philip roth don de lillo

Συγκλίσεις και αποκλίσεις στο έργο των Don DeLillo και Philip Roth, με αφορμή μια δεύτερη ανάγνωση του μυθιστορήματος του DeLillo «Σημείο Ωμέγα» (μτφρ. Ελένη Γιαννακάκη, εκδ. Εστία) ανήμερα της επετείου γέννησης του Roth.

Του Παναγιώτη Γούτα

Το Σημείο Ωμέγα

Ο Αμερικανός συγγραφέας Ντον ΝτεΛίλλο, θαρρείς για να εξιλεωθεί για τη μεγάλη έκταση του μυθιστορήματός του Υπόγειος κόσμος –βιβλίο άνω των 900 σελίδων, που ωστόσο συγκαταλέγεται στις κορυφαίες στιγμές της αμερικανικής λογοτεχνίας, αφού περιλαμβάνει συμπυκνωμένες όλες τις συγγραφικές εμμονές, τα θεματικά μοτίβα και τις υπαρξιακές αγωνίες του ΝτεΛίλλο– στράφηκε, από ένα σημείο και μετά, στη συγγραφή μίνιμαλ μυθιστορημάτων (ως προς την έκταση), με σημαντική όμως πύκνωση ιδεών και μηνυμάτων, σε βαθμό που οι 150 ή οι 200 σελίδες του εκάστοτε μυθιστορήματος να αντιστοιχούν στον αναγνώστη με την ανάγνωση υπερδιπλάσιας έκτασης απαιτητικού κειμένου. Συχνά αυτή η πύκνωση της γραφής κάνει τα κείμενα του Αμερικανού συγγραφέα να προσιδιάζουν με τον δοκιμιακό ή τον ποιητικό λόγο ή και με τα δύο αυτά μαζί.. Σ’ αυτόν τον άξονα γραφής –πυκνός λόγος με ποιητικά-δοκιμιακά στοιχεία, με φιλοσοφικές και πολιτικές προεκτάσεις, αλλά, παράλληλα, και με θεατρική εκφορά του λόγου– κινείται και το σύντομο, μόλις 122 σελίδων, μυθιστόρημα Σημείο Ωμέγα (μτφρ. Ελένη Γιαννακάκη, Εστία, 2010).

Ο τίτλος του βιβλίου είναι παρμένος από τη διδασκαλία του Τεγιάρ ντε Σαρντέν[1] αναφορικά με το υψηλότερο σημείο ανάπτυξης της συνείδησης του ανθρώπου, που, ωστόσο, φτάνοντας σ’ αυτό ο βασικός ήρωας, ο Ρίτσαρντ Έλστερ, διανοούμενος που επηρέασε ιδεολογικά, επιχειρηματικά και στρατηγικά τη στρατιωτική επέμβαση του Αμερικανών στο Ιράκ, αποσυρμένος στην έρημο για να απομονωθεί και να ηρεμήσει, οδηγείται στην εκμηδένιση της δικής του συνείδησης, στην ψυχική εξουθένωση και στη βίωση του αισθήματος της απώλειας, ύστερα από την εξαφάνιση της αγαπημένης (πλην ιδιόρρυθμης) κόρης του, Τζέσι. Ένας νεαρός σκηνοθέτης, ο Τζιμ Φίνλεϊ, που έχει τα μισά χρόνια του Έλστερ, προσπαθεί να πείσει τον παροπλισμένο διανοούμενο να συμφωνήσει στο γύρισμα μιας ταινίας για τη ζωή του, ένα είδος μονολόγου, με μοναδικό πρωταγωνιστή-αφηγητή τον ίδιον και φόντο τον τοίχο κάποιου εγκαταλελειμμένου κτηρίου. Ο Έλστερ διστάζει για άγνωστους λόγους να συμφωνήσει στην υλοποίηση αυτής της ιδέας, ωστόσο δέχεται αδιαμαρτύρητα τη διαμονή-παρέα του σκηνοθέτη στο σπίτι του, ο οποίος με νύξεις και ερωτήσεις σε μπεκετικού τύπου διαλόγους, «ξύνει» και «σκαλίζει» το παρελθόν και τις επιλογές του διανοούμενου, που νιώθει ηθικά υπόλογος για τον «πόλεμο χαϊκού» που διοργάνωσε.

Ο ΝτεΛίλλο, πέρα από τις υπαρξιακές και φιλοσοφικές ενατενίσεις των ηρώων του, την έμμεση κριτική στο ζήτημα των πολεμικών ενεργειών της πατρίδας του, τον ρόλο της τεχνολογίας, το πάντρεμα της λογοτεχνίας με τις άλλες τέχνες –εν προκειμένω του κινηματογράφου– και τον εντοπισμό της παρακμής των ανθρωπιστικών αξιών, εστιάζει, κυρίως, στο συγκεκριμένο βιβλίο, στις έννοιες του χρόνου και της απώλειας...

Ο ΝτεΛίλλο, πέρα από τις υπαρξιακές και φιλοσοφικές ενατενίσεις των ηρώων του, την έμμεση κριτική στο ζήτημα των πολεμικών ενεργειών της πατρίδας του, τον ρόλο της τεχνολογίας, το πάντρεμα της λογοτεχνίας με τις άλλες τέχνες –εν προκειμένω του κινηματογράφου– και τον εντοπισμό της παρακμής των ανθρωπιστικών αξιών, εστιάζει, κυρίως, στο συγκεκριμένο βιβλίο, στις έννοιες του χρόνου και της απώλειας, που στη συνείδηση του Έλστερ αποκτούν εφιαλτικές διαστάσεις. Ο διανοούμενος έφυγε από τον πολύ κόσμο και την πόλη γιατί «οι πόλεις χτίστηκαν για να μετράνε τον χρόνο, για να απομακρύνουν τον χρόνο απ’ τη φύση» (σελ. 51), ενώ στην έρημο όπου έχει αποσυρθεί «ο χρόνος παραμένει τυφλός». Σ’ αυτό το κοντράστ διεσταλμένου και συμπυκνωμένου χρόνου, με όλα τα υπαρξιακά συνδηλούμενα που εξ αυτών προκύπτουν, λειτουργεί θαυμάσια και το εύρημα με το Μουσείο τέχνης που επισκέπτεται στις πρώτες σελίδες ο αφηγητής κι όπου παρατηρεί τους δύο βασικούς ήρωες του βιβλίου, επισκέπτες κι αυτοί στην προβολή της ταινίας «Ψυχώ» που προβάλλεται σε ταχύτητα δύο καρέ ανά δευτερόλεπτο. Η ταινία, πάντα ασπρόμαυρη, ολοκληρώνεται στη διάρκεια ενός εικοσιτετραώρου.

ΝτεΛίλλο – Ροθ: δύο «αταίριαστοι» που συγκλίνουν σε κάποια σημεία

Στο ζήτημα του τρόμου του θανάτου και της βασανιστικής ιδέας της απώλειας ο ΝτεΛίλλο φαίνεται πως συγγενεύει και συνομιλεί με τον αταίριαστο (κυρίως θεματολογικά) μεγάλο συνοδοιπόρο του στα γράμματα, τον Φίλιπ Ροθ, που εδώ και περίπου τρία χρόνια έφυγε από τη ζωή. Σε πρώτο επίπεδο αυτή η σύγκριση ξενίζει κάπως· πώς είναι δυνατόν ο μεταμοντέρνος, εγκεφαλικός, εμμονικός με τον ψυχρό πόλεμο και τον τρόμο των συνεπειών της τεχνολογίας, ο επινοητής μυθιστορημάτων ΝτεΛίλλο να προσεγγίζει τον σωματικό, συχνά αυτοαναφορικό, άμεσο στη γραφή του και ακραιφνώς ρεαλιστή Ροθ, ιδίως όταν οι, κατά δήλωση του πρώτου, επιρροές του ήταν πρωτίστως ο Φόκνερ και ο Πίντσον; Κι όμως, αν ανατρέξουμε κάπως σχολαστικότερα και πιο προσεκτικά στα βιβλία και των δύο θα βρούμε την ιδέα του θανάτου, της απώλειας αγαπημένων προσώπων, τη στηλίτευση του αμερικανικού ονείρου, το συλλογικό τραύμα των πολεμικών επιχειρήσεων της υπερδύναμης, μέχρι και το μπέιζμπολ ως σημεία σύγκλισης των δύο μεγάλων αυτών Αμερικανών συγγραφέων.

ex de lillo 1 ex roth 1 ex roth 3 ex roth 5
 

Ο Έλστερ από το Σημείο Ωμέγα έχει στοιχεία τόσο από τον Μίκυ Σάμπαθ (Το θεάτρο του Σάμπαθ) που οδηγείται στον παραλογισμό ύστερα από την απώλεια της Κροάτισσας ερωμένης του από καρκίνο, όσο και από τον Σάιμον Άξλερ, τον ηθοποιό της Ταπείνωσης του Ροθ (συνομίληκος ήρωας με τον Σάμπαθ) που οδηγείται σε τραγικό τέλος, δίνοντας την πιο μεστή και ολοκληρωμένη παράσταση της ζωής του. Αλλά και με τον μανιακό, πρώην σύζυγο της βασικής ηρωίδας του Ανθρώπινου στίγματος, της Φιόνα, θα βρούμε ομοιότητες – εκείνος βετεράνος πολεμιστής του Βιετνάμ, με εμμονική συμπεριφορά απέναντι στην πρώην γυναίκα του, ο Έλστερ διανοούμενος σε συνειδησιακού τύπου κρίση για τον πόλεμο του Ιράκ, τον οποίο διοργάνωσε. Η απώλεια, πάλι, της κόρης του Έλστερ, της Τζέσι, μας φέρνει στο μυαλό μια άλλη ιδιόρρυθμη κόρη βασικού ήρωα βιβλίου του Ροθ, που αποσυντονίζει τον πατέρα της οδηγώντας τον στην ολοκληρωτική κατάρρευση – μιλώ φυσικά για τη ειρηνίστρια-ζαϊνίστρια, βραδύγλωσση Μέρι από το Αμερικανικό ειδύλλιο, η οποία υπερασπιζόμενη τον αγώνα του βιετναμέζικου λαού τσάκισε με τις επιλογές της τον Σιμούρ Λιβόβ, τον «Σουηδό», τον άψογο Αμερικανό οικογενειάρχη και σύζυγο, το πρότυπο του ειλικρινούς, λογικού, δοτικού και χαρισματικού άντρα – και πρώην πρωταθλητή του μπέιζμπολ, παρακαλώ, στο φοιτητικό πρωτάθλημα της χώρας· ένας τέλειος ενσαρκωτής τού, τελικώς, «σαθρού» ιδεολογήματος του αμερικανικού ονείρου.

ex de lillo 3 ex roth 4
   

Και μια που μιλάμε για μπέιζμπολ, να και η απάντηση του ΝτεΛίλλο: Στο Αντίο Κολόμπους του Ροθ και στο Αμερικανικό ειδύλλιο, που βρίθουν πληροφοριών για το μπέιζμπολ, ο ΝτεΛίλλο αντιπαραβάλλει τον Υπόγειο κόσμο του, όπου όλα ξεκινούν από έναν περίφημο αγώνα μπέιζμπολ στη Νέα Υόρκη του 1951, ανάμεσα στους Τζάιαντς και τους Ντότζερς, ενώ η βολή του Μπόμπυ Τόμσον διαπλέκεται στο εν λόγω μυθιστόρημα με το παρασκήνιο του Ψυχρού Πολέμου, τις πυρηνικές δοκιμές και τα κάθε είδους απόβλητα της αμερικανικής κοινωνίας. Υπόγειος κόσμος και Αμερικανικό ειδύλλιο, άλλωστε, έχουν και γενικότερες ομοιότητες ως βιβλία, αναφορικά με το τι αυτά εκφράζουν: Είναι δύο σύνθετες και ολοκληρωμένες απεικονίσεις της αμερικανικής κοινωνίας στο δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα, με πιο σκοτεινά χρώματα στο βιβλίο του Ροθ, πιο φωτεινά και αισιόδοξα σ’ εκείνο του ΝτεΛίλλο.

ex de lillo 2 ex roth 6
   

Και μια τελευταία σύγκλιση: Δύο τουλάχιστον βιβλία των δύο αυτών δημιουργών είναι συντονισμένα στην κοινή γραμμή του «τι θα γινόταν, εάν…», κάτι που ο Ροθ ακολουθεί κατά κόρον και ως συγγραφική διαπίστωση-ανάλυση αναφορικά με την πορεία των ηρώων του και τα αδιέξοδα που βιώνουν. Το Η συνωμοσία εναντίον της Αμερικής (2004) του Ροθ είναι ένα δυστοπικό, πολιτικό μυθιστόρημα βασισμένο στο υποτιθέμενο σενάριο «τι θα γινόταν εάν τις εκλογές του 1940 στην Αμερική δεν τις κέρδιζε ο δημοκρατικός Ρούζβελτ, αλλά ο αντίπαλός του, ο αντισημίτης, προσωπικός φίλος του Χίτλερ, Τσαρλς Λίντμπεργκ;». Συντονισμένος σε ίδιου τύπου προβληματισμό, στο δικό του πάντα ύφος, ο ΝτεΛίλλο στο πρόσφατο ευσύνοπτο βιβλίο του Η σιωπή (2020)[2] καταγράφει «τι θα γινόταν εάν κάποια προσεχή μέρα σταματήσουν να λειτουργούν όλες οι τεχνολογικές συσκευές στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Διαφορετικοί οι αφηγηματικοί χρόνοι των δύο βιβλίων (το παρελθόν για τον Ροθ, το εγγύς δυστοπικό μέλλον για τον ΝτεΛίλλο), διαφορετικά στόρι, όμως η καταγραφή του κλίματος τρόμου και οι συνέπειές του στους ανθρώπους, κοινή και στους δύο δημιουργούς στα εν λόγω βιβλία τους.

Η περιπλάνηση στο έργο του Ροθ είναι σωματική και προσωπική (διά των ηρώων του πάντα), ενώ στον ΝτεΛίλλο, που πάνω απ’ όλα με τα βιβλία του στοχεύει στη διαμόρφωση ενός συγγραφικού κλίματος, είναι εσωτερική και υπαρξιακή.

Ροθ και ΝτεΛίλλο, λοιπόν, έχουν περισσότερες συγκλίσεις και ομοιότητες απ’ όσες θα μπορούσε να φανταστεί ο μέσος αναγνώστης. Το ότι και οι δύο είναι ακριβολόγοι στη διατύπωση της σκέψης τους και λάτρεις της σαφήνειας του λόγου, είναι διαπίστωση προφανής για τους αναγνώστες των βιβλίων τους[3]. Φυσικά ως κορωνίδα των συγγραφικών υποθεμάτων που απασχόλησαν και τους δύο, ως κοινός τόπος τρόπον τινά, κυριαρχούν η στηλίτευση του αμερικανικού ονείρου αλλά και ένα είδος περιπλάνησης των ηρώων τους – απότοκος ίσως της επιρροής του προγενέστερου ρεύματος του βρόμικου ρεαλισμού και στους δύο, με μια διαφορά: Αυτή η περιπλάνηση στο έργο του Ροθ είναι σωματική και προσωπική (διά των ηρώων του πάντα), ενώ στον ΝτεΛίλλο, που πάνω απ’ όλα με τα βιβλία του στοχεύει στη διαμόρφωση ενός συγγραφικού κλίματος, είναι εσωτερική και υπαρξιακή. Τέλος, ας μη λησμονούμε πως Ροθ και ΝτεΛίλλο υπήρξαν φίλοι στην πραγματική ζωή, ενώ ο Ροθ, ως πρόεδρος κριτικής επιτροπής του βραβείου PEN / Soul Bellow, δεν δίστασε να εισηγηθεί να βραβευτεί ο ΝτεΛίλλο, το 2010, για το σύνολο του έργου του.

* Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΟΥΤΑΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, η συλλογή με νουβέλες «Μποέμ και Ρικάρντο» (εκδ. Κέδρος).


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[1] Γάλλος παλαιοντολόγος, γεωλόγος, Ιησουίτης Ρωμαιοκαθολικός ιερέας και φιλόσοφος, που συμμετείχε στην ανακάλυψη του Ανθρώπου του Πεκίνου. Συνέλαβε την ιδέα του «Σημείου Ωμέγα» και ανέπτυξε την έννοια της νοόσφαιρας του Βλαντιμίρ Βερνάτσκυ.
[2] Παναγιώτης Γούτας, Η σιωπή, του Ντον ΝτεΛίλλο – η κενή οθόνη και ο χωροχρόνος του Αϊνστάιν, Book Press, 26 Ιανουαρίου 2021
[3] Ο Δημήτρης Δουλγερίδης σε κείμενό του στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» (4-3-2016) εύστοχα επισημαίνει πως (ο ΝτεΛίλλο) «στο ύφος είναι συνοδοιπόρος του Φίλιπ Ροθ. Οι δυο τους χτίζουν προτάσεις με τα καλύτερα υλικά της αγγλικής γλώσσας, διακλαδώνοντας τη σκέψη μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια».


Απόσπασμα από το βιβλίο «Σημείο Ωμέγα»

«Είμαστε ένας όχλος, ένα σμήνος. Σκεφτόμαστε κατά ομάδες, ταξιδεύουμε κατά στρατιές. Οι στρατιές κουβαλάνε το γονίδιο της αυτοκαταστροφής. Μια βόμβα δεν είναι ποτέ αρκετή. Η θολούρα της τεχνολογίας, εκεί οι μάντεις σχεδιάζουν τους πολέμους τους. Γιατί τώρα έρχεται η ενδοστρέφεια. Ο πατήρ Teilhard το ήξερε, το σημείο ωμέγα. Ένα άλμα έξω από τη βιολογία μας. Γιατί δεν αναρωτιέσαι. Πρέπει να είμαστε άνθρωποι για πάντα; Η συνείδηση έχει εξαντληθεί. Πίσω λοιπόν στην ανόργανη ύλη. Αυτό θέλουμε. Θέλουμε να γίνουμε πέτρες σ’ ένα χωράφι».


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Χάρολντ Μπλουμ για το έργο του Φίλιπ Ροθ

Ο Χάρολντ Μπλουμ για το έργο του Φίλιπ Ροθ

Συμπληρώθηκαν αυτές τις μέρες δύο χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου Αμερικανού συγγραφέα Φίλιπ Ροθ. Μ’ αυτή την αφορμή κάνουμε μια καταγραφή σχολίων του κριτικού λογοτεχνίας Χάρολντ Μπλουμ για το έργο του Αμερικανού συγγραφέα.

...

Ένας χρόνος χωρίς τον Ροθ: Το «βυζί», οι ταινίες, ο Γούντι Άλεν

Ένας χρόνος χωρίς τον Ροθ: Το «βυζί», οι ταινίες, ο Γούντι Άλεν

Ένας χρόνος συμπληρώθηκε τον περασμένο Μάιο από τον θάνατο του Φίλιπ Ροθ. Με αυτό ως αφορμή ο Παναγιώτης Γούτας συγκεντρώνει κάποιες σκέψεις του για μια από τις πρώτες νουβέλες του («Το βυζί»), καταγράφει ταινίες που έχουν βασιστεί σε βιβλία του και, τέλος, αναζητά τη σχέση ενός χαρακτή...

Φίλιπ Ροθ: Έργα και ημέρες, πρόσωπα και προσωπεία

Φίλιπ Ροθ: Έργα και ημέρες, πρόσωπα και προσωπεία

Συνολική επισκόπηση στο έργο και τους μεγάλους σταθμούς της ζωής του σπουδαίου Αμερικανού συγγραφέα (1933-2018).

Του Παναγιώτη Γούτα

Ο Φίλιπ Ροθ γενν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γκυστάβ Φλωμπέρ: «...η ανούσια ζωή που ζούσε ήταν η ευτυχία που είχε ονειρευτεί»

Γκυστάβ Φλωμπέρ: «...η ανούσια ζωή που ζούσε ήταν η ευτυχία που είχε ονειρευτεί»

Μια μέρα σαν σήμερα, 8 Μαϊου 1880, πέθανε στην πόλη Κρουασέ στη Νορμανδία της Γαλλίας ο Γκυστάβ Φλωμπέρ. Εκεί είχε ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του. Ήταν 58 ετών και άφηνε πίσω του έργο που τον κατατάσσει μεταξύ των σπουδαιότερων συγγραφέων. 

Του Λεωνίδα Καλούση

...
Τα 13 βιβλία της μακράς λίστας για το βραβείο πεζογραφίας της Κλεψύδρας

Τα 13 βιβλία της μακράς λίστας για το βραβείο πεζογραφίας της Κλεψύδρας

Ανακοινώθηκαν τα δεκατρία βιβλία πεζογραφίας που συγκροτούν τη μακρά λίστα για το βραβείο 2021 του περιοδικού Κλεψύδρα.

Επιμέλεια: Book Press

H Μακρά Λίστα του Βραβείου Πεζογραφίας 2021 του Περιοδικού Κλεψύδρα, περιλαμβάνει βιβλία...

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Χένρι Ντέιβιντ Θορώ: «Η ανυπακοή είναι το πραγματικό θεμέλιο της ελευθερίας»

Μια μέρα σαν σήμερα, 6 Μαΐου 1862, πέθανε σε ηλικία 44 ετών από φυματίωση στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης ο Αμερικανός φιλόσοφος, φυσιοδίφης και συγγραφέας Χένρι Ντέιβιντ Θορώ. 

Του Λεωνίδα Καλούση

Είχε γεννηθεί στις 12 Ιουλίου 1817, το τρίτο παιδί ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Περιπέτειες της μεσαίας τάξης, του Παναγή Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Παναγή Παναγιωτόπουλου «Περιπέτειες της μεσαίας τάξης – Κοινωνιολογικές καταγραφές στην Ελλάδα της ύστερης μεταπολίτευσης», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Άρης, του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού (προδημοσιεύση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την επιστολική νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου & της Ελένης Κοφτερού «Άρης», η οποία θα κυκλοφορήσει την επόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Ένας ερευνητή...

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Καλό σημάδι, της Ελευθερίας Κυρίμη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ελευθερίας Κυρίμη «Καλό σημάδι», το οποίο κυκλοφορεί στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Σήμερα δεν θα συναντιόταν με τον Πότη. Είχε κανονίσει ο δάσκαλος να βρεθεί μ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ