5 λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Δημήτρης Γρυπαίος, για το μυθιστόρημά του «Οδόντα αντί οδόντος» (εκδ. Βακχικόν).
Επιμέλεια: Book Press
Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;
Το κίνητρο για να ξεκινήσω να γράφω είναι πάντα κάποιο ευρύτερο θέμα που με απασχολεί. Ο κορμός της θεματολογίας των βιβλίων μου έως τώρα είναι η προσπάθεια του ανθρώπου να αλλάξει, να αντιμετωπίσει τα προβλήματά του και, σε αυτό το βιβλίο, αυτός ο προβληματισμός εντάχθηκε σε μεγαλύτερο πλαίσιο, στο σύγχρονο κοινωνικό και πολιτικό.
Η τυφλή πίστη στην ιδεολογική μας υπεροχή, η αυθαιρεσία και η αυτοδικία κάθε μορφής -από το κλείσιμο ενός δρόμου μέχρι τον φόνο-, η παραβίαση της ελευθερίας των άλλων, ο επιδραστικός ρόλος των ΜΜΕ και της Βαβέλ των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είναι ανάμεσα σε αυτά που διαπραγματεύεται το βιβλίο, σε μια προσπάθεια να αναλογιστούμε τι θα συνέβαινε αν όλοι επιχειρούσαμε να επιβάλλουμε με κάθε τρόπο τις απόψεις μας στους άλλους.
Ανάμεσα στην πραγματικότητα και την επινόηση, πού γέρνει η πλάστιγγα;
Στην επινόηση που σχετίζεται με την πραγματικότητα. Σαν αναγνώστης, ή και σαν θεατής, δεν με συγκινούσαν ποτέ οι φανταστικοί-εξωπραγματικοί κόσμοι, παρά μόνο ίσως αν έχει καταφέρει ο δημιουργός να κάνει σύνδεση με τον πραγματικό κόσμο. Θεωρώ ότι ο σύγχρονος άνθρωπος έχει αρκετά ζητήματα να αντιμετωπίσει, τόσο στον εσωτερικό του όσο και στον εξωτερικό του κόσμο, πολλές φορές ξένα στον διπλανό του, οπότε προσπαθώ να δημιουργώ ιστορίες βασισμένες στις συνθήκες που ζούμε, επιχειρώντας να συστήσω πιο αποτελεσματικά αυτά τα ζητήματα στους αναγνώστες.
Η πλοκή ή οι χαρακτήρες θεωρείτε ότι είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;
Η οπτική στα βιβλία μου είναι ανθρωποκεντρική. Προτεραιότητά μου κάθε φορά είναι να διαπραγματευτώ τη θεματολογία που απασχολεί τους ήρωες, από την άλλη ωστόσο, η πλοκή είναι το όχημα για να επιτευχθεί αυτό. Ειδικά στη σημερινή εποχή της ταχύτητας και της εικόνας, που το λογοτεχνικό βιβλίο πρέπει να καταβάλλει ιδιαίτερη προσπάθεια αφενός για να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αφετέρου για να το συντηρήσει ως το τέλος, η επιλογή του κατάλληλου «οχήματος» είναι ιδιαίτερα σημαντική για ένα τέτοιο ταξίδι.
Πόσο νωρίς ή πόσο αργά γνωρίζετε το τέλος της ιστορίας σας;
Στην περίπτωση μυθιστορήματος, πριν ξεκινήσω να γράφω, συνήθως έχω πρώτα κάνει μια προεργασία, μια γενική χαρτογράφηση για να ξέρω περίπου πώς θα κινηθώ – αισθάνομαι πως δεν θέλω να βρεθώ ξαφνικά μετά από καιρό στη μέση μιας ερήμου. Έτσι, ξέρω τον βασικό κορμό της ιστορίας, δηλαδή το τι θέλω να διαπραγματευτώ, τον κεντρικό ήρωα, και κομβικά σημεία, όπως είναι το τέλος, όχι στην κάθε λεπτομέρεια αλλά στη γενική, καθοριστική του μορφή.
Στην περίπτωση διηγήματος, λόγω της σύντομης φύσης του, έχω στο μυαλό μου από πριν το μεγαλύτερο ποσοστό της ιστορίας, σαν να έχω ζωγραφίσει σε αδρές γραμμές έναν πίνακα.
Υπάρχουν πολλές «σχολές» αστυνομικής μυθοπλασίας. Ποια προτιμάτε; Ποιες είναι οι επιρροές σας;
Παρότι και τα δυο μου μυθιστορήματα -το Φιλμ της αλήθειας σε πιο συγκεκαλυμμένη μορφή- είχαν, εν πολλοίς, αστυνομική πλοκή, δεν θεωρώ τον εαυτό μου συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων, με την έννοια ότι δεν ξεκινάω να σκεφτώ μια αστυνομική ιστορία για να γράψω. Πιο πολύ φαίνεται ότι ασυναίσθητα επιλέγω μια τέτοιου είδους πλοκή, για να αναδείξω κάθε φορά την εκάστοτε θεματολογία μου, ίσως γιατί δίνει πιο πολλές δυνατότητες για να γίνει πιο ελκυστική για τον αναγνώστη. Αυτό που σίγουρα -τεχνικά- χαρακτηρίζει σχεδόν όλα μου τα γραπτά -απολύτως και τις δύο συλλογές διηγημάτων μου- είναι η ανατροπή, που στην αστυνομική λογοτεχνία συνήθως ενσωματώνεται στην προσπάθεια πρόβλεψης του «ποιος είναι ο δολοφόνος». Σαν αναγνώστης, αξιολογώ ψηλά ένα βιβλίο -ιδιαίτερα, δε, τα μη αστυνομικά- που θα με εκπλήξει στο τέλος, και αυτό συνήθως προσπαθώ να κάνω και σαν συγγραφέας.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Δημήτρης Γρυπαίος γεννήθηκε στην Αθήνα. Έχει σπουδάσει Πληροφορική και Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Έχουν εκδοθεί τα βιβλία του: Σαν άνθρωποι (διηγήματα, εκδ. Γαβριηλίδης, 2009), Το φιλμ της αλήθειας (μυθιστόρημα, εκδ. Ωκεανίδα, 2013) και Χωρίς αυταπάτες (διηγήματα, εκδόσεις Πνοή, 2019).
Το μυθιστόρημα Οδόντα αντί οδόντος είναι το τέταρτο βιβλίο του.
