ricoeur250

Του Γιώργου Βέη

Ο Ezra Pound, ως γνωστόν, αρεσκόταν να μεταφράζει Κομφούκιο από το σινικό πρωτότυπο χωρίς να ομιλεί ή να γράφει τη γλώσσα των μανδαρίνων. Πρόκειται για δήθεν μετάφραση, παρανόηση, παράφραση ή επινόηση κειμένου;
Ποια όρια δεν σέβεται ακριβώς ο περιβόητος Traduttore,Traditore; Ερωτήματα σαν κι αυτά τίθενται καθημερινά στη μεταφραστική πρακτική. Και οι απαντήσεις ποικίλλουν και θα ποικίλλουν σε σθένος, σε αλκή και εύρος. Οι αναγνώστες, οι οποίοι είναι ήδη εξοικειωμένοι λίγο πολύ με την Εισαγωγή στη μεταφρασεολογία της Mona Baker, τα Θεωρήματα για τη μετάφραση του Jean-René Ladmiral, τις Ωραίες άπιστες του Georges Mounin, τις Μεταφραστικές σπουδές του Jeremy Munday, τη Μετάφραση και το γράμμα ή το πανδοχείο του απόμακρου του Antoine Berman, αλλά και με το θεμελιώδες Έργο του μεταφραστή του Β. Μπένγιαμιν, τα οποία κυκλοφορούν όλα και στη γλώσσα μας, από τις εκδόσεις του «Μεταιχμίου», εκτός από το τελευταίο, που εμπεριέχεται στον τόμο Δοκίμια φιλοσοφίας της γλώσσας της «Νήσου», θα εκτιμήσουν δεόντως τα τρία κείμενα που παρουσιάζονται συγκεντρωμένα εδώ.
Αποδεικτικός τροπισμός, ήπια αντιπαράθεση εναντιωματικών επιχειρημάτων, στρωτή, κρυστάλλινη συνεπαγωγή, σαφήνεια των σημαινόντων και πρωτίστως καλώς συγκερασμένος λόγος, ο οποίος μαρτυρεί με τη σειρά του δεκαετίες σπουδών εξειδικευμένης, αλλά και ευρύτερης ανθρωπιστικής απόκλισης. Ο Πολ Ρικέρ, εγκαινιάζοντας από τύχη αγαθή τη φιλοσοφική του σταδιοδρομία µέσω της μετάφρασης ενός βιβλίου του Έντµουντ Χούσερλ, γράφει μέσα ακριβώς από την ενδοχώρα της μεταφραστικής περιπέτειας. Απολογητής και σύννους υπερασπιστής ταυτοχρόνως των κεκτημένων ιδεών – πρακτικών του, υπερβαίνει το γνωστό μεταφραστικό οξύμωρο. Το οποίο, ως γνωστόν, ενώ θεωρητικοποιεί την απιθανότητα του μεταφραστικού επιτεύγματος, αποδέχεται εν τούτοις τους όποιους σπουδαίους ή και αμελητέους καρπούς του, ή όπως επισημαίνεται πολλαχώς μέσα στο ίδιο το κείμενο: η μετάφραση είναι, από όποια θεωρητική σκοπιά και αν δει κανείς το ζήτημα, αδύνατη και παρ’ όλα αυτά επιχειρείται πάντα µε επιτυχία.
Ο Πολ Ρικέρ προτείνει κατά τρόπο εύληπτο κι άλλο τόσο εμπεριστατωμένο τη μεταφραστική στρατηγική της «ισοδυναμίας δίχως ταυτότητα». Εμείς, ως μέλη ενός έθνοyς το οποίο ως εκ των πραγμάτων οφείλει πολλά στη μεταφραστική εμπειρία από και προς τα ελληνικά, σε διαχρονική μάλιστα βάση και προοπτική, οφείλουμε να εκτιμήσουμε την κεφαλαιώδη σημασία των πορισμάτων του Πολ Ρικέρ. Οφείλουμε να τον διερμηνεύσουμε, να τον κατοικήσουμε κειμενικά, να τον πολιτογραφήσουμε ημέτερον. Φρονώ ότι έδειξα, ότι οι καίριες επισημάνσεις του µας αφορούν άμεσα, είτε μεταφράζουμε για βιοποριστικούς-αισθητικούς λόγους είτε βιώνουμε τον μεταφραστικό κόπο από την πλευρά του κριτικού ή και, στην καλύτερη περίπτωση, αναστοχαστικού δέκτη.

ricoeur_exofΠολ Ρικέρ
Για τη μετάφραση
Μετάφραση: Γιώργος Αυγουστής
Επίμετρο: Αλεξάνδρα Λιανέρη
Εκδόσεις Πατάκη, σελ. 132, τιμή €9,45

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Παρηγορητικοί λόγοι για τη διαχείριση του πένθους και της απώλειας» (κριτική) – Με τα κατευναστικά λόγια του Μεγάλου Βασιλείου και του Πλουτάρχου

«Παρηγορητικοί λόγοι για τη διαχείριση του πένθους και της απώλειας» (κριτική) – Με τα κατευναστικά λόγια του Μεγάλου Βασιλείου και του Πλουτάρχου

Για το βιβλίο «Πλούταρχος–Μέγας Βασίλειος. Παρηγορητικοί Λόγοι. Για τη διαχείριση του πένθους και της απώλειας» (μτφρ. Ιωάννης Πλεξίδας, εκδ. Γραφή). Kεντρική εικόνα: η διάσημη Madonna della Pietà του Μιχαήλ Άγγελου © Wikipedia. 

Γράφει η Άλκηστις Σουλογιάν...

Κώστας Στούπας και Γιώργος Ν. Πολίτης: δύο βιβλία για την παρακμή της Δύσης και την έλλειψη κοινής λογικής στην Ελλάδα

Κώστας Στούπας και Γιώργος Ν. Πολίτης: δύο βιβλία για την παρακμή της Δύσης και την έλλειψη κοινής λογικής στην Ελλάδα

Για τα βιβλία των Κώστα Στούπα «Η επερχόμενη αταξία» (εκδ. Επίκεντρο) και Γιώργου Ν. Πολίτη «Να σηκωθούμε όρθιοι» (εκδ. Ψυχογιός). Κεντρική εικόνα: © Leonhard Niederwimmer/Unsplash.

Γράφει ο Μύρων Ζαχαράκης

Το βιβλίο ...

10 χρόνια από το «Sapiens» του Γιουβάλ-Νόα Χαράρι: Το βιβλίο που άλλαξε τον τρόπο που σκεφτόμαστε τον άνθρωπο

10 χρόνια από το «Sapiens» του Γιουβάλ-Νόα Χαράρι: Το βιβλίο που άλλαξε τον τρόπο που σκεφτόμαστε τον άνθρωπο

Ένα παγκόσμιο εκδοτικό φαινόμενο. Ως τώρα το βιβλίο του Γιουβάλ-Νόα Χαράρι [Yuval-Noah Harari] «Sapiens» (μτφρ. Μιχάλης Λαλιώτης, εκδ. Αλεξάνδρεια) έχει πουλήσει 45 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως και κατά πολλούς αποτελεί εγκόλπιο γνώσης της ανθρώπινης εξέλιξης. Πλέον, κυκλοφορεί η επετειακή έκδοσή του που περιλαμβ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

1, 2 και 3 Ιουνίου ο Nick Cave θα βρεθεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead.

Επιμέλεια: Book Press

Η Στέγη ανοίγει για πρώτη φορά την αγκαλιά της στον αξεπέραστο Nick Cave, ο οποίος επιστρέφει...

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ ...

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

Υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, θα πραγματοποιηθεί η 16η έκδοση του Φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις), στο πλαίσιο του οποίου θα υλοποιηθούν διάφορα πρότζεκτ από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους, λειτουργώντας έτσι ως Πολιτιστική και Λογοτεχνική Γέφυρα μετ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη «Πίσω από τις κλειστές πόρτες – Αστέρες, ηγέτες, γαλαζοαίματοι και καθημερινοί άνθρωποι», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δύο ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Για τα μυθιστορήματα «Strangers in the Night» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά) της Χέδερ Γουέμπ [Heather Webb], «Τα Μυστήρια της Μις Μόρτον Μόρτον» (μτφρ. Χρήστος Μπαρουξής) της Κάθριν Λόιντ [Catherine Lloyd] και «Κωδικός Coco» (μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής) της Τζιόια Ντιλιμπέρτο [Gioia Diliberto]. Τρία μυθιστορήματα που μας μεταφ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ