Για το βιβλίο της Λίνα Βαλετοπούλου «Κλουαζονέ» (εκδ.Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα».
Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου
Η Λίνα Βαλετοπούλου, μετά την τελευταία της εμφάνιση, (2018) με τη νουβέλα Μισή όρθια μισή χαλάσματα (εκδ. Γαβριηλίδη), επανέρχεται πεζογραφικά και πάλι, με ένα μυθιστόρημα, όπου η ικανότητά της στην εξιστόρηση μας παρασέρνει και πάλι σε ένα ταξίδι στο οποίο η ίδια η ζωή παίζει για άλλη μια φορά τον πρωτεύοντα ρόλο. Πιστή στην ρεαλιστική απεικόνιση, γλιστρά από τον βιωματικό χαρακτήρα στη μυθοπλασία, αιχμαλωτίζοντας τον αναγνώστη σε μια πλοκή που κινείται ανάδρομα.
Υπαρξιακό ταξίδι
Ένα υπαρξιακό ταξίδι που επιχειρεί να αντιπαρατεθεί με τον θάνατο, την πιθανότητα της διακοπής του νήματος της ζωής, κατά τη διάρκεια ενός δύσκολου χειρουργείου, το οποίο γίνεται η αφορμή για έναν απολογισμό, ασυνείδητα και με τη μορφή ονείρου.
Η Χάρις, μεσήλικας πλέον, σε ένα εισαγωγικό κεφάλαιο αγωνίζεται να συνθέσει το παζλ της ζωής της, καθώς την ίδια στιγμή, υπερρεαλιστικά κινούμενη η αφηγήτρια, τοποθετεί μυθοπλαστικά στοιχεία σε μια κατάσταση, η οποία δανείζεται, όπως σε όλα τα όνειρα, στοιχεία από μια πραγματικότητα απωθημένη πια, αλλά και από αγχώδεις προβολές της πραγματικότητας που βιώνει ο καθένας στο άμεσο παρόν του. Η σύνδεσή της με τη μουσική, την ανάγνωση και την έβδομη τέχνη είναι εμφανής.
Aνασύροντας μια ολόκληρη ζωή
Έτσι λοιπόν η Χάρις κινείται αναστοχαστικά ανασύροντας μια ολόκληρη ζωή, η οποία τοποθετείται σε αμιγώς αστικό τοπίο, μιας Ελλάδας που αλλάζει ραγδαία, εκεί στη δεκαετία του ’80. Με γλαφυρότητα και κωμική διάθεση, η οποία, στιγμές, αγγίζει και τα όρια του μαύρου χιούμορ, σκιαγραφεί την ανάπτυξη της μεσαίας τάξης, ενώ παρέχει πληροφορίες για την κοινωνική σύνθεση του γενέθλιου τόπου της.
Συνειρμικά κινούμενη, η συγγραφέας παραθέτει επεισόδια της εφηβικής της ζωής, αρχής γενομένης από την ονειρική της συνάντηση με τον νεανικό της φίλο, βιολιστή και παρτενέρ της κατά τη διάρκεια των νεανικών της χρόνων και των σπουδών της στη μουσική.
 |
|
Η Λίνα Βαλετοπούλου γεννήθηκε στον Βόλο και ζει στη Λάρισα. Έχει εκδώσει τη συλλογή διηγημάτων Ζωές σε αναδίπλωση (εκδόσεις Γαβριηλίδης 2014) και τη νουβέλα Μισή όρθια, μισή χαλάσματα (εκδόσεις Γαβριηλίδης 2018). Το Κλουαζονέ είναι το πρώτο μυθιστόρημά της. |
Μόνο που ετούτη τη φορά ο «Παγκανίνι», εργάζεται σε αποτεφρωτήριο και ο κήπος με τις τριανταφυλλιές έξω από το νοσοκομείο, τρέφεται από τις στάχτες όσων επιθυμούν να καταλήξουν εκεί όντες αποτεφρωμένοι.
Βάζα αποτέφρωσης, την παραπέμπουν στα Κλουαζονέ βάζα της οικογένειάς της, τα οποία συνειρμικά και πάλι την οδηγούν στην αφήγηση περιστατικών που σχετίζονται άλλοτε με τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα αλλά και με τη σχολική ζωή, τη ζωή της οικογένειας, τις μικροαστικές συνήθειες, φιλίες που δοκιμάστηκαν, διακοπές και ψαρέματα, απογοητεύσεις.
Η αφήγηση καταλήγει στην πραγματοποίηση ενός πρώτου ονείρου, αυτού της χειραφέτησης και των σπουδών, της αποκοπής από την προστατευτική αγκαλιά της οικογένειας.
Πρόκειται για επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας, με την ηρωίδα να προσπαθεί να κατανοήσει και να αποδεχθεί την παρούσα συνθήκη, καταφεύγοντας στην ασφάλεια των αναμνήσεων ενός παρελθόντος γεμάτο αγάπη και φροντίδα. Η αφήγηση καταλήγει στην πραγματοποίηση ενός πρώτου ονείρου, αυτού της χειραφέτησης και των σπουδών, της αποκοπής από την προστατευτική αγκαλιά της οικογένειας.
Ο δρόμος προς την ενηλικίωση και την ακαδημαϊκή ζωή διακόπτεται ξαφνικά και αναπάντεχα με ένα ατύχημα, από το οποίο δημιουργούνται πολλά ερωτήματα. Τι είναι στ’ αλήθεια η πραγματικότητα και πόσο ισχύει η υποκειμενική ματιά των πραγμάτων; Είμαστε ό,τι βιώνουμε ή ό,τι κατασκευάζουμε στη συνείδησή μας ως παρόν;
* Η KATEΡΙΝΑ Ι. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
