evaristo atwood

Για το μυθιστόρημα της Bernardine Evaristo «Κορίτσι, γυναίκα, άλλο» (μτφρ. Ρένα Χατχούτ, εκδ. Gutenberg).

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Σύμφωνα με την εφημερίδα The Guardian, τέσσερις στους δέκα Βρετανούς πιστεύουν ότι ο πολυπολιτισμός στη χώρα έχει υπονομεύσει τη βρετανική κουλτούρα. Από τους λευκούς Αγγλοσάξονες έως τους μαύρους απογόνους σκλάβων κι από τη χριστιανική Ευρώπη μέχρι τους μουσουλμάνους μετανάστες, από τα αριστοκρατικά στρώματα του Λονδίνου έως τις φτωχές εργατοσυνοικίες του Μάντσεστερ κι από την ελίτ του Σίτυ μέχρι τους περιθωριακούς εφήβους των προαστίων, πόσες διαφορετικές τάσεις διασταυρώνονται και συγκρούονται στην πολυπολιτισμική Βρετανία! Σ’ αυτό το κοινωνικό πεδίο, που, ενώ υπάρχει και ανανεώνεται για αιώνες, δεν έχει καταφέρει να διατρήσει απόλυτα τους ταξικούς και φυλετικούς διαχωρισμούς, είναι ακόμα αναμενόμενο ο ρατσισμός και η ενδοκοινωνική έχθρα να λανθάνει σε πολλές ορατές κι αόρατες πτυχές της ζωής.

Ποια είναι η Αφροαγγλίδα Μπερναρντίν Εβαρίστο

Η Μπερναρντίν Εβαρίστο, κόρη λευκής Αγγλίδας και μαύρου Νιγηριανού, γεννήθηκε το 1959 στο Λονδίνο όπου ζει ακόμα και σήμερα. Διδάσκει δημιουργική γραφή και έχει γράψει εννέα βιβλία τα οποία έχουν κερδίσει, ή προταθεί για, διάφορα βραβεία. Είναι η πρώτη μαύρη γυναίκα που κερδίζει Booker. Ως μιγάς εκφράζει αυτόν τον υβριδικό πολιτισμό, που γεννήθηκε κι ακμάζει σε κοινωνίες όπως η αγγλική, αλλά συνάμα ως «Αφροαγγλίδα» βιώνει τις ανισότητες, όσο υπάρχουν ακόμα νοοτροπίες και κανόνες περί αποδεκτού μέσου όρου και απειλητικού περιθωρίου.

Στην ουσία δεν υπάρχει μια κεντρική πρωταγωνίστρια, αλλά πολλές γυναικείες περσόνες, που σε ένα πολυδύναμο πλέγμα αλληλοσυμπληρώνονται και όλες μαζί συστήνουν τον μυθιστορηματικό κόσμο. Έτσι, η Μπερναρντίν Εβαρίστο κατορθώνει να συστοιχίσει την κοινωνική με τη μυθοπλαστική πραγματικότητα σε ένα πολυπρόσωπο και πολυτασικό μαγνητικό πεδίο.

Το βιβλίο της εκφάζει αυτή τη δυναμική κατάσταση, όπου χρώματα δέρματος, θρησκείες, σεξουαλικές προτιμήσεις, ατομικές συμπεριφορές κ.λπ. συναντώνται σε ένα άλλοτε ήρεμο κι άλλοτε εκρηκτικό μίγμα. Κέντρο της βέβαια συνήθως είναι οι μαύρες γυναίκες, μερικές από τις οποίες είναι ομοφυλόφιλες, κι από τη δική τους οπτική γωνία παρουσιάζει την αγγλική πραγματικότητα. Στην ουσία δεν υπάρχει μια κεντρική πρωταγωνίστρια, αλλά πολλές γυναικείες περσόνες, που σε ένα πολυδύναμο πλέγμα αλληλοσυμπληρώνονται και όλες μαζί συστήνουν τον μυθιστορηματικό κόσμο. Έτσι, η Μπερναρντίν Εβαρίστο κατορθώνει να συστοιχίσει την κοινωνική με τη μυθοπλαστική πραγματικότητα σε ένα πολυπρόσωπο και πολυτασικό μαγνητικό πεδίο.

girl woman other kentriki

Η Άμα Μπόνσου, που είναι χρόνια αντισυμβατική σκηνοθέτης, ανεβάζει τη μεγαλειώδη παράστασή της «Η τελευταία Αμαζόνα της Δαχομέης». Είναι μαύρη κι ομοφυλόφιλη, πολιτικοποιημένη και φεμινίστρια, όπως και η φίλη της Ντομινίκ. Βεβαίως, τώρα που έχει σε ένα μέρος καταξιωθεί φαίνεται κατεστημένο και ειδικά στην κόρη της τη Γιαζ φαντάζει πλέον ξεπερασμένη φεμινίστρια, καθώς η 19χρονη δηλώνει ευρύτερα ανθρωπίστρια. Οι φίλες της τελευταίας που είναι Σομαλές, Αιγύπτιες, λευκές, η Αφροαμερικάνα Τζένγκα, η Νιγηριανή Κάρολ, η αντιδραστική έφηβη ΛαΤίσα, που βρέθηκε με τρία παιδιά στην πλάτη, η Σίρλεϊ, που είναι μαύρη καθηγήτρια σε ένα σχολείο και βιώνει η ίδια τον ρατσισμό των συναδέλφων της, η Μέγκαν που αλλάζει το όνομά της σε Μόργκαν, καθώς υιοθετεί μια ουδετερόφυλη ταυτότητα, ασπαζόμενη τις θεωρίες περί φύλου, αυτοκαθορισμού της έμφυλης συνείδησης και σεξουαλικότητας. Όλες αυτές και μια πλειάδα άλλες παρουσιάζουν μέσω της γυναικείας ματιάς τον πολυπολιτισμικό κόσμο του Λονδίνου.

Κοινωνικά δικαιώματα, εργασία, διαφυλικές και διαφυλετικές σχέσεις, φεμινισμός, πολιτική, Brexit, διεθνείς σχέσεις, μετανάστευση, εφηβική παραβατικότητα, ταυτότητες, πατρίδα, υβριδισμός, αποδοχή του ξένου, σεξουαλικός προσανατολισμός, λεσβίες και γκέι, σπουδές φύλου, ακτιβισμός, φιλίες και κουτσομπολιά… σχηματίζουν ένα πελώριο πολιτισμικό χαλί.

Απ’ την πρώτη ηρωίδα η συγγραφέας καταθέτει τα αντικομφορμιστικά της χαρτιά. Σε όλο το μήκος και πλάτος ακολουθεί μια γραμμή, που θα μπορούσαν πολλοί να τη χαρακτηρίσουν politically correct και κοινωνικά trendy: αντιρατσιστικά μηνύματα και καταγγελία των έμφυλων διακρίσεων με μπόλικη δόση προστασίας των ατόμων με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό από τους ετεροφυλόφιλους. Κοινωνικά δικαιώματα, εργασία, διαφυλικές και διαφυλετικές σχέσεις, φεμινισμός, πολιτική, Brexit, διεθνείς σχέσεις, μετανάστευση, εφηβική παραβατικότητα, ταυτότητες, πατρίδα, υβριδισμός, αποδοχή του ξένου, σεξουαλικός προσανατολισμός, λεσβίες και γκέι, σπουδές φύλου, ακτιβισμός, φιλίες και κουτσομπολιά… σχηματίζουν ένα πελώριο πολιτισμικό χαλί. Σ’ αυτό φαίνεται η βρετανική κοινωνία, τόσο άμεσα, τόσο οικεία που πείθει και εντάσσει τον αναγνώστη μέσα σ’ αυτήν, χωρίς ο τελευταίος να ξενίζεται για την άλλη χώρα που καλείται να γνωρίσει.

Πολυεστιακό και πολυπρισματικό, ένα κείμενο που τρέχει...

Bernardine Evaristo

Κόρη λευκής Αγγλίδας και Νιγηριανού, η Εβαρίστο γεννήθηκε το 1959 στο Λονδίνο όπου ζει και σήμερα. Διδάσκει δημιουργική γραφή και έχει γράψει εννέα βιβλία τα οποία έχουν κερδίσει, ή προταθεί για, διάφορα βραβεία. Είναι η πρώτη μαύρη γυναίκα που τιμήθηκε με το Βραβείο Μπούκερ.

 

 

Το βιβλίο είναι γραμμένο έξυπνα. Πρώτ’ απ’ όλα είναι πολυεστιακό, αφού περιδιαβαίνει μέσα από την οπτική γωνία πολυάριθμων γυναικών τα βιώματά τους από μια πολυφυλετική κοινωνία, όπως είναι η βρετανική, η οποία όμως είναι εξίσου ρατσιστική όχι μόνο προς τους μαύρους, αλλά και προς τις γυναίκες, τους ομοφυλόφιλους, τις λεσβίες και άλλες ομάδες. Κι απ’ την άλλη, οι παράγραφοι είναι πολύ μικρές, σχεδόν ίσες με μια πρόταση. Αυτό κάνει το κείμενο να τρέχει στην ανάγνωση, να περνά γρήγορα στον αναγνώστη, ο οποίος ελαύνει σχετικά ραγδαία το υπερεξακοσιασελίδο σώμα του.

Σταδιακά, η πρωταγωνίστρια του ενός κεφαλαίου περνά σε φιλική συμμετοχή σε ένα άλλο, κι έτσι τα δώδεκα πρόσωπα διαπλέκονται σε ένα δίκτυο, σε ένα πλέγμα συνδέσεων, συνάψεων, διασταυρώσεων κ.λπ., αλλά πάνω απ’ όλα σε ένα ευρύ πεδίο γυναικείων οπτικών και στάσεων. Στο τέλος, ξαναγυρίζουμε στην παράσταση της Άμα Μπόνσου. Ο κύκλος ολοκληρώνεται, δείχνοντας πως όλα περιλαμβάνονται σε ένα κοινό πλαίσιο, όπου το σύμβολο της Αμαζόνας παραπέμπει πάλι στις επαναστατημένες γυναίκες. Η Bernardine Evaristo επιχειρεί να αναδείξει (και το πετυχαίνει άριστα) τον τρόπο με τον οποίο οι γυναίκες στις ποικίλες εκδοχές τους, παθητικές – επιθετικές, συνειδητοποιημένες ή μη, ετεροφυλόφιλες – ομοφυλόφιλες, εξαρτημένες – ανεξάρτητες, μαχητικές ή μη κ.λπ. λειτουργούν μέσα στο συμβατικό κοινωνικό πλαίσιο και γοργά κατακτούν την αυτοσυνειδησία τους αλλά και επιβάλλουν τη δική τους φωνή.

Μοναδικό μυθιστόρημα που επάξια κέρδισε το βραβείο Booker, πολυπρισματικό, που ωστόσο σχετικά μονοφωνικά προβάλλει την έμφυλη και φυλετική καταπίεση. Ωστόσο, σε μια ακόμα ανδροκρατούμενη εποχή τέτοιες φεμινιστικές και αντιρατσιστικές φωνές χρειάζονται για να φανούν όλες οι κοινωνικές αδικίες.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ είναι διδάκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου και συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Πυθαγόρας» (εκδ. Καστανιώτη).

Στην κεντρική εικόνα, η συγγραφέας με την Μάργκαρετ Άτγουντ, με την οποία μοιράστηκε το περσινό Μπούκερ. Στην εικόνα στο κέντρο: Εικονογράφηση της © Hanna Barczyk για την Boston Globe. 


evaristo gutenbergΚορίτσι, γυναίκα, άλλο
Bernardine Evaristo
Μτφρ. Ρένα Χατχούτ
Gutenberg 2020
Σελ. 648, τιμή εκδότη €18,00 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

«Μέλισσες» του Μέλις Φρίντενταλ (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Μέλις Φρίντενταλ [Meelis Friedenthal] «Μέλισσες» (μτφρ. Απόστολος Θηβαίος, εκδ. Βακχικόν).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Πώς είναι άραγε το μέσα του ανθρώπου; Από πού κρατά και για πού τραβά η ψυχή του; Πού στέκουν τα εξω...

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

«Προς τον παράδεισο» της Χάνια Γιαναγκιχάρα (κριτική) – Μέσα από τον σκοτεινό καθρέφτη της ουτοπίας

Για το μυθιστόρημα της Χάνια Γιαναγκιχάρα [Hanya Yanagihara] «Προς τον παράδεισο» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Την 48χρονη σήμερα Χάνια Γιαναγκιχάρα τη γνωρίσαμε από το δεύτερο βιβλίο της, το Λίγη ζωή, ένα ο...

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

«Ανάστροφα» του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (κριτική)

Για το βραβευμένο –με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης– μυθιστόρημα του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς [J. K. Huysmans] «Ανάστροφα» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο Νίκος Μπακουνάκης, εκδ. Στερέωμα). Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Auguste Leroux (1871-1954) για το βιβλίο του Joris-Karl Huysmans, το 1920....

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

Φράνσις Κιρπς: «Δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον της λογοτεχνίας αλλά της ανθρωπότητας»

Φράνσις Κιρπς: «Δεν είμαι απαισιόδοξος για το μέλλον της λογοτεχνίας αλλά της ανθρωπότητας»

«Οι μεταλλάξεις» του Λουξεμβουργιανού συγγραφέα Φράνσις Κιρπς είναι επτά ιστορίες και ένα ποίημα, με αντίστοιχο πρότυπο και σημείο αναφοράς ένα κλασικό κείμενο – από την Κοκκινοσκουφίτσα μέχρι τη Βιρτζίνια Γουλφ. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Συνέντευξη στην Αγγελ...

Τα εξαιρετικά βιβλία τα γράφουν εξαιρετικοί άνθρωποι. Ή μήπως όχι;

Τα εξαιρετικά βιβλία τα γράφουν εξαιρετικοί άνθρωποι. Ή μήπως όχι;

«Τα εξαιρετικά βιβλία, αυτά που διαβάζουμε και θαυμάζουμε, γράφονται από εξαιρετικούς ανθρώπους, που ως πνευματικοί άνθρωποι, πεφωτισμένοι και ηθικοί, δια-φωτίζουν και τους αναγνώστες». Ή μήπως όχι;

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η περίπτωση του συγγ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Γουίλιαμ ΜακΊλβανι [William McIlvanney], το οποίο ολοκλήρωσε ο Ίαν Ράνκιν [Ian Rankin] «Το σκοτάδι παραμένει» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ