alt

Οι διαδρομές του κυρίου Έκτορα μέσα από τα διηγήματα της Βάσιας Τζανακάρη «Η καρέκλα του κυρίου Έκτορα» (εκδ. Μεταίχμιο).

Του Κώστα Αγοραστού

Η Βάσια Τζανακάρη μάς συστήθηκε πριν από μερικά χρόνια με μια ενδιαφέρουσα συλλογή διηγημάτων, εμπνευσμένων από τραγούδια του Νικ Κέιβ. Έπειτα από ένα «διάλειμμα» που έκανε με το μυθιστόρημα Τζόνυ και Λούλου κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες τη δεύτερη συλλογή διηγημάτων της. Μια συλλογή αρκετά διαφορετική από την πρώτη. Άλλωστε πώς αλλιώς θα μπορούσε να είναι μιας και η ίδια η Τζανακάρη εγκατέλειψε τη δημοσιογραφία και ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη μετάφραση.

Οι ιστορίες των κατοίκων αυτής της πόλης δεν είναι χαρούμενες, δεν χαρακτηρίζονται από επαγγελματικές επιτυχίες και στιγμές προσωπικής ευτυχίας

Στο τελευταίο της βιβλίο οι περισσότερες ιστορίες είναι αυτό που λέμε «αστικές». Προβληματισμοί και μικρά ή μεγαλύτερα δράματα των ανθρώπων της πόλης. Ανθρώπων, όμως, που βαθειά μέσα τους έχουν ριζωμένη την επαρχία. Την αγάπη για τον γενέθλιο τόπο που βρίσκεται μακριά και τους έχει σημαδέψει για πάντα. Οι ιστορίες των κατοίκων αυτής της πόλης δεν είναι χαρούμενες, δεν χαρακτηρίζονται από επαγγελματικές επιτυχίες και στιγμές προσωπικής ευτυχίας. Η Σπυριδούλα, στο όμοτιτλο διήγημα, άθελά της αναβιώνει τη γνωστή ιστορία της Σπυριδούλας Ράπτη, ένας χήρος, όσο περιμένει μάταια τη γυναίκα του, της μαγειρεύει και αποθηκεύει την τροφή σε πλαστικά τάπερ, ένας περιπτεράς αποφασίζει να εγκαταλείψει το παρατηρητήριό του, μετά από πολλά χρόνια και μια παλιά ηθοποιός του θεάτρου αφήνει για πάντα κάτι από την αύρα της σε μια παλιά μονοκατοικία προς ενοικίασιν. Αυτές είναι λίγες από τις ιστορίες με τις οποίες η Τζανακάρη επιχειρεί να σκιαγραφήσει πτυχές της ζωής του σύγχρονου ανθρώπου καθώς και της πόλης μέσα στην οποία ζει.

Η εχθρική πόλη

Συχνά η μεγαλούπολη τσακίζει τους αδύναμους. Ρατσισμός, ξενοφοβία, κλίμα φόβου και εγκατάλειψης χαρακτηρίζει τόσο την πόλη όσο και πολλούς από τους ανθρώπους της. Ο «Ξένος» στο Πεδίο του Άρεως θα είναι πάντα ο εχθρός και το θύμα, η δύσμορφη Ρόζα θα έχει συνεχώς απέναντί της τη χλεύη της γειτονιάς και τέλος η ηρωίδα της πράσινης πολυκατοικίας θα παρατηρήσει για τελευταία φορά τα διαμερίσματα της πρόσοψης ένα προς ένα, πριν χάσει οριστικά τις αισθήσεις της από την πτώση στο κενό. Η Τζανακάρη δεν είναι πεσσιμίστρια εκ πεποιθήσεως. Αγαπάει τους ήρωές της, τους φροντίζει και συνεχώς τους δικαιολογεί για τις πράξεις τους. Πράξεις που κατά την κοσμοθεωρία της συγγραφέως δεν θα μπορούσαν να είναι άλλες. Οι ήρωές της υποφέρουν γιατί ζούνε σε αυτήν την πόλη, αυτήν τη χρονική στιγμή παλεύοντας για την επιβίωσή τους.

alt
   Η Βάσια Τζανακάρη
 

Μια γαλάζια νότα αισιοδοξίας

Ένα από τα ωραιότερα διηγήματα του βιβλίου είναι οι «Διάβες». Η συγγραφέας έχει αξιοποιήσει με πολύ όμορφο τρόπο ένα θρύλο που κυκλοφορούσε στα χωρία της βόρειας Ελλάδας και σύμφωνα με τον οποίο οι Διάβες, οι οποίες ήταν νεραΐδες, κυκλοφορούσαν από χωριό σε χωριό με τα ταμπούρλα τους και το σπασμένο κάρο τους, το οποίο όλο το έφτιαχναν και αυτό όλο χάλαγε. Τις νύχτες έψαχναν για βίδες και παξιμάδια για το κάρο και όταν έβλεπαν απλωμένα παιδικά ρουχαλάκια, στην αυλή κάποιου σπιτιού, ήξεραν ότι μέσα κοιμάται ένα παιδί και πήγαιναν και του έκλεβαν τους μηνίσκους για να τους βάλουν στο κάρο. Οι δοξασίες της επαρχίας μπλέκονται αρμονικά με τις φοβίες της ηρωίδας η οποία ταξιδεύει μέχρι το χωρίο της για να λύσει το μυστήριο που τη βασανίζει από την παιδική της ηλικία.

Η Τζανακάρη με αυτήν τη συλλογή απέτισε φόρο τιμής τόσο σε αγαπημένους της Έλληνες συγγραφείς (Βουτυράς, Αξιώτη, Δημητρίου) όσο και σε κλασικούς αγγλόφωνους (Henry James, Elizabeth Gaskell). Πίσω από τα θεμελιώδη ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης, τη μοναξιά, την αγάπη και τον θάνατο, φωτογράφισε την Αθήνα της κρίσης με χρώματα ζοφερά. Μπορεί αυτός ο κόσμος να μην αλλάξει ποτέ, πόντοτε όμως θα υπάρχει ένα γαλαζοπούλι να μας σηκώνει από την καρέκλα μας και να οδηγεί τη ματιά μας και τα βήματά μας σε μέρη που δεν είχαμε καν φανταστεί.

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

altΗ καρέκλα του κυρίου Έκτορα
Βάσια Τζανακάρη
Μεταιχμιο 2014
Σελ. 192, τιμή € 11,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΒΑΣΙΑΣ ΤΖΑΝΑΚΑΡΗ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Ουρανός απ’ άλλους τόπους, του Σωτήρη Δημητρίου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου «Ουρανός απ’ άλλους τόπους» (εκδ. Πατάκη). Οικογενειακή φωτογραφία: Άγνωστος δημιουργός  © Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας-Θράκης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Έχετε δει χειροποίητους σεμέδες...

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία» (εκδ. Πατάκη). Στην κεντρική εικόνα, αστυνομικοί μεταφέρουν νεκρό τον Μιχάλη Πρέκα, στην Καλογρέζα, την 1η Οκτωβρίου του 1987. 

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη, του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου: Η λεπτουργία της αφήγησης

Για την επανέκδοση της πρώτης συλλογής διηγημάτων του Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλου «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη» (εκδ. Κίχλη).

Της Διώνης Δημητριάδου

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που πρωτοεμφανίστηκαν (Τραμ, 1973) τα έντεκα μικρά διηγήματα (γραμμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

5 λεπτά με τον Γρηγόρη Καλαϊτζή

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γρηγόρης Καλαϊτζής με αφορμή το δίτομο βιβλίο του «fiction black - 3 Iστορίες».

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Θέατρο στη Στέγη: Ο ελληνικός «Παράδεισος» της Κατερίνας Γιαννοπούλου

Η παράσταση «Παράδεισος» του Αυστριακού συγγραφέα Thomas Köck, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Γιαννοπούλου, θα παρουσιαστεί στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από 29 Οκτωβρίου μέχρι και 7 Νοεμβρίου. 

Επιμέλεια: Book Press

Η Κατ...

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Ο Φραντς Κάφκα στο εργαστήρι του Αλέξανδρου Κυπριώτη

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Αλέξανδρος Κυπριώτης, με αφορμή τη δίγλωσση έκδοση του αφηγήματος του Franz Kafka «Ο Μπλούμ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Χωρίς πυξίδα, της Χριστίνας Πουλίδου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Χριστίνας Πουλίδου «Χωρίς πυξίδα», που θα κυκλοφορήσει στις 27 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2025

«Βρομοκατάσταση» συνόψισε ο Μορ...

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες, του Δημήτρη Ινδαρέ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Δημήτρη Ινδαρέ «Λενάκι: Δυο φωτιές και δυο κατάρες. Με αφορμή ένα δημοτικό τραγούδι του Μοριά», το οποίο κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι. ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ

...
Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Πράκτορας Σόνυα, του Μπεν Μακιντάιρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ben Macintyre «Πράκτορας Σόνυα: Η κατάσκοπος που έκλεψε τα σχέδια της ατομικής βόμβας» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης), το οποίο κυκλοφορεί στις 13 Οκτωβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

25 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων πρ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ