killing Commendatore Murakami 728

Για το δίτομο μυθιστόρημα του Χαρούκι Μουρακάμι «Σκοτώνοντας τον Κομεντατόρε» (μτφρ. Βασίλης Κιμούλης, εκδ. Ψυχογιός)

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Αν έχει τύχει να διαβάσεις οποιοδήποτε από τα, συνήθως πολυσέλιδα, μυθιστορήματα του ιδιοφυούς Ιάπωνα, γνωρίζεις ήδη από πρώτο χέρι ότι αυτά ανθίστανται σε κάθε ευσύνοπτη περιγραφή. Κι ότι ακόμη και η εξιστόρηση των βασικών σημείων της πλοκής χρειάζεται πολλές σελίδες για να καλύψει τις δαιδαλώδεις διαδρομές που ακολουθούν οι ιστορίες του. Πράγματι, ίσως ο λαβύρινθος να ήταν μια καλή μεταφορά για τον τρόπο που στήνει τα μυθιστορήματά του ο Χαρούκι Μουρακάμι, κι αν μάλιστα τοποθετούσαμε αυτόν τον λαβύρινθο μέσα σε ένα δάσος ή και κάτω από το έδαφος, μέσα στη νοτισμένη γη, τότε ίσως η μεταφορά να ήταν ακόμη πιο γόνιμη.

Ο μίτος που ποτέ δεν χάνεται

Κι όμως, συνήθως υπάρχει ένας μίτος απ’ όπου μπορείς να πιαστείς και να ακολουθήσεις τις δαιδαλώδεις ιστορίες του, κι αυτός δεν είναι άλλος από τον κεντρικό ήρωα: Στην περίπτωσή μας, ένας ζωγράφος, πορτρετίστας με καλή φήμη, τον οποίο η γυναίκα του τον έχει αιφνίδια παρατήσει έπειτα από εφτά χρόνια γάμου, ο οποίος βρίσκει καταφύγιο στο σπίτι του πατέρα ενός φίλου του, που ήταν κι εκείνος ζωγράφος, και μάλιστα καταξιωμένος.

Την προσοχή του τραβάει μια άλλη μοναχική φιγούρα, που προβάλει καθημερινά στα παράθυρα ή στη βεράντα μιας γειτονικής έπαυλης, ενός τεράστιου και πολυτελούς λευκού οικήματος

Μένοντας σε αυτό το σπίτι, που βρίσκεται στην είσοδο μιας υγρής κοιλάδας που καταλήγει στη θάλασσα, ο ήρωάς μας βυθίζεται όλο και περισσότερο στο αίνιγμα που αποτελούσε η ζωή και η καλλιτεχνική πορεία του ιδιοκτήτη του σπιτιού. Παράλληλα, την προσοχή του τραβάει μια άλλη μοναχική φιγούρα, που προβάλει καθημερινά στα παράθυρα ή στη βεράντα μιας γειτονικής έπαυλης, ενός τεράστιου και πολυτελούς λευκού οικήματος, που μοιάζει να πλέει μέσα στο δάσος, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο συγγραφέας, σαν «ολοφώτιστο πλοίο στον ωκεανό».

mourakami fb

Ένας μυστηριώδης γείτονας

Ο μυστηριώδης γείτονας σύντομα θα αποκαλύψει το πρόσωπό του. Είναι ένας πλούσιος πρώην επιχειρηματίας ο οποίος προσεγγίζει τον ήρωά μας και του ζητάει να του φιλοτεχνήσει το πορτρέτο του. Αυτή θα είναι η απαρχή μιας σχέσης που θα αποτελέσει την ατμομηχανή της αφήγησης: ο λαμπερός κύριος Μενσίκι, μια αφαιρετική εκδοχή του Υπέροχου Γκάτσμπι, σχεδόν το αρνητικό του, θα εισχωρήσει διακριτικά στη ζωή του ήρωά μας, εξωθώντας τον να βγάλει στην επιφάνεια τον πηγαίο καλλιτέχνη που κρύβεται κάτω από τον μανδύα του πορτρετίστα.

Παράλληλα, ο ήρωάς μας θα ανακαλύψει στη σοφίτα του σπιτιού έναν άγνωστο πίνακα του καταξιωμένου ζωγράφου, που αναπαριστά μιας σκηνή από τη διάσημη όπερα του Μότσαρτ «Ντον Τζιοβάνι». Είναι η στιγμή που ο Ντον Τζιοβάνι, ως άλλος Δον Ζουάν που είναι, έχει αποπλανήσει την Ντόνα Άννα, βγαίνει στον κήπο και πέφτει πάνω στον πατέρα της, τον Κομεντατόρε –το όνομα του οποίου σημαίνει κάποιον που έχει υπό τις διαταγές του ιππότες–, μονομαχεί μαζί του και τον σκοτώνει.

Ο ήρωάς μας θα ανακαλύψει στη σοφίτα του σπιτιού έναν άγνωστο πίνακα του καταξιωμένου ζωγράφου, που αναπαριστά μιας σκηνή από τη διάσημη όπερα του Μότσαρτ «Ντον Τζιοβάνι».

Μπερδευτήκαμε; Κι όμως, η ιστορία μας δεν έχει καλά καλά ξεκινήσει, αφού αυτό που πραγματικά την πυροδοτεί και την οδηγεί στην πλέον απρόσμενη τροπή δεν είναι παρά ένα… κουδουνάκι. Ναι, αρχικά είναι ένας ανεπαίσθητος, ακανόνιστα επαναλαμβανόμενος ήχος, που ηχεί μια συγκεκριμένη ώρα μέσα στη νύχτα, ένας ήχος που ξυπνάει τον ήρωά μας, κι όταν χτυπάει, όλοι οι νυχτερινοί ήχοι του δάσους, ως δια μαγείας, κοπάζουν.

Πού βρίσκεται αυτό το κουδουνάκι; Γιατί είναι εκεί; Και, το κυριότερο, ποιος το χτυπάει, την ίδια ώρα κάθε νύχτα;

mourakami photo

Μυστήρια που πυκνώνουν

Πολλά είναι τα μυστήρια και σε αυτό το μυθιστόρημα του Χαρούκι Μουρακάμι, που όσο η αφήγηση προχωρά, τόσο πυκνώνουν και συμπλέκονται μεταξύ τους. Aυτό όμως που κάνει τον αναγνώστη να ζει και να αναπνέει ευτυχής μέσα σε αυτό το βιβλίο είναι η διττή του όψη: Μυστήρια από τη μία, πεζός και ωμός ρεαλισμός, από την άλλη.

Για παράδειγμα, οι δεκάδες σύντομες ή και πολύ σύντομες ερωτικές σκηνές του βιβλίου, περιγράφονται με τόση ακρίβεια και αποστασιοποίηση, ώστε δεν σε κάνουν ούτε στιγμή να ξεχνάς ότι ο ήρωας, όπως και τα άλλα πρόσωπα του βιβλίου, είναι πλάσμα με σάρκα και οστά. Έτσι, η σεξουαλική ζωή του ήρωα, που φτάνει σε εμάς είτε με τη μορφή αναμνήσεων, είτε μέσα από τις τωρινές συνευρέσεις του με δυο παντρεμένες γυναίκες της περιοχής, που τις συναντά εναλλάξ, αυτή η πλευρά του ήρωα λειτουργεί ως μια πολύ χρήσιμη αντίστιξη προς την κεντρική ιστορία, όπου ο κόσμος των ιδεών, των μεταφορών και των συμβόλων, έχει το πάνω χέρι.

Οι δεκάδες σύντομες ή και πολύ σύντομες ερωτικές σκηνές του βιβλίου, περιγράφονται με τόση ακρίβεια και αποστασιοποίηση, ώστε δεν σε κάνουν ούτε στιγμή να ξεχνάς ότι ο ήρωας, όπως και τα άλλα πρόσωπα του βιβλίου, είναι πλάσμα με σάρκα και οστά.

Αναζητήσεις για τα μυστήρια της καλλιτεχνικής δημιουργίας; Αλλεπάλληλες μεταφορές για τις δαιδαλώδεις διαδρομές που οδηγούν στη βαθιά αγάπη; Αυτά, και πολλά άλλα μαζί. Ένα γοητευτικό μείγμα ετερόκλητων υλικών, απόδειξη, μεταξύ άλλων, της αφηγηματικής μαεστρίας του Ιάπωνα συγγραφέα, που καταφέρνει να σε κάνει να ακολουθείς αγόγγυστα και με αυξανόμενο ενδιαφέρον τις, συχνότατα εξωφρενικές, περιπέτειες των ηρώων του.

Τρύπες στο χώμα

Κάποιες από αυτές τις περιπέτειες έχουν να κάνουν με ένα αγαπημένο σύμβολο του Μουρακάμι, τις τρύπες στο χώμα. Άλλοτε πηγάδια, άλλοτε φυλακές, άλλοτε κρυμμένοι ναοί μιας ξεχασμένης θρησκείας, άλλοτε σύνορο μεταξύ ζωής και θανάτου. Κι άλλοτε, απλώς μια τρύπα, το ίδιο το κενό, το κενό, που τόσο μεγάλη σημασία κατέχει στις μυθοπλασίες του Ιάπωνα συγγραφέα.

mourakami exofΈνα σύμπαν που σκέφτεται

Επιστρέφοντας εκεί απ’ όπου ξεκίνησα, από το δυσπερίγραπτο των μυθιστορημάτων του Χαρούκι Μουρακάμι, να σημειώσουμε και το εξής: Ένα από τα στοιχεία που αυξάνει αυτήν τη δυσκολία είναι οι πολλαπλοί σύνδεσμοι που δημιουργεί ο συγγραφέας ανάμεσα στα ποικίλα υφάδια της πλοκής του. Και σε αυτό το μυθιστόρημα, τίποτε δεν πάει χαμένο, ούτε καν ο τελευταίος δευτερεύων χαρακτήρας. Όλα τελικά συνδέονται με όλα, μέσα από ένα πλούσιο πλέγμα αναφορών και συνάψεων, λες και ο μυθοπλαστικός κόσμος είναι ένα ζωντανό σύμπαν που σκέφτεται.

Οι σχοινοτενείς διάλογοι σχεδόν σε υπνωτίζουν, ενώ οι πολλαπλές αναφορές, είτε από την Ιστορία με το γιώτα Κεφαλαίο, είτε από την ιστορία της τέχνης και της μουσικής, εμπλουτίζουν και σφιχτοδένουν τα αφηγηματικά νήματα.

Το Σκοτώνοντας τον Κομεντατόρε, όπως όλα τα βιβλία του Χαρούκι Μουρακάμι, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε στρωτή και προσεγμένη μετάφραση του Βασίλη Κιμούλη, από τα αγγλικά. Είναι μια κουνελότρυπα, που αν τη διαβείς, δεν θα βγεις από αυτήν παρά κάμποσες μέρες ή νύχτες αργότερα, κι ίσως όχι ακριβώς ο ίδιος άνθρωπος.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Λατρεία» της Χάνα Κεντ (κριτική)  – «Κραταιά ως θάνατος αγάπη»

«Λατρεία» της Χάνα Κεντ (κριτική)  – «Κραταιά ως θάνατος αγάπη»

Για το μυθιστόρημα της Hannah Kent «Λατρεία» (μτφρ. Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Ίκαρος). Κεντρική εικόνα: Πίνακας © Berthold Woltze.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Πόσο πιθανό είναι, κατά τη διάρκεια της ζωής του, να συναντήσει κανείς το άλλο...

«Μαύρος πάνθηρας, κόκκινος λύκος» του Μάρλον Τζέιμς (κριτική) – επέκταση των ορίων της λογοτεχνίας του φανταστικού

«Μαύρος πάνθηρας, κόκκινος λύκος» του Μάρλον Τζέιμς (κριτική) – επέκταση των ορίων της λογοτεχνίας του φανταστικού

Για το μυθιστόρημα του Marlon James «Μαύρος πάνθηρας, κόκκινος λύκος» (μτφ. Πάνος Τομαράς, εκδ. Αίολος). Η εικονογράφηση είναι του Golden Cosmos από το New Yorker.

Του Σόλωνα Παπαγεωργίου

Στις πρώτες σελίδες του μυθιστορήμα...

«Οδήγησε το αλέτρι σου πάνω από τα οστά των νεκρών» της Όλγκα Τοκάρτσουκ (κριτική)

«Οδήγησε το αλέτρι σου πάνω από τα οστά των νεκρών» της Όλγκα Τοκάρτσουκ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της –βραβευμένης με το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2018–, Όλγκα Τοκάρτσουκ (Olga Tokarczuk) «Οδήγησε το αλέτρι σου πάνω από τα οστά των νεκρών» (μτφρ. Αναστασία Χατζηγιαννίδη, εκδ. Καστανιώτη).

Του Νίκου Ξένιου

Το μυθιστόρημα τ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Ο Μάνος Κοντολέων θυμάται...

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Ο Μάνος Κοντολέων θυμάται...

Ένα πορτρέτο του βιβλιοπωλείου «Πολιτεία» πολυπρισματικό, φιλοτεχνημένο από τις αφηγήσεις και τις ιστορίες συγγραφέων και μεταφραστών. Σήμερα, ο συγγραφέας Μάνος Κοντολέων.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σχέση όλων μας με την ανάγνω...

1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων και συζητήσεων

1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων και συζητήσεων

Αυτό είναι αναλυτικά το ιδιαίτερα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων αλλά και θεματικών συζητήσεων που θα λάβουν χώρα στη διάρκεια των πέντε ημερών, 29 Ιουνίου - 3 Ιουλίου, στο 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων. 

Επιμέλεια: Book Press

Πρόγραμμα Εκ...

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα «Ίνκουμπους», του Βαγγέλη Γιαννίση (εκδ. Διόπτρα).

Της Κατερίνα Σιδέρη

Το Ίνκουμπους του Βαγγέλη Γιαννίση αποτελεί τη συνέχεια μιας σειράς βιβλίων μυστηρίου και θρίλερ του συγγραφέα, με κεντρικό ήρωά τους τον επιθεωρητή Άντερς. Τούτη τη φορά ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...
«Το τραγούδι της γοργόνας» της Σαρµέιν Κλιφτ (προδημοσίευση)

«Το τραγούδι της γοργόνας» της Σαρµέιν Κλιφτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charmian Clift «Το τραγούδι της γοργόνας» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Κάλυμνος μας αποκαλύφθηκε σταδιακά. Εκ π...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 30 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ