khalil 2 kentriki

Για το μυθιστόρημα του Yasmina Khadra «Χαλίλ» (μτφρ. Γιάννης Στρίγκος, εκδ. Πατάκη).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Μετά από τα εξαιρετικά δυσάρεστα γεγονότα που διαδραματίστηκαν τις τελευταίες μέρες στη Γαλλία και προκάλεσαν τον παγκόσμιο αποτροπιασμό, το μυθιστόρημα του Γιασμίνα Χάντρα φαντάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. Άλλωστε το εμπνεύστηκε από ανάλογα γεγονότα που έγιναν το 2015 στην ίδια χώρα.

Τα ερωτήματα που εγείρονται με την ανάγνωση του βιβλίου είναι πολλά και δύσκολα μπορούν να απαντηθούν. Πόσο εφικτό είναι άραγε να διακρίνει κανείς τα όρια μεταξύ λογικής και παραφροσύνης; Κατά πόσο μπορεί κάποιος να είναι δίκαιος, όταν έχει υποστεί κατάφωρη αδικία, ρατσισμό και αποκλεισμό από αγαθά που δρέπουν όλοι οι υπόλοιποι; Στην Ευρώπη του σήμερα, γιατί να θέλει κανείς να σκορπίσει τον θάνατο, ενώ έρχεται σ’ αυτή για να ζήσει μια καλύτερη ζωή;

Μεγαλώνοντας στις γειτονιές όπου το σκοτάδι πέφτει πολύ γρήγορα

Τέσσερις άντρες ταξιδεύουν από μια πόλη του Βελγίου προς το Παρίσι για να ανατινάξουν το εθνικό στάδιο της Γαλλίας, το Σταντ ντε Φρανς, όπου διεξάγεται ένας ποδοσφαιρικός αγώνας της εθνικής ομάδας της χώρας ενάντια στη Γερμανία. Είναι όλοι τους αποφασισμένοι να πεθάνουν για να εκδικηθούν για τα δεινά που έχουν υποστεί οι ομόθρησκοί τους και για να αποδείξουν την πίστη τους στον Θεό. Οι τρεις πετυχαίνουν τον στόχο τους. Όχι όμως και ο Χαλίλ, ο τέταρτος της παρέας. Το γιλέκο με τα εκρηκτικά που του έδωσαν είναι ελαττωματικό και η έκρηξη δεν πραγματοποιείται.

Τέσσερις άντρες ταξιδεύουν από μια πόλη του Βελγίου προς το Παρίσι για να ανατινάξουν το εθνικό στάδιο της Γαλλίας, το Σταντ ντε Φρανς, όπου διεξάγεται ένας ποδοσφαιρικός αγώνας της εθνικής ομάδας της χώρας ενάντια στη Γερμανία.

Με αλλεπάλληλες αναδρομές στο παρελθόν, μαθαίνουμε την ιστορία του Χαλίλ και της οικογένειάς του, τις συνθήκες στις οποίες μεγάλωσε και το πώς βρέθηκε στους κόλπους της οργάνωσης που έχει στόχο να σκορπίσει τον τρόμο και τον θάνατο. Η οικογένεια του Χαλίλ κατάγεται από το Μαρόκο. Ο πατέρας δεν αναπτύσσει καμιά ουσιαστική σχέση με τα παιδιά του και κακομεταχειρίζεται τη μητέρα. Εκείνη δέχεται την άσχημη συμπεριφορά του, μη τολμώντας να αντιδράσει και μεταβάλλοντας τον εαυτό της σε «μια μάζα κακοτυχίας και υποταγής».

yasmina khadra 2
Γιασμίνα Χάντρα είναι το λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Αλγερίνου συγγραφέα Μοχάμεντ Μουλεσεχούλ, ο οποίος γεννήθηκε στις 10 Ιανουαρίου του 1955. Από εννέα ετών μπήκε σε στρατιωτική σχολή. Το 1984 κυκλοφόρησε τα πρώτα του κείμενα με γυναικείο ψευδώνυμο για να αποφύγει τη στρατιωτική λογοκρισία. Αποκάλυψε την ταυτότητά του το 2001, αφού είχε εγκαταλείψει τον στρατό και τη χώρα του. Έκτοτε ζει στη Γαλλία.

 

Ο Χαλίλ ανήκει στους δυσαρεστημένους εφήβους, που ψάχνουν ταυτότητα και νόημα στη ζωή τους. Έχουν ανάγκη να πιστέψουν σε κάτι σημαντικό, ενώ οι σχέσεις με τους γονείς τους παραμένει παράγοντας καθοριστικός για την πορεία τους. Οι άσχημες συνθήκες διαβίωσης, η φτώχεια και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των γονιών, οδηγούν τους νέους σε παραβατικές συμπεριφορές. Η απουσία ερεθισμάτων και κινήτρων για μάθηση, η αδικία και η κακομεταχείριση, η έλλειψη ευκαιριών, ο κοινωνικός διαχωρισμός, ο αποκλεισμός από τον τρόπο ζωής των ευρωπαίων, όλα αυτά καθιστούν τους νέους αυτούς ευάλωτους σε κάθε μορφής προσηλυτισμό από φανατισμένους ισλαμιστές.

«Αυτό που συμβαίνει είναι η λογική κατάληξη μιας διαδικασίας παλιάς όσο και το αγελαίο ένστικτο: ο αποκλεισμός εντείνει την ευθιξία, η ευθιξία γεννά τη ματαίωση, τα αισθήματα ματαίωσης γεννούν το μίσος και το μίσος οδηγεί στη βία. Είναι μαθηματικό το ζήτημα».

Στο μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου η αφήγηση είναι πρωτοπρόσωπη και αφηγητής είναι ο ίδιος ο Χαλίλ. Μας περιγράφει διεξοδικά τις αμφιβολίες και τα διλήμματα που αντιμετωπίζει αρχικά, μα και το μέγεθος της επιμονής και της πίστης στον μεγάλο σκοπό αργότερα. Ο ιμάμης που ανέλαβε την εκπαίδευσή του του μιλά γλυκά και όμορφα στην αρχή, με επιχειρήματα που καταρρίπτουν κάθε διαφορετική άποψη. Με ευφράδεια που θα ενισχύσει τη χειραγώγηση, θα μεταλαμπαδεύει στην ψυχή του Χαλίλ τον θρησκευτικό φανατισμό. Στην οργάνωση όπου θα μπει ο Χαλίλ θα νιώσει ότι είναι κάποιος, «έχει γίνει ορατός, έχει αποκτήσει υπόσταση, ένα ιδανικό».

Ο συγγραφέας σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογεί τις ενέργειες των νεαρών καμικάζι, ούτε τους δίνει ελαφρυντικά. Προσεγγίζει με μεγάλη μαεστρία τον τρόπο σκέψης ενός νέου που θέλει να ενσωματωθεί, τα στάδια του προσηλυτισμού που υφίσταται και τους παράγοντες που τον οδηγούν στο να βλέπει ως μονόδρομο τον εκούσιο θάνατό του για την επίτευξη του μεγάλου στόχου. Εξαιρετική η μετάφραση του Γιάννη Στρίγκου. Αποδίδει επάξια την αμεσότητα και τον ρεαλισμό του κειμένου.

* Η ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΥΚΟΥΛΗ είναι εκπαιδευτικός. 


khandraΧαλίλ
ΓΙΑΣΜΙΝΑ ΧΑΝΤΡΑ
Μτφρ. ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΡΙΓΚΟΣ
ΠΑΤΑΚΗΣ 2020
Σελ. 280, τιμή εκδότη €13,30  



ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ YASMINA KHADRA

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

«Η Ολλανδή παρθένος» της Μαρέντε ντε Μόορ (κριτική) – Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014

Για το μυθιστόρημα της Μαρέντε ντε Μόορ (Marente de Moor) «Η Ολλανδή παρθένος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν σε μετάφραση του Γιάννη Ιωαννίδη. Το μυθιστόρημα έχει βραβευτεί στην Ολλανδία με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2014.

Της Χριστίνας ...

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

«Το άλλο όνομα» του Γιόν Φόσε (κριτική) – Στα σκοτάδια και στο φως της αγάπης

Για το μυθιστόρημα του Γιόν Φόσε [Jon Fosse] «Το άλλο όνομα – Επταλογία I-II» (μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης, εκδ. Gutenberg).

Του Διονύση Μαρίνου

Υπήρξα από εκείνους τους τυχερούς που είδαν το έργο του Γιόν Φόσε «Κάποιος θα έρθει» που ανέβηκε τον Σεπτέμβριο...

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας  – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

«Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας – λογοτεχνικό επίτευγμα μακριά από μόδες και ταμπέλες

Σκέψεις, ερωτήματα και διαπιστώσεις με αφορμή το μυθιστόρημα «Το τούνελ» του Γουίλιαμ Χ. Γκας (William H. Gass), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη, σε μετάφραση Γιώργου Κυριαζή. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Ο Fredric Jameson στο βιβλίο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Συζήτηση με τον Εντουάρ Λουί στη Νομική περί πολιτικής και λογοτεχνίας

Ο Εντουάρ Λουί παρουσιάζει στην Αθήνα το καινούργιο του βιβλίο «Αλλαγή: μέθοδος» (μετάφραση: Στέλα Ζουμπουλάκη), το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αντίποδες. 

Επιμέλεια: Book Press

...

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον Κώστα Αθανασίου το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Στον έμπειρο μεταφραστή Κώστα Αθανασίου για τη μετάφραση του βιβλίου «Φοβάμαι, Ταυρομάχε» (εκδ. Καστανιώτη) του Χιλιανού συγγραφέα Πέδρο Λεμεμπέλ απονεμήθηκε το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ. Το βραβείο έδωσε στον τιμηθέντα ο Μιχάλης Κλαπάκι, νικητής του 1ου Βραβείου Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ για τη ...

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Άλαν Γκάρνερ: Ένας μαγικός συγγραφέας

Μικρή παρουσίαση ενός μεγάλου συγγραφέα, με αφορμή το πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο Treacle Walker, που θεωρείται το φαβορί για το φετινό βραβείο Μπούκερ.

Του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ο Alan Garner είναι ένας μαγικός συγγραφέας. Διάβασα το τελευταίο βιβλίο το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Σεπτεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών.  Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ