prodimosieysi nietzsche

Απόσπασμα από το βιβλίο με σύντομους αφορισμούς για τα ανθρώπινα πάθη του Friedrich Nietzsche «Μόνος με τον εαυτό σου» (μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος, εκδ. Οξύ), το οποίο κυκλοφορεί στις 12 Απριλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πεποίθηση είναι η πίστη ότι σ’ ένα σημείο της γνώσης φτάνει κανείς να κατέχει την απόλυτη αλήθεια. Μια τέτοια πίστη λαμβάνει συνεπώς ως δεδομένο πως η απόλυτη αλήθεια υπάρχει‧ παρομοίως, πως οι τέλειες μέθοδοι για να φτάσει κανείς ως εκεί έχουν βρεθεί‧ και τέλος, πως κάθε άνθρωπος με πεποιθήσεις εφαρμόζει αυτές τις τέλειες μεθόδους. Και οι τρεις αυτές υποθέσεις αποδεικνύουν αμέσως ότι ο άνθρωπος των πεποιθήσεων δεν είναι άνθρωπος της επιστημονικής σκέψης: στέκει εμπρός μας στην ηλικία της θεωρητικής αθωότητας, όμοιος με παιδί, όσο ώριμος κι αν είναι κατά τα άλλα. Η ανθρωπότητα, ωστόσο, έχει ζήσει μ’ αυτές τις παιδαριώδεις υποθέσεις για χιλιάδες χρόνια και απ’ αυτές έχουν ξεπηδήσει οι ισχυρότερες πηγές δύναμης.

Οι αμέτρητοι άνθρωποι που θυσιάστηκαν για τις πεποιθήσεις τους θεωρούσαν ότι το έκαναν για την απόλυτη αλήθεια. Όμως όλοι τους έκαναν λάθος: πιθανότατα κανείς δεν θυσιάστηκε ποτέ για την αλήθεια‧ η δογματική έκφραση της πίστης του καθενός, τουλάχιστον αυτή, ήταν στην πραγματικότητα αντιεπιστημονική ή μισοεπιστημονική. Απλώς ήθελαν να έχουν δίκιο επειδή πίστευαν πως έπρεπε να έχουν δίκιο. Αν άφηναν την πίστη τους να αποκοπεί από μέσα τους, αυτό θα σήμαινε πως έθεταν ίσως εν αμφιβόλω την αιώνια ευτυχία τους. Σε ένα ζήτημα τόσο μεγάλης σημασίας, η «βούληση» λειτουργούσε σαν υποβολέας της νοημοσύνης και ακουγόταν πεντακάθαρα. Κάθε πιστός οποιουδήποτε ρεύματος υπέθετε πως ήταν αδύνατον να διαψευστεί και, αν τα αντεπιχειρήματα αποδεικνύονταν πολύ δυνατά, μπορούσε πάντα να στρέψει με γενικούς όρους τα βέλη του στη λογική, ίσως και να υψώσει σαν λάβαρο φανατισμού το «credo quia absurdum est» [«το πιστεύω επειδή είναι παράλογο», φράση που αποδίδεται στον θεολόγο Τερτυλλιανό (3ος αιώνας μ.Χ.)].

Κάθε πιστός οποιουδήποτε ρεύματος υπέθετε πως ήταν αδύνατον να διαψευστεί και, αν τα αντεπιχειρήματα αποδεικνύονταν πολύ δυνατά, μπορούσε πάντα να στρέψει με γενικούς όρους τα βέλη του στη λογική, ίσως και να υψώσει σαν λάβαρο φανατισμού το «credo quia absurdum est».

Δεν είναι η πάλη των απόψεων που έκανε την ανθρώπινη ιστορία τόσο βίαιη, αλλά μάλλον η πάλη της πίστης στις απόψεις, δηλαδή η πάλη των πεποιθήσεων. Αν όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που υπολήπτονταν τόσο πολύ τις πεποιθήσεις τους και θυσίασαν τα πάντα γι’ αυτές χωρίς να εξαιρέσουν ούτε την τιμή ούτε το σώμα ούτε τη ζωή τους – αν είχαν αφιερώσει τις μισές μόνο από τις δυνάμεις τους στη διερεύνηση των αιτίων που τους έκαναν να προσκολληθούν στη μία ή στην άλλη πεποίθηση, πόσο μπροστά θα προχωρούσαν και πόσο ειρηνική θα έμοιαζε σήμερα η ιστορία της ανθρωπότητας! Πόσα περισσότερα θα γνωρίζαμε! Θα είχαμε αποφύγει όλες τις βάρβαρες σκηνές από διώξεις παντός είδους αιρετικών, κι αυτό για δύο λόγους: πρώτον, οι εξεταστές θα εξέταζαν πρώτα απ’ όλα μέσα τους και θα ξεπερνούσαν την αλαζονική ιδέα ότι υπερασπίζονταν την απόλυτη αλήθεια‧ δεύτερον, οι ίδιοι οι αιρετικοί δεν θα έδιναν ιδιαίτερη προσοχή σε αρχές εξίσου φτωχά θεμελιωμένες μ’ εκείνες όλων των φανατικών και των «ορθόδοξων» μόλις τις διερευνούσαν καλύτερα.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Πάπυρος: Η περιπέτεια του βιβλίου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα» της Ιρένε Βαγέχο (προδημοσίευση)

«Πάπυρος: Η περιπέτεια του βιβλίου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα» της Ιρένε Βαγέχο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Irene Vallejo «Πάπυρος: Η περιπέτεια του βιβλίου από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα» (μτφρ. Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 14 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Πώς το παιδί μαθαίνει να ζητά λαμβάνοντας υπόψη και τον άλλον» του Νίκου Σιδέρη (προδημοσίευση)

«Πώς το παιδί μαθαίνει να ζητά λαμβάνοντας υπόψη και τον άλλον» του Νίκου Σιδέρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Νίκου Σιδέρη «Πώς το παιδί μαθαίνει να ζητά λαμβάνοντας υπόψη και τον άλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 8 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τα παιδιά συνέχεια ζητούν από τους γονείς...

«Σαίξπηρ: Όλη η αλήθεια για τη ζωή του» του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Σαίξπηρ: Όλη η αλήθεια για τη ζωή του» του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Σαίξπηρ: Όλη η αλήθεια για τη ζωή του» (μτφρ. Ελένη Βαχλιώτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τα πρώτα χρόνια, 1564-1585

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

«Θα χρειαστείτε ένα λεξικό και καλή επαφή με την πραγματικότητα»: οι δέκα συγγραφικές συμβουλές της Μάργκαρετ Άτγουντ

Η Margaret Atwood είναι Καναδή συγγραφέας και ποιήτρια, ευρέως γνωστή για το μελλοντολογικό μυθιστόρημά της «Η ιστορία της θεραπαινίδας», το οποίο εκτυλίσσεται σε μια δυστοπική, πατριαρχική κοινωνία όπου οι γυναίκες έχουν χάσει τα περισσότερα δικαιώματά τους. Τόσο με το λογοτεχνικό της έργο, όσο και με τα δοκίμια, τ...

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

«Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» του Σαντιάγο Ρονκαλιόλο (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Santiago Roncagliolo «Αλλά ρύσαι ημάς από του Πονηρού» (μτφρ. Κώστας Αθανασίου, εκδ. Καστανιώτη).

Του Διονύση Μαρίνου

Το 2021, έπειτα από τρία χρόνια εργώδους προσπάθειας και αναγκαίας κατάδυσης στο σκότος, η περιβ...

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Τα Χανιά τίμησαν τη Μάρω Δούκα

Σε μια σεμνή μα συγκινησιακά φορτισμένη εκδήλωση, ο Δήμος Χανίων τίμησε τη Χανιώτισσα συγγραφέα, Μάρω Δούκα, για την προσφορά της στις Τέχνες, τα Γράμματα και την ανάδειξη της Ιστορίας του τόπου. Στη φωτογραφία, ο Δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης καθώς αποδίδει το μετάλλιο της πόλης στη συγγραφέα.

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Εννιά αστυνομικά που ξεχωρίζουν αυτό το καλοκαίρι

Από την πληθώρα των νέων εκδόσεων μεταφρασμένων αστυνομικών βιβλίων ξεχωρίσαμε εννέα. Σας τα παρουσιάζουμε. 

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Μήπως το κατασκοπικό εξελίσσεται στο νέο συναρπαστικό θρίλερ; Εννέα –κλασικά και σύγχρονα– αστυνομικά μυθιστορήμ...

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ