bottom of the bottle

Για το μυθιστόρημα του Georges Simenon «Ο πάτος του μπουκαλιού» (μτφρ. Αργυρώ Μακάρωφ, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Επιχρωματισμένο καρέ από την ομότιτλη ταινία του 1956, σε σκηνοθεσία του Henry Hathaway.

Του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Προκειμένου να αναφερθεί κάποιος στους πρωταγωνιστές αυτού του μυθιστορήματος του Ζορζ Σιμενόν, πρέπει πριν απ’ όλα να περιγράψει εν συντομία τη γεωγραφία της ερημικής πεδιάδας που απλώνεται νότια από την πόλη Τουσόν και ως την πόλη Νογκάλες, η οποία ειδικά σήμερα βρίσκεται χωρισμένη από ισχυρό τείχος σε δύο τμήματα: ένα (και φτωχότερο) που ανήκει στο Μεξικό και ένα ακόμα που υπάγεται στις ΗΠΑ – συγκεκριμένα στην Πολιτεία της Αριζόνα. Η πεδιάδα αυτή αποτελεί και στις μέρες μας ένα από τα καίρια σημεία-περάσματα πολλών επίδοξων μεταναστών, οι οποίοι επιδίωκαν με κάθε τρόπο να πορευτούν παράνομα από το Μεξικό, νότια των συνόρων, προς τον παράδεισο της αφιλόξενης ερήμου της Αριζόνα, βόρεια.

Στην πραγματικότητα αυτή η έρημος είναι ο μεγάλος πρωταγωνιστής του βιβλίου ετούτου, μαζί με τον μικρό οικισμό της Τουμακακόρι, η οποία βρίσκεται κάπου ανάμεσα στις δύο προηγούμενες πόλεις, όπου έζησε κάποια χρόνια μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ο Βέλγος συγγραφέας Ζορζ Σιμενόν. Η περιγραφή του τοπίου, γραμμένη το 1948, δεν διαφέρει και πολύ από την εικόνα που αποκομίζει και ο σημερινός επισκέπτης της συγκεκριμένης περιοχής της αμερικανικής ηπείρου.

Η υπόθεση λοιπόν διαδραματίζεται και εξελίσσεται στους σκονισμένους δρόμους και στα ράντζα που βρίσκονται εδώ κι εκεί, αραιά το ένα από το άλλο, και τα οποία για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι σχετικά πρόσφατα, χρησιμοποιούσαν παράνομους, ανασφάλιστους Μεξικανούς εργάτες για αγροτικές και κτηνοτροφικές δουλειές με ημερομίσθιο περίπου δεκαπέντε δολαρίων. [Αν και τελευταία, με την αυξημένη αστυνόμευση από τη μεριά των ΗΠΑ, το φαινόμενο έχει μειωθεί αισθητά]. Εκεί, λοιπόν, ξεκινά η ενδιαφέρουσα ιστορία του Ζορζ Σιμενόν, μέσα σε ένα μπαρ όπου συχνάζει ο Π.Μ., ένας μάλλον επιτυχημένος δικηγόρος που ζει εκεί με τη σύζυγό του. Ο Πάτρικ Μάρτιν Άσμπριτζ γνωρίζει τους πάντες και τα πάντα – όπως άλλωστε γνωρίζουν και οι άλλοι γι' αυτόν, αφού οι κάτοικοι της περιοχής είναι σχετικά λίγοι. Αίφνης, εν μέσω μιας απρόσμενης θύελλας, ενός κατακλυσμού που προκαλεί την άνοδο της στάθμης του ποταμού Σάντα Κρουζ, δέχεται την αναπάντεχη επίσκεψη του μικρού του αδελφού Ντόναλντ. Ο Ντόναλντ έχει δραπετεύσει από τη φυλακή Τζόλιετ και ευελπιστεί να φτάσει στο Νογκάλες του Μεξικού για να συναντήσει τη γυναίκα του, τη Μίλντρεντ, και τα παιδιά τους, δύο αγόρια και ένα κορίτσι, που τον περιμένουν, και γι’ αυτό ζητάει απελπισμένα τη βοήθεια του αδελφού του. Κι αν ο Π.Μ. έχει πετύχει κάποια πράγματα στη ζωή του, ο Ντόναλντ αντίθετα είναι ένας αποτυχημένος, σχεδόν, από κάθε άποψη. Ο Π.Μ. αρχικά τον παρουσιάζει στη Νόρα, τη σύζυγό του, ως έναν φίλο του με το όνομα Έρικ Μπέλλ, και αναλαμβάνει να τον φιλοξενήσει για λίγες μέρες στο σπίτι του. Ωστόσο εκείνη ουδόλως πιστεύει την ιστορία αυτή, υποψιαζόμενη άλλα πράγματα.

Αίφνης, εν μέσω μιας απρόσμενης θύελλας, ενός κατακλυσμού που προκαλεί την άνοδο της στάθμης του ποταμού Σάντα Κρουζ, [ο Πάτρικ Μάρτιν Άσμπριτζ] δέχεται την αναπάντεχη επίσκεψη του μικρού του αδελφού Ντόναλντ. Αρχικά τον παρουσιάζει στη Νόρα, τη σύζυγό του, ως έναν φίλο του με το όνομα Έρικ Μπέλλ, και αναλαμβάνει να τον φιλοξενήσει για λίγες μέρες στο σπίτι του. Ωστόσο εκείνη ουδόλως πιστεύει την ιστορία αυτή, υποψιαζόμενη άλλα πράγματα.

Ο πάτος του μπουκαλιού, ένα από τα χαρακτηρισμένα ως «σκληρά» μυθιστορήματα του Ζορζ Σιμενόν, είναι ένα πολυεπίπεδο και με ψυχολογικές προεκτάσεις έργο, το οποίο δεν αφορά τον επιθεωρητή Μαιγκρέ. Αυτός βρίσκεται πολύ μακριά από εκεί, σε άλλη ήπειρο. Το βιβλίο, ενώ έχει ως φόντο την αχανή έρημο της Πολιτείας της Αριζόνα, στην πραγματικότητα εστιάζει και εντρυφεί στην πολύπλοκη σχέση των δύο αδελφών. Η περιοχή είναι γεμάτη ράντζα, μικρές αγροικίες, υπέροχους κάκτους, αμέτρητα γελάδια και καουμπόηδες, οι οποίοι, για να σπάσουν τη μονοτονία, είτε συχνάζουν σε μπαρ είτε βρίσκονται όλοι μαζί στα σπίτια των όποιων μακρινών –συνήθως μοναχικών– γειτόνων τους, εναλλάξ, χορεύοντας, πίνοντας ουίσκι ή μπέρμπον και παίζοντας χαρτιά μέχρι τελικής πτώσεως. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα ερωτοτροπούν στα κρυφά, στα ενδιάμεσα χρονικά διαστήματα, χωρίς –σημειωτέον– να βγαίνει ποτέ κάτι στην επιφάνεια. Άλλωστε, στην πραγματικότητα το τοπίο δεν έχει να προσφέρει και πολλά, παρά το γεγονός πως το επέλεξαν ως τόπο μόνιμης κατοικίας πολλοί χαρακτήρες του βιβλίου – όπως φυσικά και ο συγγραφέας. Μέσα σ’ όλα αυτά και ο ποταμός Σάντα Κρουζ, με τις ιδιοτροπίες του, τόσο στην πορεία όσο και στην αυξομείωση της στάθμης του, η οποία μπορεί μεν να δημιουργεί κάποια διαδικαστικά προβλήματα στους κατοίκους των γύρω περιοχών, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και ένα ενδιαφέρον αξιοθέατο.

simenon ex



 

Τα δύο αδέλφια για πολύ καιρό έχουν ελάχιστες σχέσεις και επαφές, και τις περισσότερες φορές μαθαίνουν ο ένας τα νέα του άλλου από την αδελφή τους, η οποία εργάζεται και μένει μόνιμα στο Λος Άντζελες. Με τον ερχομό του Ντόναλντ, ο Π.Μ. κρύβει με κάθε τρόπο αρχικά την ύπαρξη και, στη συνέχεια, την ταυτότητα του αδελφού του, αφού καταζητείται από την αστυνομία για μια παλιά υπόθεση στην οποία είχε εμπλακεί, ενώ την ίδια στιγμή προστατεύει το όνομα και την κοινωνική του θέση στην ευρύτερη περιοχή. Η εμπλοκή του Ντόναλντ σε όσα διαδραματίζονται στην έρημο, οι επισκέψεις και οι σχέσεις του με τους γείτονες και τη γυναίκα του αδελφού του, ολοένα και αυξάνονται, όπως φυσικά και οι μεταξύ τους συνομιλίες. Κεντρικό θέμα των συζητήσεων των δύο αδελφών αποτελεί η πορεία της ζωής του καθενός και οι ανάλογες κατηγορίες για πιθανές ευθύνες στην συμπεριφορά τους. Έτσι σιγά-σιγά έρχονται στην επιφάνεια μικρές ζήλιες, μακροχρόνια απωθημένα, υποψίες, ανάρμοστες συμπεριφορές, προσωπικές κοσμοθεωρίες για τη ζωή γενικά αλλά και για τις διαπροσωπικές σχέσεις, και τόσα άλλα, από δύο μέλη μιας οικογένειας Ιρλανδών, στην ουσία, μεταναστών. Τα αδέλφια σε όλο το ξεδίπλωμα του κειμένου «κοιτάζονταν όπως μόνο δύο αδέρφια μπορούν να κοιταχτούν», κάτι που σήμαινε πως «κοιτάζονταν με ένα είδος μίσους που το βλέπεις μόνο στους ανθρώπους ίδιας οικογένειας».

Στο μυθιστόρημα αυτό βασίστηκε και η ομώνυμη ταινία του 1956 η οποία, να σημειώσουμε, γνώρισε επίσης μεγάλη επιτυχία. Με ρεαλιστικά χρώματα, ο Ζορζ Σιμενόν περιγράφει αυτή την ιδιαίτερη ενδοοικογενειακή σχέση, η οποία παραπέμπει ομολογουμένως σε αρχαία τραγωδία, με φόντο την ερημική και αφιλόξενη περιοχή της Αριζόνα και τις ιδιαίτερες λεπτομέρειες του εσωτερικού της, που ακόμα και σήμερα εντυπωσιάζουν τον αναγνώστη.

* Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ν. ΣΧΟΡΕΤΣΑΝΙΤΗΣ είναι Διευθυντής Χειρουργικής στο Παν/κό Νοσ/μείο Ηρακλείου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, η ανθολογία κειμένων «Η αβάσταχτη μελαγχολία της κλεψύδρας – Άρθρα και κείμενα» (εκδ. Οδός Πανός).


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

«Ημερολόγιο του χειμώνα», του Πολ Όστερ – Εκ βαθέων εξομολόγηση

Για το βιβλίο του Paul Auster «Ημερολόγιο του χειμώνα» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Νίκης Κώτσιου

Θραυσματικές αυτοβιογραφικές αφηγήσεις από μια ολόκληρη ζωή συνθέτουν το Ημερολόγιο του χειμώνα του ...

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

«Americana», του Ντον ΝτεΛίλο (κριτική) – Το ώριμο ντεμπούτο ενός ανήσυχου Αμερικανού

Για το πρώτο μυθιστόρημα του Don DeLillo «Americana» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Μεθύστερη γνώση, αλλά ικανή για να επιβεβαιώσει το λεχθέν: ο Ντον ΝτεΛίλο δεν έγινε εν προόδω ο «αρχι-σαμάνος» της αμερικανικής λογοτεχνίας. Δ...

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

«Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω», του Χουάν Γκαμπριέλ Βάσκες (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Juan Gabriel Vásquez «Γυρίζοντας το βλέμμα πίσω» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Ίκαρος). Φωτογραφία: Η οικογένεια του Σέρχιο Καμπρέρα, μαζί με άλλους εξόριστους, πριν επιβιβαστούν στο πλοίο για τη Δομινικανή Δημοκρατία. (1939)

Του Νίκου Ξένιου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Σήμερα, 24 Ιανουαρίου 2022, συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ημέρα που ο Θόδωρος Αγγελόπουλος πέρασε στην αιωνιότητα, αφήνοντας για πάντα στραμμένους τους προβολείς στην πολυβραβευμένη διαδρομή του στην Έβδομη Τέχνη. Λόγω των έκτακτων καιρικών συνθηκών η εκδήλωση «Αφιέρωμα στο Θόδωρο Αγγελόπουλο» που είχε προγρ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ