dynami geografias greece turkey

Για το βιβλίο του Τιμ Μάρσαλ «Η δύναμη της γεωγραφίας – Το μέλλον του κόσμου σε 10 χάρτες» (μτφρ. Σπυρίδωνας Κατσούλας) που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την κρίση των Ιμίων το 1996. Ο Τιμ Μάρσαλ αφιερώνει 70 περιεκτικές σελίδες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Το βιβλίο αυτό αποτελεί τη συνέχεια ενός άλλου, που διαβάστηκε και συζητήθηκε πολύ τη χρονιά που πέρασε, το Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας. Κι όπως λέγαμε χαρακτηριστικά, «η ανάγνωσή του δεν μας άνοιξε απλώς ένα «παράθυρο στον κόσμο»,/ αλλά «πολλά». Ε, λοιπόν, ακόμη περισσότερα παράθυρα στον κόσμο μας ανοίγει τούτο το νεότερο βιβλίο με τίτλο Η δύναμη της γεωγραφίας. Συγγραφέας και των δύο, ο διορατικός και οξυδερκής Βρετανός δημοσιογράφος, Τιμ Μάρσαλ.

Όπως είναι φανερό από τον τίτλο των δύο βιβλίων, η λέξη κλειδί είναι η γεωγραφία. Όπως και στο πρώτο βιβλίο, έτσι κι εδώ, «οι εύφορες πεδιάδες ή τα απόκρημνα βουνά, τα ποτάμια ή τα φυσικά λιμάνια, δεν είναι απλώς στοιχεία του ανάγλυφου του χάρτη: Είναι όπλα ή αδυναμίες πάνω στα οποία παλιότερα στηρίχτηκαν αυτοκρατορίες και αργότερα τα σύγχρονα κράτη».

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Ιράν, στην Αυστραλία και στο Σαχέλ, και βέβαια, στην Ελλάδα και στην Τουρκία, εστιάζει τούτο το δεύτερο βιβλίο.

Όπως και το προηγούμενο βιβλίο, έτσι και τούτο, είναι χωρισμένο σε δέκα κεφάλαια κάθε ένα από τα οποία μελετά ένα κράτος ή μια περιοχή. Η Ρωσία, η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αρκτική ήταν οι βασικές περιοχές ανάλυσης στο «Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας». Στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Ιράν, στην Αυστραλία και στο Σαχέλ, και βέβαια, στην Ελλάδα και στην Τουρκία, εστιάζει τούτο το δεύτερο βιβλίο.

Και πράγματι: Στη Δύναμη της Γεωγραφίας, διαβάζουμε μέσα σε τριάντα τρεις σελίδες μια ευσύνοπτη και περιεκτική ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, μαζί με μια σαφή και μετρημένη ανάλυση των γεωπολιτικών ζητημάτων που διακυβεύονται σήμερα, κυρίως στις σχέσεις μας με τον εξ ανατολών γείτονα και την περίπλοκη σκακιέρα της νοτιοανατολικής μεσογείου.

dynami geografias china

Γέφυρες πολλών χιλιομέτρων ενώνουν «νησιά» της Κίνας στον Ινδικό Ωκεανό, μέρος του γεωπολιτικού παιχνδιού στην περιοχή.

Αυστραλία, Κίνα, Ινδικός Ωκεανός

Ένα βιβλίο γεωπολιτικής ανάλυσης που θέλει να είναι συντονισμένο με τα τεκταινόμενα στον κόσμο μας σήμερα, δεν θα μπορούσε να αγνοήσει την Αυστραλία. Το πρόσφατο Σύμφωνο Ασφαλείας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Μεγάλη Βρετανία και την Αυστραλία τάραξε τα νερά και έστρεψε τη γεωπολιτική πυξίδα προς τον Ινδικό και τον Ειρηνικό ωκεανό – και βέβαια προς την Κίνα. Η οποία, παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις της, γίνεται όλο και πιο επιθετική, σε μια περιοχή απ’ όπου διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου. Έτσι, αν αναρωτιόσασταν τι μανία έχει πιάσει την Κίνα και σωρεύει εκατομμύρια τόνους μπετόν πάνω σε κοραλλιογενή νησάκια στη μέση του πουθενά, μετατρέποντάς τα σε δυνάμει στρατιωτικές βάσεις, ο Τιμ Μάρσαλ θα σας βοηθήσει να το κατανοήσετε καλύτερα.

Η Αυστραλία βρίσκεται φύσει και θέσει στο κέντρο του στρατηγικού μπρα-ντε-φερ που εξελίσσεται στη Νότια Σινική Θάλασσα. Είναι άλλωστε μέλος ενός επίζηλου και ολιγομελούς κλαμπ: του πιο αποτελεσματικού δικτύου συλλογής πληροφοριών στον πλανήτη, Τα Πέντε Μάτια, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείας, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νέα Ζηλανδία και τον Καναδά.

Ελλάδα και Τουρκία

Θέλω να σταθώ λίγο περισσότερο στις περίπου εβδομήντα σελίδες που αφιερώνει ο Βρετανός δημοσιογράφος στην ανάλυση της γεωγραφίας, της ιστορίας και της γεωπολιτικής θέσης της Ελλάδας και της Τουρκίας. Όχι τόσο γιατί μας πληροφορεί για πλευρές του θέματος που δεν τις έχουμε υπόψη μας. Με τόση πολυλογία περί των ελληνοτουρκικών εδώ και δεκαετίες τα έχουμε πει και σκεφτεί σχεδόν όλα. Αυτό που γοητεύει περισσότερο είναι η «γωνία θέασης» του Τιμ Μάρσαλ, ο πραγματισμός του: ο τρόπος που κατανοεί την γεωπολιτική σαν μια σκακιέρα που πέρα από τα συναισθήματα και τις επιθυμίες, βασικός παίκτης είναι οι ανάγκες, τα ζωτικά συμφέροντα.

Αυτό που γοητεύει περισσότερο είναι η «γωνία θέασης» του Τιμ Μάρσαλ, ο πραγματισμός του: ο τρόπος που κατανοεί την γεωπολιτική σαν μια σκακιέρα που πέρα από τα συναισθήματα και τις επιθυμίες, βασικός παίκτης είναι οι ανάγκες, τα ζωτικά συμφέροντα.

Κι ο ασφαλέστερος τρόπος για να εννοήσει κανείς αντικειμενικά και χωρίς παρωπίδες αυτά τα ζωτικά συμφέροντα είναι να διαβάσει προσεκτικά τον χάρτη. Έννοιες παράξενες και τρομακτικές, όπως για παράδειγμα η περίφημη «Γαλάζια πατρίδα», στην οποία τόσο αρέσει στην τουρκική πλευρά να αναφέρεται, γίνονται περισσότερο κατανοητές.

dioptra marshall dynami geografiasΣαχέλ και… Διάστημα

Κατά τα λοιπά, αν δεν ξέρετε τι είναι το Σαχέλ, που εμφανίστηκε στο δημοσιογραφικό και πολιτικό λεξιλόγιο τις τελευταίες ημέρες, στα απόνερα της εξοπλιστικής και αμυντικής συμφωνίας μας με τη Γαλλία, ο Τιμ Μάρσαλ θα σας πάρει από το χεράκι και θα σας οδηγήσει σε μια ζώνη κρατών κάτω ακριβώς από τη μεγαλύτερη έρημο στον κόσμο, τη Σαχάρα, πάνω ακριβώς από τα πυκνότερα τροπικά δάση του κόσμου.
Είναι μια περιοχή στην οποία βασιλεύει ο τρόμος και η αταξία, όπου το φανατικό ισλάμ έχει απλώσει τα δίχτυα του, κι όπου η φίλη και σύμμαχος Γαλλία εξακολουθεί να έχει πολλά συμφέροντα.
Τέλος, όπως το Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας κλείνει με ένα πολύ ενδιαφέρον κεφάλαιο για μία no mans land του πλανήτη μας, την Αρκτική, ετούτο το βιβλίο κλείνει με ένα νέο πεδίο περίπλοκων γεωπολιτικών ανταγωνισμών: Το διάστημα.

Ιράν, Ισπανία, Αιθιοπία και Σαουδική Αραβία

Όπως σημείωσα και νωρίτερα, ο Μάρσαλ αρδεύεται από τη συγκυρία και την επικαιρότητα, και νοιάζεται να τη φωτίσει. Σε αυτό το πνεύμα, στο βιβλίο του περιλαμβάνεται ένα εκτενές κεφάλαιο για το μυστήριο που ακούει στο όνομα Ιράν, καθώς κι ένα κεφάλαιο για την Ισπανία, κυρίως λόγω των σημαντικών θεμάτων που προέκυψαν από την τελευταία, αποτυχημένη απόπειρα απόσχισης της Καταλονίας. Δικό της κεφάλαιο έχει επίσης η κομβικότερη από πολλές απόψεις χώρα της μαύρης Αφρικής, η Αιθιοπία, όπως και η Σαουδική Αραβία.

Η Δύναμη της Γεωγραφίας, μαζί με το δίδυμό του, Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας, είναι δύο βιβλία που μπορούν να μας κάνουν σοφότερους, όχι όμως ξερόλες. Το βρετανικό φλέγμα και ο πραγματισμός του Τιμ Μάρσαλ εγγυούνται γι’ αυτό. Και τα δύο κυκλοφορούν σε προσεκτική μετάφραση του Σπυρίδωνα Κατσούλα, με την επιμέλεια και τη φροντίδα των εκδόσεων Διόπτρα.

politeia link more

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

«Τρεις γκινέες» της Βιρτζίνια Γουλφ – Μνημείο πνευματικής διαύγειας και ηθικής τόλμης

Ένα βιβλίο που γράφτηκε σχεδόν έναν αιώνα πριν και παραμένει μέχρι σήμερα επίκαιρο και διαφωτιστικό, το οποίο μας μιλάει για την κατάσταση της γυναίκας σε έναν κόσμο όπου όλα ρυθμίζονται και κανοναρχούνται από τους άντρες, για τους άντρες. Τίτλος του, «Τρεις γκινέες», και συγγραφέας του, η Βιρτζίνια Γουλφ (μτφρ. Μυρ...

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

«Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» της Ελέν Σιξού (κριτική)

Για το δοκίμιο της Ελέν Σιξού (Helen Cixous), «Ο τελευταίος πίνακας ή το πορτρέτο του Θεού» (μτφρ. Θωμάς Συμεωνίδης, εκδ. Σαιξπηρικόν)

Της Έλσας Κορνέτη

Μια παράλληλη πραγματικότητα είναι η τέχνη, που δίνει την ψευδαίσθηση μιας επιδιόρθωσης της πραγματ...

«Κ' η φαντασία στον λογισμό»: Τιμητικός τόμος για την καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου

«Κ' η φαντασία στον λογισμό»: Τιμητικός τόμος για την καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου

Βιβλιοπαρουσίαση του τιμητικού τόμου για την Ομότιμη Καθηγήτρια Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου, «Κ' η φαντασία στον λογισμό», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καλειδοσκόπιο, σε επιστημονική επιμέλεια των Γιάννη Σ. Παπαδάτου και Δημήτρη Πολίτη.

Της Χριστίνας Αργυροπούλου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Δεν έχει νόημα να γράφεις χωρίς κέφι»: 8 συγγραφικές συμβουλές της Αν Ράις

«Δεν έχει νόημα να γράφεις χωρίς κέφι»: 8 συγγραφικές συμβουλές της Αν Ράις

Η Αν Ράις (Anne Rice) ήταν Αμερικανίδα συγγραφέας που ασχολήθηκε κυρίως με το είδος του γοτθικού τρόμου. Το πλέον γνωστό της έργο είναι το μυθιστόρημα «Συνέντευξη με έναν βρικόλακα», που την καθιέρωσε ως μία από τις σημαντικότερες συγγραφείς τρόμου της γενιάς της, και ενέπνευσε την ομότιτλη κινηματογραφική διασκευή ...

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ: Αυτή είναι η βραχεία λίστα

Υπό την Αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, απονέμεται το 2ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ, στις 30 Σεπτεμβρίου, στο Αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης. Ανακοινώθηκαν σήμερα τα ονόματα των μεταφραστών που βρίσκονται στη βραχε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

«Πλατωνικοί διάλογοι» του Χάρη Βλαβιανού (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα του Χάρη Βλαβιανού «Πλατωνικοί διάλογοι ή γιατί στο σπήλαιο κάνουν όλοι πάρτι», που θα κυκλοφορήσει μέσα Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

...
«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

«Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας» του Κώστα Καβανόζη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Κώστα Καβανόζη «Μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας – Το μυθιστόρημα τεκμηρίων και η λογοτεχνικότητα του αναφορικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη, τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Δέκα κλασικά βιβλία που λογοκρίνονται ξανά και ξανά

Πολλοί πιστεύουν πως η εποχή που τα λογοτεχνικά βιβλία απαγορεύονταν και καίγονταν στην πυρά έχει παρέλθει. Στην πραγματικότητα, μέχρι και σήμερα, πολλές συντηρητικές ομάδες σε πολλές χώρες του κόσμου επιχειρούν να λογοκρίνουν και να καταστρέψουν ακόμα και έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, με διάφορες δικαιολογίες....

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ