bottom of the bottle

Για το μυθιστόρημα του Georges Simenon «Ο πάτος του μπουκαλιού» (μτφρ. Αργυρώ Μακάρωφ, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Επιχρωματισμένο καρέ από την ομότιτλη ταινία του 1956, σε σκηνοθεσία του Henry Hathaway.

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Προκειμένου να αναφερθεί κάποιος στους πρωταγωνιστές αυτού του μυθιστορήματος του Ζορζ Σιμενόν, πρέπει πριν απ’ όλα να περιγράψει εν συντομία τη γεωγραφία της ερημικής πεδιάδας που απλώνεται νότια από την πόλη Τουσόν και ως την πόλη Νογκάλες, η οποία ειδικά σήμερα βρίσκεται χωρισμένη από ισχυρό τείχος σε δύο τμήματα: ένα (και φτωχότερο) που ανήκει στο Μεξικό και ένα ακόμα που υπάγεται στις ΗΠΑ – συγκεκριμένα στην Πολιτεία της Αριζόνα. Η πεδιάδα αυτή αποτελεί και στις μέρες μας ένα από τα καίρια σημεία-περάσματα πολλών επίδοξων μεταναστών, οι οποίοι επιδίωκαν με κάθε τρόπο να πορευτούν παράνομα από το Μεξικό, νότια των συνόρων, προς τον παράδεισο της αφιλόξενης ερήμου της Αριζόνα, βόρεια.

Στην πραγματικότητα αυτή η έρημος είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής του βιβλίου ετούτου, μαζί με τον μικρό οικισμό της Τουμακακόρι, η οποία βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις δύο προηγούμενες πόλεις, όπου έζησε κάποια χρόνια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ο Βέλγος συγγραφέας Ζορζ Σιμενόν. Η περιγραφή του τοπίου, γραμμένη το 1948, δεν διαφέρει και πολύ από την εικόνα που αποκομίζει και ο σημερινός επισκέπτης της συγκεκριμένης περιοχής της αμερικανικής ηπείρου.

Η υπόθεση λοιπόν διαδραματίζεται και εξελίσσεται στους σκονισμένους δρόμους και στα ράντζα που βρίσκονται εδώ κι εκεί, αραιά το ένα από το άλλο, και τα οποία για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι σχετικά πρόσφατα, χρησιμοποιούσαν παράνομους, ανασφάλιστους Μεξικανούς εργάτες για αγροτικές και κτηνοτροφικές δουλειές με ημερομίσθιο περίπου δεκαπέντε δολαρίων. [Αν και τελευταία, με την αυξημένη αστυνόμευση από τη μεριά των ΗΠΑ, το φαινόμενο έχει μειωθεί αισθητά]. Εκεί, λοιπόν, ξεκινά η ενδιαφέρουσα ιστορία του Ζορζ Σιμενόν, μέσα σε ένα μπαρ όπου συχνάζει ο Π.Μ., ένας μάλλον επιτυχημένος δικηγόρος που ζει εκεί με τη σύζυγό του. Ο Πάτρικ Μάρτιν Άσμπριτζ γνωρίζει τους πάντες και τα πάντα – όπως άλλωστε γνωρίζουν και οι άλλοι γι' αυτόν, αφού οι κάτοικοι της περιοχής είναι σχετικά λίγοι. Αίφνης, εν μέσω μιας απρόσμενης θύελλας, ενός κατακλυσμού που προκαλεί την άνοδο της στάθμης του ποταμού Σάντα Κρουζ, δέχεται την αναπάντεχη επίσκεψη του μικρού του αδελφού Ντόναλντ. Ο Ντόναλντ έχει δραπετεύσει από τη φυλακή Τζόλιετ και ευελπιστεί να φτάσει στο Νογκάλες του Μεξικού για να συναντήσει τη γυναίκα του, τη Μίλντρεντ, και τα παιδιά τους, δύο αγόρια και ένα κορίτσι, που τον περιμένουν, και γι’ αυτό ζητάει απελπισμένα τη βοήθεια του αδελφού του. Κι αν ο Π.Μ. έχει πετύχει κάποια πράγματα στη ζωή του, ο Ντόναλντ αντίθετα είναι ένας αποτυχημένος, σχεδόν, από κάθε άποψη. Ο Π.Μ. αρχικά τον παρουσιάζει στη Νόρα, τη σύζυγό του, ως έναν φίλο του με το όνομα Έρικ Μπέλλ, και αναλαμβάνει να τον φιλοξενήσει για λίγες μέρες στο σπίτι του. Ωστόσο εκείνη ουδόλως πιστεύει την ιστορία αυτή, υποψιαζόμενη άλλα πράγματα.

Αίφνης, εν μέσω μιας απρόσμενης θύελλας, ενός κατακλυσμού που προκαλεί την άνοδο της στάθμης του ποταμού Σάντα Κρουζ, [ο Πάτρικ Μάρτιν Άσμπριτζ] δέχεται την αναπάντεχη επίσκεψη του μικρού του αδελφού Ντόναλντ. Αρχικά τον παρουσιάζει στη Νόρα, τη σύζυγό του, ως έναν φίλο του με το όνομα Έρικ Μπέλλ, και αναλαμβάνει να τον φιλοξενήσει για λίγες μέρες στο σπίτι του. Ωστόσο εκείνη ουδόλως πιστεύει την ιστορία αυτή, υποψιαζόμενη άλλα πράγματα.

Ο πάτος του μπουκαλιού, ένα από τα χαρακτηρισμένα ως «σκληρά» μυθιστορήματα του Ζορζ Σιμενόν, είναι ένα πολυεπίπεδο και με ψυχολογικές προεκτάσεις έργο, το οποίο δεν αφορά τον επιθεωρητή Μαιγκρέ. Αυτός βρίσκεται πολύ μακριά από εκεί, σε άλλη ήπειρο. Το βιβλίο, ενώ έχει ως φόντο την αχανή έρημο της Πολιτείας της Αριζόνα, στην πραγματικότητα εστιάζει και εντρυφεί στην πολύπλοκη σχέση των δύο αδελφών. Η περιοχή είναι γεμάτη ράντζα, μικρές αγροικίες, υπέροχους κάκτους, αμέτρητα γελάδια και καουμπόηδες, οι οποίοι, για να σπάσουν τη μονοτονία, είτε συχνάζουν σε μπαρ είτε βρίσκονται όλοι μαζί στα σπίτια των όποιων μακρινών –συνήθως μοναχικών– γειτόνων τους, εναλλάξ, χορεύοντας, πίνοντας ουίσκι ή μπέρμπον και παίζοντας χαρτιά μέχρι τελικής πτώσεως. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα ερωτοτροπούν στα κρυφά, στα ενδιάμεσα χρονικά διαστήματα, χωρίς –σημειωτέον– να βγαίνει ποτέ κάτι στην επιφάνεια. Άλλωστε, στην πραγματικότητα το τοπίο δεν έχει να προσφέρει και πολλά, παρά το γεγονός πως το επέλεξαν ως τόπο μόνιμης κατοικίας πολλοί χαρακτήρες του βιβλίου – όπως φυσικά και ο συγγραφέας. Μέσα σ’ όλα αυτά και ο ποταμός Σάντα Κρουζ, με τις ιδιοτροπίες του, τόσο στην πορεία όσο και στην αυξομείωση της στάθμης του, η οποία μπορεί μεν να δημιουργεί κάποια διαδικαστικά προβλήματα στους κατοίκους των γύρω περιοχών, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και ένα ενδιαφέρον αξιοθέατο.

simenon ex



 

Τα δύο αδέλφια για πολύ καιρό έχουν ελάχιστες σχέσεις και επαφές, και τις περισσότερες φορές μαθαίνουν ο ένας τα νέα του άλλου από την αδελφή τους, η οποία εργάζεται και μένει μόνιμα στο Λος Άντζελες. Με τον ερχομό του Ντόναλντ, ο Π.Μ. κρύβει με κάθε τρόπο αρχικά την ύπαρξη και, στη συνέχεια, την ταυτότητα του αδελφού του, αφού καταζητείται από την αστυνομία για μια παλιά υπόθεση στην οποία είχε εμπλακεί, ενώ την ίδια στιγμή προστατεύει το όνομα και την κοινωνική του θέση στην ευρύτερη περιοχή. Η εμπλοκή του Ντόναλντ σε όσα διαδραματίζονται στην έρημο, οι επισκέψεις και οι σχέσεις του με τους γείτονες και τη γυναίκα του αδελφού του, ολοένα και αυξάνονται, όπως φυσικά και οι μεταξύ τους συνομιλίες. Κεντρικό θέμα των συζητήσεων των δύο αδελφών αποτελεί η πορεία της ζωής του καθενός και οι ανάλογες κατηγορίες για πιθανές ευθύνες στην συμπεριφορά τους. Έτσι σιγά-σιγά έρχονται στην επιφάνεια μικρές ζήλιες, μακροχρόνια απωθημένα, υποψίες, ανάρμοστες συμπεριφορές, προσωπικές κοσμοθεωρίες για τη ζωή γενικά αλλά και για τις διαπροσωπικές σχέσεις, και τόσα άλλα, από δύο μέλη μιας οικογένειας Ιρλανδών, στην ουσία, μεταναστών. Τα αδέλφια σε όλο το ξεδίπλωμα του κειμένου «κοιτάζονταν όπως μόνο δύο αδέρφια μπορούν να κοιταχτούν», κάτι που σήμαινε πως «κοιτάζονταν με ένα είδος μίσους που το βλέπεις μόνο στους ανθρώπους ίδιας οικογένειας».

Στο μυθιστόρημα αυτό βασίστηκε και η ομώνυμη ταινία του 1956 η οποία, να σημειώσουμε, γνώρισε επίσης μεγάλη επιτυχία. Με ρεαλιστικά χρώματα, ο Ζορζ Σιμενόν περιγράφει αυτή την ιδιαίτερη ενδοοικογενειακή σχέση, η οποία παραπέμπει ομολογουμένως σε αρχαία τραγωδία, με φόντο την ερημική και αφιλόξενη περιοχή της Αριζόνα και τις ιδιαίτερες λεπτομέρειες του εσωτερικού της, που ακόμα και σήμερα εντυπωσιάζουν τον αναγνώστη.

* Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΣΧΟΡΕΤΣΑΝΙΤΗΣ είναι Διευθυντής Χειρουργικής στο Παν/κό Νοσ/μείο Ηρακλείου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η ανθολογία κειμένων «Η αβάσταχτη μελαγχολία της κλεψύδρας – Άρθρα και κείμενα» (εκδ. Οδός Πανός).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

«Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες« του Τζον Τσίβερ (κριτική) – Σε μια ευημερούσα, απενοχοποιημένη Αμερική

Για τη συλλογή διηγημάτων του Τζον Τσίβερ [John Cheever] «Ο Κολυμβητής και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Κωστής Καλογρούλης, εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Ο κολυμβητής» του Φρανκ Πέρι (διασκευή από το διήγημα του Τζον Τσίβερ) με τον Μπαρτ Λάνκαστερ. 

Γράφει ο ...

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

«Τριαντάφυλλα επί πιστώσει» της Έλσα Τριολέ (κριτική) – Με τον μανδύα μιας ερωτικής ιστορίας

Για το μυθιστόρημα της Έλσα Τριολέτ [Elsa Triolet] «Τριαντάφυλλλα επί πιστώσει» (μτφρ. Κατερίνα Γούλα, εκδ. Gutenberg). Kεντρική εικόνα: από την ταινία «Λυσσασμένη γάτα» του Ρίτσαρντ Μπρουκς με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ και τον Πολ Νιούμαν. 

Γράφει η Διώνη Δημητριάδου ...

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) –  Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

«Οι Νετανιάχου» του Τζόσουα Κόεν (κριτική) – Όταν ο Χάρολντ Μπλουμ συναντά την «περιβόητη οικογένεια» – μυθοπλαστική σάτιρα του εθνικισμού και της μισαλλοδοξίας

Για το βραβευμένο με Πούλιτζερ 2022 μυθιστόρημα του Τζόσουα Κοέν [Joshua Cohen] «Οι Νετανιάχου» (μτφρ. Παναγιώτης Κεχαγιάς, εκδ. Gutenberg). Κεντρική εικόνα: Η οικογένεια Netanyahu (ο μικρός αριστερά είναι ο «Μπίμπι» - Μπένιαμιν Νετανιάχου, ενώ από τη φωτογραφία απουσιάζει ο τρίτος γιος της οικογένειας, ο Ίντο)...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

Όταν κάποιος φεύγει από κοντά μας και μάλιστα τόσο ξαφνικά όσο ο Δημήτρης Φύσσας, συχνά προσπαθούμε να ανακαλέσουμε ένα περιστατικό που, με κάποιον μαγικό τρόπο, θα αποκάλυπτε τον άνθρωπο. Όμως αυτά που μας χαρακτηρίζουν, που φανερώνουν το ήθος μας ή την απουσία του, δεν είναι μονάχα τα όσα έχουμε κάνει αλλά και κάπ...

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 29ο επεισόδιο της σειράς ζωντανών συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγηγή αρχιτεκτονικής και συγγραφέα Βασίλη Κολώνα με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο-μελέτη «Σμύρνη, 1870-1922 - Πόλη και αρχιτεκτονική, η συμβολή των Ελλή...

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

Το βράδυ, λίγο μετά τη δύση, ένα ποίημα. Απόψε, «Ρόδου μοσκοβόλημα» του Κωστή Παλαμά (1859-1943), γραμμένο το 1905, από την ενότητα «Η πολιτεία και η μοναξιά» (5ος τόμος, Άπαντα, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά)

Επιμέλεια: Οράτιος

Κωστής Παλαμάς (1859-1943)

Ρόδου μοσκοβόλημα ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ