musa haef ii1xXlSi2IQ unsplash

Για το βιβλίο του Γιώργου Ανδρέου «Η ευρωπαϊκή διακυβέρνηση στην εποχή των πολλαπλών κρίσεων: Η πρόκληση της ανθεκτικότητας» (εκδόσεις Κριτική), Kεντρική εικόνα: ©Unsplash. 

Γράφει ο Αλέκος Κρητικός 

Στο βιβλίο του Η ευρωπαϊκή διακυβέρνηση στην εποχή των πολλαπλών κρίσεων: Η πρόκληση της ανθεκτικότητας (εκδόσεις Κριτική), ο Γιώργος Ανδρέου επιχειρεί μια τολμηρή αναδίφηση σε αυτό το ιστορικό παράδοξο που είναι η ΕΕ, σε αυτή την εποχή των πολλαπλών κρίσεων που άλλοι τη θεωρούν και τη βαφτίζουν «polycrisis» και άλλοι –μάλλον πιο απαισιόδοξοι– «permacrisis».

Αποτίμηση των κρίσεων

Ξεπερνώντας τις δύο αυτές προσεγγίσεις, ο συγγραφέας, αφού αποτιμήσει σε βάθος και με αξιοσημείωτη επιστημονική συνέπεια τις κρίσεις αυτές, αποτολμά να τις δει ως «μια διαδοχή αποτυχιών προς τα εμπρός (failing forward)… Εκτιμά μάλλον ότι είναι ακόμη νωρίς να αμφισβητήσει τον Ζαν Μονέ που με την περίφημη ρήση του έβλεπε τις κρίσεις –και τις λύσεις τους όμως– ως το κύριο δομικό υλικό της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Ο Γιώργος Ανδρέου εκτιμά ότι η αύξηση της συχνότητας των κρίσεων κατέστησε αναπόδραστη την ανάγκη διασφάλισης της «ανθεκτικότητας» της Ευρώπης.

Ο Γιώργος Ανδρέου εκτιμά ότι η αύξηση της συχνότητας των κρίσεων κατέστησε αναπόδραστη την ανάγκη διασφάλισης της «ανθεκτικότητας» της Ευρώπης με τις τέσσερις διαστάσεις της (κοινωνική και οικονομική, γεωπολιτική, πράσινη και ψηφιακή –επίθετα που αποσαφηνίζουν, αλλά ενδέχεται και να περιορίζουν, το εύρος της αναγκαίας ανθεκτικότητας, όπως έγινε και με τη συνοχή, που τα επίθετα οικονομική, κοινωνική και –αργότερα– εδαφική, πιθανότατα περιορίζουν το εύρος της αντί να το ενισχύουν – μάλλον σε αυτό άλλωστε αποσκοπούσαν.

Και μια που κάνουμε λόγο για συνοχή, που ως πολιτική αλλά και ως έννοια και ως νοηματοδότηση κατέχει περίοπτη θέση στο μέχρι σήμερα επιστημονικό έργο του συγγραφέα, πρέπει να πω ότι σημείωσα με μεγάλο ενδιαφέρον την επανάληψη, και στο βιβλίο αυτό, των γνωστών απόψεών του για την «ελλειμματική» νοηματοδότηση και την όλο και περισσότερο στρεβλή χρήση του όρου αυτού, αρχής γενομένης από τη στρατηγική της Λισαβόνας.

giorgios andreou

Ο Γιώργος Ανδρέου είναι επίκουρος καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες και Διεθνείς Σχέσεις στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Κολέγιο της Ευρώπης (Bruges, Βέλγιο) και έλαβε το διδακτορικό του τίτλο από το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έχει διδάξει στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Πανεπιστημιακής Ένωσης Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΕΠΕΕΣ). Έχει δημοσιεύσει μονογραφίες, άρθρα σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά, καθώς και κεφάλαια σε ελληνικούς και διεθνείς συλλογικούς τόμους. Στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδιαίτερα η πολιτική συνοχής, ο εξευρωπαϊσμός των δημόσιων πολιτικών στην ΕΕ και οι σχέσεις Ελλάδας – ΕΕ.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το κεφάλαιο «Η θεωρία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στην εποχή των κρίσεων», όπου ο Γιώργος Ανδρέου ανατέμνει τον αναζωπυρωμένο θεωρητικό –και όχι μόνο– διάλογο και την επαναφορά στο προσκήνιο των παλιών μεγάλων ερωτημάτων που αφορούν τη σχέση και την αλληλεπίδραση ανάμεσα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα κράτη-μέλη, ανάμεσα στον διακυβερνητισμό και την υπερεθνικότητα.

Υπερεθνικές προσεγγίσεις 

Περιγράφει, στην έκταση που είχε στη διάθεσή του, τις υπερεθνικές προσεγγίσεις του λειτουργισμού και του νέο-λειτουργισμού και προχωρεί σε μια ενδιαφέρουσα διάκριση της διαδικασίας της «εκχείλισης» (spillover) σε λειτουργική εκχείλιση (δηλαδή της δημιουργίας της ανάγκης για επέκταση της συνεργασίας και σε άλλους τομείς) και στην πολιτική εκχείλιση, δηλαδή τη δημιουργία της ανάγκης νέων υπερεθνικών θεσμών.

kritiki andreou H EYROPAIKH DIAKYBERNHSH STHN EPOXH TON POLLLAPLON KRISEON small 1Επειδή ο Γιώργος Ανδρέου διαθέτει όλη την απαιτούμενη γνωστική και επιστημονική υποδομή, θα περιμένω σε επόμενο βιβλίο του να αναλύσει περισσότερο την –και από τον ίδιο αναφερόμενη– διάψευση των αρχικών προσδοκιών του νεολειτουργισμού και κυρίως να την αξιολογήσει.

Κοινοτική μέθοδος

Για παράδειγμα, αν, όπως θεωρεί ο Βόλφγκανγκ Βέσελς, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει αναλάβει τον ρόλο του συνταγματικού αρχιτέκτονα της ΕΕ, μήπως είναι ώρα να αρχίσουμε να ξανασκεφτόμαστε την «κοινοτική μέθοδο» σε μια πιο ρεαλιστική βάση και, ει δυνατόν, τον διακυβερνητισμό σε μορφές πιο «κοινοτικές»;

Η ΟΝΕ δεν ξεφεύγει από την διεισδυτική κριτική του συγγραφέα, που προσφυέστατα θεωρεί ότι «ο συνδυασμός διακυβερνητισμού, κανονιστικής αυστηρότητας, τεχνοκρατισμού και ελλειμματικής αλληλεγγύης που χαρακτηρίζει τις μεταρρυθμίσεις της περιόδου προκάλεσε σοβαρό πλήγμα στη νομιμοποίηση της ΕΕ, τόσο ως προς τις εισροές όσο και ως προς τις διαδικασίες.

Ο ΑΛΕΚΟΣ ΚΡΗΤΙΚΟΣ είναι ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ, πρώην Γ.Γ. των υπογειών Εσωτερικών και Ανάπτυξης και πρώην στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

 

.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Για την ποίηση», του Τ.Σ. Έλιοτ (κριτική) – Υποθετικές ερωτήσεις, αληθινές απαντήσεις

«Για την ποίηση», του Τ.Σ. Έλιοτ (κριτική) – Υποθετικές ερωτήσεις, αληθινές απαντήσεις

Με αφορμή το βιβλίο του Τ.Σ. Έλιοτ [T.S. Eliot] «Για την ποίηση» (μτφρ. Στέφανος Μπεκατώρος, εκδ. Πατάκη), ακολουθεί μια φανταστική συνέντευξη με υποθετικές ερωτήσεις μα αληθινές απαντήσεις-αποσπάσματα από το βιβλίο.

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

...
Καντ, Σοπενχάουερ, Γουίλιαμ Τζέιμς: Τρία βιβλία τους για την πίστη, τον πνευματισμό, τη μεταφυσική

Καντ, Σοπενχάουερ, Γουίλιαμ Τζέιμς: Τρία βιβλία τους για την πίστη, τον πνευματισμό, τη μεταφυσική

Για τα βιβλία των Ιμμάνουελ Καντ «Τα όνειρα ενός αλαφροϊσκιωτου μέσα από τα όνειρα της μεταφυσικής» (μτφρ. Στέλιος Γκαρδής, εκδ. Εκκρεμές), Άρτουρ Σοπενχάουερ «Η εμφάνιση πνευμάτων και όσα σχετίζονται μ' αυτήν (μτφρ. Νίκος Δεληβοριάς, εκδ. Κάκτος) και Γουίλιαμ Τζέιμς «Η βούληση πίστης» (μτφρ. Γιώργος Δ. Καρανικόλας,...

«Συμβολές στη θεωρία για το κράτος και την πολιτική αυτονομία» του Έρνστ–Βόλφγκανγκ Μπόκενφορντε: Φιλελευθερισμός εναντίον δημοκρατίας

«Συμβολές στη θεωρία για το κράτος και την πολιτική αυτονομία» του Έρνστ–Βόλφγκανγκ Μπόκενφορντε: Φιλελευθερισμός εναντίον δημοκρατίας

Για το βιβλίο του Έρνστ-Βόλφγκανγκ Μπόκενφορντε [Ernst-Wolfgang Böckenförde] «Συμβολές στη θεωρία για το κράτος και την πολιτική αυτονομία» (μτφρ. Βασιλική Ε. Χρήστου, εκδ. Παπαζήση). Κεντρική εικόνα: © Global Focus. 

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Βιβλιοπαραγωγή 2023: 11.285 τίτλοι χώρεσαν (;) στους πάγκους και στις οθόνες μας

Πόσα βιβλία εκδόθηκαν το 2023 και ποια κατηγορία προηγείται; Εξακολουθεί η λογοτεχνία να κρατάει τα σκήπτρα; Ποια είναι η μέση τιμή ενός βιβλίου και τι γίνεται με τις αυτοεκδόσεις; Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα ο ΟΣΔΕΛ από την osdelnet δίνουν πολλές απαντήσεις για τάσεις και παθολογίες στο χώρο του βιβλίου....

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ