prodimosieysi nietzsche

Απόσπασμα από το βιβλίο με σύντομους αφορισμούς για τα ανθρώπινα πάθη του Friedrich Nietzsche «Μόνος με τον εαυτό σου» (μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος, εκδ. Οξύ), το οποίο κυκλοφορεί στις 12 Απριλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πεποίθηση είναι η πίστη ότι σ’ ένα σημείο της γνώσης φτάνει κανείς να κατέχει την απόλυτη αλήθεια. Μια τέτοια πίστη λαμβάνει συνεπώς ως δεδομένο πως η απόλυτη αλήθεια υπάρχει‧ παρομοίως, πως οι τέλειες μέθοδοι για να φτάσει κανείς ως εκεί έχουν βρεθεί‧ και τέλος, πως κάθε άνθρωπος με πεποιθήσεις εφαρμόζει αυτές τις τέλειες μεθόδους. Και οι τρεις αυτές υποθέσεις αποδεικνύουν αμέσως ότι ο άνθρωπος των πεποιθήσεων δεν είναι άνθρωπος της επιστημονικής σκέψης: στέκει εμπρός μας στην ηλικία της θεωρητικής αθωότητας, όμοιος με παιδί, όσο ώριμος κι αν είναι κατά τα άλλα. Η ανθρωπότητα, ωστόσο, έχει ζήσει μ’ αυτές τις παιδαριώδεις υποθέσεις για χιλιάδες χρόνια και απ’ αυτές έχουν ξεπηδήσει οι ισχυρότερες πηγές δύναμης.

Οι αμέτρητοι άνθρωποι που θυσιάστηκαν για τις πεποιθήσεις τους θεωρούσαν ότι το έκαναν για την απόλυτη αλήθεια. Όμως όλοι τους έκαναν λάθος: πιθανότατα κανείς δεν θυσιάστηκε ποτέ για την αλήθεια‧ η δογματική έκφραση της πίστης του καθενός, τουλάχιστον αυτή, ήταν στην πραγματικότητα αντιεπιστημονική ή μισοεπιστημονική. Απλώς ήθελαν να έχουν δίκιο επειδή πίστευαν πως έπρεπε να έχουν δίκιο. Αν άφηναν την πίστη τους να αποκοπεί από μέσα τους, αυτό θα σήμαινε πως έθεταν ίσως εν αμφιβόλω την αιώνια ευτυχία τους. Σε ένα ζήτημα τόσο μεγάλης σημασίας, η «βούληση» λειτουργούσε σαν υποβολέας της νοημοσύνης και ακουγόταν πεντακάθαρα. Κάθε πιστός οποιουδήποτε ρεύματος υπέθετε πως ήταν αδύνατον να διαψευστεί και, αν τα αντεπιχειρήματα αποδεικνύονταν πολύ δυνατά, μπορούσε πάντα να στρέψει με γενικούς όρους τα βέλη του στη λογική, ίσως και να υψώσει σαν λάβαρο φανατισμού το «credo quia absurdum est» [«το πιστεύω επειδή είναι παράλογο», φράση που αποδίδεται στον θεολόγο Τερτυλλιανό (3ος αιώνας μ.Χ.)].

Κάθε πιστός οποιουδήποτε ρεύματος υπέθετε πως ήταν αδύνατον να διαψευστεί και, αν τα αντεπιχειρήματα αποδεικνύονταν πολύ δυνατά, μπορούσε πάντα να στρέψει με γενικούς όρους τα βέλη του στη λογική, ίσως και να υψώσει σαν λάβαρο φανατισμού το «credo quia absurdum est».

Δεν είναι η πάλη των απόψεων που έκανε την ανθρώπινη ιστορία τόσο βίαιη, αλλά μάλλον η πάλη της πίστης στις απόψεις, δηλαδή η πάλη των πεποιθήσεων. Αν όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που υπολήπτονταν τόσο πολύ τις πεποιθήσεις τους και θυσίασαν τα πάντα γι’ αυτές χωρίς να εξαιρέσουν ούτε την τιμή ούτε το σώμα ούτε τη ζωή τους – αν είχαν αφιερώσει τις μισές μόνο από τις δυνάμεις τους στη διερεύνηση των αιτίων που τους έκαναν να προσκολληθούν στη μία ή στην άλλη πεποίθηση, πόσο μπροστά θα προχωρούσαν και πόσο ειρηνική θα έμοιαζε σήμερα η ιστορία της ανθρωπότητας! Πόσα περισσότερα θα γνωρίζαμε! Θα είχαμε αποφύγει όλες τις βάρβαρες σκηνές από διώξεις παντός είδους αιρετικών, κι αυτό για δύο λόγους: πρώτον, οι εξεταστές θα εξέταζαν πρώτα απ’ όλα μέσα τους και θα ξεπερνούσαν την αλαζονική ιδέα ότι υπερασπίζονταν την απόλυτη αλήθεια‧ δεύτερον, οι ίδιοι οι αιρετικοί δεν θα έδιναν ιδιαίτερη προσοχή σε αρχές εξίσου φτωχά θεμελιωμένες μ’ εκείνες όλων των φανατικών και των «ορθόδοξων» μόλις τις διερευνούσαν καλύτερα.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Νέος ρεαλισμός» του Χάρη Γεωργιάδη (προδημοσίευση)

«Νέος ρεαλισμός» του Χάρη Γεωργιάδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Χάρη Γεωργιάδη «Νέος ρεαλισμός – Το Κυπριακό 50 χρόνια από την τουρκική εισβολή», το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Παπαζήση.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αυτό που η ιστορία τω...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

«Θεόδωρος Τερζόπουλος: Ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» του Δημήτρη Τσατσούλη (κριτική)

Για το βιβλίο του Δημήτρη Τσατσούλη «Θεόδωρος Τερζόπουλος: ο σκηνοθέτης στο μεταίχμιο - Ανιχνεύοντας το υπερπολιτισμικό θέατρο» (εκδ. 24 Γράμματα). 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Η πρόσφατη παράσταση της αισχύλειας τριλογίας «...

«Τη γλώσσα της την πέταξαν στη γάτα» της Αντωνίας Μποτονάκη (κριτική) – Η ποιητική εξαίρεση του Φεστιβάλ Βιβλίου των Χανίων

«Τη γλώσσα της την πέταξαν στη γάτα» της Αντωνίας Μποτονάκη (κριτική) – Η ποιητική εξαίρεση του Φεστιβάλ Βιβλίου των Χανίων

Για το ποιητικό βιβλίο της Αντωνίας Μποτονάκη «Τη γλώσσα της την πέταξαν στη γάτα» (εκδ. Θράκα). Kεντρική εικόνα: Pablo Picasso, Cat Catching a Bird, 1939, Musée Picasso, Paris, France.

Γράφει η Άννα Αφεντουλίδου 

Έχει...

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Πώς να περάσεις «απέναντι»: 10 βιβλία που βοηθούν να αλλάξεις νοοτροπία και στόχους

Γίνεται να αλλάξουμε τη ζωή μας αντιμετωπίζοντας τους φόβους, τα τραύματα του παρελθόντος και να αγαπήσουμε πραγματικά; Επιλέγουμε δέκα βιβλία που μας παρέχουν πρακτικές συμβουλές για να δούμε τον εαυτό μας κάτω από ένα νέο φως. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ