Για το μυθιστόρημα του Σατόσι Γιαγκισάβα (Satoshi Yagisawa) «Οι μέρες στο Βιβλιοπωλείο Μορισάκι», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, σε μετάφραση του Άρη Σφακιανάκη. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την κινηματογραφική διασκευή του μυθιστορήματος, της σκηνοθέτριας Asako Hyuga, που κυκλοφόρησε το 2010.
Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη
Η πρώτη επαφή με το οικογενειακό βιβλιοπωλείο
Όταν η νεαρή Τακάκο μαθαίνει ότι ο επί έναν χρόνο σύντροφός της, ο οποίος τυχαίνει να είναι και συνάδελφός της, ετοιμάζεται να παντρευτεί κάποια άλλη, παραιτείται από τη δουλειά της, για να μην τον συναντά, και αποφασίζει να δεχτεί την πρόταση του θείου της και να εγκατασταθεί στο δώμα πάνω από το οικογενειακό βιβλιοπωλείο. Είναι το βιβλιοπωλείο μεταχειρισμένων βιβλίων που διατηρούσε κάποτε ο παππούς της, και τώρα συνεχίζει τη λειτουργία του ο θείος της. Εγκαθίσταται, λοιπόν, στο Τζιμιμπότσο, στη μεγαλύτερη γειτονιά με βιβλιοπωλεία στον κόσμο, όπου πηγαίνει για πρώτη φορά. Όλα είναι καινούργια κι άγνωστα, όπως και ο θείος της, τον οποίο έχει να συναντήσει από μικρή.
Βρισκόμενη στον χώρο του βιβλιοπωλείου, σοκάρεται από τον αριθμό των βιβλίων που βρίσκονται στοιβαγμένα παντού, καταλαμβάνοντας κάθε σημείο του οικήματος. Αρχικά, καθαρίζει κι οργανώνει τον χώρο διαμονής της και, για μέρες, λόγω της άσχημης ψυχολογικής κατάστασης στην οποία βρίσκεται, αφιερώνει τον ελεύθερο χρόνο της μόνο στον ύπνο. Είναι ο τρόπος της για να μην σκέφτεται, για να κρύβεται από τα συναισθήματά της.
Μια πόρτα ανοίγει
Μετά από καιρό, και, πρωτίστως από περιέργεια, αποφασίζει να διαβάσει ένα βιβλίο. Και τότε, είναι σαν να ανοίγει για εκείνη μια πόρτα που ούτε γνώριζε ότι υπήρχε. Ανακαλύπτει τη χαρά της ανάγνωσης και το διάβασμα γίνεται πια καθημερινή της συνήθεια. Μια αργή μεταμόρφωση συντελείται μέσα της. Είναι σαν να ξεκινάει τώρα η ζωή της. Βλέπει πλέον τη γειτονιά της, τον κόσμο αλλά και τον εαυτό της, με άλλα μάτια. Τα βιβλία τη βοηθούν να διακρίνει κάτι πολύτιμο μέσα της. Να πιστέψει στην αξία της. Να βάλει στόχους και να παλέψει γι’ αυτούς. Αρχίζει να δημιουργεί σχέσεις με ανθρώπους που διαβάζουν, μαθαίνει καινούργια πράγματα, ανακαλύπτει νέους κόσμους. Αισθάνεται και απολαμβάνει την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που επικρατεί σε αυτή τη γειτονιά των βιβλίων. Έρχεται κοντά με τον θείο της και αποκτά μια ουσιαστική σύνδεση μαζί του. Έτσι, η ερώτηση αν, μετά από την αλλαγή της οπτικής των πραγμάτων, και την αναγέννηση που έχει νιώσει ως ύπαρξη, θα μπορέσει να χαράξει μια νέα πορεία στη ζωή της, και αν θα βρει αυτό που πραγματικά θέλει να κάνει, είναι μάλλον ρητορική.
Είναι κοινώς αποδεκτό αλλά και αποδεδειγμένο από έρευνες, ότι η ανάγνωση βιβλίων κρατάει το μυαλό σε εγρήγορση, βοηθά στην προσωπική ανάπτυξη, στη βελτίωση της διάθεσης και στις κοινωνικές δεξιότητες
Η θεραπευτική δύναμη των βιβλίων
Είναι κοινώς αποδεκτό αλλά και αποδεδειγμένο από έρευνες ότι η ανάγνωση βιβλίων κρατάει το μυαλό σε εγρήγορση, βοηθά στην προσωπική ανάπτυξη, στη βελτίωση της διάθεσης και στις κοινωνικές δεξιότητες, ενισχύει τους δεσμούς ανάμεσα στα άτομα με κοινά ενδιαφέροντα, αυξάνει την ενσυναίσθηση και λειτουργεί ως μια ενεργή απόδραση από την πραγματικότητα. Τα βιβλία είναι μια σταθερή αξία και ένα εργαλείο επιβίωσης. Διαβάζοντας, μαθαίνουμε για μας, καταλαβαίνουμε καλύτερα τον εαυτό μας. Κατανοούμε τον κόσμο και τους ανθρώπους. Ζούμε με έναν τρόπο τις ζωές αναρίθμητων ηρώων. Προβληματιζόμαστε, αναρωτιόμαστε για ένα σωρό θέματα, αναζητούμε απαντήσεις, φιλοσοφούμε, διασκεδάζουμε, ελπίζουμε. Όλα αυτά θέλει να τονίσει ο συγγραφέας μέσα από το συγκεκριμένο μυθιστόρημα, ένα μυθιστόρημα-ύμνο στη φιλαναγνωσία.
Απλή γραφή, όχι απλοϊκή
Το κύριο χαρακτηριστικό του βιβλίου είναι η απλότητα. Η απλότητα, όμως, είναι εκείνη που κρύβει συνήθως την περισσότερη ομορφιά. Απλή γραφή, λοιπόν, καθαρή, κατανοητή, χωρίς κρυπτικές τάσεις και μπερδεμένα νοήματα. Ένα βιβλίο με ξεκάθαρο μήνυμα: τα βιβλία είναι πάντα εκεί, περιμένουν υπομονετικά, χωρίς να ενοχλούν και χωρίς να πιέζουν. Περιμένουν να κάνουν συντροφιά σε εκείνον που θα τα επιλέξει, να απασχολήσουν το μυαλό του, να μιλήσουν στην ψυχή του, να ανοίξουν νέους δρόμους, να δώσουν απαντήσεις, να χαρίσουν ελπίδα, να αποτελέσουν πυξίδα προς ένα καλύτερο αύριο.
Η μετάφραση του Άρη Σφακιανάκη είναι πολύ λειτουργική και βοηθάει τον αναγνώστη να μπει στη ζεστή ατμόσφαιρα του βιβλίου, να συγκινηθεί και να απολαύσει την ανάγνωση.
＊Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι συγγραφέας και εκπαιδευτικός.
Απόσπασμα από το βιβλίο
«Αν δεν είχα ζήσει σε κείνο το βιβλιοπωλείο, το πιθανότερο ήταν να βρίσκομαι ακόμα μέσα σε μια θολούρα. Συνάντησα ένα σωρό ανθρώπους εκεί, έμαθα λογής λογής καινούργια πράγματα, χώρια τα βιβλία που ανακάλυψα. Έχω την εντύπωση ότι μπόρεσα τελικά να διακρίνω κάτι πολύτιμο μέσα μου. Γι’ αυτό πιστεύω ότι δεν θα ξεχάσω ποτέ τις μέρες που πέρασα στο Βιβλιοπωλείο Μορισάκι.»
Δυο λόγια για τον συγγραφέα
O Σατόσι Γιαγκισάβα (Satoshi Yagisawa) γεννήθηκε στην Τσίμπα της Ιαπωνίας το 1977. Το μυθιστόρημα «Οι μέρες στο Βιβλιοπωλείο Μορισάκι» είναι το πρώτο του βιβλίο, και εκδόθηκε στην Ιαπωνία το 2009, κερδίζοντας το λογοτεχνικό βραβείο Τσιμπόγια. Αρχικά, μεταφράστηκε στα αγγλικά και στη συνέχεια σε πάνω από είκοσι γλώσσες και έγινε διεθνές best seller.
