alt

Για το εμβληματικό μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Δουμά «Ο Κόμης Μοντεχρίστος» (μτφρ. Ωρίων Αρκομάνης, εκδ. Gutenberg). Στην κεντρική εικόνα: Από την κινηματογραφική μεταφορά του μυθιστορήματος το 1934, σε σκηνοθεσία Rowland V. Lee. Στον ρόλο του Εδμόνδου Νταντές/Κόμη Μοντεχρίστου ο Robert Donat.

Της Νίκης Κώτσιου

Πασίγνωστος από τις αναρίθμητες, συνήθως συντομευμένες, μεταφράσεις και διασκευές για μικρούς και μεγάλους, αλλά και από τις ουκ ολίγες ταινίες και σίριαλ, ο αξεπέραστος Κόμης Μοντεχρίστος του Αλέξανδρου Δουμά (1802-1870) παραμένει διαρκώς δημοφιλής και αγαπημένος και εγγράφεται ακριβοδίκαια στο πάνθεον των κλασικών λογοτεχνικών ηρώων, που διαχρονικά θα συγκινούν και θα βρίσκουν το κοινό τους παντού και πάντα. Δημοσιευμένο σε συνέχειες σε εφημερίδες της εποχής στο διάστημα μεταξύ 1844-1846, το αγέραστο ρομαντικό μυθιστόρημα του Δουμά πατρός εξακολουθεί να προσφέρει την απόλαυση μιας πληθωρικής και χειμαρρώδους πρόζας με πολλά παρακλάδια κι ενός ασύγκριτα εκλεπτυσμένου ύφους, που μόνο τα κλασικά έργα διαθέτουν. Μαζί με τους Τρεις Σωματοφύλακες, αποτελεί το κορυφαίο έργο του Δουμά.

Προδομένος από υποτιθέμενους φίλους, που στήνουν σε βάρος του μια σατανική πλεκτάνη, ο νεαρός υποπλοίαρχος Εδμόνδος Νταντές βρίσκεται αίφνης φυλακισμένος στο τρομερό φρούριο του Ιφ, όπου προορίζεται να εκμετρήσει τον βίο του.

Ήρωας επενδυμένος με τα μυθικά χαρακτηριστικά ενός υπερανθρώπου, ο Κόμης Μοντεχρίστος πρωταγωνιστεί σε μια επική ιστορία εκδίκησης με προσωπικό χαρακτήρα, που όμως διαθέτει και τα χαρακτηριστικά της αέναης αρχετυπικής πάλης του καλού με το κακό μέσα σ' έναν καταιγισμό από δράση, πάθη και συγκινήσεις. Προδομένος από υποτιθέμενους φίλους, που στήνουν σε βάρος του μια σατανική πλεκτάνη, ο νεαρός υποπλοίαρχος Εδμόνδος Νταντές βρίσκεται αίφνης φυλακισμένος στο τρομερό φρούριο του Ιφ, όπου προορίζεται να εκμετρήσει τον βίο του. Εκεί συνδέεται φιλικά και εγκάρδια με τον επίσης κρατούμενο αβά Φαρία, έναν φωτισμένο λόγιο και διανοούμενο που εκπαιδεύει πολύπλευρα τον Νταντές και του αποκαλύπτει το μυστικό ενός κρυμμένου θησαυρού. Χάρη σε μια σειρά από ευνοϊκές συγκυρίες, ο Νταντές καταφέρνει να δραπετεύσει και να αποκτήσει τον θησαυρό. Από εκεί και πέρα, ανοίγει ο δρόμος για τη μεγαλειώδη εκδίκηση που θα πάρει ο Νταντές ως κόμης Μοντεχρίστος πια, απ' όλους όσους τον υπονόμευσαν, τον αδίκησαν και τον έβλαψαν στερώντας του ελευθερία και ευτυχία.

Ο κόμης είναι πια τριαντατριών ετών κι έχουν μεσολαβήσει δεκατέσσερα χρόνια εγκλεισμού σε μια απάνθρωπη φυλακή. Έχει την ηλικία του Χριστού, έχει δανειστεί ακόμα και το όνομα του Χριστού και έρχεται κατευθείαν από την κόλαση για να κρίνει και να δικάσει τους θύτες του. Είναι αποφασισμένος να φανεί σκληρός και άτεγκτος κομίζοντας επιτέλους δικαιοσύνη. Ομνύει στο θεό (κυρίως της Παλαιάς Διαθήκης) και την εκδίκηση ελπίζοντας να αποκαταστήσει τη διασαλευμένη τάξη πραγμάτων και να εξυγιάνει τη διεφθαρμένη δικαιοσύνη.

Στο μεταξύ, οι θύτες του έχουν κατακτήσει αξιώματα και τιμές, είναι ευυπόληπτα μέλη μιας υποκριτικής κοινωνίας και απολαμβάνουν έναν ανέφελο βίο. [...] Όλοι αυτοί που κάποτε πέταξαν τον δύστυχο Νταντές εκτός κοινωνίας, βρίσκονται τώρα ν' αποτελούν τους πυλώνες μιας κοινωνίας βαθιά διεφθαρμένης και διαβρωμένης.

Στο μεταξύ, οι θύτες του έχουν κατακτήσει αξιώματα και τιμές, είναι ευυπόληπτα μέλη μιας υποκριτικής κοινωνίας και απολαμβάνουν έναν ανέφελο βίο. Ο εισαγγελέας Βιλφόρ, που δόλια και παράλογα έστειλε τον Νταντές στη φυλακή, υπηρετεί με την ίδια πάντα αναλγησία μια δικαιοσύνη που δεν τιμωρεί αλλά παράγει το έγκλημα. Ο αδίστακτος Φερνάντο έχει κάνει επιτυχημένη καριέρα στρατιωτικού κι έχει καταφέρει να παντρευτεί την αλλοτινή μνηστή του Νταντές, που ανέκαθεν εποφθαλμιούσε. Όσο για τον Νταγκλάρ, αυτός έχει γίνει πετυχημένος τραπεζίτης. Όλοι αυτοί που κάποτε πέταξαν τον δύστυχο Νταντές εκτός κοινωνίας, βρίσκονται τώρα ν' αποτελούν τους πυλώνες μιας κοινωνίας βαθιά διεφθαρμένης και διαβρωμένης.

Ο κόμης Μοντεχρίστος αποφασίζει να τους αντιμετωπίσει με τα δικά του μέσα και με τρόπο αμείλικτο. Ως νεαρός Εδμόνδος Νταντές ενδιαφερόταν για την αγάπη και την ευτυχία και ονειρευόταν μια ήσυχη ζωή. Όμως, ο κόμης Μοντεχρίστος είναι πλέον πάμπλουτος, ισχυρός κι έχει τον κόσμο στα πόδια του. Το όραμά του είναι να τιμωρήσει τους υπαίτιους και δεν ορρωδεί προ ουδενός. Επαναστατεί ενάντια στους θεσμούς και αναλαμβάνει να απονείμει δικαιοσύνη με τους ολόδικούς του όρους, όπως αυτοί υπαγορεύθηκαν από τον πόνο και τη συντριβή που έζησε για χρόνια στο πετσί του. Ενάντια στον άδικο ανθρώπινο νόμο, προτάσσει ένα προσωπικό σύστημα δικής του δικαιοσύνης, που έρχεται να διορθώσει την αδικία με τρόπο πανηγυρικό και αμετάκλητο.

alt

Ο «κόμης Μοντεχρίστος» συντίθεται από πολλά επιμέρους προσωπεία, που όλα μαζί συνεργαζόμενα κατατείνουν στην εκπλήρωση ενός πρωταρχικού σκοπού, κι αυτός ο σκοπός δεν είναι άλλος από την εκδίκηση.

Για να πραγματοποιήσει το σχέδιό του θα καταφύγει σε μια σειρά μεταμφιέσεων, που του επιτρέπουν να υιοθετήσει μια ποικιλία από διαφορετικές περσόνες ώστε να φθάσει ευκολότερα στον στόχο του. Γίνεται, μεταξύ άλλων, καθολικός ιερέας, άγγλος χρηματιστής, μαλτέζος εφοπλιστής. Μέσ' από τις αλλεπάλληλες αυτές μεταμορφώσεις, φτιάχνει καινούριες ταυτότητες που ενίοτε απομακρύνονται αισθητά από τον πρωταρχικό Εδμόνδο, χωρίς ωστόσο να αντίκεινται ουσιαστικά στον βαθύτερο πυρήνα του. Ο «κόμης Μοντεχρίστος» συντίθεται από πολλά επιμέρους προσωπεία, που όλα μαζί συνεργαζόμενα κατατείνουν στην εκπλήρωση ενός πρωταρχικού σκοπού, κι αυτός ο σκοπός δεν είναι άλλος από την εκδίκηση. Πίσω από αυτές τις μάσκες που συνεχώς εναλλάσσει και συνδυάζει κατά βούληση, ο αυθεντικός Νταντές υποχωρεί, για να δώσει χώρο στις νέες ιδιότητες και δεξιότητες που οφείλει να αναπτύξει και να εξελίξει ο τιμωρός εαυτός. Ο «Μοντεχρίστος» ως κατασκευασμένη, πλαστή ταυτότητα με συγκεκριμένο ειδικό σκοπό, συγκροτείται μόνο και μόνο για να διεκπεραιωθεί το πλάνο της εκδίκησης και, μετά το πέρας του εγχειρήματος, ξαναδίνει σταδιακά τη θέση του στον Εδμόνδο, που όμως έχει πλέον απωλέσει μεγάλο μέρος της νεανικής του αθωότητας.

alt
Το 1996 ο Κόμης μεταφράστηκε ολόκληρος στα Αγγλικά
από τον Robin Buss για τη σειρά Penguin Classics,
αποκαθιστώντας λάθη, αβλεψίες και εσκεμμένες
παραλήψεις που έγιναν με βάση τους ηθικούς
κανόνες της Βικτοριανής Αγγλίας.




Στη συναναστροφή του με τον κόσμο, ο κόμης προκαλεί θαυμασμό και δέος, ενίοτε φόβο. Δεν είναι μόνο αινιγματικός και σκοτεινός αλλά επίσης παντοδύναμος και παντογνώστης, αδιάλειπτα τυλιγμένος σε αξεδιάλυτο μυστήριο. Κάποιοι δεν διστάζουν να τον χαρακτηρίσουν μέχρι και βαμπίρ, καθώς φαντάζει πάντα κάτωχρος και απόκοσμος σα να βγήκε από τάφο. Ξέρει να χειρίζεται οικονομικά μεγέθη, όπλα, φάρμακα, δηλητήρια, αντίδοτα και μιλάει άπταιστα γλώσσες, διαλέκτους, ιδιώματα. Η γνώση του εξαπλώνεται επί παντός επιστητού και η ικανότητά του είναι τεράστια. Ταξιδεύει αδιάκοπα σε ξένες πολιτείες, επισκέπτεται μακρινά μέρη, εξοικειώνεται εύκολα με άγνωστες κουλτούρες.

Η τότε Ιταλία παρουσιάζεται μαγική και ατμοσφαιρική στο μυθιστόρημα ως το σύνορο της Ευρώπης με την Ανατολή, ενίοτε ως καθαρόαιμη Ανατολή. Οι πρακτικές των βάρβαρων συμμοριών που λυμαίνονται τις πόλεις και οι αιματηρές βεντέτες χαρτογραφούν έναν ημιάγριο κόσμο που μόνο μερικώς μετέχει του πολιτισμού. Ο Μοντεχρίστος κινείται με άνεση και ευκολία μέσα στον κόσμο των περιθωριακών και παρανόμων και ξέρει να χειρίζεται άψογα τους σχετικούς κώδικες. Επίσης, ο κόμης δεξιώνεται εύκολα το διαφορετικό και υποδέχεται το αλλότριο μεγαλόψυχα και γενναιόδωρα. Προτιμά να περιστοιχίζεται από  μαύρους υπηρέτες που του χρωστούν ισόβια αφοσίωση, ανατρέφει με πατρική φροντίδα την κόρη του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, θέλγεται απ' τον κόσμο της Ανατολής. Κατά καιρούς αρέσκεται να πλασάρεται κι ο ίδιος ως μυστηριώδης ανατολίτης αδιευκρίνιστης προέλευσης. Διαπραγματεύεται με παρανόμους και συγχρόνως μετέχει σ' έναν κόσμο φαντασμαγορίας και σαγηνευτικού παραμυθιού βγαλμένο από τις Χίλιες και Μια Νύχτες. Μπαινοβγαίνει σε σπήλαια, φτιάχνει θαυματουργά σκευάσματα, κατέχει μαγικές γνώσεις. Τα συναρπαστικά επεισόδια διαδέχονται το ένα το άλλο με καταιγιστική ταχύτητα μέσα σ' εξωπραγματικά σκηνικά.

Η συγκινητικά λεπτοδουλεμένη μετάφραση του Ωρίωνα Αρκομάνη διακρίνεται για το μεράκι, την προσοχή και τη φινέτσα που αποπνέει.

Ο Μοντεχρίστος έρχεται να ενσαρκώσει έναν ανυπότακτο ήρωα του ακραιφνούς ρομαντισμού που παλεύει μέχρις εσχάτων με τον πόνο και το σκοτάδι της βασανισμένης ψυχής του μέχρι να βρει την ποθούμενη λύτρωση και δικαίωση, όπως την εννοεί ο ίδιος. Αποδεσμευμένος από κανόνες και περιορισμούς,  απολαμβάνοντας την πλήρη ελευθερία κινήσεων που του παρέχει το χρήμα μαζί με τη γνώση, φθάνει μέχρι το τέλος αλλά, στο μεταξύ, έχει επιτρέψει στον εαυτό του να δείξει έλεος, όταν οι περιστάσεις εμπλέκουν και τα αθώα τέκνα των τιμωρουμένων.

Το κορυφαίο αυτό έργο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg σε δύο τόμους των χιλίων σελίδων έκαστος με ολόκληρο το αρχικό κείμενο του Δουμά χωρίς καμία συντόμευση, περικοπή ή λογοκρισία. Η έκδοση συνοδεύεται από εκτενείς σημειώσεις, αναλυτικό χρονολόγιο, φιλμογραφία και διαφωτιστικά ερμηνευτικά κείμενα που ανατέμνουν το μυθιστόρημα, ενώ η συγκινητικά λεπτοδουλεμένη μετάφραση του Ωρίωνα Αρκομάνη διακρίνεται για το μεράκι, την προσοχή και τη φινέτσα που αποπνέει.

* Η ΝΙΚΗ ΚΩΤΣΙΟΥ είναι φιλόλογος.


altΟ Κόμης Μοντεχρίστος
Ά Τόμος
Alexandre Dumas
Μτφρ. Ωρίων Αρκομάνης
Gutenberg 2020
Σελ. 1128, τιμή εκδότη €25,00

alt

 

 

 

 

altΟ Κόμης Μοντεχρίστος
B' Τόμος
Alexandre Dumas
Μτφρ. Ωρίων Αρκομάνης
Gutenberg 2020
Σελ. 1062, τιμή εκδότη €25,00

alt

 ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ALEXANDRE DUMAS


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Οι εμπρηστές, της Ρ.Ο. Κουόν: Εξαιρετική θεματική, αδιέξοδη διαχείριση

Για το μυθιστόρημα της Ρ.Ο. Κουόν «Οι εμπρηστές» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, η συγγραφέας. 

Του Νίκου Ξένιου

Δέκα χρόνια συγγραφικού μόχθου χρειάστηκαν μέχρι να δημοσιεύσει η κορεατικής ...

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Η ντίσκο του Γκόγκολ, του Πάβο Μάτσιν

Για το μυθιστόρημα του Πάβο Μάτσιν «Η ντίσκο του Γκόγκολ» (μτφρ. Τέσυ Μπάιλα, εκδ. Βακχικόν).

Της Χριστίνας Μουκούλη

Επιστημονική φαντασία ή μαγικός ρεαλισμός; Δυστοπία ή αλληγορία; Παραμύθι ή προφητεία; Ή μήπως όλα αυτά μαζί; Πόση τόλμη, πρωτοτυπία, ευρηματικότητα και φαντασία πρ...

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Ο μεγάλος απατεώνας, του Χέρμαν Μέλβιλ

Για το μυθιστόρημα του Herman Melville «Ο μεγάλος απατεώνας» (μτφρ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος, εκδ. Πατάκη).

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Αν ο κάθε άνθρωπος είναι ένα νησί, τότε η ανθρωπότητα (αν αποδεχτούμε αυτή την αφαίρεση) είναι ένα πλοίο. Ή, ακόμα καλύτερ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Η τελευταία μονομαχία, του Ρίντλεϊ Σκοτ (κριτική)

Για την ταινία «Η τελευταία μονομαχία» σε σκηνοθεσία του Ridley Scott, η οποία προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Του Θόδωρου Σούμα

«Η τελευταία μονομαχία» του Ρίντλεϊ Σκοτ είναι μια θεαματική, δραματική και περιπετειώδης...

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Πέθανε ο ποιητής και ζωγράφος Γιώργος Κακουλίδης

Ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων για τον θάνατο του Γιώργου Κακουλίδη.

Η Εταιρεία Συγγραφέων εκφράζει τη λύπη της για τον θάνατο του καταξιωμένου ποιητή Γιώργου Κακουλίδη. Συγγραφέας αλλά και ζωγράφος, ο Γιώργος Κακουλίδης υιοθέτησε από νέος, έναν τρόπο ζωή...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ