«Ο γάτος που έσωζε βιβλία» του Σοσούκε Νατσουκάουα - Μια ιστορία από την Ιαπωνία στο πνεύμα των Χριστουγέννων

Ο γάτος που έσωζε βιβλία είναι ένα βιβλίο μέσα στο οποίο κατοικεί ολοζώντανο το Πνεύμα των Χριστουγέννων. Αναφέρομαι στο Πνεύμα των Χριστουγέννων, αν και το βιβλίο διαδραματίζεται στην Ιαπωνία και ούτε Άγιος Βασίλης ούτε ελαφάκια ή ξωτικά συναντάμε στις σελίδες του. Συναντάμε βέβαια έναν γάτο που μιλάει μάγκικα όπως και πολλά άλλα μαγικά και παράξενα.

Στην αρχή όμως υπάρχει μόνο η δυσβάσταχτη, η εντελώς ακατανόητη απώλεια. Κι ένας μαθητής, ένας έφηβος, που έχει περιπέσει σε κατάσταση Χικικομόρι, όπως λένε οι Ιάπωνες τον άνθρωπο που αποφασίζει να ζήσει σιωπηλός και απομακρυσμένος από τους άλλους.

Περνώντας από τη μαγική πύλη στο βάθος του βιβλιοπωλείου, οι ήρωες βρίσκονται σε έναν φανταστικό κόσμο, όπου όμως καλούνται να αντιμετωπίσουν απολύτως αληθινά προβλήματα.

Στο κέντρο του σύμπαντος τούτου του ευσύνοπτου βιβλίου βρίσκεται ένα πολύ ξεχωριστό παλαιοβιβλιοπωλείο. Εκεί περνούσε ο Ριντάρο το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του, μαζί με τον πολυαγαπημένο παππού του, τον βιβλιοπώλη. Πατέρα δεν έχει γνωρίσει, ενώ μικρός έχασε και τη μητέρα του. Πλέον, στον κόσμο δεν έχει παρά μόνο τα βιβλία του, και μια μακρινή θεία που εμφανίστηκε στη κηδεία του παππού του και θέλει να τον πάρει να ζήσει μαζί της. Κοντά του βρίσκεται και η Σάγιο, η παιδική φίλη του, που του φέρνει καθημερινά τις σημειώσεις από τα σχολικά μαθήματα, καθώς όλο και περισσότερο απομονώνεται από τους ανθρώπους. Κάπου τότε, σαν από μηχανής θεός, εμφανίζεται ένας τροφαντός κανελί γάτος εντελώς ιδιόρρυθμος. Καταρχάς, είναι ένας γάτος που μιλάει, κι είναι μάλιστα αρκετά θρασύς και τζαναμπέτης. Αυτοαποκαλείται Τίγρης ο τιγρέ, και του λέει κάτι εντελώς τρελό. Ότι χρειάζεται τη βοήθειά του για να σώσουν μαζί χιλιάδες βιβλία που κινδυνεύουν. Από τι, άραγε; Από ποιον;

Στις σελίδες του βιβλίου ακολουθούμε τον γάτο με τις μαγικές ιδιότητες και διαπιστώνουμε ότι τίποτε δεν εξηγείται, τίποτε δεν ερμηνεύεται. Τα πράγματα απλώς συμβαίνουν, και οι ήρωες, σαν έτοιμοι από καιρό για το θαύμα, τα ακολουθούν. Περνώντας από τη μαγική πύλη στο βάθος του βιβλιοπωλείου, οι ήρωες βρίσκονται σε έναν φανταστικό κόσμο, όπου όμως καλούνται να αντιμετωπίσουν απολύτως αληθινά προβλήματα.

Η μηχανή της αφήγησης δουλεύει σαν ελβετικό ρολόι, ενώ στο τέλος καταφέρνει να καθυποτάξει και να υπερβεί τον κατά τόπους διδακτισμό του.

Όλα τα προβλήματα ξεκινούν από το πώς συμπεριφέρονται διάφοροι τύποι ανθρώπων ή εκπρόσωποι θεσμών στα βιβλία, αλλά στο βάθος έχουν να κάνουν με βαθύτερα φιλοσοφικά ζητήματα που ταλανίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο. Η φιλαυτία μας, η αδημονία μας, η ρηχότητα στη σχέση μας με τους άλλους, είναι μερικά από αυτά. Τα θέλουμε όλα, και τα θέλουμε τώρα.

O Sosuke Natsukawa είναι Ιάπωνας γιατρός και συγγραφέας. Γεννήθηκε στην περιφέρεια της Οσάκα το 1978. Αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Shinshu και ασκεί την ιατρική σε νοσοκομείο του Ναγκάνο. Το πρώτο του έργο με τίτλο Kamisama no Karute εκδόθηκε το 2009, έλαβε πλήθος διακρίσεων (μεταξύ των οποίων και το σημαντικό Shogakukan Fiction Prize) και πούλησε περισσότερα από 3 εκ. αντίτυπα στην Ιαπωνία. Το βιβλίο του «Ο γάτος που έσωζε βιβλία» γνώρισε ανάλογη επιτυχία, ενώ μεταφράζεται σε περισσότερες από 26 χώρες σε όλο τον κόσμο.

Ο Γάτος που έσωζε βιβλία είναι ένα ευσύνοπτο μυθιστόρημα, γραμμένο με τον τρόπο του παραμυθιού, που σέβεται τους χρυσούς κανόνες της κλασικής δραματουργίας. Η μηχανή της αφήγησης δουλεύει σαν ελβετικό ρολόι, ενώ στο τέλος καταφέρνει να καθυποτάξει και να υπερβεί τον κατά τόπους διδακτισμό του.

Σε αυτή την παρουσίαση αποκρύπτω σκόπιμα ορισμένα κομβικά σημεία του βιβλίου, ανατροπές και εκπλήξεις, γιατί όπως καλά γνωρίζουμε αυτές είναι λιχουδιές που αρέσκεται κανείς να απολαμβάνει κατά μόνας – και σίγουρα όχι ήδη μασημένες.

Το ρεζουμέ, ότι «Τα βιβλία μπορούν να μας διδάξουν πώς να νοιαζόμαστε τους άλλους» είναι το βαθύτερο μήνυμα των περιπετειών του Ριντάρο, που όχι τυχαία λαμβάνουν χώρα με χιόνι και παραμονές Χριστουγέννων.

Ο Γάτος που έσωζε βιβλία, ένα βιβλιοφιλικό παραμύθι για μικρούς και μεγάλους αναγνώστες, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε χυμώδη μετάφραση του Αύγουστου Κορτώ.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Αφαίας και Τελαμώνος» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.