thessalia axyro gynaikes 26 2 23

Για το μυθιστόρημα της Λίνας Φυτιλή «Χρυσός Κήπος – Άλτιν μπαχτσεσί» (εκδ. Έστια). Κεντρική εικόνα: © Τάκης Τλούπας. 

Γράφει ο Γιάννης Καρκανέβατος 

Ο Αμερικανός συγγραφέας και δοκιμιογράφος Nicholson Baker είχε πει πως «Το ερώτημα που κάθε μυθιστόρημα προσπαθεί ουσιαστικά να απαντήσει είναι το εξής: Αξίζει να ζεις;». Αναπόφευκτα, ένα δεύτερο πιο σύνθετο δημιουργείται: «Με ποιον τρόπο;». Η συγγραφέας Λίνα Φυτιλή μέσα από το βιβλίο της Χρυσός Κήπος – Άλτιν μπαχτσεσί (εκδ. Έστια) απαντά: «Με αγάπη, με ανιδιοτέλεια, με προσφορά στον πλησίον, με νοιάξιμο για το μέλλον».

Είναι η ίδια απάντηση που θα έδινε και ο παππούς της, ο Ηλίας Φυτιλής, αφού πρόκειται για μυθοπλαστική αναπαράσταση της ζωής του. Λέγεται ως αστείο -πίσω από το χιούμορ όμως ως συνήθως ελλοχεύει μια κρυμμένη αλήθεια-, το ακόλουθο: «Αν σκοπεύετε να γράψετε τη αυτοβιογραφία σας, φροντίστε η ζωή σας να είναι ενδιαφέρουσα».

Στην περίπτωση του πρωταγωνιστή Ηλία, μόνο αδιάφορη δεν υπήρξε. Γεννημένος το 1880 έζησε τη μετανάστευση στην Αμερική και στην επιστροφή ίδρυσε τον πρώτο κτηνοτροφικό σύλλογο της χώρας, ενώ υπήρξε και πρωτεργάτης στο κίνημα του συνεργατισμού, βοηθώντας την αγροτική ανάπτυξη της Θεσσαλίας. Έζησε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Εμφύλιο, τελικά στάθηκε όρθιος, αν και «σχεδόν ηττημένος» όπως αναφέρει, με τη δράση του να αναγνωρίζεται από την Ακαδημία και άλλους φορείς.

Δύο αφηγηματικοί άξονες

Το βιβλίο δομείται σε δυο αφηγηματικούς άξονες: Από τη μια η πρωτοπρόσωπη αφήγηση της Μαγδαληνής –δεύτερης γυναίκας του μετά την Ερασμία– και από την άλλη, αποσπάσματα από το ημερολόγιο του Ηλία με τις μύχιες σκέψεις και αγωνίες του. Έτσι όχι μόνο κατορθώνει να αποφύγει τον σκόπελο της περιαυτολογίας, αλλά και εισάγει μια γυναικεία και ευαίσθητη ματιά που παρακολουθεί, ακολουθεί, φροντίζει και αγωνιά.

Για να χρησιμοποιήσω δυο χαρακτηριστικές φράσεις από το βιβλίο, η πρώτη σχετικά με τον Ηλία (αναφέρεται στον κόσμο και τους χωρικούς): «Τον πίστευαν πολύ τον Ηλία γιατί επιθυμούσαν ν’ αλλάξει το σχήμα του κόσμου τους» (το απλό κάποιες φορές είναι και το πιο ισχυρό) και η δεύτερη σχετικά με την Μαγδαληνή. Λέει η ίδια: «Δεν ήξερα ακόμη ότι όλη τούτη η ιστορία θα μάτωνε τον κόσμο μου· πως είναι μεγάλο βάρος ν’ ακολουθείς έναν άνθρωπο που στην ψυχή του έχουν ριζώσει έμμονες ιδέες».

Στο βιβλίο βρίσκουμε αποσπάσματα από εφημερίδες της εποχής, στίχους δημοτικών τραγουδιών, φράσεις επιφανών ανθρώπων (Ρουσσώ, Ρήγας Βελεστινλής, Διονύσιος Σολωμός…) ή και μαρτυρίες γειτόνων.

Εμβόλιμα σ’ αυτούς τους δυο αφηγηματικούς άξονες έχουμε αποσπάσματα από εφημερίδες της εποχής, στίχους δημοτικών τραγουδιών, φράσεις επιφανών ανθρώπων (Ρουσσώ, Ρήγας Βελεστινλής, Διονύσιος Σολωμός…) ή και μαρτυρίες γειτόνων. Η παράθεση εμφανίζει μια φαινομενική τυχαιότητα (για παράδειγμα σε μια σελίδα μπορεί να συνυπάρχουν η πρώτη φράση ενός αντάρτη, η δεύτερη μιας γειτόνισσας και η τρίτη του Ρήγα Φερραίου από τον Θούριο) -αλλά επειδή κάθε μυθιστόρημα είναι μια κατασκευή καλά μελετημένη- πέρα από το προφανές των τριών ανθρώπινων απόψεων, στόχος είναι ο τονισμός και η ανάδειξη μιας συνέχειας.

Άνθρωποι με αντίστοιχους προβληματισμούς που αγωνίζονται γι' αυτούς, μοιράζονται και μια κοινή ρίζα, ποτίζονται από το ίδιο νερό. Συμπερασματικά: τα διακριτά αποσπάσματα δημιουργούν με σαφήνεια, και το πλαίσιο στο οποίο λαμβάνουν χώρα τα γεγονότα, αλλά και τις επιρροές από το παρελθόν που καθρεφτίζουν μεταγενέστερες σκέψεις και ενέργειες.

linafytili

Η Λίνα Φυτιλή γεννήθηκε στη Λάρισα το 1974. Σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πατρών. Ζει κι εργάζεται στον Βόλο. Έργα της: Οι νύχτες της άχρωμης κιμωλίας, νουβέλα (Καστανιώτης 1997), Τώρα είναι αργά (Απόπειρα 2011), Μυθική μέρα, ποιήματα (Ενδυμίων 2014), Παράξενο καλοκαίρι, διηγήματα (Εστία 2016), Ισόβιο πρόσωπο, ποιήματα (Μελάνι 2018).

Στην αρχή, σ’ ένα ειδυλλιακό μεσημέρι, η Ερασμία τρώει σταφύλι και προσφέρει στον Ηλία. Ξάφνου τα μαλλιά της μπλέκονται στα κλαδιά, δένονται κόμποι, αδυνατεί να ξεφύγει. Η χαρά μετατρέπεται σε φόβο.

Η παράγραφος αυτή προοικονομεί τη συνέχεια. Μια συνέχεια ανάμεσα σε στιγμές ανάτασης αλλά και πτώσης. Από το πρώτο κεφάλαιο έχουμε μια ισχυρή ένδειξη της ευγένειας που διακρίνει τον Ηλία. Κάποιοι κλέφτες απειλούν και τελικά κόβουν το αυτί του πρωτοπαραγιού του. Στην πόλη πλέον τον φωνάζουν «Τσούλο» (το ζώο που έχει μικρά αυτιά) αλλά ο Ηλίας τον μετονομάζει σε «Λαβωμένο». Η ισχύς των λέξεων και του τρόπου που επανακαθορίζουν την πραγματικότητα: Όχι «Τσούλος» αλλά «Λαβωμένος».

Η ποιητική ματιά 

H ποιητική ματιά της Λίνας Φυτιλή, απλή, άμεση, χωρίς στολίδια αλλά ουσιαστική, βρίσκει πρόσφορο έδαφος στη συγκεκριμένη ιστορία. Κάποιες φράσεις από το βιβλίο:

«Το σώμα της τινάχτηκε, τραντάχτηκε και τα πόδια της κολύμπησαν σε έναν κουρνιαχτό που σκέπασε την πόλη…» (θυμίζει πίνακα του Μαρκ Σαγκάλ).

«Αυτές οι κουβέντες… χάραζαν τα πρωινά με την καμπύλη ενός γέλιου.»

«Είναι μεγάλος κλέπτης ο θάνατος, μα και το τέλος της απάτης.» (Θαυμαστή φράση με τις συμπαραδηλώσεις της).

«Μήπως τελικά έσπερνε μεγάλα όνειρα σ’ άγονα χωράφια;»

«Από την πεθυμιά μου γι’ αυτήν προκύπτουν όλοι οι αγώνες κι ας μην το ξέρει, το σώμα της είναι ο μέγας ίλιγγος.» (Ποιο είναι τελικά το κίνητρο των πράξεων μας;).

Όταν αναφέρεται στους αγώνες των αγροτών: «Γιατί μου φαίνεται αδύνατο να μπορέσει να περάσει απέναντι ένας μόνο από μας…» (Δυνατή μεταφορά και τι βάρος έχει αυτό το ‘απέναντι’…).

«Τον τόπο ετούτο, ποτέ δεν τον αντιμετώπισα σαν φόρτωμα, ούτε τον καιρό σαν χάλασμα.»

«Λες Μαγδαληνή, ο καιρός που περνάει να μετριέται με τα χρόνια μας ανάμεσα στους πολέμους;»

«Αλλά αυτή ήταν, είναι και θα είναι η ζωή, σκεφτόμουν. Μια Μεγαλοβδομάδα, με μικρές νεκραναστάσεις ενός άλλου κόσμου.»

Ένα χρόνο μετά τη γέννηση του Ηλία, το 1881 με τη συμφωνία της Κωνσταντινούπολης η Θεσσαλία περνάει από τους Τούρκους στο Ελληνικό Κράτος, μεγάλες εκτάσεις γης περνάνε στα χέρια των τσιφλικάδων και οι χωρικοί εργάζονται σ’ αυτά για ένα κομμάτι ψωμί. Η εντεινόμενη δυσαρέσκεια οδηγεί στην εξέγερση των αγροτών το 1910 στο Κιλελέρ και στην αγροτική μεταρρύθμιση του Βενιζέλου, όπου σταδιακά σε 20 χρόνια τα κτήματα περνούν στα χέρια των αγροτών.

Την ίδια χρονιά ο Ηλίας Φυτιλής ιδρύει τον πρώτο κτηνοτροφικό σύλλογο στην Ελλάδα, και με συμπαραστάτες και συναγωνιστές τον Νικόλαο Μιχόπουλο, τον Αλέξανδρο Μέρο, τον Δημήτρη Γρηγοριάδη και άλλους, κατορθώνουν να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής των αγροτών της περιοχής (Ίδρυση της Ένωσης Γεωργικού Πιστωτικού Συνεταιρισμού της επαρχίας Αλμυρού).

Κι όλα αυτά, σε εποχές βίας, συμφερόντων και με μια διαρκή απειλή στις προσπάθειες επαναδιαπραγμάτευσης ή αλλαγής των κατεστημένων. Μαζί με τη γνώριμη αδράνεια (με όρους φυσικής) των κατοίκων και χωρικών, πάντα επιφυλακτικοί απέναντι στο καινούργιο και στην τεχνολογία.

Η παγίδα της αγιογραφίας

Επειδή ίσως τα παραπάνω να ακούγονται σαν εξιδανικεύσεις, η συγγραφέας δεν πέφτει στην παγίδα της αγιογραφίας. Δεν διστάζει να αναφερθεί στον φόβο του ίδιου για τις επιλογές του ή στις επιθυμίες του σώματος και σε μια παροδική απιστία που διέπραξε με μια νεαρή Iταλίδα.

Ο Τζέιμς Γουντ στο εξαιρετικό βιβλίο του Πώς δουλεύει η λογοτεχνία (μτφρ. Κώστας Σπαθαράκης, εκδ. Αντίποδες) αναφέρει: «Πλοκή είναι αυτό που συμβαίνει· μορφή είναι αυτό που έχει συμβεί. Η ιδέα αυτή έχει μια προφανή φιλοσοφική ή μεταφυσική διάσταση. Πολλοί από μας δυσκολευόμαστε να διακρίνουμε ή να σκεφτούμε το σχήμα που έχει η ιστορία της ζωής μας. Ζούμε μπλεγμένοι στην πλοκή - στο βιαστικό πέρασμα των καθημερινών περιστατικών, στα αλλεπάλληλα ραντεβού και τις υποχρεώσεις, τις συμπτώσεις και τα τυχαία γεγονότα που μας συμβαίνουν…. Κάποτε όμως, ίσως μια δυο φορές το χρόνο, σε κάποια σημαδιακή μέρα όπως η Πρωτοχρονιά ή τα γενέθλιά μας, προσπαθούμε να αναστοχαστούμε τη μορφή της ζωής μας, όσα συνέβησαν και όσα θα συμβούν. Σε αυτές τις στιγμές, προσπαθούμε να μεταμορφώσουμε την πλοκή (την τύχη) σε μορφή (σε μοίρα, πεπρωμένο, πρόνοια, σχήμα). Κάτι παρόμοιο γίνεται και στις κηδείες ή τις επιμνημόσυνες τελετές: μπορούμε πια να αναστοχαστούμε μια ολόκληρη ζωή η οποία έχει πλέον τελειώσει, προσπαθούμε να σκεφτούμε το σχήμα αυτής της ζωής.»

hestia fytili xrysos khpos

Το βιβλίο αναστοχάζεται το σχήμα της ζωής του Ηλία Φυτιλή και των κοντινών του ανθρώπων. Δυο αγωνίες και δυο επιθυμίες συγκρούονται.

Το βιβλίο αναστοχάζεται το σχήμα της ζωής του Ηλία Φυτιλή και των κοντινών του ανθρώπων. Δυο αγωνίες και δυο επιθυμίες συγκρούονται: Μια ενδοοικογενειακή της γυναίκας-μητέρας και μια εξωοικογενειακή του συζύγου αλλά και αγωνιστή.

Τις τοποθετεί πειστικά στο συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο και τις παρακολουθεί με ευγένεια και ευφυία. Το υπαρξιακό ισορροπεί με το καθημερινό, το τοπικό μετατρέπεται σε οικουμενικό και η ιστορία αφορά πλέον τον Άνθρωπο.

Σε μια εποχή ακραίας εξατομίκευσης, μας κάνει να αναλογιστούμε και πάλι για την αξία των κοινωνικών αγώνων. Τη σχέση ανάμεσα στα «είθισται» ή στα «πρέπει» και στη διεκδίκηση μιας καλύτερης ποιότητας ζωής.

O Ίρβιν Γιάλομ στο βιβλίο του Υπαρξιακή Ψυχοθεραπεία (μτφρ. Ευαγγελία Ανδριτσάνου, Δέσποινα Κακατσάκη, εκδ. Άγρα), σαν θεραπευτική άσκηση προτείνει στον κάθε θεραπευόμενο να γράψει μια παράγραφο, η οποία θα ήθελε να χαραχτεί στην επιτύμβια στήλη του τάφου του.

Έτσι βρίσκεται ο καθένας αντιμέτωπος με το ερώτημα: «Πώς θα ήθελε κανείς να τον θυμούνται;» Ο Ηλίας μέσα από το στόμα της Λίνας Φυτιλή δίνει την απάντηση: «Γερνάω θα πει, έλαβα γνώση για τη ζήση, δεν έστερξα το άδικο, δεν υποχώρησα.»

(*) Σημείωση: Το παραπάνω κείμενο αποτέλεσε την παρουσίαση του βιβλίου την Τρίτη 24 Οκτωβρίου 2023 στο βιβλιοπωλείο Επί Λέξει (Ακαδημίας 32)


*Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΡΚΑΝΕΒΑΤΟΣ είναι συγγραφέας. Το βιβλίο του «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εστία. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«De Mysteriis» του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη (κριτική) – black metal μυστήρια στην ελληνική επαρχία

«De Mysteriis» του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη (κριτική) – black metal μυστήρια στην ελληνική επαρχία

Για τη συλλογή διηγημάτων του Χρυσόστομου Τσαπραΐλη «De Mysteriis» (εκδ. Αντίποδες), εμπνευσμένη από τους στίχους της black metal μουσικής των Mayhem.

Γράφει ο Σόλωνας Παπαγεωργίου

Pagan fears / The past is alive /&nbs...

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) –  Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

«Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο» του Βαγγέλη Ραπτόπουλου (κριτική) – Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη

Για το βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου «Ο Θεός φταίει, που έκανε τον κόσμο τόσο ωραίο. Αλληγορίες από τον Καζαντζάκη» (εκδ. Κέδρος).

Γράφει η Γεωργία Κακούρου–Χρόνη

Αναλογίζομαι πολλές φορές τον διάλογό μου με φίλο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση βιβλίου-εκδήλωση: «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050;» του Γιώργου Σιακαντάρη

Παρουσίαση βιβλίου-εκδήλωση: «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050;» του Γιώργου Σιακαντάρη

Την Τετάρτη 19 Ιουνίου παρουσιάζεται το νεο βιβλίο του Γιώργου Σιακαντάρη «Τι δημοκρατίες θα υπάρχουν το 2050; – Μεταδημοκρατία, μεταπολιτική, μετακόμματα» (εκδ. Αλεξάνδρεια) στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων.

Επιμέλεια: Book Press

Οι εκδόσεις Αλεξάνδρεια σας προσκαλούν στην παρο...

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

«Lacrima: το υφαντό των δακρύων» της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν (κριτική) – Ένα νυφικό ως κοινωνικό σχόλιο σε μια έξοχη παράσταση

Για την παράσταση της Καρολίν Γκιγελά Ενγκιγέν [Caroline Guiela Nguyen] «Lacrima: το υφαντό των δακρύων» που παρουσιάστηκε στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών/Επιδαύρου. Κεντρική εικόνα: © Jean-Louis-Fernandez.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος 

...
Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ