khalil 2 kentriki

Για το μυθιστόρημα του Yasmina Khadra «Χαλίλ» (μτφρ. Γιάννης Στρίγκος, εκδ. Πατάκη).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Μετά από τα εξαιρετικά δυσάρεστα γεγονότα που διαδραματίστηκαν τις τελευταίες μέρες στη Γαλλία και προκάλεσαν τον παγκόσμιο αποτροπιασμό, το μυθιστόρημα του Γιασμίνα Χάντρα φαντάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. Άλλωστε το εμπνεύστηκε από ανάλογα γεγονότα που έγιναν το 2015 στην ίδια χώρα.

Τα ερωτήματα που εγείρονται με την ανάγνωση του βιβλίου είναι πολλά και δύσκολα μπορούν να απαντηθούν. Πόσο εφικτό είναι άραγε να διακρίνει κανείς τα όρια μεταξύ λογικής και παραφροσύνης; Κατά πόσο μπορεί κάποιος να είναι δίκαιος, όταν έχει υποστεί κατάφωρη αδικία, ρατσισμό και αποκλεισμό από αγαθά που δρέπουν όλοι οι υπόλοιποι; Στην Ευρώπη του σήμερα, γιατί να θέλει κανείς να σκορπίσει τον θάνατο, ενώ έρχεται σ’ αυτή για να ζήσει μια καλύτερη ζωή;

Μεγαλώνοντας στις γειτονιές όπου το σκοτάδι πέφτει πολύ γρήγορα

Τέσσερις άντρες ταξιδεύουν από μια πόλη του Βελγίου προς το Παρίσι για να ανατινάξουν το εθνικό στάδιο της Γαλλίας, το Σταντ ντε Φρανς, όπου διεξάγεται ένας ποδοσφαιρικός αγώνας της εθνικής ομάδας της χώρας ενάντια στη Γερμανία. Είναι όλοι τους αποφασισμένοι να πεθάνουν για να εκδικηθούν για τα δεινά που έχουν υποστεί οι ομόθρησκοί τους και για να αποδείξουν την πίστη τους στον Θεό. Οι τρεις πετυχαίνουν τον στόχο τους. Όχι όμως και ο Χαλίλ, ο τέταρτος της παρέας. Το γιλέκο με τα εκρηκτικά που του έδωσαν είναι ελαττωματικό και η έκρηξη δεν πραγματοποιείται.

Τέσσερις άντρες ταξιδεύουν από μια πόλη του Βελγίου προς το Παρίσι για να ανατινάξουν το εθνικό στάδιο της Γαλλίας, το Σταντ ντε Φρανς, όπου διεξάγεται ένας ποδοσφαιρικός αγώνας της εθνικής ομάδας της χώρας ενάντια στη Γερμανία.

Με αλλεπάλληλες αναδρομές στο παρελθόν, μαθαίνουμε την ιστορία του Χαλίλ και της οικογένειάς του, τις συνθήκες στις οποίες μεγάλωσε και το πώς βρέθηκε στους κόλπους της οργάνωσης που έχει στόχο να σκορπίσει τον τρόμο και τον θάνατο. Η οικογένεια του Χαλίλ κατάγεται από το Μαρόκο. Ο πατέρας δεν αναπτύσσει καμιά ουσιαστική σχέση με τα παιδιά του και κακομεταχειρίζεται τη μητέρα. Εκείνη δέχεται την άσχημη συμπεριφορά του, μη τολμώντας να αντιδράσει και μεταβάλλοντας τον εαυτό της σε «μια μάζα κακοτυχίας και υποταγής».

yasmina khadra 2
Γιασμίνα Χάντρα είναι το λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Αλγερίνου συγγραφέα Μοχάμεντ Μουλεσεχούλ, ο οποίος γεννήθηκε στις 10 Ιανουαρίου του 1955. Από εννέα ετών μπήκε σε στρατιωτική σχολή. Το 1984 κυκλοφόρησε τα πρώτα του κείμενα με γυναικείο ψευδώνυμο για να αποφύγει τη στρατιωτική λογοκρισία. Αποκάλυψε την ταυτότητά του το 2001, αφού είχε εγκαταλείψει τον στρατό και τη χώρα του. Έκτοτε ζει στη Γαλλία.

 

Ο Χαλίλ ανήκει στους δυσαρεστημένους εφήβους, που ψάχνουν ταυτότητα και νόημα στη ζωή τους. Έχουν ανάγκη να πιστέψουν σε κάτι σημαντικό, ενώ οι σχέσεις με τους γονείς τους παραμένει παράγοντας καθοριστικός για την πορεία τους. Οι άσχημες συνθήκες διαβίωσης, η φτώχεια και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των γονιών, οδηγούν τους νέους σε παραβατικές συμπεριφορές. Η απουσία ερεθισμάτων και κινήτρων για μάθηση, η αδικία και η κακομεταχείριση, η έλλειψη ευκαιριών, ο κοινωνικός διαχωρισμός, ο αποκλεισμός από τον τρόπο ζωής των ευρωπαίων, όλα αυτά καθιστούν τους νέους αυτούς ευάλωτους σε κάθε μορφής προσηλυτισμό από φανατισμένους ισλαμιστές.

«Αυτό που συμβαίνει είναι η λογική κατάληξη μιας διαδικασίας παλιάς όσο και το αγελαίο ένστικτο: ο αποκλεισμός εντείνει την ευθιξία, η ευθιξία γεννά τη ματαίωση, τα αισθήματα ματαίωσης γεννούν το μίσος και το μίσος οδηγεί στη βία. Είναι μαθηματικό το ζήτημα».

Στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη και αφηγητής είναι ο ίδιος ο Χαλίλ. Μας περιγράφει διεξοδικά τις αμφιβολίες και τα διλήμματα που αντιμετωπίζει αρχικά, μα και το μέγεθος της επιμονής και της πίστης στον μεγάλο σκοπό αργότερα. Ο ιμάμης που ανέλαβε την εκπαίδευσή του του μιλά γλυκά και όμορφα στην αρχή, με επιχειρήματα που καταρρίπτουν κάθε διαφορετική άποψη. Με ευφράδεια που θα ενισχύσει τη χειραγώγηση, θα μεταλαμπαδεύει στην ψυχή του Χαλίλ τον θρησκευτικό φανατισμό. Στην οργάνωση όπου θα μπει ο Χαλίλ θα νιώσει ότι είναι κάποιος, «έχει γίνει ορατός, έχει αποκτήσει υπόσταση, ένα ιδανικό».

Ο συγγραφέας σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογεί τις ενέργειες των νεαρών καμικάζι, ούτε τους δίνει ελαφρυντικά. Προσεγγίζει με μεγάλη μαεστρία τον τρόπο σκέψης ενός νέου που θέλει να ενσωματωθεί, τα στάδια του προσηλυτισμού που υφίσταται και τους παράγοντες που τον οδηγούν στο να βλέπει ως μονόδρομο τον εκούσιο θάνατό του για την επίτευξη του μεγάλου στόχου. Εξαιρετική η μετάφραση του Γιάννη Στρίγκου. Αποδίδει επάξια την αμεσότητα και τον ρεαλισμό του κειμένου.

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός. 


khandraΧαλίλ
ΓΙΑΣΜΙΝΑ ΧΑΝΤΡΑ
Μτφρ. ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΡΙΓΚΟΣ
ΠΑΤΑΚΗΣ 2020
Σελ. 280, τιμή εκδότη €13,30  



ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ YASMINA KHADRA

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Neverhome, του Λερντ Χαντ - Μια ιστορία του Αμερικανικού Εμφυλίου

Για το μυθιστόρημα του Laird Hunt «Neverhome» (μτφρ. Χρήστος Οικονόμου, εκδ. Πόλις). Φωτογραφία: Η Φράνσις Κλέιτον κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου. © Library of Congress.

Της Χριστίνας Μουκούλη

Ποιος είπε...

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Κοκορομαχία, της Μαρία Φερνάντα Αμπουέρο

Για τη συλλογή διηγημάτων της María Fernanda Ampuero «Κοκορομαχία» (μτφρ. Ιφιγένεια Ντούμη, εκδ. Σκαρίφημα). Φωτογραφία: Rinaldo Wurglitsch, σε ανάρτηση του Borgen Project για το Human Trafficking στο Εκουαδόρ.

Του Διονύση Μαρίνου

Σ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων 2020: Οι βραχείες λίστες

Ανακοινώθηκαν οι βραχείες λίστες για τα βραβεία της Εταιρείας Συγγραφέων. Η τελετή απονομής θα γίνει την Τετάρτη 1 Δεκεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Εταιρεία Συγγραφέων έχει θεσπίσει τα Βραβεία «Γιάννης Βαρβέρης» και «Μένης Κουμανταρέας...

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Το μαύρο βιβλίο, το αριστούργημα του Ορχάν Παμούκ

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Το μαύρο βιβλίο» (μτφρ. Στέλλα Βρετού, εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Ένα από τα πιο συζητημένα και πολυδιαβασμένα βιβλία της σύγχρονης τουρκικής λογοτεχνίας, το Μαύρο βιβλίο (1990) του νομπελίστα Ορχάν Παμ...

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Οι επόμενοι εμείς, του Αλέκου Λούντζη (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή του Αλέκου Λούντζη «Οι επόμενοι εμείς» (εκδ. Στιγμός).

Του Βασίλη Λαμπρόπουλου

Συζητώντας την ελληνική ποίηση του 21ου αιώνα προσπαθώ πάντα να μην την προσεγγίσω καθ’ εαυτή αλλά να την τοποθετήσω σε ένα διεθνές πλαίσιο κι ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή, της Κέιτ Κερκπάτρικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη βιογραφία της Simone de Beauvoir «Πώς η Σιμόν έγινε η Μποβουάρ: Μια ολόκληρη ζωή» (μτφρ. Στέλλα Κάσδαγλη), της Kate Kirkpatrick που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Για τη...

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

20 Οκτωβρίου 2021 ΕΛΛΗΝΕΣ

Το Φανταστικό στην Ελλάδα: Ο λόγος στους εκδότες του

«Η Άγνωστη Καντάθ», «Αίολος», «Οξύ», «Φανταστικός Κόσμος», «Anubis», «Sελίνι»: Έξι εκδοτικοί οίκοι που αγαπούν την Επιστημονική Φαντασία, το Fantasy και τον Τρόμο τοποθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ