claire keegan small things

Για το μυθιστόρημα της Κλερ Κίγκαν «Μικρά πράγματα σαν κι αυτά» (μτφρ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου, εκδ. Μεταίχμιο), «ένα λογοτεχνικό κομψοτέχνημα, ένα βιβλίο που καταφέρνει να εξυψώσει τον μικρό άνθρωπο σε μεγάλο ήρωα».

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Βρισκόμαστε σε μια πολίχνη της Ιρλανδίας. Είναι παραμονές Χριστουγέννων του 1985, το κρύο είναι τσουχτερό, κι ο Μπιλ Φέρλονγκ, ο ήρωας αυτής της ιστορίας, έχει πάρει τους δρόμους με το φορτηγό του, για να παραδώσει παραγγελίες για καυσόξυλα και κάρβουνα. Είναι πατέρας πέντε κοριτσιών, με μια γυναίκα που την αγαπάει και τον αγαπάει, που αγωνίζονται νυχθημερόν να τα φέρουν βόλτα, σε μια πόλη ταπεινών πλην ιδιαίτερα ευσεβών ανθρώπων, όπου όλα ρυθμίζονται από τον ήχο της καμπάνας, τρεις ημερησίως.

Εκτός από τη φτώχεια, που δείχνει συνέχεια τα δόντια της, ένα σαράκι τον τρώει από τα μικράτα του: Δεν γνώρισε ποτέ τον πατέρα του, κι αυτή η ορφάνια, που μεγεθύνεται από ψιθύρους και μισά χαμόγελα, κάποια βράδια τον κρατάει ξύπνιο.

Αντιμέτωπος με ένα θέαμα που τον κλονίζει

Όπως σημείωσα και νωρίτερα, οι κάτοικοι της μικρής μας πόλης είναι ιδιαίτερα ευσεβείς, Καθολικοί στη μεγάλη τους πλειονότητα, χωρίς να λείπουν κι οι Προτεστάντες, συνήθως πιο εύποροι εκείνοι, όπως για παράδειγμα η χήρα Γουίλσον, στο σπίτι της οποίας δούλευε η μάνα του Μπιλ, κι όπου κι εκείνος μεγάλωσε και βρήκε θαλπωρή. Στο ύψωμα πάνω από την πολίχνη, δεσπόζει το Μοναστήρι. Στο περίφημο πλυσταριό του οι περισσότεροι από τους κατοίκους εμπιστεύονταν το έχειν τους, και σε απόσταση αναπνοής από το Μοναστήρι ήταν το Καθολικό Σχολείο, όπου φοιτούσαν μεταξύ άλλων και τα κορίτσια του Μπιλ – «το μόνο καλό σχολείο θηλέων στην πόλη», όπως παραδέχεται ο ίδιος.

Πολλά λέγονταν, κι ακόμη περισσότερα ψιθυρίζονταν, για το πώς νεαρά κορίτσια κατέληγαν, συνήθως παρά τη θέλησή τους, στα χέρια των μοναχών...

Εκεί λοιπόν, έξω από την πύλη του Μοναστηριού, φτάνει ο Μπιλ με το φορτηγό του λίγες μέρες πριν από τα Χριστούγεννα, για να παραδώσει μια παραγγελία, κι έρχεται αντιμέτωπος με ένα θέαμα που τον κλονίζει συθέμελα. Πολλά λέγονταν, κι ακόμη περισσότερα ψιθυρίζονταν, για το πώς νεαρά κορίτσια κατέληγαν, συνήθως παρά τη θέλησή τους, στα χέρια των μοναχών, κι ακόμη πιο πολλά για την τύχη των ορφανών που γεννιούνταν εκεί, μακριά από τα βλέμματα του κόσμου. Πολλά λέγονταν, μα όπως λέει κι ο ίδιος, «ούτε τα μισά δεν μπορούσες να πιστέψεις». 

Το σκουλήκι της ευθύνης

Κι όμως, το σκουλήκι που τρύπωσε μέσα του εκείνο το πρωί, όταν είδε αυτά τα κορίτσια και άκουσε αυτά τα λόγια, δεν έπαψε να τον κατατρώγει. Προσπάθησε απέξω απέξω να κάνει κουβέντα στη γυναίκα του, αλλά αντιμετώπισε άρνηση και δυσπιστία. Έχουμε πέντε κοπέλες, που μάλιστα φοιτούν εκεί, τρελάθηκες, θες να μας καταστρέψεις, ήταν το νόημα των λόγων της. Να κοιτάς τη δουλειά σου, μην τα βάζεις με την εκκλησία, φτωχός άνθρωπος είσαι, πάει, χάθηκες, είναι το μήνυμα που του έρχεται από παντού, όταν τολμάει να κάνει την παραμικρή νύξη.

Έχει άραγε το δικαίωμα να σιωπήσει, να τα θάψει όλα μέσα του;

Μια δεύτερη επίσκεψη στο Μοναστήρι, για μια ακόμη παράδοση ενόψει των Γιορτών, θα τον φέρει αντιμέτωπο με την Ηγουμένη και θα τον κάνει να αντιληφθεί καλύτερα τη δύναμη και την επιρροή του μηχανισμού με τον οποίο κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος. Τι μπορεί να κάνει; Τι πρέπει να κάνει; Αυτά τα κορίτσια, που ζουν σε άθλιες συνθήκες, είναι ορφανά όπως ήταν κι εκείνος, παρατημένα από τις οικογένειές τους κι αγνοημένα από την κοινωνία. Έχει άραγε το δικαίωμα να σιωπήσει, να τα θάψει όλα μέσα του;

Μια ιστορία που πάει δεκαετίες πίσω

Τα «Πλυσταριά της Μαγδαληνής», όπως επικράτησαν να λέγονται οι χώροι αυτοί καταναγκαστικής εργασίας, είναι ένα τεράστιο ηθικό και οικονομικό σκάνδαλο, που συνεχίζει έως και σήμερα να συνταράσσει την Ιρλανδία και την Καθολική Εκκλησία. Τα νούμερα κόβουν την ανάσα: Κοντά στις 30.000 κοπέλες δούλευαν στα Μοναστήρια σαν σκλάβες, μέχρι το 1996, ενώ τα μωρά που είτε πέθαναν εκεί από την ελλιπή φροντίδα είτε δόθηκαν σε παράνομες υιοθεσίες μέσω άλλων ιδρυμάτων (προς τις ΗΠΑ, τον Καναδά, και αλλού), υπολογίζονται σε αρκετές χιλιάδες.

metaixmio keeganΑυτά όλα όμως απλώς συνθέτουν το τραγικό βάθος πεδίου για τούτο το ευσύνοπτο μυθιστόρημα της Κλερ Κίγκαν, η οποία χωρίς μελοδραματισμούς και υπερβολές έγραψε μια ιστορία για την ανάληψη της ευθύνης, για τις πράξεις καλοσύνης που μπορεί να κάνουν τη διαφορά μέσα σε μια κοινότητα, ακόμη κι όταν όλα είναι εναντίον μας. Κι αυτά, με υποδειγματική πρόζα, με απλότητα και ακρίβεια στις περιγραφές και στα αισθήματα, με οικονομημένους και πειστικούς διαλόγους.

Από μια άλλη οπτική γωνία, το Μικρά πράγματα σαν κι αυτά είναι μια Χριστουγεννιάτικη Ιστορία, με τη βαθύτερη σημασία, για το καλό σαν μια σπίθα που άπαξ κι έχει κάποτε ανάψει, ποτέ δεν σβήνει πραγματικά μέσα στον άνθρωπο, ακόμη και τον πιο ταπεινό – αν όχι πρωτίστως στον πιο ταπεινό. Στα ελληνικά τη μετέφερε με φροντίδα και προσοχή η Μαρτίνα Ασκητοπούλου. 

* Ο Κ.Β. Κατσουλάρης είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Αφαίας και Τελαμώνος» (εκδ. Μεταίχμιο).

politeia link more

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

Για το μυθιστόρημα του Μ. Αγκέεφ [Μ. Αgueev] «Μια ιστορία με κοκαΐνη» (μτφρ. Σοφία Κορνάρου, εκδ. Ροές). Kεντρική εικόνα: πίνακας του Ηans Βaluschek (1870-1935).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Κάποιους συγγραφείς τους καλύπτει ο...

«Η λευκή καλύβα» του Τούρβαλντ Στεν (κριτική) – Η συγκάλυψη του παρελθόντος και το ένστικτο της επιβίωσης

«Η λευκή καλύβα» του Τούρβαλντ Στεν (κριτική) – Η συγκάλυψη του παρελθόντος και το ένστικτο της επιβίωσης

Για το μυθιστόρημα του Τούρβαλντ Στεν [Thorvald Steen] «Η λευκή καλύβα» (μτφρ. Βίκυ Πορφυρίδου, εκδ. Βακχικόν). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Tusk». 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Ζούμε μονάχα λίγο. Ξέρουμε μόνο κάτ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Από την απόλυτη επιτυχία στη συνειδητοποίηση. Ο Μιχάλης Αλμπάτης μάς μίλησε για το νέο του βιβλίο «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος), αλλά και πώς βίωσε το απίστευτο «γκελ» που έκανε το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ