alt

Για το μυθιστόρημα του Φρεντερίκ Φαζαρντί, «Κόκκινα Κορίτσια, πάντα πιο Όμορφα» (μτφρ. Γιάννης Καυκιάς, εκδ. Angelus Novus) και του Κώστα Μουζουράκη «Κακό χαρτί» (εκδ. Καστανιώτη).

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

Το είδος αστυνομικής μυθοπλασίας που αποκαλείται noir (και το οποίο συχνά ταυτίζεται λανθασμένα με την ασπρόμαυρη αισθητική των χολιγουντιανών ταινιών του ’30 και του ’40) εξελίχθηκε από το hardboiled μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Βασική διαφορά του από το hardboiled και το βρετανικό κλασικό whodunit ήταν ότι ο κεντρικός ήρωας αποτελεί το θύμα, τον θύτη ή τον ύποπτο ενός εγκλήματος και συνήθως δεν είναι επαγγελματίας ή ερασιτέχνης ερευνητής. Πρωτοπόροι του είδους στις ΗΠΑ ήταν ο Κορνέλ Γούλριτς, η Ντόροθι Χιούζ κι ο Τζιμ Τόμσον.

Κι ενώ οι σπουδαιότεροι συγγραφείς του αμερικανικού noir μόνο εμμέσως μπορούσαν να σχολιάσουν την απάτη του αμερικανικού ονείρου, οι Γάλλοι επίγονοί τους, επηρεασμένοι από τους σκληροτράχηλους κλασικούς και διδαγμένοι από την εμπειρία του Μάη, δημιούργησαν ήρωες που αμφισβήτησαν την αστική τάξη και ηθική, γινόμενοι επαγγελματίες δολοφόνοι, μισθοφόροι ή κατά συρροή παραβατικοί.

Αναζητώντας τους λόγους αυτής της μετεξέλιξης, δεν γίνεται να αγνοήσουμε την αντικομμουνιστική υστερία που κυρίευσε τις ΗΠΑ για μια δεκαπενταετία σχεδόν, τον μακαρθισμό που έκρινε ενόχους άνευ αποδείξεων όχι μόνο τους αριστερούς, αλλά κάθε διαφορετικό, αδύναμο ή μοναχικό άτομο. Το στοιχείο του noir –με ισχυρές δόσεις hardboiled– μεταλαμπαδεύτηκε στην Ευρώπη τη δεκαετία του ’70, μετά την ήττα των κινημάτων που σάρωσαν στα τέλη του ’60 τη δυτική αλλά και την ανατολική Ευρώπη: όταν ο Μάης του ’68 τελείωσε άδοξα, όταν τα τανκς έπνιξαν στο αίμα την Άνοιξη της Πράγας, όταν το όραμα του ευρωκομμουνισμού δεν κατάφερε να αποδώσει καρπούς. Κι ενώ οι σπουδαιότεροι συγγραφείς του αμερικανικού noir μόνο εμμέσως μπορούσαν να σχολιάσουν την απάτη του αμερικανικού ονείρου, οι Γάλλοι επίγονοί τους, επηρεασμένοι από τους σκληροτράχηλους κλασικούς και διδαγμένοι από την εμπειρία του Μάη, δημιούργησαν ήρωες που αμφισβήτησαν την αστική τάξη και ηθική, γινόμενοι επαγγελματίες δολοφόνοι, μισθοφόροι ή κατά συρροή παραβατικοί. Στη Γαλλία το είδος αυτό ονομάστηκε neopolar, στις χώρες του Νότου Μεσογειακό Νουάρ.

Στην Ελλάδα, ήδη από τα τέλη της προηγούμενης χιλιετίας κάναμε τη γνωριμία των πιο σημαντικών εκπροσώπων του neopolar, από τις εκδόσεις Άγρα, Πόλις και Στάχυ: Ζαν-Μπερνάρ Πουί και Ζαν-Πατρίκ Μανσέτ, Πατρίκ Ρεϊνάλ και Τονίνο Μπενακουίστα, Ζαν-Κλωντ Ιζζό και Τιερί Ζονκέ. Ωστόσο, με μεγάλη καθυστέρηση, μόλις το 2014, γνωρίσαμε έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του είδους, τον χαλκέντερο Φρεντερίκ Φαζαρντί (εκτός από αστυνομικά, έγραψε ιστορικά μυθιστορήματα, πολιτικά δοκίμια, σενάρια, διηγήματα κ.ά.). Το βιβλίο Κόκκινα κορίτσια, πάντα πιο όμορφα, που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2018 από τις εκδόσεις Angelus Novus, σε μετάφραση Γιάννη Καυκιά, δεν ανήκει στην αμιγώς αστυνομική βιβλιογραφία του Φαζαρντί. Ο τίτλος προέρχεται από σύνθημα γραμμένο στη διάρκεια του Μάη, η ιστορία είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοβιογραφική. Ο νεαρός Φρέντι ζει στις λαϊκές συνοικίες, αναγκάζεται να παρατήσει το σχολείο για να δουλέψει και να στηρίξει την οικογένειά του, όταν ο πατέρας του παθαίνει ατύχημα. Στα έσοδα της οικογένειας συμβάλει το μικρό παλαιοβιβλιοπωλείο του πατέρα – όπως ακριβώς το παλαιοβιβλιοπωλείο των Φαζαρντί (του οποίου το αληθινό όνομα ήταν Ρονάλ Μορώ). Ο Φρέντι, μαζί με τον παιδικό του φίλο Τέντι, παρότι διαφωνούν με τις απόψεις και τις πρακτικές του φοιτητικού κινήματος, θα συμμετάσχουν στις πορείες και κυρίως στις συγκρούσεις με τους ένοπλους αστυνομικούς. Σε μια πόλη γεμάτη ονειροπαρμένους νεαρούς αστούς και επαγγελματίες χαφιέδες, ο Φρέντι θα εμπλακεί στον φόνο ενός αστυνομικού, για να γλιτώσει τη ζωή του – αλλά και για να εκδικηθεί τη δολοφονία του φίλου του, του Τέντι. Στη συνέχεια, θα φυγαδευτεί στην Αφρική όπου θα εκπαιδευτεί στο αντάρτικο πόλεων και θα καταταγεί στις επίλεκτες μονάδες του στρατού της Νότιας Αφρικής και στο αντάρτικο της Ζιμπάμπουε. Θα επιστρέψει στο αλλαγμένο Παρίσι είκοσι χρόνια αργότερα, για να δοκιμάσει να ξαναπιάσει το νήμα τη ζωή του από εκεί όπου το άφησε.

Με αυτή την προσχηματική αστυνομική πλοκή, ο συγγραφέας διηγείται ξανά την ιστορία του Μάη από την πλευρά των «λαϊκών παιδιών» της εργατικής τάξης, αυτών που οι αρχές αποκαλούσαν «αρουραίους». Οι «αρουραίοι» ήταν οι τελευταίοι που παράτησαν τον αγώνα, αφού γι’ αυτούς η επανάσταση ήταν ζήτημα ανθρώπινης ζωής ή εξαντλητικής δουλειάς μέχρι θανάτου. Σε μια συνέντευξή του στον διαδικτυακό τόπο Europolar, ο Φαζαρντί είχε πει το 2004: «Ο συγγραφέας θα πρέπει να εισάγει τα πολιτικά ζητήματα με διακριτικό τρόπο. Στα βιβλία μου προσπαθώ να δημιουργώ καταστάσεις στις οποίες ενυπάρχουν αντιφάσεις. Η διευθέτηση αυτών των αντιφάσεων επιτρέπει στους ανθρώπους να προχωρήσουν… Αυτό που πρέπει να αποφεύγουμε, αυτό που αδικεί το νουάρ μυθιστόρημα, είναι να γράφεις πολιτικά φυλλάδια-σεντόνια αντί για ιστορίες. Η ανάγνωση ενός νουάρ πρέπει να είναι διέξοδος από την καθημερινότητα. Όταν το ξεχάσεις αυτό, γίνεσαι βαρετός». Παρά τις απόψεις αυτές, ο Φαζαρντί ενίοτε γίνεται διδακτικός, κάτι που απέφευγαν εντέχνως οι Μανσέτ, Ιζζό και Μπενακουίστα. Στα λιτά, περιπετειώδη, αμιγώς αστυνομικά μυθιστορήματα του Φαζαρντί ο αναγνώστης θα εκτιμήσει περισσότερο τη μαεστρία του στο χτίσιμο συναρπαστικών ιστοριών. Κυκλοφορούν: Η Θεωρία του 1%, Φονιάδες Μπάτσων, Με Κομμένη την Ανάσα (εκδόσεις των Συναδέλφων). Η Νύχτα των Παπουτσωμένων Γάτων, Μετά τη Βροχή (Angelus Novus). Στην Ελλάδα, παρά την πρόσφατη άνθιση του αστυνομικού μυθιστορήματος, πολλοί λίγοι συγγραφείς γράφουν noir μυθιστορήματα επηρεασμένα από το neopolar. Κυριότερος εκπρόσωπος του είδους, φανερά και δηλωμένα επηρεασμένος από τον Φαζαρντί, είναι ο Κώστας Μουζουράκης, όπως φαίνεται στα δύο μυθιστορήματά του, Φίδια στο Σκορπιό και Κακό χαρτί (εκδ. Καστανιώτη), όπως επίσης ο Βα.Αλ., ο οποίος το 2015 κυκλοφόρησε το καταιγιστικό Το ένα δέκατο του οκτώ (εκδ. Κινούμενοι Τόποι).

Οι παλιότερες γενιές και οι ιστορίες τους συνιστούν τον κύριο όγκο του βιβλίου, αφού ο συγγραφέας ενδιαφέρεται περισσότερο για τις αξίες και τους αγώνες της γενιάς του Εμφυλίου, προσπαθώντας να διαφυλάξει την ιστορική μνήμη που δεν είναι καταγεγραμμένη.

Στο Κακό Χαρτί, όλα ξεκινούν στη γέφυρα πάνω από τον ηλεκτρικό, στο Θησείο. Ένας επαγγελματίας δολοφόνος εκτελεί ένα άτομο που του είναι παντελώς άγνωστο, ενώ λίγο πιο πέρα ένας άλλος άγνωστος παίζει μελωδίες με μπαγιάν (ένα είδος ακορντεόν). Σε άλλο σημείο της Αθήνας, κάποια διαφορετική χρονική στιγμή, ο Άρης, επαγγελματίας χαρτοπαίκτης, παριστάνει τον λαγό σ’ ένα στημένο παιχνίδι πόκας. Στο τέλος θα καταλήξει να χρωστάει 56.000 ευρώ (που δεν έχει) σ’ έναν αδίστακτο άνθρωπο της νύχτας – ας τον ονομάσουμε Νεκροθάφτη. Ο Άρης έχει έναν μήνα ακριβώς για να αποζημιώσει τον Νεκροθάφτη, όπως του θυμίζει η σφαίρα που του δίνει ο τελευταίος. Απελπισμένος, ο Άρης θα φύγει από την Αθήνα και θα ζητήσει προσωρινό καταφύγιο στα Γεράνεια όρη, στα ερημωμένα και σχεδόν εγκαταλειμμένα ορεινά χωριουδάκια της περιοχής των Μεγάρων. Θα κάνει τη γνωριμία τριών ηλικιωμένων ανδρών, που παίζουν χαρτιά σαν μοναδική διασκέδαση σ’ ένα μονίμως άδειο καφενείο. Θα γίνει τακτικό μέλος του καρέ τους και θα μάθει πολλά μυστικά της περιοχής. Και όταν του έρθει η ιδέα να βρει τα χρήματα που χρωστάει εκβιάζοντας έναν τοπικό νονό, τον επονομαζόμενο Βαπτιστή, οι τρεις γέροι θα τον βοηθήσουν όσο μπορούν – ο καθένας για τους δικούς του λόγους.

Τα βιβλία του Μουζουράκη δίνουν την αίσθηση ότι είναι ένας από τους ελάχιστους που γνωρίζει πράγματι αυτά που γράφει. Έχει γνωρίσει τους ανθρώπους κι έχει βιώσει τους χώρους που περιγράφει και δεν αντιγράφει βιβλία, τηλεοπτικές σειρές ή κινηματογραφικά στερεότυπα.

Οι παλιότερες γενιές και οι ιστορίες τους συνιστούν τον κύριο όγκο του βιβλίου, αφού ο συγγραφέας ενδιαφέρεται περισσότερο για τις αξίες και τους αγώνες της γενιάς του Εμφυλίου, προσπαθώντας να διαφυλάξει την ιστορική μνήμη που δεν είναι καταγεγραμμένη. Όσο βρίσκονται ακόμα εν ζωή οι άνθρωποι που πολέμησαν στην Κατοχή και τον Εμφύλιο, καταγράφει την προφορική ιστορία τους. Μαζί με τις δικές τους περιπέτειες, ο Μουζουράκης ξεδιπλώνει τη σαρακατσάνικη παράδοση, τα ήθη και τα έθιμα των σκληρών νομαδικών φυλών της Όθρυς. Οι τρεις γέροι συμπαίκτες του Άρη είναι ο Δάσκαλος (η μόρφωση σαν αξία καθαυτή κι όχι σαν επαγγελματικός προσανατολισμός), ο Καπετάνιος (ο Σαρακατσάνος που θα πολεμήσει στο Δεύτερο Αντάρτικο και συμβολίζει τον αγώνα και το όνειρο για μια πιο δίκαιη κοινωνία), και ο Μαέστρος, ένας Ιταλός πρώην μαφιόζος που κατάλαβε στο πετσί του ότι το ματωμένο χρήμα σε κυνηγάει εφ’ όρου ζωής. Με σκηνές δράσης που θυμίζουν την Άγρια Συμμορία του Σαμ Πέκινπα και τα γουέστερν σπαγγέτι, ο Μουζουράκης στήνει μια αιματηρή σύγκρουση στη διάρκεια της οποίας θα χάσουν τη ζωή τους μπράβοι, αργυρώνητοι μπάτσοι αλλά και δίκαιοι. Και η πλοκή θα διαγράψει έναν κύκλο και θα φτάσει στην πρώτη σκηνή: στην εκτέλεση πάνω στη γέφυρα, υπό τους ήχους του μπαγιάν. Ο Άρης θα γλιτώσει από τον Βαπτιστή και θα μάθει ότι το χρήμα δεν είναι η υπέρτατη αξία. Αξία έχουν τα ιδανικά, η φιλία, ο αγώνας, η μπέσα. Απομένει πώς θα γλιτώσει από τον Νεκροθάφτη – αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Στο Κακό Χαρτί συναντάμε τις εμμονές του συγγραφέα (κάθε συγγραφέας έχει τις δικές του): την αγριάδα και την καθαρότητα της φύσης σε αντίθεση με τη σαπίλα της μεγάλης πόλης, τη σοφία των παλαιότερων γενεών να επιβιώνουν υπό τις πιο δύσκολες συνθήκες, τη δυσωδία που εκπέμπει η «αγνή ελληνική επαρχία», τη λιτότητα ως συνειδητό τρόπο ζωής και σε κόντρα με τον καταναλωτισμό. Η συμμαχία του νεαρού παραβατικού Άρη με τους γέρους ιδεολόγους θυμίζει μια άλλη Συμμορία, τη Γλυκιά Συμμορία του Νικολαΐδη, και τις διηγήσεις των γέρων αντιστασιακών για τη συμπαράσταση των ποινικών –ενίοτε– στην Ακροναυπλία και την Κέρκυρα. Τα βιβλία του Μουζουράκη δίνουν την αίσθηση ότι είναι ένας από τους ελάχιστους που γνωρίζει πράγματι αυτά που γράφει. Έχει γνωρίσει τους ανθρώπους κι έχει βιώσει τους χώρους που περιγράφει και δεν αντιγράφει βιβλία, τηλεοπτικές σειρές ή κινηματογραφικά στερεότυπα.

* Η ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι μεταφράστρια και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο της, το μυθιστόρημα «Η συχνότητα του θανάτου» (εκδ. Μεταίχμιο).
 
altΚόκκινα κορίτσια, πάντα πιο όμορφα
Frederic H. Fajardie
Μτφρ. Γιάννης Καυκιάς
Angelus Novus 2018
Σελ. 192, τιμή εκδότη €12,70
 
alt
 
 
 
 
altΚακό Χαρτί
Κώστας Μουζουράκης
Καστανιώτης 2016
Σελ. 320, τιμή εκδότη €15,90

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΜΟΥΖΟΥΡΑΚΗ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η κληρονομιά που επιστρέφει

Η κληρονομιά που επιστρέφει

Για τις συλλογές διηγημάτων «Αποδοχή κληρονομιάς» (εκδ. Ίκαρος) του Ανδρέα Νικολακόπουλου, και «Γυναίκες που επιστρέφουν» (εκδ. Αντίποδες) των Χρυσόστομου Τσαπραΐλη και Φώτη Βάρθη.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Το τρίτο κύμα της ...

Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης, της Ισμήνης Καπάνταη

Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης, της Ισμήνης Καπάνταη

Για το ιστορικό μυθιστόρημα της Ισμήνης Καπάνταη «Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης» (εκδ. Ίκαρος), μια μυθοπλαστική διερεύνηση των χρόνων του νεοσύστατου ελληνικό κράτος, μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια

Της Διώνης Δημητριάδου

...
Τώρα θα μιλήσω εγώ, του Χάρη Βλαβιανού – τοξικά οικογενειακά αισθήματα

Τώρα θα μιλήσω εγώ, του Χάρη Βλαβιανού – τοξικά οικογενειακά αισθήματα

Για το αφήγημα του Χάρη Βλαβιανού «Τώρα θα μιλήσω εγώ» (εκδ. Πατάκη).

Της Νίκης Κώτσιου

Το οικογενειακό τραύμα και οι παραφυάδες του συνεχίζουν να αρδεύουν το πολύπτυχο έργο του ποιητή Χάρη Βλαβιανού (1957) που με τον αποσπασματικό δραματικό μονόλογο ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Θοδωρή Παπαϊωάννου

5 λεπτά με τον Θοδωρή Παπαϊωάννου

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Θοδωρής Παπαϊωάννου, με αφορμή μυθιστόρημά του «Από την αρχή», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Η πλήξη, του Αλμπέρτο Μοράβια – η δύναμη του ενστίκτου

Η πλήξη, του Αλμπέρτο Μοράβια – η δύναμη του ενστίκτου

Για το μυθιστόρημα του Alberto Moravia «Η πλήξη» (μτφρ. Ελένη Τουλούπη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα).

Του Ιγνάτη Χουβαρδά

Μια αναψηλάφηση της ερωτικής προσέγγισης, με όρους ριζικούς, αποτελεί το γνωστό μυθιστόρημα Η πλήξη ...

Στήριξη των ανθρώπων του βιβλίου ζητά η Εταιρεία Συγγραφέων

Στήριξη των ανθρώπων του βιβλίου ζητά η Εταιρεία Συγγραφέων

Με ανακοίνωσή της, η μεγαλύτερη ένωση συγγραφέων στη χώρα, η Εταιρεία Συγγραφέων, κάνει έκκληση προς την Πολιτεία για «στήριξη σε ένα μεγάλο φάσμα δημιουργών, φορέων και συντελεστών του χώρου του βιβλίου».

Επιμέλεια: Book Press

Να ανοίξουν τα βιβλιοπωλ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Όψεις τουρισμού, του Αλέξη Χατζηδάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Αλέξη Χατζηδάκη «Όψεις τουρισμού – Δεκαοχτώ δοκίμια για την τουριστική ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του χώρου και την αρχιτεκτονική», που κυκλοφορεί από τις Cube Art Editions.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Τζορτζ (προδημοσίευση)

Τα φώτα του νότου, της Νίνα Τζορτζ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Nina George «Τα φώτα του νότου» (μτφρ. Όλγα Γκαρτζονίκα), που κυκλοφορεί στις 7 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Ανήσυχα άκρα, του Νίκου Παναγιωτόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος ενός διηγήματος, από τη συλλογή διηγημάτων του Νίκου Παναγιωτόπουλου «Ανήσυχα άκρα», που κυκλοφορεί στις 26 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΗΣΥΧΩΝ ΑΚΡΩΝ

Έν...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Από τον Καποδίστρια στον Ίλον Μασκ: 17 βιογραφίες που ξεχωρίζουν

Από τον Καποδίστρια στον Ίλον Μασκ: 17 βιογραφίες που ξεχωρίζουν

Σημαντικές μορφές της Ιστορίας, της πολιτικής, της επιστήμης και της τέχνης βιογραφούνται: Νικηφόρος Χρυσοβέργης, Καποδίστριας, Μαρξ, Κολοκοτρώνης, Κεμάλ, Νταβιτσόν Εφέντης, Κανελλόπουλος, Θάτσερ, Τέσλα, Ίλον Μασκ, Τζερόλαμο Καρντάνο και Σωτηρία Μπέλλου, αλλά και απλοί άνθρωποι που η ζωή τους σημαδεύτηκε από την Ιστ...

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Έντγκαρ Άλαν Πόε σε 4+1 βιβλία

Περιήγηση στο επιδραστικό έργο του Edgar Allan Poe μέσα από πέντε σχετικά πρόσφατα βιβλία, τέσσερα με δικά του έργα και ένα με κείμενα εμπνευσμένα από την τόσο ιδιαίτερη λογοτεχνία του. 

Του Δημήτρη Αργασταρά

Κοιν...

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε αστυνομικά μυθιστορήματα με ελληνική σφραγίδα

Πέντε ελληνικά αστυνομικά μυθιστορήματα από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή που ξεχωρίζουν.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

13 Νοεμβρίου 2020 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

Οι πατριάρχες της μεγάλης φόρμας και οι συνένοχοί τους

Πέρα από τον κανόνα του λευκού άντρα: η ομιλία της βραβευμένης συγγραφέως στην απονομή του New Statesman/Goldsmiths Prize, είναι ένα μανιφέστο για τη δημιουργία ενός κα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ