claire keegan small things

Για το μυθιστόρημα της Κλερ Κίγκαν «Μικρά πράγματα σαν κι αυτά» (μτφρ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο), «ένα λογοτεχνικό κομψοτέχνημα, ένα βιβλίο που καταφέρνει να εξυψώσει τον μικρό άνθρωπο σε μεγάλο ήρωα».

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Βρισκόμαστε σε μια πολίχνη της Ιρλανδίας. Είναι παραμονές Χριστουγέννων του 1985, το κρύο είναι τσουχτερό, κι ο Μπιλ Φέρλονγκ, ο ήρωας αυτής της ιστορίας, έχει πάρει τους δρόμους με το φορτηγό του, για να παραδώσει παραγγελίες για καυσόξυλα και κάρβουνα. Είναι πατέρας πέντε κοριτσιών, με μια γυναίκα που την αγαπάει και τον αγαπάει, που αγωνίζονται νυχθημερόν να τα φέρουν βόλτα, σε μια πόλη ταπεινών πλην ιδιαίτερα ευσεβών ανθρώπων, όπου όλα ρυθμίζονται από τον ήχο της καμπάνας, τρεις ημερησίως.

Εκτός από τη φτώχεια, που δείχνει συνέχεια τα δόντια της, ένα σαράκι τον τρώει από τα μικράτα του: Δεν γνώρισε ποτέ τον πατέρα του, κι αυτή η ορφάνια, που μεγεθύνεται από ψιθύρους και μισά χαμόγελα, κάποια βράδια τον κρατάει ξύπνιο.

Αντιμέτωπος με ένα θέαμα που τον κλονίζει

Όπως σημείωσα και νωρίτερα, οι κάτοικοι της μικρής μας πόλης είναι ιδιαίτερα ευσεβείς, Καθολικοί στη μεγάλη τους πλειονότητα, χωρίς να λείπουν κι οι Προτεστάντες, συνήθως πιο εύποροι εκείνοι, όπως για παράδειγμα η χήρα Γουίλσον, στο σπίτι της οποίας δούλευε η μάνα του Μπιλ, κι όπου κι εκείνος μεγάλωσε και βρήκε θαλπωρή. Στο ύψωμα πάνω από την πολίχνη, δεσπόζει το Μοναστήρι. Στο περίφημο πλυσταριό του οι περισσότεροι από τους κατοίκους εμπιστεύονταν το έχειν τους, και σε απόσταση αναπνοής από το Μοναστήρι ήταν το Καθολικό Σχολείο, όπου φοιτούσαν μεταξύ άλλων και τα κορίτσια του Μπιλ – «το μόνο καλό σχολείο θηλέων στην πόλη», όπως παραδέχεται ο ίδιος.

Πολλά λέγονταν, κι ακόμη περισσότερα ψιθυρίζονταν, για το πώς νεαρά κορίτσια κατέληγαν, συνήθως παρά τη θέλησή τους, στα χέρια των μοναχών...

Εκεί λοιπόν, έξω από την πύλη του Μοναστηριού, φτάνει ο Μπιλ με το φορτηγό του λίγες μέρες πριν από τα Χριστούγεννα, για να παραδώσει μια παραγγελία, κι έρχεται αντιμέτωπος με ένα θέαμα που τον κλονίζει συθέμελα. Πολλά λέγονταν, κι ακόμη περισσότερα ψιθυρίζονταν, για το πώς νεαρά κορίτσια κατέληγαν, συνήθως παρά τη θέλησή τους, στα χέρια των μοναχών, κι ακόμη πιο πολλά για την τύχη των ορφανών που γεννιούνταν εκεί, μακριά από τα βλέμματα του κόσμου. Πολλά λέγονταν, μα όπως λέει κι ο ίδιος, «ούτε τα μισά δεν μπορούσες να πιστέψεις». 

Το σκουλήκι της ευθύνης

Κι όμως, το σκουλήκι που τρύπωσε μέσα του εκείνο το πρωί, όταν είδε αυτά τα κορίτσια και άκουσε αυτά τα λόγια, δεν έπαψε να τον κατατρώγει. Προσπάθησε απέξω απέξω να κάνει κουβέντα στη γυναίκα του, αλλά αντιμετώπισε άρνηση και δυσπιστία. Έχουμε πέντε κοπέλες, που μάλιστα φοιτούν εκεί, τρελάθηκες, θες να μας καταστρέψεις, ήταν το νόημα των λόγων της. Να κοιτάς τη δουλειά σου, μην τα βάζεις με την εκκλησία, φτωχός άνθρωπος είσαι, πάει, χάθηκες, είναι το μήνυμα που του έρχεται από παντού, όταν τολμάει να κάνει την παραμικρή νύξη.

Έχει άραγε το δικαίωμα να σιωπήσει, να τα θάψει όλα μέσα του;

Μια δεύτερη επίσκεψη στο Μοναστήρι, για μια ακόμη παράδοση ενόψει των Γιορτών, θα τον φέρει αντιμέτωπο με την Ηγουμένη και θα τον κάνει να αντιληφθεί καλύτερα τη δύναμη και την επιρροή του μηχανισμού με τον οποίο κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος. Τι μπορεί να κάνει; Τι πρέπει να κάνει; Αυτά τα κορίτσια, που ζουν σε άθλιες συνθήκες, είναι ορφανά όπως ήταν κι εκείνος, παρατημένα από τις οικογένειές τους κι αγνοημένα από την κοινωνία. Έχει άραγε το δικαίωμα να σιωπήσει, να τα θάψει όλα μέσα του;

Μια ιστορία που πάει δεκαετίες πίσω

Τα «Πλυσταριά της Μαγδαληνής», όπως επικράτησαν να λέγονται οι χώροι αυτοί καταναγκαστικής εργασίας, είναι ένα τεράστιο ηθικό και οικονομικό σκάνδαλο, που συνεχίζει έως και σήμερα να συνταράσσει την Ιρλανδία και την Καθολική Εκκλησία. Τα νούμερα κόβουν την ανάσα: Κοντά στις 30.000 κοπέλες δούλευαν στα Μοναστήρια σαν σκλάβες, μέχρι το 1996, ενώ τα μωρά που είτε πέθαναν εκεί από την ελλιπή φροντίδα είτε δόθηκαν σε παράνομες υιοθεσίες μέσω άλλων ιδρυμάτων (προς τις ΗΠΑ, τον Καναδά, και αλλού), υπολογίζονται σε αρκετές χιλιάδες.

metaixmio keeganΑυτά όλα όμως απλώς συνθέτουν το τραγικό βάθος πεδίου για τούτο το ευσύνοπτο μυθιστόρημα της Κλερ Κίγκαν, η οποία χωρίς μελοδραματισμούς και υπερβολές έγραψε μια ιστορία για την ανάληψη της ευθύνης, για τις πράξεις καλοσύνης που μπορεί να κάνουν τη διαφορά μέσα σε μια κοινότητα, ακόμη κι όταν όλα είναι εναντίον μας. Κι αυτά, με υποδειγματική πρόζα, με απλότητα και ακρίβεια στις περιγραφές και στα αισθήματα, με οικονομημένους και πειστικούς διαλόγους.

Από μια άλλη οπτική γωνία, το Μικρά πράγματα σαν κι αυτά είναι μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία, με τη βαθύτερη σημασία, για το καλό σαν μια σπίθα που άπαξ κι έχει κάποτε ανάψει, ποτέ δεν σβήνει πραγματικά μέσα στον άνθρωπο, ακόμη και τον πιο ταπεινό – αν όχι πρωτίστως στον πιο ταπεινό. Στα ελληνικά τη μετέφερε με φροντίδα και προσοχή η Μαρτίνα Ασκητοπούλου. 

* Ο Κ.Β. Κατσουλάρης είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Αφαίας και Τελαμώνος» (εκδ. Μεταίχμιο).

politeia link more

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Άμνετ» της Μάγκι Ο' Φάρελ (κριτική)

«Άμνετ» της Μάγκι Ο' Φάρελ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Μάγκι Ο' Φάρελ «Άμνετ» (μτφρ. Αύγουστος Κορτώ, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία για τον Ουίλιαμ Σαίξπηρ «All Is True» (2018).

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Άμνετ, ήταν το ό...

«Μια φιλία» της Σίλβια Αβαλόνε (κριτική)

«Μια φιλία» της Σίλβια Αβαλόνε (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Σίλβια Αβαλόνε «Μια φιλία» (μτφρ. Λούλα Καραγιαννάκη. εκδ. Αίολος). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Ginger and Rosa» (2012).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Με ποια κριτήρια επιλέγουμε το...

«Ο πρίγκιπας της ομίχλης» του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (κριτική)  –  πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Ομίχλης

«Ο πρίγκιπας της ομίχλης» του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (κριτική)  –  πρώτο βιβλίο της Τριλογίας της Ομίχλης

Για το μυθιστόρημα του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν «Ο πρίγκιπας της ομίχλης» (μτφρ. Δέσποινα Δρακάκη, εκδ. Ψυχογιός), πρώτο βιβλίο της εξαιρετικά επιτυχημένης Τριλογίας της Ομίχλης.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Βρισκόμαστε στο Λονδίνο,...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Ένας χρόνος χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή + ένα σπάνιο διήγημά της

Με αφορμή τη συμπλήρωση σήμερα, 6 Φεβρουαρίου, ενός χρόνου χωρίς τη Μαριανίνα Κριεζή κοντά μας, αναδημοσιεύουμε ένα σπάνιο διήγημά της του 1971 – ίσως το μοναδικό που έχει γράψει.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Η ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ