ploio kentriki

Για το μυθιστόρημα της Katherine Anne Porter «Το πλοίο των τρελών» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Κλειδάριθμος).

Του Διονύση Μαρίνου

H πρώτη σκηνή της ταινίας «Το πλοίο φεύγει» [“La Nave Va”, 1983] του Φεντερίκο Φελίνι μάς μεταφέρει αυτομάτως στον Ιούλιο του 1914, με το κρουαζιερόπλοιο «Gloria N.» να έχει μόλις αναχωρήσει από το λιμάνι της Νάπολης. Η εναρκτήρια ακολουθία είναι σε σέπια αποχρώσεις, σαν να πρόκειται για φιλμ εποχής. Κανένας άλλος ήχος δεν σχίζει τη σιωπή της θάλασσας, πλην του γρατζουνίσματος του προβολέα. Σταδιακά, η σέπια ξεθωριάζει για να εμβαπτιστεί η οθόνη σε μια λιτανεία χρωμάτων. Ακολουθούν οι διάλογοι και το έργο ξεκινάει.

Αντίστοιχης κινηματογραφικής δύναμης είναι και η αρχή στο ογκώδες μυθιστόρημα της Κάθριν Αν Πόρτερ Το πλοίο των τρελών (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Κλειδάριθμος). Γραμμένο σε διάστημα είκοσι χρόνων (ξεκίνησε να γράφεται το 1941, ολοκληρώθηκε το 1961 και εκδόθηκε την ίδια χρονιά), αυτό το μυθιστόρημα είναι το magnum opus της αμερικανίδας δημοσιογράφου και δοκιμιογράφου που ως εκείνη τη στιγμή ήταν γνωστή για τις επιτυχημένες απόπειρες της στη μικρή φόρμα. Ενδύθηκε, δε, με την αχλή του μύθου, καθώς αυτές οι δύο δεκαετίες συγγραφής του αποτέλεσαν εξαιρετικό «υλικό» για λογής εικασίες. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, δικαίωσε την Πόρτερ. Το πλοίο των τρελών ανήκει στη χορεία των κλασικών βιβλίων της αμερικανικής λογοτεχνίας, ενώ η ίδια έλαβε το 1965 το Βραβείο Πούλιτζερ και την επόμενη χρονιά το National Book Award (φευ, για τη συλλογή διηγημάτων της The Collected Stories).

Ο διάκοσμος του πλοίου, η ίδια η θωριά του, δημιουργούν ένα κλειστό κύκλωμα αναφορών, ένα μικροκλίμα μέσα στο οποίο οι επιβάτες, ολότελα στεγανοποιημένοι και απρόσβλητοι από τον υπόλοιπο κόσμο, αντιδρούν και φέρονται με διαφορετικό τρόπο. Κατ’ ουσίαν: αφήνουν ελεύθερο τον εαυτό τους να δείξει αυτό που πραγματικά είναι. Μέσα σ’ αυτή την ιδιάζουσα κατάσταση ανασύρονται πάθη, εξεγείρονται συνειδήσεις, βγαίνουν στην επιφάνεια κρυμμένες επιθυμίες και ανομολόγητοι φόβοι, ενώ πυροδοτούνται ίντριγκες και αναπτύσσονται κουτσομπολιά.

Υπάρχουν πολλά επιμέρους στοιχεία που μετατρέπουν αυτομάτως το βιβλίο σε κλασικό ανάγνωσμα. Είναι η επιλογή του χρόνου: Αύγουστος του 1931, μια εποχή εξόχως ενδιαφέρουσα. Ο κόσμος βρίσκεται σε αναταραχή. Τα οικονομικά προβλήματα σωρεύονται επικίνδυνα, οι απεργίες είναι συχνό φαινόμενο, ενώ στο βάθος του ορίζοντα έρχεται πλησίστιο το μαύρο σύννεφο του φασισμού να πυκνώσει τις γραμμές του και να σβήσει κάθε ελπίδα φωτός. Είναι, επίσης, η επιλογή του τόπου: στην πραγματικότητα έχουμε μια συνθήκη «εν πλω», που μοιάζει –παραδόξως– με πνιγηρή στατικότητα. Τα πάντα σ’ αυτό το βιβλίο συμβαίνουν πάνω σε ένα πλοίο. Εν προκειμένω: στο υπερωκεάνιο «S.A. Βέρα» υπό γερμανική σημαία.

Το βλέπουμε καθώς αναχωρεί από το λιμάνι της Βερακρούζ του Μεξικού με τελικό προορισμό το λιμάνι του Μπρεμερχάφεν της Γερμανίας. Ένα ταξίδι που κρατάει περίπου δεκαπέντε ημέρες, όμως, ο χρόνος αποκτά μια υδραργυρική διάσταση. Κάποιες φορές μοιάζει να κινείται με ληθαργικό ρυθμό κι άλλες να τρέχει με την ταχύτητα μιας ευκίνητης κυματοσυρμής. Ο διάκοσμος του πλοίου, η ίδια η θωριά του, δημιουργούν ένα κλειστό κύκλωμα αναφορών, ένα μικροκλίμα μέσα στο οποίο οι επιβάτες, ολότελα στεγανοποιημένοι και απρόσβλητοι από τον υπόλοιπο κόσμο, αντιδρούν και φέρονται με διαφορετικό τρόπο. Κατ’ ουσίαν: αφήνουν ελεύθερο τον εαυτό τους να δείξει αυτό που πραγματικά είναι. Μέσα σ’ αυτή την ιδιάζουσα κατάσταση ανασύρονται πάθη, εξεγείρονται συνειδήσεις, βγαίνουν στην επιφάνεια κρυμμένες επιθυμίες και ανομολόγητοι φόβοι, ενώ πυροδοτούνται ίντριγκες και αναπτύσσονται κουτσομπολιά.

Η Πόρτερ αποφάσισε να δημιουργήσει μια τοιχογραφία γνωρίζοντας εκ των προτέρων πώς πρέπει να την αναπτύξει για να μην χαθεί καμία περιοχή της. Το αποτέλεσμα τη δικαιώνει. Το πλήθος των σελίδων είναι απότοκο αυτής της απόφασης να απλώσει σε βάθος όλους τους ήρωες.

Μια πλειάδα προσώπων παρελαύνει από το μυθιστόρημα. Είναι ένας ολόκληρος χορός ετερόκλιτων φυσιογνωμιών που όλες μαζί, όμως, διαμορφώνουν την κλειστή κοινωνία του πλοίου. Από τον άκαμπτο καπετάνιο Τίλε που συμπεριφέρεται σαν μικρός θεός έως τα δίδυμα παιδιά μιας ισπανίδας χορεύτριας που είναι σκέτοι διάβολοι και σκορπούν τρόμο στο πέρασμά τους. Υπάρχουν χαρακτήρες που αναπτύσσονται σε δεύτερο πλάνο κι άλλοι που παίρνουν πάνω τους μεγάλο μέρος της πλοκής.

Η Πόρτερ εξυφαίνει έναν καμβά μεγάλης διάστασης προσέχοντας το πρώτο πλάνο, αλλά και τις σκιάσεις του βάθους. Σαν να λέμε: ενδιαφέρεται για τους βασικούς ήρωες προσφέροντάς μια λεπτομερειακή κατάδυση στη φύση τους, αλλά δεν αφήνει τους δευτεραγωνιστές να χαθούν στην αφάνεια του ρόλου τους. Κι αυτό είναι από τα χαρακτηριστικά της συγγραφικής προσπάθειάς της: η Πόρτερ αποφάσισε να δημιουργήσει μια τοιχογραφία γνωρίζοντας εκ των προτέρων πώς πρέπει να την αναπτύξει για να μην χαθεί καμία περιοχή της. Το αποτέλεσμα τη δικαιώνει. Το πλήθος των σελίδων είναι απότοκο αυτής της απόφασης να απλώσει σε βάθος όλους τους ήρωες.

porter with typewriter and kitten

Η Katherine Anne Porter, το πραγματικό όνομα της οποίας ήταν Callie Russel Porter, γεννήθηκε στο Τέξας. Η μητέρα της πέθανε το 1892, και την ανατροφή των παιδιών ανέλαβε η γιαγιά Catherine Anne Porter (το όνομα της οποίας θα υιοθετήσει αργότερα η Callie). Μετά το θάνατο και της γιαγιάς, η οικογένεια άρχισε να περιπλανιέται σε διάφορες πόλεις του Τέξας και της Λουϊζιάνα. Σε ηλικία 16 ετών, η Callie εγκαταλείπει το σπίτι της για να παντρευτεί το γιο ενός πλούσιου Τεξανού. Ο σύζυγός της αποδεικνύεται μέθυσος και βάναυσος. Τον εγκαταλείπει το 1914 και φεύγει για το Σικάγο, όπου εργάζεται ως κομπάρσος σε κινηματογραφικές παραγωγές. Το 1920 φεύγει για το Μεξικό, για να εργαστεί σε ένα περιοδικό. Είναι πλέον πολιτικοποιημένη και, κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο Μεξικό, σχετίζεται με τους εκεί αριστερούς κύκλους και γνωρίζεται με το ζωγράφο Ντιέγκο Ριβέρα. Την περίοδο 1920-1930 ζει μεταξύ Μεξικού και Νέας Υόρκης και αρχίζει να δημοσιεύσει πεζά της σε περιοδικά.
Ο θρίαμβος έρχεται το 1962, με το μοναδικό της μυθιστόρημα, The Ship of Fools. Μπορεί να μην είναι το καλύτερό της έργο (ιδίως αν συγκριθεί με τη συγκεντρωτική έκδοση "The Collected Stories of Katherine Anne Porter", του 1965), όμως το βιβλίο αυτό θα της προσφέρει για πρώτη φορά, στα 72 της χρόνια, μια κάποια οικονομική άνεση: εκείνη τη χρονιά, είναι το μυθιστόρημα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις στην Αμερική, ενώ η πώληση των δικαιωμάτων για την κινηματογραφική μεταφορά του θα αποφέρει επίσης ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό.
Το 1966, το "Collected Stories" κερδίζει το βραβείο Pulitzer αλλά και το National Book Award. Το 1977, κυκλοφορεί το "The Never-Ending Wrong" με θέμα την πολύκροτη υπόθεση Σάκκο και Βαντσέττι - για την καταδίκη και εκτέλεση των οποίων είχε και η ίδια (όπως και πολλοί άλλοι άνθρωποι των γραμμάτων) διαμαρτυρηθεί πενήντα χρόνια νωρίτερα. Η Katherine Anne Porter πέθανε το 1980 και ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο της γενέτειράς της, στο Τέξας, δίπλα στον τάφο της γιαγιά της.

 

 

Ξεχωρίζει, φυσικά, το εκκεντρικό ζευγάρι των αμερικανών καλλιτεχνών (η Τζέιν και ο Ντέιβιντ) που ως το τέλος δεν βρίσκουν τον τρόπο να συνυπάρξουν ως ζευγάρι με αποτέλεσμα να γινόμαστε κοινωνοί πολλών μεταξύ τους επεισοδίων που κινούνται μεταξύ αγαπητικής έλξης και εχθρικής άπωσης. Δεν γίνεται να μην σου μείνει στο μυαλό η παρηκμασμένη Κοντέσα που έζησε πολλά χρόνια στην Κούβα ως πολιτική εξόριστη και τώρα απελαύνεται με προορισμό την Τενερίφη. Είναι βουτηγμένη στις ουσίες και την απάθεια. Έχει χάσει τα παιδιά της (δεν ξέρει καν πού βρίσκονται), την περιουσία της, την αυταξία της, αλλά παραμένει με κάποιο τρόπο θελκτική. Είναι μια θλιμμένη και θλιβερή ηγερία που μπλέκεται –περίπου– ερωτικά με τον γιατρό του πλοίου, τον ευθυτενή Δρ. Σούμαν. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στον εβραίο βιοτέχνη Λέβενταλ που καταλήγει να τρώει μόνος βιώνοντας ήδη ένα πρώτο πογκρόμ (ήπιο σε σχέση με ό,τι θα επακολουθήσει τα κατοπινά χρόνια) και στον Φράιταγκ που έχει παντρευτεί Εβραία και ως εκ τούτου αντιμετωπίζεται ως μιαρό στοιχείο για τους ίδιους λόγους.

Τη γερμανική ευταξία του καραβιού διαλύει η ομάδα των ισπανών μουσικών και χορευτών, μια κομπανία θαρθουέλα που μετατρέπει το πλοίο σε άντρο παρανομίας. Είναι φωνακλάδες, σαματατζήδες, κλέφτες σαν κίσσες, οι γυναίκες είναι ουσιαστικά πόρνες και η έκλυτη φύση τους, αυτό το διονυσιακό στοιχείο που φέρουν, αλλάζει έντονα τις ισορροπίες επάνω στο πλοίο.

Ομοίως και η ομάδα των κουβανών φοιτητών που είναι παιγνιώδεις, πολιτικοποιημένοι και αντιστρατεύονται την τετράγωνη γερμανική λογική με κάθε τρόπο. Στο δεύτερο κατάστρωμα, μακριά από τα βλέμματα των προνομιούχων που βρίσκονται στην πρώτη θέση, στοιβάζονται εκατοντάδες ψυχές, εργάτες στις φυτείες ζαχαροκάλαμου της Κούβας, οι οποίες έχουν απελαθεί και οδεύουν σε διάφορα σημεία της Ισπανίας.

Το ταξίδι δεν είναι ανέφελο. Πώς θα μπορούσε άλλωστε. Συμβαίνουν διάφορα περιστατικά – άλλοτε ευχάριστα κι άλλοτε παράξενα και βίαια. Μπορεί το καθένα ξεχωριστά να μην είναι ικανό να αλλάξει τους κανόνες όπως έχουν επιβληθεί από τον καπετάνιο, όλα μαζί όμως διαταράσσουν τις ισορροπίες και διαμορφώνουν μια νέα κατάσταση εντελώς τρικυμιώδη (κυριολεκτικά και μεταφορικά).

Όπως αναφέρθηκε και στην αρχή, σταδιακά αποκαλύπτονται προθέσεις, ερωτικά (και άλλα) πάθη, φανερώνονται χαρακτήρες και συμπεριφορές. Ο κλειστός χώρος του πλοίου γίνεται μια σκηνή θεάτρου όπου ο καθένας αναλαμβάνει να παίξει έναν ρόλο με τα πιο έντονα χρώματα στο παίξιμό του. Η Πόρτερ κινεί τα νήματα επιδέξια. Παλαντζάρει τη δράση με το ρυθμό των κυμάτων: άλλοτε υπάρχει μπουνάτσα κι άλλοτε τρικυμία. Υπάρχουν, δε, φορές που η μια κατάσταση εισδύει στην άλλη από τη μια στιγμή στην άλλη μεταφέροντας ή αφαιρώντας φορτίο και δυναμική.

Έχουμε να κάνουμε με το ανάπτυγμα μιας κοινωνίας σε σμίκρυνση και υπό συνθήκες. Πρόθεση απόλυτα δηλωτική της εποχής στην οποία αναφέρεται η Πόρτερ. Όλοι τούτοι οι τρελοί που ανέβηκαν στο Βέρα είναι ένα επιμέρους κομμάτι της τρελής εποχής στην οποία γαλουχήθηκαν και του τρελού συνόλου στο οποίο ανήκουν. Πολύ καλή η μετάφραση της Έφης Τσιρώνη που έπρεπε να διαχειριστεί έναν μεγάλο όγκο λέξεων με πολλαπλές συνδηλώσεις.

* Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, η ποιητική συλλογή «Ποτέ πια εμείς» (εκδ. Μελάνι).

Στην κεντρική εικόνα: Η Simone Signoret και ο Oskar Werner στην ομώνυμη κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου το 1965, σε σκηνοθεσία του Stanley Kramer.


Το πλοίο των τρελών
Katherine Anne Porter
Μτφρ. Έφη Τσιρώνη
Κλειδάριθμος 2020
Σελ. 640, τιμή εκδότη €18,80 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Χιόνι, του Ορχάν Παμούκ – έρωτας και πολιτική

Χιόνι, του Ορχάν Παμούκ – έρωτας και πολιτική

Για το μυθιστόρημα του Orhan Pamuk «Χιόνι» (μτφρ. Στέλλα Βρεττού, εκδ. Πατάκη), το οποίο επανακυκλοφορεί με επίμετρο του συγγραφέα.

Της Νίκης Κώτσιου

Στο Χιόνι (2002) του νομπελίστα συγγραφέα Ορχάν Παμούκ (Ιστανμπούλ,...

Η γυναίκα που γνώρισα, του Άμος Οζ

Η γυναίκα που γνώρισα, του Άμος Οζ

Για το μυθιστόρημα του Amos Oz «Η γυναίκα που γνώρισα» (μτφρ. από τα εβραϊκά Λουίζα Μιζάν, εκδ. Καστανιώτη).

Του Γιώργου Βέη

«…δείχνεις πως σου αρέσει η παράσταση»
...

Ανάστροφα, του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς

Ανάστροφα, του Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς

Για το μυθιστόρημα του J.-K. Huysmans «Ανάστροφα» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη, επίμετρο Νίκος Μπακουνάκης, εκδ. Στερέωμα). Στην κεντρική εικόνα, ο πίνακας του František Kupka με τίτλο The yellow scale (1907) έχει χρησιμοποιηθεί συχνά ως εξώφυλλο γι' αυτό το μυθιστόρημα. 

Του ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Ο εθελοντής, του Τζακ Φεργουέδερ

Για τη μυθιστορηματική βιογραφία του Jack Fairweather «Ο εθελοντής – Η αληθινή ιστορία του ήρωα της αντίστασης που διείσδυσε στο Άουσβιτς» (μτφρ. Θεοδώρα Δαρβίρη, εκδ. Gutenberg). Στην κεντρική εικόνα, ο ήρωας του βιβλίου Βιτόλντ Πιλέτσκι σε μια φωτογραφία ντοκουμέντο από το 1941, κατά την εισαγωγή του στο στρα...

Ιστορίες οικογενειακής τρέλας, της Κατερίνας Ζαρόκωστα

Ιστορίες οικογενειακής τρέλας, της Κατερίνας Ζαρόκωστα

Για το τελευταίο βιβλίο της Κατερίνας Ζαρόκωστα, η οποία έφυγε χθες από τη ζωή στα εβδομήντα της χρόνια, τη συλλογή διηγημάτων «Ιστορίες οικογενειακής τρέλας» (εκδ. Σοκόλη).

Της Έλενας Χουζούρη

Τρία χρόνια μετά το μυθιστόρημά της Οι αδελφές Ραζή ...

Πέθανε η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα

Πέθανε η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα

Έφυγε από τη ζωή η συγγραφέας Κατερίνα Ζαρόκωστα στα εβδομήντα της χρόνια. Τελευταίο της βιβλίο, που εκδόθηκε λίγο καιρό πριν, ήταν η συλλογή με αυτοβιογραφικά διηγήματα «Ιστορίες οικογενειακής τρέλας» (εκδ. Σοκόλη)

Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Κοινων...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Γκεόργκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Βιβλίο, το καλύτερο δώρο κι αυτές τις Γιορτές

Η πιο απροσδόκητη χρονιά φτάνει στο τέλος της. Για τους περισσότερους από εμάς δύσκολα φαντάζεται κανείς άλλη χρονιά που να έκρυβε μια τόσο μεγάλη έκπληξη για όλη την ανθρωπότητα. Δοκιμαστήκαμε και δοκιμαζόμαστε ψυχολογικά, συναισθηματικά, ηθικά, μετράμε απώλειες ανθρώπων δικών μας και αγνώστων που τους νιώθουμε όμω...

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

10+1 βιβλία για μαγικά Χριστούγεννα

Μια επιλογή δέκα χριστουγεννιάτικων βιβλίων για πολύ μικρά και λίγο μεγαλύτερα παιδιά από τη βιβλιοπαραγωγή του 2020. Πρόκειται για όμορφα βιβλία που μεταφέρουν το πνεύμα των Γιορτών στους μικρούς αναγνώστες με τρυφερές καλογραμμένες ιστορίες. Στις παρακάτω επιλογές, η εικονογράφηση παρουσιάζει ποικιλία και μεγάλο ε...

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα αστυνομικά του 2020

Επιλογή 21 τίτλων από τα καλύτερα ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2020. Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ