alt

Για το μυθιστόρημα του Joseph Andras «Για τα πληγωμένα μας αδέρφια» (μτφρ. Γιώργος Καράμπελας) που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου.

Του Δημήτρη Αναστασόπουλου

Ξημέρωμα της 11ης Φεβρουαρίου του 1957 ένα κομμένο κεφάλι πέφτει στην λάσπη της φυλακής Μπαρμπρούς στο Αλγέρι. Ο τριαντάχρονος Φερνάν Yβτόν, εργάτης, εκτελείται από το Γαλλικό Κράτος ως τρομοκράτης και δυνάμει φονιάς αθώων πολιτών. Μπορεί η καταδίκη του σε θάνατο από έκτακτο στρατοδικείο να θεωρήθηκε δυσανάλογη των διαπραχθέντων αδικημάτων ακόμα και από τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας Ρενέ Κοτί, όμως αυτός ο «πιε νουάρ» που συνελήφθη να τοποθετεί έναν εκρηκτικό μηχανισμό πρέπει να πεθάνει. Όχι μόνο γιατί είναι τρομοκράτης αλλά γιατί ως λευκός πρόδωσε την φυλή του και συντάχτηκε με τους άραβες που ζητούσαν ανεξαρτησία και ισότητα. Άλλωστε σε μία εποχή που το Απελευθερωτικό Μέτωπο της Αλγερίας, το FLN, τοποθετεί τυφλές βόμβες στα καφενεία των Γάλλων ως αντίποινα στις εκτελέσεις των μελών του, κανείς πολιτικός δεν τολμάει να στηρίξει έναν -έστω και αδέξιο- βομβιστή. 

Ο Φερνάν Yβτόν συλλαμβάνεται την ώρα που δουλεύει στο πόστο του ως τορναδόρος στην Εταιρεία Ηλεκτρικού και Γκαζιού στο Αλγέρι. Έχει ήδη τοποθετήσει την βόμβα σε ένα απόμερο κτίριο ώστε όταν εκραγεί να μην υπάρξουν θύματα παρά μόνο υλικές ζημιές.

Ο Φερνάν Yβτόν συλλαμβάνεται την ώρα που δουλεύει στο πόστο του ως τορναδόρος στην «Εταιρεία Ηλεκτρικού και Γκαζιού» στο Αλγέρι. Έχει ήδη τοποθετήσει την βόμβα σε ένα απόμερο κτίριο ώστε όταν εκραγεί να μην υπάρξουν θύματα παρά μόνο υλικές ζημιές. Από την στιγμή της σύλληψης και της μεταφοράς του στο κτίριο της αστυνομίας αρχίζουν τα βασανιστήρια. Ξύλο, ηλεκτροσόκ, εικονικός πνιγμός μέχρι να «σπάσει» και να αποκαλύψει ποιoς του έδωσε την βόμβα. Ο Φερνάν αντέχει, δοκιμάζει να αποδράσει, παραπλανεί τους διώκτες του με ψέματα και ύστερα ανακτά τις δυνάμεις του στο κελί της φυλακής.

Ένας ιδεαλιστής «πιέ νουάρ» στη γκιλοτίνα

Οι αστυνομικοί που δρουν ως κατοχικές δυνάμεις στο Αλγέρι ξεκινούν το ανθρωποκυνηγητό. Κάποιοι σύντροφοί του συλλαμβάνονται, άλλοι γλιτώνουν αλλά ο ίδιος παραμένει ο μόνος βέβαιος ένοχος. Η κατάσταση στην Αλγερία είναι έκρυθμη, έχει επιβληθεί καθεστώς έκτακτης ανάγκης. Ο Τύπος ζητάει την εκτέλεσή του, οι Γάλλοι της Αλγερίας συντάσσονται μαζί του. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, παρόλο που ο Φερνάν είναι μέλος του και είναι αυτό που συμμάχησε με το FLN, είναι διχασμένο σχετικά με τον αγωνιστή του και τηρεί ουδέτερη στάση. Ο Φερνάν καταδικάζεται σε θάνατο σε μiα παρωδία δίκης όπου το δικαστήριο δεν δέχεται ούτε το ελαφρυντικό των μη ταπεινών κινήτρων. Ο Αλμπέρ Καμί, «πιε νουάρ» κι αυτός προσπαθεί να παρέμβει για να τον σώσει. Ο Φρανσουά Μιτεράν, υπουργός Δικαιοσύνης, νίπτει τας χείρας του. Και το κεφάλι του εργάτη που τόλμησε να υπερασπιστεί την υπόθεση των Αράβων πέφτει στην γκιλοτίνα. 

andras 2

Ο Ζοζέφ Αντράς γράφει την πρώτη του νουβέλα επικεντρωμένος σε αυτόν τον ιδεαλιστή Γάλλο που πέθανε προσπαθώντας να δώσει ένα συμβολικό χτύπημα στην αποικιοκρατία.

Ο Ζοζέφ Αντράς γράφει την πρώτη του νουβέλα επικεντρωμένος σε αυτόν τον ιδεαλιστή Γάλλο που πέθανε προσπαθώντας να δώσει ένα συμβολικό χτύπημα στην αποικιοκρατία. Οι γρήγορες εικόνες της σύλληψης εναλλάσσονται με τις αναμνήσεις του με την αγαπημένη του Ελέν. Ο βασανισμένος θανατοποινίτης ονειρεύεται τις ανέμελες βόλτες στον Σηκουάνα και το κρασί στα μπαρ του Αλγερίου. Στο εδώλιο υπερασπίζεται τον εαυτό του αλλά σχεδιάζει τις ερωτικές επιστολές που στέλνει στην γυναίκα του. Ενώ οι δικηγόροι του παλεύουν να του δοθεί χάρη αυτός μαθαίνει αραβικά. Η καφκική παράνοια της στρατιωτικοποιημένης Αλγερίας που αρνείται την ισότητα στους πολίτες αραβικής καταγωγής ηττάται από την προσήλωση ενός μαχητή στην ελευθερία ενός λαού. 

Στρατευμένη λογοτεχνία ή προσήλωση στα ιδεώδη;

Το Για τα πληγωμένα μας αδέρφια είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που έμπλεξε σε μια υπόθεση που τον ξεπερνούσε. Παρόλα αυτά, με μόνο του όπλο την συνείδησή του και χωρίς κανέναν συμπαραστάτη παρά μόνο την αγαπημένη του, ο Φερνάν υπερασπίστηκε την πράξη και τις ιδέες του, στηλίτευσε την υποκρισία των συμπατριωτών του και έγινε σύμβολο για τον αγώνα των καταπιεσμένων.

Ο Ζοζέφ Αντράς αρνήθηκε το βραβείο Γκονκούρ πρώτου μυθιστορήματος με μια απλή και καθόλου επηρμένη δήλωση. «Ευχαριστώ ειλικρινά όσους βρήκαν κάποιο ενδιαφέρον σε αυτό το βιβλίο. Το βραβείο ωστόσο δεν μπορώ να το δεχτώ. Ο ανταγωνισμός και η αντιπαλότητα φαντάζουν στα μάτια μου έννοιες ξένες προς τη γραφή και τη δημιουργία. (...). Ας μη θεωρηθούν αλαζονικές ή αυθάδεις οι φράσεις αυτές, θέλουν να δηλώσουν απλώς τη βαθιά μου επιθυμία να μείνω στο κείμενο, στις λέξεις, στα ιδεώδη. Στην καταπνιγμένη φωνή ενός εργάτη και αγωνιστή της κοινωνικής και πολιτικής ισότητας».

(...) η δική του νουβέλα δεν είναι απλά «στρατευμένη» λογοτεχνία αλλά κατάθεση ενός συγγραφέα για μια ξεχασμένη ιστορία που δεν χωράει στα εθνικά στερεότυπα της Γαλλίας.

Κάπως έτσι η δική του νουβέλα δεν είναι απλά «στρατευμένη» λογοτεχνία αλλά κατάθεση ενός συγγραφέα για μια ξεχασμένη ιστορία που δεν χωράει στα εθνικά στερεότυπα της Γαλλίας. Είναι η υπόθεση που αμαυρώνει τον μύθο περί χώρας του δικαίου που το γόητρο της ακτινοβολεί σε όλο τον κόσμο. Και οι περισσότεροι πολιτικοί της −όπως και οι περισσότεροι διανοούμενοί της− όταν αντιμετωπίζουν κρίσιμες καταστάσεις κρύβονται πίσω από το γράμμα του νόμου σαν φοβισμένα ανθρωπάκια. 

* Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ είναι δημοσιογράφος.


altΓια τα πληγωμένα μας αδέρφια
Joseph Andras
Μτφρ. Γιώργος Καράμπελας
Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου 2016
Σελ. 136, τιμή εκδότη €12,70

alt

 


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ο πρόεδρος αρχίζει την ανάγνωση του κατηγορητηρίου πριν δηλώσει ότι αντιμετωπίζει την θανατική ποινή, εκτός αν βεβαιώσει και αποδείξει, επομένως, την ύπαρξη ελαφρυντικών. Έπειτα ρωτάει απευθείας τον Φερνάν. "Ναι, είμαι στρατευμένος κομμουνιστής". Ο Φερνάν έχει ξανασηκώσει το κεφάλι. Τον κοιτάζει. Και συνεχίζει, με το γραμματέα να τον ακούει προσεκτικά: "Το αποφάσισα επειδή θεωρούσα τον εαυτό μου Αλγερινό και δεν μπορούσα να μείνω απαθής μπροστά στον αγώνα που διεξάγει ο αλγερινός λαός. Δεν είναι σωστό, θα έλεγε κανείς, να μείνουν οι Γάλλοι έξω από τον αγώνα. Αγαπώ την Γαλλία, αγαπώ πολύ την Γαλλία, αγαπώ απεριόριστα την Γαλλία, αλλά δεν αγαπώ καθόλου τους αποικιοκράτες"». 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του David Mitchell «Utopia avenue» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, ο David Bowie σε ιδιωτικό πάρτι στο Λος Άντζελες το 1971.

Του Διονύση Μαρίνου

Κιθαριστικά ριφ που κυλούν σαν διαμαντόπετρες. Μπασιστικά π...

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

«Οι κεφαλές του Κέρβερου», της Φράνσις Στίβενς – Παλπ πρωτοπορία και επιστημονική φαντασία

Για το μυθιστόρημα «Οι κεφαλές του Κέρβερου» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος) της Φράνσις Στίβενς που κυκλοφορεία από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Στην κεντρική φωτογραφία, η συγγραφέας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Γεννημένη το 1884, ...

«Νοσταλγία», του Μίρτσεα Καρταρέσκου – Το καλτ αριστούργημα του κορυφαίου της ρουμανικής «γενιάς με τα τζιν»

«Νοσταλγία», του Μίρτσεα Καρταρέσκου – Το καλτ αριστούργημα του κορυφαίου της ρουμανικής «γενιάς με τα τζιν»

Για το μυθιστόρημα του Mircea Cărtărescu «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτωρ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Κατά τα λεγόμενα του Χάρολντ Μπλουμ υπάρχουν δύο καταγωγικές γραμμές στο διήγημα και το μυθιστόρημα: η μία ξεκινά από τον Θερβάντε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αριστείδης Χατζής: «Το 1821 υπήρχε μια εξαιρετικά προχωρημένη δυναμική αστική τάξη»

Αριστείδης Χατζής: «Το 1821 υπήρχε μια εξαιρετικά προχωρημένη δυναμική αστική τάξη»

Συνέντευξη με τον ιστορικό Αριστείδη Χατζή, με αφορμή το βιβλίο του «Ο Ενδοξότερος Αγώνας, Η Ελληνική Επανάσταση του 1821» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Του K.B. Κατσουλάρη

Έχετε εμπνευστεί τον τίτλο του βιβλίου σας από μια επισ...

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

«Utopia avenue», του Ντέιβιντ Μίτσελ – μια πολυσέλιδη μπαλάντα για τη νιότη, τις φιλοδοξίες, τη φιλία (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του David Mitchell «Utopia avenue» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο). Στην κεντρική εικόνα, ο David Bowie σε ιδιωτικό πάρτι στο Λος Άντζελες το 1971.

Του Διονύση Μαρίνου

Κιθαριστικά ριφ που κυλούν σαν διαμαντόπετρες. Μπασιστικά π...

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

«Μάντρα, Μάντρα, τι μαγειρεύεις;», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου (κριτική)

Για την εικονογραφημένη παραμυθική ιστορία «Μάντρα, Μάντρα τι μαγειρεύεις», της Γιώτας Κ. Αλεξάνδρου, σε εικονογράφηση Αιμιλίας Κονταίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνοεκδοτική.

Του Γιάννη Σ. Παπαδάτου

Ένα μεγάλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

«Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο», του Μπιλ Μπράισον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Bill Bryson «Στο σπίτι: Μια περιδιάβαση στην Ιστορία από δωμάτιο σε δωμάτιο» (μτφρ. Κωστής Πανσέληνος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡ...

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ