prodimosieysi nietzsche

Απόσπασμα από το βιβλίο με σύντομους αφορισμούς για τα ανθρώπινα πάθη του Friedrich Nietzsche «Μόνος με τον εαυτό σου» (μτφρ. Θάνος Καραγιαννόπουλος, εκδ. Οξύ), το οποίο κυκλοφορεί στις 12 Απριλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πεποίθηση είναι η πίστη ότι σ’ ένα σημείο της γνώσης φτάνει κανείς να κατέχει την απόλυτη αλήθεια. Μια τέτοια πίστη λαμβάνει συνεπώς ως δεδομένο πως η απόλυτη αλήθεια υπάρχει‧ παρομοίως, πως οι τέλειες μέθοδοι για να φτάσει κανείς ως εκεί έχουν βρεθεί‧ και τέλος, πως κάθε άνθρωπος με πεποιθήσεις εφαρμόζει αυτές τις τέλειες μεθόδους. Και οι τρεις αυτές υποθέσεις αποδεικνύουν αμέσως ότι ο άνθρωπος των πεποιθήσεων δεν είναι άνθρωπος της επιστημονικής σκέψης: στέκει εμπρός μας στην ηλικία της θεωρητικής αθωότητας, όμοιος με παιδί, όσο ώριμος κι αν είναι κατά τα άλλα. Η ανθρωπότητα, ωστόσο, έχει ζήσει μ’ αυτές τις παιδαριώδεις υποθέσεις για χιλιάδες χρόνια και απ’ αυτές έχουν ξεπηδήσει οι ισχυρότερες πηγές δύναμης.

Οι αμέτρητοι άνθρωποι που θυσιάστηκαν για τις πεποιθήσεις τους θεωρούσαν ότι το έκαναν για την απόλυτη αλήθεια. Όμως όλοι τους έκαναν λάθος: πιθανότατα κανείς δεν θυσιάστηκε ποτέ για την αλήθεια‧ η δογματική έκφραση της πίστης του καθενός, τουλάχιστον αυτή, ήταν στην πραγματικότητα αντιεπιστημονική ή μισοεπιστημονική. Απλώς ήθελαν να έχουν δίκιο επειδή πίστευαν πως έπρεπε να έχουν δίκιο. Αν άφηναν την πίστη τους να αποκοπεί από μέσα τους, αυτό θα σήμαινε πως έθεταν ίσως εν αμφιβόλω την αιώνια ευτυχία τους. Σε ένα ζήτημα τόσο μεγάλης σημασίας, η «βούληση» λειτουργούσε σαν υποβολέας της νοημοσύνης και ακουγόταν πεντακάθαρα. Κάθε πιστός οποιουδήποτε ρεύματος υπέθετε πως ήταν αδύνατον να διαψευστεί και, αν τα αντεπιχειρήματα αποδεικνύονταν πολύ δυνατά, μπορούσε πάντα να στρέψει με γενικούς όρους τα βέλη του στη λογική, ίσως και να υψώσει σαν λάβαρο φανατισμού το «credo quia absurdum est» [«το πιστεύω επειδή είναι παράλογο», φράση που αποδίδεται στον θεολόγο Τερτυλλιανό (3ος αιώνας μ.Χ.)].

Κάθε πιστός οποιουδήποτε ρεύματος υπέθετε πως ήταν αδύνατον να διαψευστεί και, αν τα αντεπιχειρήματα αποδεικνύονταν πολύ δυνατά, μπορούσε πάντα να στρέψει με γενικούς όρους τα βέλη του στη λογική, ίσως και να υψώσει σαν λάβαρο φανατισμού το «credo quia absurdum est».

Δεν είναι η πάλη των απόψεων που έκανε την ανθρώπινη ιστορία τόσο βίαιη, αλλά μάλλον η πάλη της πίστης στις απόψεις, δηλαδή η πάλη των πεποιθήσεων. Αν όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που υπολήπτονταν τόσο πολύ τις πεποιθήσεις τους και θυσίασαν τα πάντα γι’ αυτές χωρίς να εξαιρέσουν ούτε την τιμή ούτε το σώμα ούτε τη ζωή τους – αν είχαν αφιερώσει τις μισές μόνο από τις δυνάμεις τους στη διερεύνηση των αιτίων που τους έκαναν να προσκολληθούν στη μία ή στην άλλη πεποίθηση, πόσο μπροστά θα προχωρούσαν και πόσο ειρηνική θα έμοιαζε σήμερα η ιστορία της ανθρωπότητας! Πόσα περισσότερα θα γνωρίζαμε! Θα είχαμε αποφύγει όλες τις βάρβαρες σκηνές από διώξεις παντός είδους αιρετικών, κι αυτό για δύο λόγους: πρώτον, οι εξεταστές θα εξέταζαν πρώτα απ’ όλα μέσα τους και θα ξεπερνούσαν την αλαζονική ιδέα ότι υπερασπίζονταν την απόλυτη αλήθεια‧ δεύτερον, οι ίδιοι οι αιρετικοί δεν θα έδιναν ιδιαίτερη προσοχή σε αρχές εξίσου φτωχά θεμελιωμένες μ’ εκείνες όλων των φανατικών και των «ορθόδοξων» μόλις τις διερευνούσαν καλύτερα.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Η αγάπη για την ανάγνωση» του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

«Η αγάπη για την ανάγνωση» του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του καθηγητή κοινωνιολογίας Νίκου Παναγιωτόπουλου «Η αγάπη για την ανάγνωση», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Ινστιτούτο του βιβλίου - Καρδαμίτσα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

Πέρα από τη θάλασσα: Ο Παύλος Παυλίδης συναντά τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Στέγη

Πέρα από τη θάλασσα: Ο Παύλος Παυλίδης συναντά τον Γιάννη Μαρκόπουλο στη Στέγη

Ο Παύλος Παυλίδης δίνει νέα πνοή σε 16 από τα σημαντικότερα έργα του μεγάλου συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλου, από τις 3 έως τις 5 Φεβρουαρίου 2023, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Επιμέλεια: Book Press

...
Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Ματίνα Αποστόλου (Intellectual thighs): «Οτιδήποτε διαβάζουμε μας διαμορφώνει»

Συνέντευξη της πρωτοεμφανιζόμενης Ματίνας Αποστόλου, η οποία διαχειρίζεται τον γνωστό βιβλιοφιλικό λογαριασμό του Instagram με το όνομα Intellectual thighs. Τα «Σωματίδια», το πρώτο της βιβλίο, κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ποταμός.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ