machine360

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

Οφείλουμε να ξεχάσουμε τον Αχιλλέα Κυριακίδη ως μεταφραστή του Μπόρχες· να ξεχάσουμε τον εισαγωγικό του ρόλο, να απαλλαγούμε από τη σκέψη του μεσάζοντα, να λησμονήσουμε κάθε άλλη του ιδιότητα. Η ίδια η πεζογραφία του μπορεί να αποτελέσει ένα αυτόνομο κεφάλαιο στο βιογραφικό του, καθώς τα μικρά κείμενά του λειτουργούν ως η ελληνική εκδοχή ενός χωνεμένου μεταμοντερνισμού, όπου η μορφή και η ευφυής εκδοχή τής κατασκευαστικότητας υπηρετεί ένα περιεχόμενο με φιλοσοφικές, επιστημονικές και υπαρξιακές προεκτάσεις.

Η νουβέλα του με τον τίτλο 360 υπαγορεύει μια κίνηση τριακοσίων εξήντα μοιρών, όπως αυτή των δεικτών του ρολογιού που υποβάλλει τη δωδεκάωρη εξέλιξη αλλά και την κυκλική πορεία του χρόνου. Από την άλλη, υποδεικνύει το σχήμα κύκλου που διέπει την αφήγηση, καθώς το κείμενο ξεκινά από το κεφάλαιο 1, όπου ένα ταξί προσκρούει πάνω σε έναν πεζό και τον σκοτώνει, και τελειώνει με το κεφάλαιο 1, όπου η ίδια πράξη εξηγείται πιο αναλυτικά και διευκρινίζεται. Το σημαντικό είναι βέβαια οι ενδιάμεσες ενότητες, που φωτίζουν προκαταβολικά την ανάγνωση του τελευταίου μέρους με ποικίλες λεπτομέρειες και σχόλια, τα οποία δομικά μάς βοηθούν να ξαναδιαβάσουμε το ίδιο συμβάν με άλλα γυαλιά.

Σπονδυλωτό κείμενο σκυταλοδρομίας

Τα ενδιάμεσα κεφάλαια οδηγούν τον αναγνώστη να δει αυτό το συμβάν ως γεγονός, που αποτελεί δομικό συστατικό μιας ολόκληρης μηχανής παραγωγής γεγονότων. Ο μηχανισμός του κειμενικού ρολογιού του Αχ. Κυριακίδη αποτελείται στην ουσία από πάμπολλα μικρογρανάζια, που με ακρίβεια συντέθηκαν σε μια αλυσιδωτή αλληλεξάρτηση. Εννέα μικρά επεισόδια με αφηγητές που δρουν και στοχάζονται μέσα σε ένα δωδεκάωρο, εκτός από την Ίνγκε η οποία αναφέρεται στην είσοδο των Αμερικανών στη Βιέννη μετά το πέρας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Όλοι οι άλλοι, έξι τον αριθμό, αφηγούνται με την εσωτερική εστίασή τους ένα στιγμιότυπο από τη μέρα εκείνη του 2013, στην οποία όλοι αυτοί παρεμπιπτόντως, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, συνέπεσαν γύρω από το αυτοκινητικό δυστύχημα του πεζού με το ταξί. Και σε κάθε αφήγηση οι πρωταγωνιστές των άλλων περνοδιαβαίνουν, άλλοι φευγαλέα κι άλλοι πιο έκδηλα, σε ένα σπονδυλωτό κείμενο σκυταλοδρομίας. Σαν το ένα γρανάζι να κινητοποιεί το επόμενο και συνάμα να δίνει ώθηση σε άλλα, μικρά, δευτερεύοντα, περιφερειακά, τα οποία όμως κανείς δεν ξέρει αν θα γίνουν λίγο αργότερα ακρογωνιαίοι λίθοι της ιστορίας.

Ένας μικρός κύκλος τυχαίων συναντήσεων και πολλαπλών διασταυρώσεων

Η ζωή, λέει ο Αχ. Κυριακίδης, είναι ένας μικρός κύκλος τυχαίων συναντήσεων και πολλαπλών διασταυρώσεων. Στην καθημερινή μας περιδιάβαση συναντάμε πολλούς γνωστούς, με τους οποίους δεν έχουμε πάντα τις καλύτερες σχέσεις, ακόμα κι αν είναι συγγενείς μας, αλλά και αγνώστους, οι οποίοι μπορεί να παίξουν καθοριστικό ρόλο στο μέλλον. Τα συμβάντα γύρω μας ενδέχεται να είναι γεγονότα, στιγμές σε μια ιστορία εν τω γίγνεσθαι, τα οποία συνεχώς ανανεώνεται, σαν τον χρόνο που περνά, ευθύγραμμα ή κυκλικά, ίσως σπειροειδώς, σε μια πορεία που κάνει τους κύκλους της για να ξανασυναντήσει το χθες και να βρει το αύριο.

Το μικρό βιβλιαράκι του συγγραφέα διαβάζεται σαν ένα μεταμοντέρνο παιχνίδι, όπου τα λιπόσαρκα αφηγηματικά κομματάκια συνθέτουν ένα άκεντρο παζλ. Πολλές φορές αυτά τα κολλαζιακά παιχνίδια αποδεικνύονται σκέτη βιτρίνα, κούφια πρωτοπορία, πειραματικές συνταγές που δεν αποσκοπούν σε τίποτα άλλο παρά στη δημιουργία μιας ενδολογοτεχνικής συνθήκης, χωρίς εξωτερικά ερείσματα. Ο Αχ. Κυριακίδης αποφεύγει αυτή την παγίδα, παρά τον κλειστό χαρακτήρα της διακειμενικότητας, παρά την ελιτίστικη εικόνα των πολλών επιφανών ονομάτων και έργων. Γιατί; Γιατί ευθαρσώς δηλώνει ότι ο κύκλος των 360 μοιρών δεν έχει κέντρο, αλλά όλα γυρίζουν γύρω από αυτό το κενό. Κι ο αναγνώστης γρήγορα καταλαβαίνει τους κανόνες αυτού του παιχνιδιού...

ΓΙΩΡΓΟΣ Ν. ΠΕΡΑΝΤΩΝΑΚΗΣ | gperand@yahoo.gr

360-exof360
Αχιλλέας Κυριακίδης
Πατάκης 2013
Σελ. 60, τιμή: € 5,50
 
politeia-link
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

«Κιθαιρώνας» του Νίκου Α. Μάντη (κριτική) – Στη μαγική ενδοχώρα των Βακχών

Για το μυθιστόρημα του Νίκου Α. Μάντη «Κιθαιρώνας» (εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ένας άντρας και μια γυναίκα κοιτάζουν τον διάσημο πίνακα του William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - The Youth of Bacchus. Νέο βλέμμα, σε ένα αρχέγονο θέμα. 

Γράφει ο Διονύση...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (κριτική) – Μικροί συμπυκνωμένοι κόσμοι

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» (εκδ. Κίχλη). Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από την ταινία «Στάλκερ» του Αντρέι Ταρκόφσκι. 

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Μπορεί τα διηγήματα του Μιχάλη Μα...

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

«Μπέμπης» του Θωμά Κοροβίνη (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Θωμά Κοροβίνη «Μπέμπης» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: Ο Δημήτρης Στεργίου ή «Μπέμπης».

Γράφει ο Νίκος Χρυσός

«Κάθε κομμάτι που παίζουμε αφηγείται κι από μια ιστορία, ένα περιστατικό, μια χαρά, ένα ντέρτι, μια πεθυμιά, ένα όν...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης: «Σύγχρονες ιαπωνικές ταινίες»

Η Πρεσβεία της Ιαπωνίας σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης και το Japan Foundation και με την ευγενική υποστήριξη της εταιρίας JT International Hellas, διοργανώνει το Φεστιβάλ Ιαπωνικού Κινηματογράφου 2023 από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Κεντρική εικόνα, πλάνο από τ...

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Πέθανε ο ηθοποιός και συγγραφέας Μάκης Πανώριος

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο, καθώς έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών ο λογοτέχνης, εικαστικός και ηθοποιός, Μάκης Πανώριος.

Επιμέλεια: Book Press

Τη δυσάρεστη είδηση έκανε γνωστή o Σπύρος Μπιμπίλας, ο πρόεδρος του Σ...

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

«Χώρος ιδιωτικός»: Μια έκθεση αφιερωμένη στον Γιάννη Μόραλη και στις απαρχές της καλλιτεχνικής πορείας του

Με τίτλο «Χώρος ιδιωτικός» παρουσιάστηκε έως τις 08/01 στο Μουσείο Μπενάκη μεγάλη αφιερωματική έκθεση στη ζωή και το έργο του μεγάλου δασκάλου της ελληνικής ζωγραφικής, Γιάννη Μόραλη. Η έκθεση θα παρουσιαστεί και σε άλλες πόλεις, με πιθανότερο επόμενο σταθμό την Πάτρα.  Στην κεντρική εικόνα, φωτογραφία της Καίτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

«Το πράσινο μίλι» του Στίβεν Κινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ [Stephen King] «Το πράσινο μίλι» (μτφρ. Πητ Κωνσταντέας), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν υπήρχε καθόλου ζέστη, κα...

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

«Ρολόι χωρίς δείκτες» της Κάρσον ΜακΚάλερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κάρσον ΜακΚάλερς [Carson McCullers] «Ρολόι χωρίς δείκτες» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο θάνατος εί...

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ