khalil 2 kentriki

Για το μυθιστόρημα του Yasmina Khadra «Χαλίλ» (μτφρ. Γιάννης Στρίγκος, εκδ. Πατάκη).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Μετά από τα εξαιρετικά δυσάρεστα γεγονότα που διαδραματίστηκαν τις τελευταίες μέρες στη Γαλλία και προκάλεσαν τον παγκόσμιο αποτροπιασμό, το μυθιστόρημα του Γιασμίνα Χάντρα φαντάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. Άλλωστε το εμπνεύστηκε από ανάλογα γεγονότα που έγιναν το 2015 στην ίδια χώρα.

Τα ερωτήματα που εγείρονται με την ανάγνωση του βιβλίου είναι πολλά και δύσκολα μπορούν να απαντηθούν. Πόσο εφικτό είναι άραγε να διακρίνει κανείς τα όρια μεταξύ λογικής και παραφροσύνης; Κατά πόσο μπορεί κάποιος να είναι δίκαιος, όταν έχει υποστεί κατάφωρη αδικία, ρατσισμό και αποκλεισμό από αγαθά που δρέπουν όλοι οι υπόλοιποι; Στην Ευρώπη του σήμερα, γιατί να θέλει κανείς να σκορπίσει τον θάνατο, ενώ έρχεται σ’ αυτή για να ζήσει μια καλύτερη ζωή;

Μεγαλώνοντας στις γειτονιές όπου το σκοτάδι πέφτει πολύ γρήγορα

Τέσσερις άντρες ταξιδεύουν από μια πόλη του Βελγίου προς το Παρίσι για να ανατινάξουν το εθνικό στάδιο της Γαλλίας, το Σταντ ντε Φρανς, όπου διεξάγεται ένας ποδοσφαιρικός αγώνας της εθνικής ομάδας της χώρας ενάντια στη Γερμανία. Είναι όλοι τους αποφασισμένοι να πεθάνουν για να εκδικηθούν για τα δεινά που έχουν υποστεί οι ομόθρησκοί τους και για να αποδείξουν την πίστη τους στον Θεό. Οι τρεις πετυχαίνουν τον στόχο τους. Όχι όμως και ο Χαλίλ, ο τέταρτος της παρέας. Το γιλέκο με τα εκρηκτικά που του έδωσαν είναι ελαττωματικό και η έκρηξη δεν πραγματοποιείται.

Τέσσερις άντρες ταξιδεύουν από μια πόλη του Βελγίου προς το Παρίσι για να ανατινάξουν το εθνικό στάδιο της Γαλλίας, το Σταντ ντε Φρανς, όπου διεξάγεται ένας ποδοσφαιρικός αγώνας της εθνικής ομάδας της χώρας ενάντια στη Γερμανία.

Με αλλεπάλληλες αναδρομές στο παρελθόν, μαθαίνουμε την ιστορία του Χαλίλ και της οικογένειάς του, τις συνθήκες στις οποίες μεγάλωσε και το πώς βρέθηκε στους κόλπους της οργάνωσης που έχει στόχο να σκορπίσει τον τρόμο και τον θάνατο. Η οικογένεια του Χαλίλ κατάγεται από το Μαρόκο. Ο πατέρας δεν αναπτύσσει καμιά ουσιαστική σχέση με τα παιδιά του και κακομεταχειρίζεται τη μητέρα. Εκείνη δέχεται την άσχημη συμπεριφορά του, μη τολμώντας να αντιδράσει και μεταβάλλοντας τον εαυτό της σε «μια μάζα κακοτυχίας και υποταγής».

yasmina khadra 2
Γιασμίνα Χάντρα είναι το λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Αλγερίνου συγγραφέα Μοχάμεντ Μουλεσεχούλ, ο οποίος γεννήθηκε στις 10 Ιανουαρίου του 1955. Από εννέα ετών μπήκε σε στρατιωτική σχολή. Το 1984 κυκλοφόρησε τα πρώτα του κείμενα με γυναικείο ψευδώνυμο για να αποφύγει τη στρατιωτική λογοκρισία. Αποκάλυψε την ταυτότητά του το 2001, αφού είχε εγκαταλείψει τον στρατό και τη χώρα του. Έκτοτε ζει στη Γαλλία.

 

Ο Χαλίλ ανήκει στους δυσαρεστημένους εφήβους, που ψάχνουν ταυτότητα και νόημα στη ζωή τους. Έχουν ανάγκη να πιστέψουν σε κάτι σημαντικό, ενώ οι σχέσεις με τους γονείς τους παραμένει παράγοντας καθοριστικός για την πορεία τους. Οι άσχημες συνθήκες διαβίωσης, η φτώχεια και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των γονιών, οδηγούν τους νέους σε παραβατικές συμπεριφορές. Η απουσία ερεθισμάτων και κινήτρων για μάθηση, η αδικία και η κακομεταχείριση, η έλλειψη ευκαιριών, ο κοινωνικός διαχωρισμός, ο αποκλεισμός από τον τρόπο ζωής των ευρωπαίων, όλα αυτά καθιστούν τους νέους αυτούς ευάλωτους σε κάθε μορφής προσηλυτισμό από φανατισμένους ισλαμιστές.

«Αυτό που συμβαίνει είναι η λογική κατάληξη μιας διαδικασίας παλιάς όσο και το αγελαίο ένστικτο: ο αποκλεισμός εντείνει την ευθιξία, η ευθιξία γεννά τη ματαίωση, τα αισθήματα ματαίωσης γεννούν το μίσος και το μίσος οδηγεί στη βία. Είναι μαθηματικό το ζήτημα».

Στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη και αφηγητής είναι ο ίδιος ο Χαλίλ. Μας περιγράφει διεξοδικά τις αμφιβολίες και τα διλήμματα που αντιμετωπίζει αρχικά, μα και το μέγεθος της επιμονής και της πίστης στον μεγάλο σκοπό αργότερα. Ο ιμάμης που ανέλαβε την εκπαίδευσή του του μιλά γλυκά και όμορφα στην αρχή, με επιχειρήματα που καταρρίπτουν κάθε διαφορετική άποψη. Με ευφράδεια που θα ενισχύσει τη χειραγώγηση, θα μεταλαμπαδεύει στην ψυχή του Χαλίλ τον θρησκευτικό φανατισμό. Στην οργάνωση όπου θα μπει ο Χαλίλ θα νιώσει ότι είναι κάποιος, «έχει γίνει ορατός, έχει αποκτήσει υπόσταση, ένα ιδανικό».

Ο συγγραφέας σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογεί τις ενέργειες των νεαρών καμικάζι, ούτε τους δίνει ελαφρυντικά. Προσεγγίζει με μεγάλη μαεστρία τον τρόπο σκέψης ενός νέου που θέλει να ενσωματωθεί, τα στάδια του προσηλυτισμού που υφίσταται και τους παράγοντες που τον οδηγούν στο να βλέπει ως μονόδρομο τον εκούσιο θάνατό του για την επίτευξη του μεγάλου στόχου. Εξαιρετική η μετάφραση του Γιάννη Στρίγκου. Αποδίδει επάξια την αμεσότητα και τον ρεαλισμό του κειμένου.

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός. 


khandraΧαλίλ
ΓΙΑΣΜΙΝΑ ΧΑΝΤΡΑ
Μτφρ. ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΡΙΓΚΟΣ
ΠΑΤΑΚΗΣ 2020
Σελ. 280, τιμή εκδότη €13,30  



ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ YASMINA KHADRA

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

«Ιούδας» του Άμος Οζ (κριτική) – Η Ιστορία, η προδοσία και οι αποδιοπομπαίοι τράγοι

Για το βιβλίο του Άμος Οζ «Ιούδας» (μτφρ. Μάγκι Κοέν, εκδ. Καστανιώτη). Κεντρική εικόνα: o Μπεν Γκουριόν, ιδρυτής και πρώτος πρωθυπουργός του Ισραήλ, επιθεωρεί στρατεύματα το 1957. 

Γράφει ο Μιχάλης Μοδινός 

Η παρ...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (κριτική) – Ο Μάρκες συναντά τον Χουάν Ρούλφο σε απόμερο χωριό της Χιλής

Για το βιβλίο του Αντρές Μοντέρο [Andres Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου, εκδ. Διόπτρα). Κεντρική εικόνα: από την ταινία «Τhe Settlers». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Νότια της Χ...

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

«Μια ιστορία με κοκαΐνη» του Μ. Αγκέεφ (κριτική) – Μυθιστόρημα των αισθήσεων και των παραισθήσεων

Για το μυθιστόρημα του Μ. Αγκέεφ [Μ. Αgueev] «Μια ιστορία με κοκαΐνη» (μτφρ. Σοφία Κορνάρου, εκδ. Ροές). Kεντρική εικόνα: πίνακας του Ηans Βaluschek (1870-1935).

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

Κάποιους συγγραφείς τους καλύπτει ο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Μιχάλης Αλμπάτης: «Δεν θα έγραφα ποτέ ένα δεύτερο ‘’Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους’’»

Από την απόλυτη επιτυχία στη συνειδητοποίηση. Ο Μιχάλης Αλμπάτης μάς μίλησε για το νέο του βιβλίο «Η κατάλυση του χρόνου» (εκδ. Νήσος), αλλά και πώς βίωσε το απίστευτο «γκελ» που έκανε το προηγούμενο μυθιστόρημά του.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ