killing Commendatore Murakami 728

Για το δίτομο μυθιστόρημα του Χαρούκι Μουρακάμι «Σκοτώνοντας τον Κομεντατόρε» (μτφρ. Βασίλης Κιμούλης, εκδ. Ψυχογιός)

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Αν έχει τύχει να διαβάσεις οποιοδήποτε από τα, συνήθως πολυσέλιδα, μυθιστορήματα του ιδιοφυούς Ιάπωνα, γνωρίζεις ήδη από πρώτο χέρι ότι αυτά ανθίστανται σε κάθε ευσύνοπτη περιγραφή. Κι ότι ακόμη και η εξιστόρηση των βασικών σημείων της πλοκής χρειάζεται πολλές σελίδες για να καλύψει τις δαιδαλώδεις διαδρομές που ακολουθούν οι ιστορίες του. Πράγματι, ίσως ο λαβύρινθος να ήταν μια καλή μεταφορά για τον τρόπο που στήνει τα μυθιστορήματά του ο Χαρούκι Μουρακάμι, κι αν μάλιστα τοποθετούσαμε αυτόν τον λαβύρινθο μέσα σε ένα δάσος ή και κάτω από το έδαφος, μέσα στη νοτισμένη γη, τότε ίσως η μεταφορά να ήταν ακόμη πιο γόνιμη.

Ο μίτος που ποτέ δεν χάνεται

Κι όμως, συνήθως υπάρχει ένας μίτος απ’ όπου μπορείς να πιαστείς και να ακολουθήσεις τις δαιδαλώδεις ιστορίες του, κι αυτός δεν είναι άλλος από τον κεντρικό ήρωα: Στην περίπτωσή μας, ένας ζωγράφος, πορτρετίστας με καλή φήμη, τον οποίο η γυναίκα του τον έχει αιφνίδια παρατήσει έπειτα από εφτά χρόνια γάμου, ο οποίος βρίσκει καταφύγιο στο σπίτι του πατέρα ενός φίλου του, που ήταν κι εκείνος ζωγράφος, και μάλιστα καταξιωμένος.

Την προσοχή του τραβάει μια άλλη μοναχική φιγούρα, που προβάλει καθημερινά στα παράθυρα ή στη βεράντα μιας γειτονικής έπαυλης, ενός τεράστιου και πολυτελούς λευκού οικήματος

Μένοντας σε αυτό το σπίτι, που βρίσκεται στην είσοδο μιας υγρής κοιλάδας που καταλήγει στη θάλασσα, ο ήρωάς μας βυθίζεται όλο και περισσότερο στο αίνιγμα που αποτελούσε η ζωή και η καλλιτεχνική πορεία του ιδιοκτήτη του σπιτιού. Παράλληλα, την προσοχή του τραβάει μια άλλη μοναχική φιγούρα, που προβάλει καθημερινά στα παράθυρα ή στη βεράντα μιας γειτονικής έπαυλης, ενός τεράστιου και πολυτελούς λευκού οικήματος, που μοιάζει να πλέει μέσα στο δάσος, όπως χαρακτηριστικά γράφει ο συγγραφέας, σαν «ολοφώτιστο πλοίο στον ωκεανό».

mourakami fb

Ένας μυστηριώδης γείτονας

Ο μυστηριώδης γείτονας σύντομα θα αποκαλύψει το πρόσωπό του. Είναι ένας πλούσιος πρώην επιχειρηματίας ο οποίος προσεγγίζει τον ήρωά μας και του ζητάει να του φιλοτεχνήσει το πορτρέτο του. Αυτή θα είναι η απαρχή μιας σχέσης που θα αποτελέσει την ατμομηχανή της αφήγησης: ο λαμπερός κύριος Μενσίκι, μια αφαιρετική εκδοχή του Υπέροχου Γκάτσμπι, σχεδόν το αρνητικό του, θα εισχωρήσει διακριτικά στη ζωή του ήρωά μας, εξωθώντας τον να βγάλει στην επιφάνεια τον πηγαίο καλλιτέχνη που κρύβεται κάτω από τον μανδύα του πορτρετίστα.

Παράλληλα, ο ήρωάς μας θα ανακαλύψει στη σοφίτα του σπιτιού έναν άγνωστο πίνακα του καταξιωμένου ζωγράφου, που αναπαριστά μιας σκηνή από τη διάσημη όπερα του Μότσαρτ «Ντον Τζιοβάνι». Είναι η στιγμή που ο Ντον Τζιοβάνι, ως άλλος Δον Ζουάν που είναι, έχει αποπλανήσει την Ντόνα Άννα, βγαίνει στον κήπο και πέφτει πάνω στον πατέρα της, τον Κομεντατόρε –το όνομα του οποίου σημαίνει κάποιον που έχει υπό τις διαταγές του ιππότες–, μονομαχεί μαζί του και τον σκοτώνει.

Ο ήρωάς μας θα ανακαλύψει στη σοφίτα του σπιτιού έναν άγνωστο πίνακα του καταξιωμένου ζωγράφου, που αναπαριστά μιας σκηνή από τη διάσημη όπερα του Μότσαρτ «Ντον Τζιοβάνι».

Μπερδευτήκαμε; Κι όμως, η ιστορία μας δεν έχει καλά καλά ξεκινήσει, αφού αυτό που πραγματικά την πυροδοτεί και την οδηγεί στην πλέον απρόσμενη τροπή δεν είναι παρά ένα… κουδουνάκι. Ναι, αρχικά είναι ένας ανεπαίσθητος, ακανόνιστα επαναλαμβανόμενος ήχος, που ηχεί μια συγκεκριμένη ώρα μέσα στη νύχτα, ένας ήχος που ξυπνάει τον ήρωά μας, κι όταν χτυπάει, όλοι οι νυχτερινοί ήχοι του δάσους, ως δια μαγείας, κοπάζουν.

Πού βρίσκεται αυτό το κουδουνάκι; Γιατί είναι εκεί; Και, το κυριότερο, ποιος το χτυπάει, την ίδια ώρα κάθε νύχτα;

mourakami photo

Μυστήρια που πυκνώνουν

Πολλά είναι τα μυστήρια και σε αυτό το μυθιστόρημα του Χαρούκι Μουρακάμι, που όσο η αφήγηση προχωρά, τόσο πυκνώνουν και συμπλέκονται μεταξύ τους. Aυτό όμως που κάνει τον αναγνώστη να ζει και να αναπνέει ευτυχής μέσα σε αυτό το βιβλίο είναι η διττή του όψη: Μυστήρια από τη μία, πεζός και ωμός ρεαλισμός, από την άλλη.

Για παράδειγμα, οι δεκάδες σύντομες ή και πολύ σύντομες ερωτικές σκηνές του βιβλίου, περιγράφονται με τόση ακρίβεια και αποστασιοποίηση, ώστε δεν σε κάνουν ούτε στιγμή να ξεχνάς ότι ο ήρωας, όπως και τα άλλα πρόσωπα του βιβλίου, είναι πλάσμα με σάρκα και οστά. Έτσι, η σεξουαλική ζωή του ήρωα, που φτάνει σε εμάς είτε με τη μορφή αναμνήσεων, είτε μέσα από τις τωρινές συνευρέσεις του με δυο παντρεμένες γυναίκες της περιοχής, που τις συναντά εναλλάξ, αυτή η πλευρά του ήρωα λειτουργεί ως μια πολύ χρήσιμη αντίστιξη προς την κεντρική ιστορία, όπου ο κόσμος των ιδεών, των μεταφορών και των συμβόλων, έχει το πάνω χέρι.

Οι δεκάδες σύντομες ή και πολύ σύντομες ερωτικές σκηνές του βιβλίου, περιγράφονται με τόση ακρίβεια και αποστασιοποίηση, ώστε δεν σε κάνουν ούτε στιγμή να ξεχνάς ότι ο ήρωας, όπως και τα άλλα πρόσωπα του βιβλίου, είναι πλάσμα με σάρκα και οστά.

Αναζητήσεις για τα μυστήρια της καλλιτεχνικής δημιουργίας; Αλλεπάλληλες μεταφορές για τις δαιδαλώδεις διαδρομές που οδηγούν στη βαθιά αγάπη; Αυτά, και πολλά άλλα μαζί. Ένα γοητευτικό μείγμα ετερόκλητων υλικών, απόδειξη, μεταξύ άλλων, της αφηγηματικής μαεστρίας του Ιάπωνα συγγραφέα, που καταφέρνει να σε κάνει να ακολουθείς αγόγγυστα και με αυξανόμενο ενδιαφέρον τις, συχνότατα εξωφρενικές, περιπέτειες των ηρώων του.

Τρύπες στο χώμα

Κάποιες από αυτές τις περιπέτειες έχουν να κάνουν με ένα αγαπημένο σύμβολο του Μουρακάμι, τις τρύπες στο χώμα. Άλλοτε πηγάδια, άλλοτε φυλακές, άλλοτε κρυμμένοι ναοί μιας ξεχασμένης θρησκείας, άλλοτε σύνορο μεταξύ ζωής και θανάτου. Κι άλλοτε, απλώς μια τρύπα, το ίδιο το κενό, το κενό, που τόσο μεγάλη σημασία κατέχει στις μυθοπλασίες του Ιάπωνα συγγραφέα.

mourakami exofΈνα σύμπαν που σκέφτεται

Επιστρέφοντας εκεί απ’ όπου ξεκίνησα, από το δυσπερίγραπτο των μυθιστορημάτων του Χαρούκι Μουρακάμι, να σημειώσουμε και το εξής: Ένα από τα στοιχεία που αυξάνει αυτήν τη δυσκολία είναι οι πολλαπλοί σύνδεσμοι που δημιουργεί ο συγγραφέας ανάμεσα στα ποικίλα υφάδια της πλοκής του. Και σε αυτό το μυθιστόρημα, τίποτε δεν πάει χαμένο, ούτε καν ο τελευταίος δευτερεύων χαρακτήρας. Όλα τελικά συνδέονται με όλα, μέσα από ένα πλούσιο πλέγμα αναφορών και συνάψεων, λες και ο μυθοπλαστικός κόσμος είναι ένα ζωντανό σύμπαν που σκέφτεται.

Οι σχοινοτενείς διάλογοι σχεδόν σε υπνωτίζουν, ενώ οι πολλαπλές αναφορές, είτε από την Ιστορία με το γιώτα Κεφαλαίο, είτε από την ιστορία της τέχνης και της μουσικής, εμπλουτίζουν και σφιχτοδένουν τα αφηγηματικά νήματα.

Το Σκοτώνοντας τον Κομεντατόρε, όπως όλα τα βιβλία του Χαρούκι Μουρακάμι, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε στρωτή και προσεγμένη μετάφραση του Βασίλη Κιμούλη, από τα αγγλικά. Είναι μια κουνελότρυπα, που αν τη διαβείς, δεν θα βγεις από αυτήν παρά κάμποσες μέρες ή νύχτες αργότερα, κι ίσως όχι ακριβώς ο ίδιος άνθρωπος.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

«Το πρόσωπο του άλλου» του Κόμπο Αμπέ (κριτική) – Ένα νοητικό και φιλοσοφικό παιχνίδι

«Το πρόσωπο του άλλου» του Κόμπο Αμπέ (κριτική) – Ένα νοητικό και φιλοσοφικό παιχνίδι

Για το μυθιστόρημα του Κόμπο Αμπέ [Köbö Abe] «Το πρόσωπο του άλλου» (μτφρ. Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου (1966).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Ο τρόπος που συντίθεται η...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ