bottom of the bottle

Για το μυθιστόρημα του Georges Simenon «Ο πάτος του μπουκαλιού» (μτφρ. Αργυρώ Μακάρωφ, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Επιχρωματισμένο καρέ από την ομότιτλη ταινία του 1956, σε σκηνοθεσία του Henry Hathaway.

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Προκειμένου να αναφερθεί κάποιος στους πρωταγωνιστές αυτού του μυθιστορήματος του Ζορζ Σιμενόν, πρέπει πριν απ’ όλα να περιγράψει εν συντομία τη γεωγραφία της ερημικής πεδιάδας που απλώνεται νότια από την πόλη Τουσόν και ως την πόλη Νογκάλες, η οποία ειδικά σήμερα βρίσκεται χωρισμένη από ισχυρό τείχος σε δύο τμήματα: ένα (και φτωχότερο) που ανήκει στο Μεξικό και ένα ακόμα που υπάγεται στις ΗΠΑ – συγκεκριμένα στην Πολιτεία της Αριζόνα. Η πεδιάδα αυτή αποτελεί και στις μέρες μας ένα από τα καίρια σημεία-περάσματα πολλών επίδοξων μεταναστών, οι οποίοι επιδίωκαν με κάθε τρόπο να πορευτούν παράνομα από το Μεξικό, νότια των συνόρων, προς τον παράδεισο της αφιλόξενης ερήμου της Αριζόνα, βόρεια.

Στην πραγματικότητα αυτή η έρημος είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής του βιβλίου ετούτου, μαζί με τον μικρό οικισμό της Τουμακακόρι, η οποία βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις δύο προηγούμενες πόλεις, όπου έζησε κάποια χρόνια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ο Βέλγος συγγραφέας Ζορζ Σιμενόν. Η περιγραφή του τοπίου, γραμμένη το 1948, δεν διαφέρει και πολύ από την εικόνα που αποκομίζει και ο σημερινός επισκέπτης της συγκεκριμένης περιοχής της αμερικανικής ηπείρου.

Η υπόθεση λοιπόν διαδραματίζεται και εξελίσσεται στους σκονισμένους δρόμους και στα ράντζα που βρίσκονται εδώ κι εκεί, αραιά το ένα από το άλλο, και τα οποία για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι σχετικά πρόσφατα, χρησιμοποιούσαν παράνομους, ανασφάλιστους Μεξικανούς εργάτες για αγροτικές και κτηνοτροφικές δουλειές με ημερομίσθιο περίπου δεκαπέντε δολαρίων. [Αν και τελευταία, με την αυξημένη αστυνόμευση από τη μεριά των ΗΠΑ, το φαινόμενο έχει μειωθεί αισθητά]. Εκεί, λοιπόν, ξεκινά η ενδιαφέρουσα ιστορία του Ζορζ Σιμενόν, μέσα σε ένα μπαρ όπου συχνάζει ο Π.Μ., ένας μάλλον επιτυχημένος δικηγόρος που ζει εκεί με τη σύζυγό του. Ο Πάτρικ Μάρτιν Άσμπριτζ γνωρίζει τους πάντες και τα πάντα – όπως άλλωστε γνωρίζουν και οι άλλοι γι' αυτόν, αφού οι κάτοικοι της περιοχής είναι σχετικά λίγοι. Αίφνης, εν μέσω μιας απρόσμενης θύελλας, ενός κατακλυσμού που προκαλεί την άνοδο της στάθμης του ποταμού Σάντα Κρουζ, δέχεται την αναπάντεχη επίσκεψη του μικρού του αδελφού Ντόναλντ. Ο Ντόναλντ έχει δραπετεύσει από τη φυλακή Τζόλιετ και ευελπιστεί να φτάσει στο Νογκάλες του Μεξικού για να συναντήσει τη γυναίκα του, τη Μίλντρεντ, και τα παιδιά τους, δύο αγόρια και ένα κορίτσι, που τον περιμένουν, και γι’ αυτό ζητάει απελπισμένα τη βοήθεια του αδελφού του. Κι αν ο Π.Μ. έχει πετύχει κάποια πράγματα στη ζωή του, ο Ντόναλντ αντίθετα είναι ένας αποτυχημένος, σχεδόν, από κάθε άποψη. Ο Π.Μ. αρχικά τον παρουσιάζει στη Νόρα, τη σύζυγό του, ως έναν φίλο του με το όνομα Έρικ Μπέλλ, και αναλαμβάνει να τον φιλοξενήσει για λίγες μέρες στο σπίτι του. Ωστόσο εκείνη ουδόλως πιστεύει την ιστορία αυτή, υποψιαζόμενη άλλα πράγματα.

Αίφνης, εν μέσω μιας απρόσμενης θύελλας, ενός κατακλυσμού που προκαλεί την άνοδο της στάθμης του ποταμού Σάντα Κρουζ, [ο Πάτρικ Μάρτιν Άσμπριτζ] δέχεται την αναπάντεχη επίσκεψη του μικρού του αδελφού Ντόναλντ. Αρχικά τον παρουσιάζει στη Νόρα, τη σύζυγό του, ως έναν φίλο του με το όνομα Έρικ Μπέλλ, και αναλαμβάνει να τον φιλοξενήσει για λίγες μέρες στο σπίτι του. Ωστόσο εκείνη ουδόλως πιστεύει την ιστορία αυτή, υποψιαζόμενη άλλα πράγματα.

Ο πάτος του μπουκαλιού, ένα από τα χαρακτηρισμένα ως «σκληρά» μυθιστορήματα του Ζορζ Σιμενόν, είναι ένα πολυεπίπεδο και με ψυχολογικές προεκτάσεις έργο, το οποίο δεν αφορά τον επιθεωρητή Μαιγκρέ. Αυτός βρίσκεται πολύ μακριά από εκεί, σε άλλη ήπειρο. Το βιβλίο, ενώ έχει ως φόντο την αχανή έρημο της Πολιτείας της Αριζόνα, στην πραγματικότητα εστιάζει και εντρυφεί στην πολύπλοκη σχέση των δύο αδελφών. Η περιοχή είναι γεμάτη ράντζα, μικρές αγροικίες, υπέροχους κάκτους, αμέτρητα γελάδια και καουμπόηδες, οι οποίοι, για να σπάσουν τη μονοτονία, είτε συχνάζουν σε μπαρ είτε βρίσκονται όλοι μαζί στα σπίτια των όποιων μακρινών –συνήθως μοναχικών– γειτόνων τους, εναλλάξ, χορεύοντας, πίνοντας ουίσκι ή μπέρμπον και παίζοντας χαρτιά μέχρι τελικής πτώσεως. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα ερωτοτροπούν στα κρυφά, στα ενδιάμεσα χρονικά διαστήματα, χωρίς –σημειωτέον– να βγαίνει ποτέ κάτι στην επιφάνεια. Άλλωστε, στην πραγματικότητα το τοπίο δεν έχει να προσφέρει και πολλά, παρά το γεγονός πως το επέλεξαν ως τόπο μόνιμης κατοικίας πολλοί χαρακτήρες του βιβλίου – όπως φυσικά και ο συγγραφέας. Μέσα σ’ όλα αυτά και ο ποταμός Σάντα Κρουζ, με τις ιδιοτροπίες του, τόσο στην πορεία όσο και στην αυξομείωση της στάθμης του, η οποία μπορεί μεν να δημιουργεί κάποια διαδικαστικά προβλήματα στους κατοίκους των γύρω περιοχών, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και ένα ενδιαφέρον αξιοθέατο.

simenon ex



 

Τα δύο αδέλφια για πολύ καιρό έχουν ελάχιστες σχέσεις και επαφές, και τις περισσότερες φορές μαθαίνουν ο ένας τα νέα του άλλου από την αδελφή τους, η οποία εργάζεται και μένει μόνιμα στο Λος Άντζελες. Με τον ερχομό του Ντόναλντ, ο Π.Μ. κρύβει με κάθε τρόπο αρχικά την ύπαρξη και, στη συνέχεια, την ταυτότητα του αδελφού του, αφού καταζητείται από την αστυνομία για μια παλιά υπόθεση στην οποία είχε εμπλακεί, ενώ την ίδια στιγμή προστατεύει το όνομα και την κοινωνική του θέση στην ευρύτερη περιοχή. Η εμπλοκή του Ντόναλντ σε όσα διαδραματίζονται στην έρημο, οι επισκέψεις και οι σχέσεις του με τους γείτονες και τη γυναίκα του αδελφού του, ολοένα και αυξάνονται, όπως φυσικά και οι μεταξύ τους συνομιλίες. Κεντρικό θέμα των συζητήσεων των δύο αδελφών αποτελεί η πορεία της ζωής του καθενός και οι ανάλογες κατηγορίες για πιθανές ευθύνες στην συμπεριφορά τους. Έτσι σιγά-σιγά έρχονται στην επιφάνεια μικρές ζήλιες, μακροχρόνια απωθημένα, υποψίες, ανάρμοστες συμπεριφορές, προσωπικές κοσμοθεωρίες για τη ζωή γενικά αλλά και για τις διαπροσωπικές σχέσεις, και τόσα άλλα, από δύο μέλη μιας οικογένειας Ιρλανδών, στην ουσία, μεταναστών. Τα αδέλφια σε όλο το ξεδίπλωμα του κειμένου «κοιτάζονταν όπως μόνο δύο αδέρφια μπορούν να κοιταχτούν», κάτι που σήμαινε πως «κοιτάζονταν με ένα είδος μίσους που το βλέπεις μόνο στους ανθρώπους ίδιας οικογένειας».

Στο μυθιστόρημα αυτό βασίστηκε και η ομώνυμη ταινία του 1956 η οποία, να σημειώσουμε, γνώρισε επίσης μεγάλη επιτυχία. Με ρεαλιστικά χρώματα, ο Ζορζ Σιμενόν περιγράφει αυτή την ιδιαίτερη ενδοοικογενειακή σχέση, η οποία παραπέμπει ομολογουμένως σε αρχαία τραγωδία, με φόντο την ερημική και αφιλόξενη περιοχή της Αριζόνα και τις ιδιαίτερες λεπτομέρειες του εσωτερικού της, που ακόμα και σήμερα εντυπωσιάζουν τον αναγνώστη.

* Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΣΧΟΡΕΤΣΑΝΙΤΗΣ είναι Διευθυντής Χειρουργικής στο Παν/κό Νοσ/μείο Ηρακλείου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η ανθολογία κειμένων «Η αβάσταχτη μελαγχολία της κλεψύδρας – Άρθρα και κείμενα» (εκδ. Οδός Πανός).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

Για το μυθιστόρημα της Χάνια Γιαναγκιχάρα [Hanya Yanagihara] «Προς τον παράδεισο» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Την 48χρονη σήμερα Χάνια Γιαναγκιχάρα τη γνωρίσαμε από το δεύτερο βιβλίο της, το Λίγη ζωή, ένα ο...

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

Για το βραβευμένο –με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης– μυθιστόρημα του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς [J. K. Huysmans] «Ανάστροφα» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο Νίκος Μπακουνάκης, εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Auguste Leroux (1871-1954) για το βιβλίο του Joris-Karl Huysmans, το 1920....

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φράνσις Κιρπς: «Δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον της λογοτεχνίας αλλά της ανθρωπότητας»

Φράνσις Κιρπς: «Δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον της λογοτεχνίας αλλά της ανθρωπότητας»

«Οι μεταλλάξεις» του Λουξεμβουργιανού συγγραφέα Φράνσις Κιρπς είναι επτά ιστορίες και ένα ποίημα, με αντίστοιχο πρότυπο και σημείο αναφοράς ένα κλασικό κείμενο – από την Κοκκινοσκουφίτσα μέχρι τη Βιρτζίνια Γουλφ. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Συνέντευξη στην Αγγελ...

Τα εξαιρετικά βιβλία τα γράφουν εξαιρετικοί άνθρωποι. Ή μήπως όχι;

Τα εξαιρετικά βιβλία τα γράφουν εξαιρετικοί άνθρωποι. Ή μήπως όχι;

«Τα εξαιρετικά βιβλία, αυτά που διαβάζουμε και θαυμάζουμε, γράφονται από εξαιρετικούς ανθρώπους, που ως πνευματικοί άνθρωποι, πεφωτισμένοι και ηθικοί, δια-φωτίζουν και τους αναγνώστες». Ή μήπως όχι;

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η περίπτωση του συγγ...

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

Τρεις έξοχες παραστάσεις, οι οποίες θα παρουσιάζονται μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου. «Ο θείος Βάνιας» (σκην. Δημήτρη Καραντζά) στο θέατρο Προσκήνιο, «Μια άλλη Θήβα» (σκην. Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου) στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και «Σεροτονίνη» (σκην. Δημήτρη Αγαρτζίδη, Δέσποινας Αναστάσογλου) σ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Γουίλιαμ ΜακΊλβανι [William McIlvanney], το οποίο ολοκλήρωσε ο Ίαν Ράνκιν [Ian Rankin] «Το σκοτάδι παραμένει» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ