marlon james 728

Για το μυθιστόρημα του Marlon James «Μαύρος πάνθηρας, κόκκινος λύκος» (μτφ. Πάνος Τομαράς, εκδ. Αίολος). Η εικονογράφηση είναι του Golden Cosmos από το New Yorker.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου

Στις πρώτες σελίδες του μυθιστορήματος φαντασίας του Μάρλον Τζέιμς, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας στο Μαύρος πάνθηρας, κόκκινος λύκος που κυκλοφορεί σε μετάφραση Πάνου Τομαρά από τις εκδόσεις Αίολος, ο μισθοφόρος με το προσωνύμιο Ιχνηλάτης, οδηγείται σιδηροδέσμιος στους ανακριτές του, προκειμένου να περιγράψει λεπτομερώς την τελευταία αποστολή του. Ο Ιχνηλάτης εξιστορείται την πολυτάραχη ζωή του, τις περιπλανήσεις του σε μια φανταστική χώρα όπου οι θεοί, οι δαίμονες, οι μάγοι και τα τέρατα από την αφρικανική μυθολογία υπάρχουν στα αλήθεια.

(...) αντλεί έμπνευση από τις παραδόσεις της αφρικανικής ηπείρου, καινοτομώντας, και επεκτείνοντας κατά αυτόν τον τρόπο τα σύνορα της «μαύρης» λογοτεχνίας.

Ο Μάρλον Τζέιμς χρησιμοποιεί τα ταξίδια του πρωταγωνιστή του, ενός περιπλανώμενου παρία, για να χαρτογραφήσει τον φανταστικό κόσμο που έχει δημιουργήσει. Ο Ιχνηλάτης επισκέπτεται μαγικά βασίλεια σε κάθε γωνιά του κόσμου, ταξιδεύει σε ερήμους και δάση, συγκρούεται με κάθε λογής εχθρό. Οι ιστορίες, οι μύθοι που αφηγείται στους δεσμοφύλακές του είναι κομμάτια ενός ψηφιδωτού, δομούν μια ολόκληρη μυθολογία. Παρά τις πολλές συγκρίσεις που έχουν γίνει μεταξύ του Μαύρου πάνθηρα και του δημοφιλούς Game of Thrones, το βιβλίο του Τζέιμς θυμίζει περισσότερο κάποιο έπος, κάποιον θρύλο όπου η μαγεία είναι αληθινή και διάχυτη, όπου οι άνθρωποι συνυπάρχουν με τους θεούς.

Σε αντίθεση όμως με τα ομηρικά έπη, τα οποία διατηρούν μια ουδετερότητα ως προς την αφήγηση των γεγονότων, καθώς και σε αντίθεση με τα σκανδιναβικά έπη, τα σάγκα, τα οποία συχνά περιγράφουν τις περιπέτειες και τις διαμάχες μεταξύ διαφόρων οικογενειών, το έπος του Μάρλον Τζέιμς θέτει στο επίκεντρο έναν χαρακτήρα ο οποίος ενδεχομένως ψεύδεται, ή αποκρύπτει την αλήθεια προς όφελός του, έναν χαρακτήρα ο οποίος έχει απαρνηθεί την οικογένειά του και πορεύεται ολομόναχος. Ο Μάρλον Τζέιμς δεν βασίζεται στα έπη που ενέπνευσαν τη λογοτεχνία του φανταστικού του δυτικού κόσμου, αλλά αντλεί έμπνευση από τις παραδόσεις της αφρικανικής ηπείρου, καινοτομώντας, και επεκτείνοντας κατά αυτόν τον τρόπο τα σύνορα της «μαύρης» λογοτεχνίας.

marlon james

Ο Μάρλον Τζέιμς γεννήθηκε στην Τζαμάικα το 1970. Το πρώτο του βιβλίο, John Crow’s Devil (2005), διακρίθηκε και προτάθηκε για διάφορα βραβεία. Το δεύτερο, The Βook of Night Women (2009), κέρδισε το λογοτεχνικό βραβείο Ειρήνης «Ντέιτον» και το βραβείο βιβλίου Μινεσότα και ήταν ανάμεσα στα επιλαχόντα βιβλία για τα βραβεία του Κύκλου Αμερικανών Βιβλιοκριτικών. «Η σύντομη ιστορία επτά φόνων» (2014) είναι το τρίτο του μυθιστόρημα, το οποίο κέρδισε το βραβείο Man Booker 2015, το βραβείο Αμερικανικού Βιβλίου, το βραβείο Άνισφιλντ-Γουλφ 2015 στην κατηγορία μυθοπλασίας. Το «Μαύρος Πάνθηρας, Κόκκινος Λύκος» (2020) αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τριλογίας που θα συνεχιστεί με το Moon Witch, Spider King και το The Boy and the Dark Star. Κείμενά του, λογοτεχνικά και μη, έχουν δημοσιευθεί στα περιοδικά Esquire, Granta κ.ά. Διδάσκει Αγγλική Φιλολογία και Δημιουργική Γραφή στο Κολέγιο Μακάλεστερ στη Μινεσότα των ΗΠΑ.

Διάφοροι συγγραφείς έχουν χρησιμοποιήσει περίτεχνα το εύρημα του αναξιόπιστου αφηγητή, του αφηγητή που παρουσιάζει την ιστορία του με έντονη υποκειμενικότητα προκειμένου να κατευθύνει τις εντυπώσεις του κοινού του. Κλασσικό παράδειγμα είναι ο Χάμπερτ Χάμπερτ του Ναμπόκοφ, ο οποίος, παρά τις ειδεχθείς του πράξεις, αυτοπαρουσιάζεται ως θύμα της ανήλικης Λολίτας και προσπαθεί να φέρει τον αναγνώστη με το μέρος του. Ο Ιχνηλάτης, ο πρωταγωνιστής του Μαύρου πάνθηρα, εκπέμπει στο ίδιο μήκος κύματος, μιλά την ίδια γλώσσα, της Αναξιοπιστίας. Με αγαπημένο του όπλο την ειρωνεία, πλάθει μια ατμοσφαιρική ιστορία που γοητεύει τον αναγνώστη, παρά το μίσος και τον φθόνο που τρέφει μέσα του ο πρωταγωνιστής, παρά τη βίαιη φύση του. Ο νάρκισσος Ιχνηλάτης αυτοπαρουσιάζεται ως ένας μισθοφόρος με κώδικα τιμής, που ενδιαφέρεται περισσότερο για την πρόκληση της αποστολής του παρά για το υλικό αντίκρισμα. Ο αναξιόπιστος Ιχνηλάτης είναι ένας αντιήρωας που συγκρούεται με σκοτεινούς αντιπάλους, με εχθρούς που είναι πιο αποτρόπαιοι από τον ίδιο - άλλωστε, το μη χείρον βέλτιστον.

Ο βραβευμένος με Μπούκερ Μάρλον Τζέιμς υπογράφει ένα σύνθετο βιβλίο. Παρά τον μεγάλο όγκο του μυθιστορήματος, παρά τον αριθμό των προσώπων που συντροφεύουν τονmavros panthiras kokkinos lykos Ιχνηλάτη στις περιπέτειές του, η ιστορία ξεδιπλώνεται περίτεχνα – η αφήγηση είναι κατά κύριο λόγο γραμμική, και εστιάζει πάντα στο ουσιώδες. Ο προσεκτικός αναγνώστης δεν αποπροσανατολίζεται, δεν αισθάνεται πως ο Ιχνηλάτης φλυαρεί, παρά την αχανή έκταση των επτακοσίων, περίπου, σελίδων του μυθιστορήματος.

Η κοινή γνώμη συνήθως υποτιμά τα έργα της λογοτεχνίας του φανταστικού ως δευτεροκλασάτα. Ως προς αυτό, μερίδιο της ευθύνης φέρει και η ίδια η λογοτεχνία του φανταστικού. Οι συγγραφείς του είδους συχνά δυσκολεύονται να μιλήσουν, με κομψό τρόπο, για τις ιδιαιτερότητες του κόσμου που έχουν πλάσσει, και αναλώνονται σε χαοτικές περιγραφές τόπων, φυλών, χαρακτήρων και ούτω καθεξής. Αντιθέτως, ο Τζέιμς ποτέ δεν παραθέτει απλώς πληροφορίες για τον κόσμο που έχει δημιουργήσει, μα επιλέγει να τις αναδείξει οργανικά, καθώς εκτυλίσσεται η κεντρική πλοκή του. Αντί να περιγράψει συνολικά τον κόσμο του, αντί να φωτίσει όλο το δωμάτιο μεμιάς, προχωρά με έναν φακό στο σκοτάδι, φωτίζει όσα στοιχεία είναι πράγματι σημαντικά για την εξέλιξη της ιστορίας του. Όταν εντέλει σβήσει τον φακό του, ο αναγνώστης μπορεί να περιηγηθεί μόνος του, εφόσον πλέον γνωρίζει όλες τις γωνιές του δωματίου.

Η επικείμενη συνέχεια του Μαύρου πάνθηρα, το δεύτερο μέρος της τριλογίας του Μάρλον Τζέιμς, θα παρουσιάσει την ίδια ιστορία, ειπωμένη από διαφορετική οπτική. Με αυτή τη φιλόδοξη κίνηση, ο Τζέιμς στοχεύει να καλύψει τα κενά της αφήγησης του Ιχνηλάτη και να εμπλουτίσει περαιτέρω τον σκληρό, μα όμορφο φανταστικό του κόσμο.

Απόσπασμα από το βιβλίο:

«Σ’ αυτά τα μέρη οι άνθρωποι δεν συναλλάσσονται με χρήματα ούτε ανταλλάσουν αγαθά. Ανταλλάσουν μόνο ψέματα». Αυτό το είπε κοιτώντας με κατάματα.

«Ή σου λένε μόνο όσα πιστεύουν ότι πρέπει να γνωρίζεις», του είπα.

politeia link more

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

«Το πίσω δωμάτιο» της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε – Ένας κόσμος φτιαγμένος στο βάθος του σπιτιού

Για το μυθιστόρημα της Κάρμεν Μαρτίν Γκάιτε [Carmen Martin Gaite] «Το πίσω δωμάτιο» (μτφρ. Κυριάκος Φιλιππίδης, εκδ.Gutenberg). Κεντρική εικόνα: © Rijkmuseum. 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Πώς να μιλήσει κανείς για μια π...

«Colombian Psycho» του Σαντιάγκο Γκαμπόα (κριτική) – Ζόφος και διαφθορά στην Κολομβία

«Colombian Psycho» του Σαντιάγκο Γκαμπόα (κριτική) – Ζόφος και διαφθορά στην Κολομβία

Για το μυθιστόρημα του Σαντιάγκο Γκαμπόα [Santiago Gamboa] (μτφρ. Δήμητρα Σταυρίδου, εκδ. Διόπτρα). Kεντρική εικόνα: κρατούμενοι σε κολομβιανή φυλακή ©  Daniel Vanderkin.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Χώρα χαμένη από καιρού, χώρα βουτηγμένη ...

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Φάκελος Καραγάτση»: Πώς να διαβάζουμε τους «κλασικούς»; Υπάρχουν όρια και ποια είναι αυτά; 11 συγγραφείς καταθέτουν τη γνώμη τους

«Φάκελος Καραγάτση»: Πώς να διαβάζουμε τους «κλασικούς»; Υπάρχουν όρια και ποια είναι αυτά; 11 συγγραφείς καταθέτουν τη γνώμη τους

Με αφορμή την πρόσφατη δημόσια συζήτηση που προέκυψε έπειτα από (επι)κριτικό κείμενο για τη «Μεγάλη Χίμαιρα» του Μ. Καραγάτση, τίθεται το ερώτημα: «Πόσο θεμιτό και χρήσιμο είναι να κρίνουμε παλιότερα κείμενα, κλασικά ή όχι, σύμφωνα με σημερινές ευαισθησίες ή απόψεις, π.χ. για τη θέση της γυναίκας ή τις έμφυλες ταυτό...

«Kill the movement» της Ίριδας Καραγιάν (κριτική) – Ένας χορευτικός άθλος επί σκηνής

«Kill the movement» της Ίριδας Καραγιάν (κριτική) – Ένας χορευτικός άθλος επί σκηνής

Για τη χορευτική παράσταση «Kill the movement» της Ίριδας Καραγιάν που ανέβηκε στο PalmTree MCA. Κεντρική εικόνα: © Ελισάβετ Μωράκη. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Είδα τη χορογραφία «Kill the Movement» της ‘Ιρι...

«Το ταγκαλάκι» – μια θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο

«Το ταγκαλάκι» – μια θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο

Θεατροποιημένη παράσταση για τον Ντίνο Χριστιανόπουλο που παίχτηκε πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο του EuroPride 2024.

Γράφει ο Παναγιώτης Γούτας

Τον Σεπτέμβριο του 2013 ο σκηνοθέτης και δημοσιογράφος Αντώνης Μποσκοΐτης πήγε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...
«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Η άλλη κόρη», της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ανί Ενρό [Annie Ernaux] «Η άλλη κόρη» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σειρά των δύο αφηγήσεων, η δική μου και η δ...

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

Η ελληνική κουίρ λογοτεχνία ήταν πάντα εδώ

10 βιβλία + 1 διήγημα τα οποία διερευνούν την παρουσία του κουίρ στην ελληνική πεζογραφία.

Γράφει ο Κώστας Αγοραστός

Ανεξάρτητα από το πόσο απαγορευμένο θέμα αποτελούσε, από το πόσο θα σκανδάλιζε τους αναγνώστες, από το πόσοι εκδότες θα αρνούνταν να το...

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Τι κάνουμε με τους πρόσφυγες; 5+1 βιβλία για το ζήτημα των προσφύγων και της ένταξής τους στη χώρα μας

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων (20 Ιουνίου) επιλέγουμε έξι βιβλία που εξετάζουν το προσφυγικό ζήτημα με νηφάλιο και ουσιαστικό τρόπο.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

«Αν κάνω ένα βήμα θα βρεθώ αλλού» λέει ένας ήρωας της ...

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ