alt

Για το βιβλίο «Μέρα Νύχτα», στον οποίο περιλαμβάνονται οι δύο νουβέλες του Paul Auster «Ταξίδια στο σκριπτόριο» και «Άνθρωπος στο σκοτάδι» (μτφρ. Μαρία Ξυλούρη, εκδ. Μεταίχμιο).

Της Τέσυς Μπάιλα

Ταξίδια στο σκριπτόριο και Άνθρωπος στο σκοτάδι είναι δύο μεταφυσικές νουβέλες του Πολ Όστερ, οι οποίες συστεγάζονται σε έναν τόμο με γενικό τίτλο «Μέρα νύχτα». Ο συγγραφέας, για μια ακόμη φορά, καταφεύγει στη δημιουργία ενός φανταστικού κόσμου, υπερβαίνοντας τον αφηγηματικό μύθο και την πλοκή, αναδεικνύοντας έτσι την ιδιοτυπία της γραφής του.

Η εγκιβωτισμένη ιστορία παίρνει τις διαστάσεις ενός λογοτεχνικού παιχνιδίσματος στο οποίο ο Όστερ ανακυκλώνει τη μια δυστοπική ιστορία μέσα στην άλλη και αποκαλύπτει την οδυνηρή αυτονόμηση των ηρώων που βιώνει ένας συγγραφέας. 

Ο εγκλεισμός των ηρώων, ο περίκλειστος χώρος στον οποίο καλούνται να επιβιώσουν είναι τυπικά χαρακτηριστικά των εμμονικών του αναφορών και συνθέτουν το αφηγηματικό γίγνεσθαι του συγγραφέα. Στο συγκεκριμένο βιβλίο δύο άντρες θα βρεθούν σε μια νέα πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα καφκικού τύπου. απομονωμένοι σε ένα δωμάτιο θα βιώσουν την εφιαλτική ετυμηγορία του παρελθόντος. 

Στην πρώτη νουβέλα «Ταξίδια στο σκριπτόριο», ο άντρας με το χαρακτηριστικό όνομα Μπλανκ ξυπνά σε ένα δωμάτιο. Η απώλεια μνήμης που έχει δεν τον βοηθά να κατανοήσει τη νέα αυτή κατάσταση και οι επισκέψεις από πρόσωπα που φαίνεται να έχουν παίξει κάποιο ρόλο στη ζωή του ή που ο ίδιος έχει επηρεάσει τη δική τους κατά το παρελθόν γίνονται η αφορμή για να προχωρήσει σε διαπιστώσεις συχνά αόριστες αλλά οδυνηρές. Στην πορεία ο αναγνώστης θα καταλάβει πως τα πρόσωπα αυτά είναι χαρακτήρες που δημιούργησε ο Όστερ σε βιβλία του. Ο κ. Μπλανκ βρίσκεται αιχμάλωτος ουσιαστικά στα χέρια τους. Έχουν αποτραβήξει τον δημιουργό στο δημιούργημά του. Κι εκεί προσδιορίζουν το μέλλον του. Αλλά ο Όστερ δεν σταματά εκεί. Αναγκάζει τον Μπλανκ να διαβάσει το χειρόγραφο ενός άλλου έγκλειστου, του Τζον Τρόσε – αναγραμματίζοντας το δικό του όνομα. Η εγκιβωτισμένη ιστορία παίρνει τις διαστάσεις ενός λογοτεχνικού παιχνιδίσματος στο οποίο ο Όστερ ανακυκλώνει τη μια δυστοπική ιστορία μέσα στην άλλη και αποκαλύπτει την οδυνηρή αυτονόμηση των ηρώων που βιώνει ένας συγγραφέας. 

Η δεύτερη νουβέλα έχει τον τίτλο «Άνθρωπος στο σκοτάδι». Ένας άνθρωπος μαστίζεται από αϋπνίες και καθώς δεν μπορεί να κοιμηθεί επινοεί ιστορίες με τη φαντασία του. Είναι ένας άνθρωπος που έχει χάσει τη γυναίκα του και την κόρη του και δέχεται τις επισκέψεις μόνο της εγγονής του. Ένας κριτικός λογοτεχνίας που θα ήθελε να είναι συγγραφέας και η εγκιβωτισμένη και πάλι ιστορία ενός ήρωα που τον επιστρατεύουν οι άλλοι ήρωες να σκοτώσει τον δημιουργό τους για να σταματήσει ο πόλεμος για τον οποίο γράφει εμπλέκονται στη σφαίρα της φαντασίας και αποκαλύπτουν τα όρια τα οποία υπάρχουν ανάμεσα στην πραγματική ζωή και στην επινοημένη. 

Και στις δύο περιπτώσεις η δημιουργία βρίσκεται αντιμέτωπη με το δημιούργημά της. Οι ήρωες, ένας συγγραφέας κι ένας κριτικός καταδιώκονται από τους ήρωες των δημιουργημάτων τους. Η εναγώνια πάλη μαζί τους, οδηγεί τον καθένα τους σε μια προσωπική αμφισβήτηση. Ο εγκλεισμός δημιουργεί τις τέλειες συνθήκες. Ο Όστερ βρίσκει έτσι την ευκαιρία να δημιουργήσει ένα μοναδικά κλειστοφοβικό περιβάλλον συμβολίζοντας με αυτόν τον τρόπο τον ασφυκτικά μοναχικό κόσμο στον οποίο χρειάζεται να κινηθεί ένας δημιουργός, τη στενή σχέση που αναπτύσσει μέσα σ’ αυτόν με τους ήρωές του, αλλά και τον τρόπο που βρίσκεται αντιμέτωπος μαζί τους. Ο αναγνώστης διαπιστώνει την επώδυνη πραγματικότητα του δημιουργού, τα προσωπικά όρια των επιλογών του και αντιλαμβάνεται το πώς και σε ποιο βαθμό ένας δημιουργός μπορεί να κατανοήσει την αυτονόμηση και την ανεξαρτησία των ηρώων του. Κυρίως όμως συναισθάνεται την αγωνιώδη πορεία ενός συγγραφέα που αυτοπεριορίζεται μπροστά στο δημιούργημα και σταδιακά κυριεύεται από την αμφιβολία για την αξία του.

* Η ΤΕΣΥ ΜΠΑΪΛΑ είναι συγγραφέας. 
Τελευταίο της βιβλίο, το μυθιστόρημα «Τις νυχτες έπαιζε με τις σκιές» (εκδ. Ψυχογιός).


altΜέρα Νύχτα
Ταξίδια στο σκριπτόριο & Άνθρωπος στο σκοτάδι
Paul Auster
Μτφρ. Μαρία Ξυλούρη
Μεταίχμιο 2020
Σελ. 376, τιμή εκδότη €16,60

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ PAUL AUSTER

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

«Βιβλίο από αίμα» του Κιμ ντε Λ’Οριζόν (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που μιλάει ανοιχτά για το μη δυαδικό φύλο

Για το μυθιστόρημα του Κιμ ντε Λ’ Οριζόν [Kim De L'Horizon] «Βιβλίο από αίμα» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης, εκδ. Ψυχογιός). Στην κεντρική εικόνα, το Kim De L'Horizon.

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

Με ...

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

«Ιδιωτικές άβυσσοι» του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς (κριτική) – Aναζήτηση λύτρωσης από τα σκοτάδια της ψυχής

Για το μυθιστόρημα του Τζανφράνκο Καλίγκαριτς [Gianfranco Calligarich] «Ιδιωτικές άβυσσοι» (μτφρ. Δήμητρα Δότση, εκδ. Ίκαρος). 

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Στη ζωή, αλλά και σε κάθε παιχνίδι κάθε νίκη καταλήγει να μοιά...

«Το πρόσωπο του άλλου» του Κόμπο Αμπέ (κριτική) – Ένα νοητικό και φιλοσοφικό παιχνίδι

«Το πρόσωπο του άλλου» του Κόμπο Αμπέ (κριτική) – Ένα νοητικό και φιλοσοφικό παιχνίδι

Για το μυθιστόρημα του Κόμπο Αμπέ [Köbö Abe] «Το πρόσωπο του άλλου» (μτφρ. Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα από την κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου (1966).

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Ο τρόπος που συντίθεται η...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ