Για το μυθιστόρημα του Ηλία Φουντούλη «Ο μεσημεράς» (εκδ. Κλειδάριθμος). Εικόνα: Από την ταινία «Wild flowers» (2000) του Τσέχου σκηνοθέτη Φ. Α. Μπράμπετς.
Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου
Ο Ηλίας Φουντούλης είναι γνωστός ως stand up κωμικός, αλλά όταν ασχολείται με τη λογοτεχνία, στρέφεται κυρίως στο είδος του τρόμου. Το κοινό που τον παρακολουθεί, γνωρίζει ίσως την αγάπη του για τον «Βασιλιά» Στίβεν Κινγκ, αλλά και για τις παλπ εκδόσεις – μέσα από τις εκπομπές του στο YouTube έχει συστήσει στις νεότερες γενιές, μεταξύ άλλων, τίτλους από τη σειρά «Βιβλιοθήκη του τρόμου» (εκδ. Α. Σίμωσι), που κυκλοφόρησε τη δεκαετία του 1980, και αποτελούνταν από φτηνά βιβλία τσέπης που προσέφεραν ανατριχίλες.
Όσον αφορά στα πεζογραφικά του βήματα, ο Φουντούλης έχει ήδη δημοσιεύσει δύο συλλογές διηγημάτων στις εκδόσεις Χρονικό, ενώ πρόσφατα κυκλοφόρησε η πρώτη του απόπειρα στη μεγάλη φόρμα, το μυθιστόρημα Ο μεσημεράς (εκδ. Κλειδάριθμος).
Ο μπαμπούλας του μεσημεριού
Ο μεσημεράς ή, αλλιώς, ο μπαμπούλας. Μια οντότητα που κυνηγάει παιδιά όχι όταν πέφτει το σκοτάδι, αλλά στο φως της ημέρας, για να κλέψει τις ψυχές τους. Το πλάσμα αυτό είναι γέννημα λαϊκών αφηγήσεων που επιβιώνουν στην επαρχία, στην Ελλάδα και αλλού. Η συγκεκριμένη ιστορία εκτυλίσσεται στην ορεινή Αρκαδία, το καλοκαίρι του 1993. Μετά το τέλος του σχολικού έτους, μια παρέα μικρών παιδιών συναντιέται ξανά στο χωριό Καρδαρίτσι. Καθένας τους τρέφει όνειρα, έχει γευτεί ήττες, και σε κάθε περίπτωση, ανυπομονεί να βρεθεί ξανά με εκείνους τους φίλους που συναντά μονάχα τα καλοκαίρια.
Κανείς και καμιά τους όμως δεν γνωρίζει πως το μεταφυσικό στοιχείο ήδη παρελαύνει στον τόπο που θα επισκεφτούν: στις πρώτες σελίδες, ο Βασίλης, ντόπιος βοσκός και θείος δύο μελών της παρέας, αντιμετωπίζει τον τράγο του που έχει καταληφθεί από κάποια δαιμονική δύναμη. Η πρώτη από τις πολλές επιθέσεις που θα αναστατώσουν τους ήρωες οι οποίοι, μέσα σε όλα, προσπαθούν να βάλουν σε τάξη τη ζωή τους.
Μια παλπ ιστορία
Έχει σημασία, διαβάζοντας, να έχουμε κατά νου την προτίμηση του Ηλία Φουντούλη στις παλπ ιστορίες τρόμου. Στην ουσία, Ο μεσημεράς είναι μια σύγχρονη προσθήκη σε αυτή την κατηγορία. Εξωφρενική πλοκή, γλαφυρές περιγραφές («Φωτιά και ξύλο βυθίστηκαν στον λαιμό του Μπαρμπαρόσα και καυτό μιαρό αίμα ήταν το αντάλλαγμα»), «χαμηλό» ύφος και σκοτεινοί χαρακτήρες που θυμίζουν καρικατούρες και αρχέτυπα.
Επιπλέον, το βιβλίο εκφράζει τάσεις της εποχής μας, όπως τη στροφή μιας συγγραφικής γενιάς προς τον λαογραφικό τρόμο -αν και εδώ τα στοιχεία του είδους δεν είναι τόσο έντονα, όπως, για παράδειγμα, στην περίπτωση του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη-, ενώ συναισθηματικά στοχεύει στην πρόκληση της νοσταλγίας, με την επιλογή της δεκαετίας του ‘90 (με την άνοδο της ελληνικής ιδιωτικής τηλεόρασης, τις μουσικές της τάσεις κλπ) ως περιόδου κατά την οποία εκτυλίσσεται η πλοκή. Αυτό είναι κάτι που συναντάμε συχνά σε έργα της ποπ κουλτούρας (σε τηλεοπτικές σειρές όπως το «Stranger things», σε ταινίες που αποτελούν remakes κλπ).
Διακριτή είναι, επίσης, η επιρροή του μυθιστορήματος Αυτό (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Κλειδάριθμος) του Στίβεν Κινγκ, ιδίως όσον αφορά στον τρόπο που στήνονται οι χαρακτήρες – ο συγγραφέας τη δηλώνει, άλλωστε, στο επίμετρό του. Η φιγούρα του Μεσημερά, που σχετίζεται με τα τζιτζίκια, απεικονίζεται όπως ο Κάντιμαν του Κλάιβ Μπάρκερ, ο οποίος, με τρόπο αντίστοιχο, περιβάλλεται από μέλισσες.
Δεν είναι όλα εξίσου λειτουργικά στο μυθιστόρημα. Κάποιες φορές, για παράδειγμα, ο συγγραφέας γίνεται υπερβολικά επεξηγηματικός, υπενθυμίζοντάς μας στοιχεία [«‘’Ο γιος του καλοκαιριού’’, απάντησε ο τράγος και γέλασε (σελ. 21), «Τράγος που μιλάει. Μα πού ξανακούστηκε αυτό; ‘’Έρχεται ο γιος του καλοκαιριού’’, αυτό πρόλαβε και είπε λίγο πριν ο Βασίλης το κάνει να σωπάσει για πάντα» (σελ. 38)]. Κατά τη γνώμη μας, η αφήγηση θα ήταν πιο σφιχτοδεμένη εάν έλειπαν κάποιες από αυτές τις επαναλήψεις ή ήταν ενταγμένες στο κείμενο πιο οργανικά, πιο συνοπτικά ίσως, ή μέσω εικόνων, ώστε να κυλάει καλύτερα η ιστορία προς τα εμπρός.
Εντέλει, τι πρέπει να κρατήσουμε από το βιβλίο; Σίγουρα την πρόθεση του συγγραφέα, που σε πολλά σημεία εκπληρώνεται, να δημιουργήσει ένα ψυχαγωγικό μυθιστόρημα, το οποίο διαβάζεται εύκολα κι ευχάριστα όπως βλέπεται ένα «b-movie».
* Ο ΣΟΛΩΝΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Ηλίας Φουντούλης σπούδασε Γεωπονία, έκανε Μεταπτυχιακό στη Ζωική Παραγωγή, εργάστηκε για δεκαπέντε χρόνια ως ταξιδιωτικός και γαστρονομικός συντάκτης σε τηλεόραση και περιοδικά. Το τελευταίο διάστημα κάνει παραστάσεις stand up comedy και εκπομπές στο YouTube.
Έχει δημοσιεύσει τα βιβλία The real greek yogurt book (εκδ. Annie Blana, 2014), Κάτι χαμογελάει στις σκιές (εκδ. Χρονικό, 2016), Χαρτί και καλαμάρι (εκδ. Χρονικό, 2021).
