουμε εμπορικά, να τα εξακτινώσουμε εντός και εκτός Ελλάδας, να τα βγάλουμε έξω από τον στενό κύκλο των απαιτητικών αναγνωστών.
Στην εκδοτική μας πολιτική προέχει ο συγγραφέας ως μεγάλη πνευματική αξία, με τον οποίο αναπτύσσουμε στενή σχέση. Ο γνήσιος λογοτέχνης έχει θέσεις και προβληματισμό για το σήμερα, αγωνία και ανησυχία για το αύριο. Από τις εκατοντάδες προτάσεις που δεχόμαστε κάθε χρόνο εκδίδουμε κατ’ αρχάς τα βιβλία των ήδη αγαπημένων και καθιερωμένων συγγραφέων μας, και στη συνέχεια επιλέγουμε τους πρωτοεμφανιζόμενους που ξεχωρίζουν.
Ισχύουν τα ίδια κριτήρια και για τους πρωτοεμφανιζόμενους; Τι απαιτήσεις και τι προσδοκίες έχετε από έναν καινούργιο συγγραφέα;
Ο καλός συγγραφέας φαίνεται από το πρώτο του βιβλίο. Διακρίνεται για το βάθος της σκέψης του, την εύπλαστη γλώσσα, τους ζωντανούς ήρωες και την καλοσχεδιασμένη πλοκή των ιστοριών του. Αν ανατρέξουμε στο πρώτο έργο οποιουδήποτε δημοφιλούς σήμερα λογοτέχνη, θα διαπιστώσουμε ότι ήταν στο χρόνο του κάτι το ξεχωριστό, ένα βιβλίο που προοιωνιζόταν μια σπουδαία εξέλιξη. Ο εκδοτικός οίκος μας στηρίζει, όπως γνωρίζετε, τους νέους συγγραφείς. Αν δείτε τις πρόσφατες εκδόσεις μας, θα διαπιστώσετε ότι τη φετινή χρονιά εκδώσαμε επτά βιβλία πρωτοεμφανιζόμενων. Για κάθε νέο δημιουργό έχουμε υψηλές προσδοκίες, αναμένουμε θετικές κρίσεις από το κοινό και εποικοδομητικές κριτικές από τους κριτικούς, ώστε και ο ίδιος ο δημιουργός να εξοπλιστεί με επίγνωση της αξίας του και να κρατήσει ψηλά τον πήχυ για τη συνέχεια της διαδρομής του. Αυτό το τελευταίο, βέβαια, δεν είναι απαίτηση μόνο δική μας, αλλά και των αναγνωστών, οι οποίοι παρακολουθούν τους συγγραφείς από τα πρώτα τους καλά βιβλία και προσδοκούν από εκείνους μια ανάλογη συνέχεια.
Στην εκδοτική μας πολιτική προέχει ο συγγραφέας ως μεγάλη πνευματική αξία, με τον οποίο αναπτύσσουμε στενή σχέση. Ο γνήσιος λογοτέχνης έχει θέσεις και προβληματισμό για το σήμερα, αγωνία και ανησυχία για το αύριο.
Πιστεύετε ότι θα υπάρξει στιγμή στο μέλλον όπου όλες σας οι νέες κυκλοφορίες θα είναι σε ψηφιακή μορφή;
Θέλησή μας είναι μια μέρα να κυκλοφορούν παράλληλα, σε έντυπη και σε ψηφιακή μορφή, όλα τα βιβλία του καταλόγου μας.
Θυμάστε ποιο είναι το πρώτο βιβλίο που εκδώσατε και που σημείωσε επιτυχία;
Το Διπλό Βιβλίο του Δημήτρη Χατζή, ένα από τα σημαντικότερα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας.
Τι συνιστά «επιτυχία» για σας σήμερα;
Να συνδυάζω τη χαρά της ανάγνωσης ενός βιβλίου με την απόλαυση της έκδοσής του. Να κυκλοφορώ παρέα με τους συγγραφείς και οι περαστικοί να τους βλέπουν με εκείνο το βλέμμα του θαυμασμού και της εκτίμησης. Να ζω στο χώρο του βιβλίου, τον ευλογημένο κόσμο των συγγραφέων, με το ίδιο πάθος που είχα και ως παιδί.
Αν σας ζητούσαν να χαρακτηρίσετε με πέντε επίθετα τις εκδόσεις Καστανιώτη, ποια θα ήταν αυτά;
Πρωτοποριακές, άξιες, αναγκαίες, διαχρονικές, ποιοτικές.
Κύριε Καστανιώτη, έχετε τη φήμη δύσκολου ανθρώπου και απαιτητικού αναγνώστη. Τι μπορεί να σας συγκινήσει σε ένα κείμενο πεζογραφίας;
Με συγκινεί να διαβάζω μια απλή ιστορία, γραμμένη όμως με πάθος που ξεχειλίζει και με γλώσσα που τσακίζει κόκκαλα. Με τους ήρωες που θα συνομιλώ να με συντροφεύουν σε όλη μου τη ζωή, με ιδέες που θα διευρύνουν διαρκώς τον ορίζοντα της σκέψης μου.
* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.
