Διονυσία Γιαννοπούλου: «Η ασθένεια είναι ένα θαυμάσιο σχολείο»

Έρχεται πάντα σαν κεραυνός εν αιθρία για να μας θυμίσει ότι η βασική πτυχή της ανθρώπινης φύσης μας είναι η τρωτότητα. Η ασθένεια είναι η υπενθύμιση πως είμαστε οργανισμοί που δέχονται «επιθέσεις», τις οποίες πρέπει να αναχαιτίσουμε με τη βοήθεια της επιστήμης, αλλά και με τη δική μας ψυχική ανάταση. Η κοινωνική λειτουργός και ψυχοθεραπεύτρια Διονυσία Γιαννοπούλου βρέθηκε μπροστά σε ένα τέτοιο φάσμα. Tον Μάιο του 2018 διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού. Tότε είδε τον κόσμο γύρω της να καταρρέει.

Έκτοτε, όμως, αποφάσισε να πει ένα μεγάλο «στοπ» στην εσωτερική κατάρρευση και να χρησιμοποιήσει την ασθένεια ως εφαλτήριο για να αλλάξει τον τρόπο που έβλεπε ως εκείνη τη στιγμή τη ζωή της. Απόρροια αυτής της διαδικασίας αυτογνωσίας είναι το βιβλίο της Ανθίζοντας (εκδ. Key Books). 

Μπορείτε να ανακαλέσετε τις πρώτες σκέψεις που σας ήρθαν στο μυαλό όταν μάθατε ότι διαγνωστήκατε με καρκίνο του μαστού;

Όταν έμαθα από τον γιατρό μου ότι έχω καρκίνο μαστού αισθάνθηκα να χάνεται η γη κάτω από τα πόδια μου και ψέλλισα «γιατί σε μένα». Αισθανόμουν ότι δεν μπορούσα να τον αντιμετωπίσω. Τότε μια νοσοκόμα μου είπε ότι «ο Θεός μας δίνει ό,τι μπορούμε να αντέξουμε». Ύστερα από το αρχικό σοκ και όταν κατάφερα και να αγκαλιάσω την ασθένεια, τότε με έκπληξη κατάλαβα ότι τα πράγματα ήταν πολύ πιο εύκολα από ό,τι αρχικά τα περίμενα.

Όσο πιο γρήγορα αποδεχτούμε αυτό που μας συμβαίνει και αναλάβουμε την ευθύνη της θεραπεία μας μαζί με τον γιατρό μας, τόσο η αρχική αδυναμία θα μεταμορφωθεί σε δύναμη.

Περάσατε και τα τέσσερα στάδια (άρνηση, θυμός, θλίψη, αποδοχή); Είναι λυτρωτικό κάτι τέτοιο;

Ναι, μετά το αρχικό σοκ ακολούθησε η άρνηση να μπω στην ιατρική θεραπευτική διαδικασία. Ο φόβος, ο θυμός, η θλίψη, το παράπονο, η κατάρρευση. η απελπισία. Το μυστικό εδώ είναι να αποδεχτούμε και να αγκαλιάσουμε όλα αυτά τα ανθρώπινα συναισθήματά μας και στην ουσία να αγκαλιάσουμε την αδύναμη, εύθραυστη πλευρά μας. Όσο πιο γρήγορα αποδεχτούμε αυτό που μας συμβαίνει και αναλάβουμε την ευθύνη της θεραπεία μας μαζί με τον γιατρό μας, τόσο η αρχική αδυναμία θα μεταμορφωθεί σε δύναμη και μετά ανοίγουν οι δρόμοι και γίνονται θαύματα. Και όλη η διαδικασία γίνεται μια υπέροχη διαδικασία μεταμόρφωσης και αλλαγής.

Από ποιον ζητήσατε βοήθεια; Πώς πρέπει να σκεφτεί εκείνη τη στιγμή μια γυναίκα;

Η αλήθεια είναι ότι στην αρχή είναι δύσκολο να βρεις άτομα να μπορούν να σε υποστηρίξουν ικανοποιητικά, γιατί όσοι δεν έχουν νοσήσει συνήθως φοβούνται και δεν ξέρουν τον τρόπο να σε βοηθήσουν. Πάντα όμως υπάρχουν οι κατάλληλες πηγές βοήθειας, όπως οι σύλλογοι γυναικών για τον καρκίνο του μαστού ή η κατάλληλη ψυχολόγος. Επίσης, ένας έμπειρος χειρουργός ή ογκολόγος μπορεί να σε κατευθύνει στα πρώτα βήματα της θεραπείας σου.

Η Διονυσία Γιαννοπούλου είναι κοινωνική λειτουργός, ψυχοθεραπεύτρια, οικογενειακή σύμβουλος και σύμβουλος ζευγαριών και γάμου. Συντονίζει σεμινάρια γονέων και ζευγαριών εδώ και 30 χρόνια. Από το 2002 είναι αναπληρώτρια επιστημονικά υπεύθυνη στο κέντρο πρόληψης «Προνόη» του Δήμου Κηφισιάς. Έχει επίσης εργασθεί πέντε χρόνια στο κέντρο απεξάρτησης «Θησέας». Έχει εκπαιδευτεί από τον Ματθαίο Γιωσαφάτ στην Ελληνική Εταιρεία Ομαδικής Ανάλυσης και Οικογενειακής Θεραπείας, καθώς και στη θεραπεία «εσωτερικού παιδιού» στο Οsho Center στο Ηumanivercity στην Ολλανδία, στη θεραπεία τραύματος με την Jane Simington, στη θεραπεία ζεύγους με τη Sue Jenkins κ.ά.

Είναι προφανές πως κάποια στιγμή είδατε μια μεταμορφωτική δύναμη να σας αλλάζει. Πώς ήρθε; Ακολουθήσατε κάποια εσωτερική διεργασία αποδοχής;

Ναι, η ασθένεια σου δίνει την δύναμή σου πίσω, όπως είπα και πριν, όταν την αποδεχτείς και εμπιστευτείς την ζωή που πάντα μας στέλνει βοήθεια στα δύσκολα, εφόσον την ζητήσουμε και είμαστε ανοιχτοί να την δεχτούμε. Αν πιστέψεις ότι «όλα πάνε καλά», θα γίνει. Η εμπιστοσύνη και η αποδοχή είναι τα σούπερ αντίδοτα στο πρόβλημα. Επίσης, είναι πολύ βοηθητικό να κάνουμε focus στο τι «κερδίζουμε» αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες κάθε θεραπευτικού σταδίου και δεν μένουμε στην θυματοποίηση «γιατί να τα περνάω εγώ όλα αυτά;» Τα αντικαταστείς με ευγνωμοσύνη και συνδέεσαι με την δύναμη που όλοι έχουμε μέσα μας και τα καταφέρνουμε μια χαρά και βγαίνουμε κερδισμένοι και ευγνώμονες.

Η κύρια αποστολή του βιβλίου είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι κάθε ασθένεια ή ακόμη οποιαδήποτε άλλη δυσκολία, απώλεια, χωρισμός, θάνατος θα μπορούσε να είναι μια θαυμάσια ευκαιρία, να «καθαρίσουμε» και να «μεταμορφώσουμε» το δύσκολο παρόν και παρελθόν μας από τοξικές συνήθειες.

Το βιβλίο σας είναι σίγουρο πως θα ακουμπήσει πολλές γυναίκες που έχουν περάσει ή περνούν από τη δοκιμασία του καρκίνου. Υπάρχει τρόπος να μάθουν κάτι;

Η κύρια αποστολή του βιβλίου είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι κάθε ασθένεια ή ακόμη οποιαδήποτε άλλη δυσκολία, απώλεια, χωρισμός, θάνατος θα μπορούσε να είναι μια θαυμάσια ευκαιρία, να «καθαρίσουμε» και να «μεταμορφώσουμε» το δύσκολο παρόν και παρελθόν μας από τοξικές συνήθειες, συμπεριφορές και δύσκολους ανθρώπους, Να μάθουμε να βάζουμε όρια σε ό,τι μας ταλαιπωρεί. Να συγχωρήσουμε πληγωτικές συμπεριφορές και έτσι να θεραπεύσουμε τα τραύματα μας. Η ασθένεια είναι ένα μεγάλο σχολείο, μια ευκαιρία για αλλαγές, κλείσιμο παλιών φθαρμένων κύκλων (στα προσωπικά και στα επαγγελματικά) και εξέλιξης. Επίσης, είναι μια θαυμάσια ευκαιρία, για να ξανασυστηθείς με τους ανθρώπους γύρω σου και να πάρεις άφθονη υποστήριξη και αγάπη.

Ψυχολογικά μπορεί να νικηθεί ο καρκίνος; Να μην μετατρέψει τη ζωή σε κενό νοήματος;

Δεν χρειάζεται να «παλέψουμε» τον καρκίνο ούτε να τον νικήσουμε, γιατί είναι φίλος και σύμμαχος για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής μας και για την εξελιξή μας. Επίσης, όταν τον αγκαλιάσουμε και τον καλωσορίσουμε και πάρουμε τα πολύτιμα μαθήματα που έχει να μας δώσει και αφαιρέσουμε ό,τι τοξικό μας πιέζει και και μας βαραίνειε στη ζωή μας, συνήθως εξαφανίζεται, θεραπεύεται, γιατί δεν έχει σκοπιμότητα πια στη ζωή μας. Και τελικά μας φέρνει πιο κοντά στο νόημα της ζωής, την «αφαίρεση» των ασήμαντων και μας συνδέει με τον προορισμό μας.

Τα δύσκολα μας φέρνουν πιο κοντά στον πυρήνα του εαυτού μας, στην ουσία μας και στην αγάπη.

Τι έννοια δίνετε στην έκφραση «να ανθίσεις σαν τριαντάφυλλο» που διατρέχει ουσιαστικά το βιβλίο σας;

Μετά από μια δύσκολη περίοδο στην ζωή μας, όπως είναι η ασθένεια, που στην ουσία «μαραινόμαστε», έρχεται η «άνθιση». Έτσι είναι ο κύκλος της ζωής. Τα δύσκολα μας φέρνουν πιο κοντά στον πυρήνα του εαυτού μας, στην ουσία μας και στην αγάπη. Επίσης, στο βιβλίο μου αναλύω πώς αρχίζω να δίνω περισσότερο προτεραιότητα στην φροντίδα του εαυτού μου και των αναγκών μου και αυτό είναι παράγοντας της σωματικής και ψυχικής μου υγείας. Όταν «θρέψουμε» το λουλούδι που είμαστε, αυτό ανθίζει.

Ακόμη και με σκληρό τρόπο, η ασθένεια είναι ικανή να αλλάξει τη σκέψη ενός ανθρώπου; Να τον κάνει να δει τα ουσιώδη της ζωής;  Υπάρχει κάποιο δίδαγμα που μας προσφέρει η ασθένεια ή, μήπως, όταν έρθει η ίαση επιστρέφουν οι άνθρωποι στις συνήθειές τους;

Η ασθένεια συνήθως μας επισκέπτεται όταν έχουμε «χάσει» το δρόμο μας και δεν είμαστε ευχαριστημένοι από τον εαυτό μας, τη ζωή μας και τους ανθρώπους γύρω μας. Είναι μια «νόμιμη» παύση για να ξεκουραστούμε όταν κάνουμε υπερβολές ή νιώθουμε εξοντωμένοι και ότι κάτι πρέπει να διορθώσουμε.

Και έτσι, στην περίοδο της «ανάρρωσης», χρειάζεται να αξιολογήσουμε τις επιλογές μας και τις προτεραιότητές μας. Κάτι που συνήθως μας οδηγεί σε νέα πλεύση. Η ασθένεια μας συμφιλιώνει με τον εαυτό μας και μας κάνει πιο σοφούς στην προστασία, την υποστήριξη και την φροντίδα του. Μας βοηθά να καταδυθούμε στην θάλασσα μέσα μας και να βγούμε πιο ισορροπημένες, συνδεδεμένες με τις πραγματικές ανάγκες της ψυχής μας και τις επιθυμίες της καρδιάς μας. Και παίρνουμε τη δύναμη να μεταμορφώσουμε τη ζωή μας προς όφελος μας.

^＊Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Μπλε ήλιος» (εκδ. Μεταίχμιο).