dynami geografias greece turkey

Για το βιβλίο του Τιμ Μάρσαλ «Η δύναμη της γεωγραφίας – Το μέλλον του κόσμου σε 10 χάρτες» (μτφρ. Σπυρίδωνας Κατσούλας) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την κρίση των Ιμίων το 1996. Ο Τιμ Μάρσαλ αφιερώνει 70 περιεκτικές σελίδες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Το βιβλίο αυτό αποτελεί τη συνέχεια ενός άλλου, που διαβάστηκε και συζητήθηκε πολύ τη χρονιά που πέρασε, το Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας. Κι όπως λέγαμε χαρακτηριστικά, «η ανάγνωσή του δεν μας άνοιξε απλώς ένα «παράθυρο στον κόσμο»,/ αλλά «πολλά». Ε, λοιπόν, ακόμη περισσότερα παράθυρα στον κόσμο μας ανοίγει τούτο το νεότερο βιβλίο με τίτλο Η δύναμη της γεωγραφίας. Συγγραφέας και των δύο, ο διορατικός και οξυδερκής Βρετανός δημοσιογράφος, Τιμ Μάρσαλ.

Όπως είναι φανερό από τον τίτλο των δύο βιβλίων, η λέξη κλειδί είναι η γεωγραφία. Όπως και στο πρώτο βιβλίο, έτσι κι εδώ, «οι εύφορες πεδιάδες ή τα απόκρημνα βουνά, τα ποτάμια ή τα φυσικά λιμάνια, δεν είναι απλώς στοιχεία του ανάγλυφου του χάρτη: Είναι όπλα ή αδυναμίες πάνω στα οποία παλιότερα στηρίχτηκαν αυτοκρατορίες και αργότερα τα σύγχρονα κράτη».

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Ιράν, στην Αυστραλία και στο Σαχέλ, και βέβαια, στην Ελλάδα και στην Τουρκία, εστιάζει τούτο το δεύτερο βιβλίο.

Όπως και το προηγούμενο βιβλίο, έτσι και τούτο, είναι χωρισμένο σε δέκα κεφάλαια κάθε ένα από τα οποία μελετά ένα κράτος ή μια περιοχή. Η Ρωσία, η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αρκτική ήταν οι βασικές περιοχές ανάλυσης στο «Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας». Στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Ιράν, στην Αυστραλία και στο Σαχέλ, και βέβαια, στην Ελλάδα και στην Τουρκία, εστιάζει τούτο το δεύτερο βιβλίο.

Και πράγματι: Στη Δύναμη της Γεωγραφίας, διαβάζουμε μέσα σε τριάντα τρεις σελίδες μια ευσύνοπτη και περιεκτική ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, μαζί με μια σαφή και μετρημένη ανάλυση των γεωπολιτικών ζητημάτων που διακυβεύονται σήμερα, κυρίως στις σχέσεις μας με τον εξ ανατολών γείτονα και την περίπλοκη σκακιέρα της νοτιοανατολικής μεσογείου.

dynami geografias china

Γέφυρες πολλών χιλιομέτρων ενώνουν «νησιά» της Κίνας στον Ινδικό Ωκεανό, μέρος του γεωπολιτικού παιχνδιού στην περιοχή.

Αυστραλία, Κίνα, Ινδικός Ωκεανός

Ένα βιβλίο γεωπολιτικής ανάλυσης που θέλει να είναι συντονισμένο με τα τεκταινόμενα στον κόσμο μας σήμερα, δεν θα μπορούσε να αγνοήσει την Αυστραλία. Το πρόσφατο Σύμφωνο Ασφαλείας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Μεγάλη Βρετανία και την Αυστραλία τάραξε τα νερά και έστρεψε τη γεωπολιτική πυξίδα προς τον Ινδικό και τον Ειρηνικό ωκεανό – και βέβαια προς την Κίνα. Η οποία, παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις της, γίνεται όλο και πιο επιθετική, σε μια περιοχή απ’ όπου διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου. Έτσι, αν αναρωτιόσασταν τι μανία έχει πιάσει την Κίνα και σωρεύει εκατομμύρια τόνους μπετόν πάνω σε κοραλλιογενή νησάκια στη μέση του πουθενά, μετατρέποντάς τα σε δυνάμει στρατιωτικές βάσεις, ο Τιμ Μάρσαλ θα σας βοηθήσει να το κατανοήσετε καλύτερα.

Η Αυστραλία βρίσκεται φύσει και θέσει στο κέντρο του στρατηγικού μπρα-ντε-φερ που εξελίσσεται στη Νότια Σινική Θάλασσα. Είναι άλλωστε μέλος ενός επίζηλου και ολιγομελούς κλαμπ: του πιο αποτελεσματικού δικτύου συλλογής πληροφοριών στον πλανήτη, Τα Πέντε Μάτια, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείας, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νέα Ζηλανδία και τον Καναδά.

Ελλάδα και Τουρκία

Θέλω να σταθώ λίγο περισσότερο στις περίπου εβδομήντα σελίδες που αφιερώνει ο Βρετανός δημοσιογράφος στην ανάλυση της γεωγραφίας, της ιστορίας και της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας και της Τουρκίας. Όχι τόσο γιατί μας πληροφορεί για πλευρές του θέματος που δεν τις έχουμε υπόψη μας. Με τόση πολυλογία περί των ελληνοτουρκικών εδώ και δεκαετίες τα έχουμε πει και σκεφτεί σχεδόν όλα. Αυτό που γοητεύει περισσότερο είναι η «γωνία θέασης» του Τιμ Μάρσαλ, ο πραγματισμός του: ο τρόπος που κατανοεί την γεωπολιτική σαν μια σκακιέρα που πέρα από τα συναισθήματα και τις επιθυμίες, βασικός παίκτης είναι οι ανάγκες, τα ζωτικά συμφέροντα.

Αυτό που γοητεύει περισσότερο είναι η «γωνία θέασης» του Τιμ Μάρσαλ, ο πραγματισμός του: ο τρόπος που κατανοεί την γεωπολιτική σαν μια σκακιέρα που πέρα από τα συναισθήματα και τις επιθυμίες, βασικός παίκτης είναι οι ανάγκες, τα ζωτικά συμφέροντα.

Κι ο ασφαλέστερος τρόπος για να εννοήσει κανείς αντικειμενικά και χωρίς παρωπίδες αυτά τα ζωτικά συμφέροντα είναι να διαβάσει προσεκτικά τον χάρτη. Έννοιες παράξενες και τρομακτικές, όπως για παράδειγμα η περίφημη «Γαλάζια πατρίδα», στην οποία τόσο αρέσει στην τουρκική πλευρά να αναφέρεται, γίνονται περισσότερο κατανοητές.

dioptra marshall dynami geografiasΣαχέλ και… Διάστημα

Κατά τα λοιπά, αν δεν ξέρετε τι είναι το Σαχέλ, που εμφανίστηκε στο δημοσιογραφικό και πολιτικό λεξιλόγιο τις τελευταίες ημέρες, στα απόνερα της εξοπλιστικής και αμυντικής συμφωνίας μας με τη Γαλλία, ο Τιμ Μάρσαλ θα σας πάρει από το χεράκι και θα σας οδηγήσει σε μια ζώνη κρατών κάτω ακριβώς από τη μεγαλύτερη έρημο στον κόσμο, τη Σαχάρα, πάνω ακριβώς από τα πυκνότερα τροπικά δάση του κόσμου.
Είναι μια περιοχή στην οποία βασιλεύει ο τρόμος και η αταξία, όπου το φανατικό ισλάμ έχει απλώσει τα δίχτυα του, κι όπου η φίλη και σύμμαχος Γαλλία εξακολουθεί να έχει πολλά συμφέροντα.
Τέλος, όπως το Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας κλείνει με ένα πολύ ενδιαφέρον κεφάλαιο για μία no mans land του πλανήτη μας, την Αρκτική, ετούτο το βιβλίο κλείνει με ένα νέο πεδίο περίπλοκων γεωπολιτικών ανταγωνισμών: Το διάστημα.

Ιράν, Ισπανία, Αιθιοπία και Σαουδική Αραβία

Όπως σημείωσα και νωρίτερα, ο Μάρσαλ αρδεύεται από τη συγκυρία και την επικαιρότητα, και νοιάζεται να τη φωτίσει. Σε αυτό το πνεύμα, στο βιβλίο του περιλαμβάνεται ένα εκτενές κεφάλαιο για το μυστήριο που ακούει στο όνομα Ιράν, καθώς κι ένα κεφάλαιο για την Ισπανία, κυρίως λόγω των σημαντικών θεμάτων που προέκυψαν από την τελευταία, αποτυχημένη απόπειρα απόσχισης της Καταλονίας. Δικό της κεφάλαιο έχει επίσης η κομβικότερη από πολλές απόψεις χώρα της μαύρης Αφρικής, η Αιθιοπία, όπως και η Σαουδική Αραβία.

Η Δύναμη της Γεωγραφίας, μαζί με το δίδυμό του, Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας, είναι δύο βιβλία που μπορούν να μας κάνουν σοφότερους, όχι όμως ξερόλες. Το βρετανικό φλέγμα και ο πραγματισμός του Τιμ Μάρσαλ εγγυούνται γι’ αυτό. Και τα δύο κυκλοφορούν σε προσεκτική μετάφραση του Σπυρίδωνα Κατσούλα, με την επιμέλεια και τη φροντίδα των εκδόσεων Διόπτρα.

politeia link more

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Ορθοδοξία και Κράτος: Τρία βιβλία για μια διαχρονική σχέση με πολλές διακυμάνσεις και ποικίλα ρεύματα σκέψης

Για τα βιβλία των Ευστάθιου Κασσαρέα «Εκκλησία, ιδεολογία και πολιτική στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης» (εκδ. Παπαζήση), Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη «Θρησκεία και πολιτική στον ορθόδοξο κόσμο» (εκδ. Επίκεντρο) και π. Εμμανουήλ Κλάψη «Ορθόδοξες εκκλησίες σε έναν πλουραλιστικό κόσμο» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα,...

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Το «μοναχικό πλήθος» και το επαναστατικά νέο ήθος του δυτικού πολιτισμού

Τρία βιβλία που σκιαγραφούν την κατάσταση του δυτικού πολιτισμού σήμερα: «Το μοναχικό πλήθος» (μτφρ. Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες) του Ντέιβιντ Ρίσμαν [David Riesman], «Η παρακμή του Αστικού Πολιτισμού» (εκδ. Θεμέλιο) του Παναγιώτη Κονδύλη και «Η Ευρώπη είναι χριστιανική;» (μτφρ. Βάλια Καϊμάκη, εκδ. ...

Τελικά, συγκρούεται ο Χριστιανισμός με τον Δαρβίνο; – Διερεύνηση ενός ερωτήματος μέσα από δύο ενδιαφέροντα βιβλία (κριτική)

Τελικά, συγκρούεται ο Χριστιανισμός με τον Δαρβίνο; – Διερεύνηση ενός ερωτήματος μέσα από δύο ενδιαφέροντα βιβλία (κριτική)

Για τα βιβλία του Φρανσουά Ουβέ [François Euvé] «Ο Δαρβίνος και ο χριστιανισμός » (μτφρ. Ηρώ Διακάκη, εκδ. Αρμός) και του Ζακ Μονό [Jasques Monod] «Η τύχη και η αναγκαιότητα» (μτφρ. Νίκος Παπαδόπουλος, εκδ. Κέδρος). Κεντρική εικόνα: ο Δαρβίνος σε πίνακα του John Collier © Wikipedia. 

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Λογοτεχνικό Βραβείο Δουβλίνου 2024: Νικητής ο Μίρτσεα Καρταρέσκου

Ο Ρουμάνος συγγραφέας Μίρτσεα Καρταρέσκου [Μircea Cartarescu] έλαβε το βραβείο για το μυθιστόρημά του «Solenoid» που είναι εν μέρει αυτοβιογραφικό και μάς μεταφέρει στην κομμουνιστική Ρουμανία των τελών του ‘70. Στα ελληνικά τον έχουμε γνωρίσει με το μυθιστόρημα «Νοσταλγία» (μτφρ. Βίκτορ Ιβάνοβιτς, εκδ. Καστανιώτη)....

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

ΔΕΒΘ 2024: Γυναίκες, φύλο και φεμινισμοί – Τι είδαμε, τι καταλάβαμε

Ένα από τα αφιερώματα της φετινής ΔΕΒΘ ήταν αυτό στις «Γυναίκες», μια ευρεία θεματική που ξεδιπλώθηκε μέσα από συζητήσεις για συγγραφείς, εκδότριες και μεταφράστριες, για τη γυναίκα σαν λογοτεχνικό ήρωα, αλλά και τη γυναικεία γραφή. Οι εκδηλώσεις ήταν διάχυτες στο πρόγραμμα, αρκετές συνέπιπταν η μία με την άλλη, αλλ...

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Όταν ο Στέφαν Τσβάιχ αποστρεφόταν τον χορό, το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο

Σκέψεις με αφορμή το κείμενο του Στέφαν Τσβάιχ [Stefan Zweig] «Η ομογενοποίηση του κόσμου» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), το οποίο κυκλοφορεί στη σειρά «Βιβλίδια» των εκδόσεων Άγρα.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσουλάρης

Θα σου μιλήσω για ένα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Από τον κβαντικό υπολογιστή στην παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη: 3 βιβλία για ένα μέλλον που είναι ήδη εδώ

Η επιστήμη προχωράει με ραγδαίoυς ρυθμούς. Η 4η βιομηχανική επανάσταση θα στηριχθεί στην κβαντική υπεροχή και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Για να ξέρουμε πώς θα είναι το μέλλον μας επιλέγουμε τρία βιβλία που εξηγούν λεπτομέρως όλα όσα θα συμβούν. Kεντρική εικόνα: @ Wikipedia.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ