«Stiu (Ξέρω)» του Θόδωρου Φέστα (κριτική) – Ένα σκληρό και βαθιά πολιτικό μυθιστόρημα

Για το μυθιστόρημα του Θόδωρου Φέστα «Stiu (Ξέρω)» (εκδ. Άγρα). Κεντρική εικόνα: © Aleksandar Savic (Unsplash).

Γράφει ο Μάνος Κοντολέων

Οδοντίατρος ο Θόδωρος Φέστας, με συγκροτημένη όσο και διακριτική ενεργό δράση σε ζητήματα πολιτικής και κοινωνικής προσφοράς. Έχει γεννηθεί στην Αθήνα το 1959, αλλά ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Μέχρι τώρα στον χώρο της λογοτεχνίας είχε κάνει γνωστή την παρουσία του με δύο συλλογές διηγημάτων. Το τρίτο του αυτό βιβλίο –πάντα από τις εκδόσεις Άγρα– είναι μυθιστόρημα.

Δεν έτυχε να διαβάσω τις δυο συλλογές διηγημάτων, παρότι είχα ακούσει καλά λόγια γι' αυτές. Η ανάγνωση του τρίτου βιβλίου του Φέστα, που είναι μυθιστόρημα, με κάνει να μπορώ να υποψιαστώ το γιατί ο συγκεκριμένος συγγραφέας θέλησε να κάνει γνωστή την παρουσία του στο λογοτεχνικό χώρο πρώτα με δύο συλλογές διηγημάτων.

Ο Φέστας ακολουθεί μια όχι και τόσο συχνά απαντούμενη τη νεοελληνική λογοτεχνία τεχνική εξιστόρησης γεγονότων.

Η συνοπτικότητα της αφήγησης είναι με τόση σαφήνεια επιλεγμένη, ώστε ακόμα και μέσα στην άνεση ενός μυθιστορήματος, ο Φέστας δείχνει πως δεν θέλει να την εγκαταλείψει. Το ενδιαφέρον θέμα του το απλώνει σε 192 σελίδες και ο κεντρικός χαρακτήρας του μυθιστορήματος δείχνει πως μπορεί να μας το αφηγηθεί μέσω της γραφής του δημιουργού του. Δηλαδή έχουμε μια τριτοπρόσωπη μεν αφήγηση, που όμως καλύπτει απόλυτα τις σκέψεις και τις απόψεις του πρωταγωνιστή.

Ο Φέστας ακολουθεί μια όχι και τόσο συχνά απαντούμενη τη νεοελληνική λογοτεχνία τεχνική εξιστόρησης γεγονότων. Αν και ο αναγνώστης καλείται να γνωρίσει τον ήρωα από τα χρόνια της εφηβείας του, και ακολουθώντας τον θα εισέρχεται στα όσα μελλοντικά θα συμβαίνουν, εντούτοις ο συγγραφέας του δίνει συχνά ερεθίσματα που λες και φανερώνουν ότι η εξιστόρηση εκτελεί εντολές του πρωταγωνιστή και όχι του δημιουργού. Με άλλα λόγια, δεν είναι ο συγγραφέας που επιλέγει το τι και το πώς θα ειπωθεί, αλλά ο πρωταγωνιστής.

Θόδωρος Φέστας

Ο Θόδωρος Φέστας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1959. Ζει στη Θεσσαλονίκη και εργάζεται ως οδοντίατρος στο ΕΣΥ. Η πρώτη του συλλογή διηγημάτων Ο γέρος που φορούσε ένα καπέλο, με πρόλογο του Θωμά Κοροβίνη, κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Άγρα το 2016 και η δεύτερη, Ιστορίες με φίδια, το 2019.

Αυτός, λοιπόν, ο κεντρικός χαρακτήρας είναι ένας άνδρας εκεί γύρω στα 55 του χρόνια που σημαίνει πως μπορεί να θεωρηθεί ως εκπρόσωπος μιας γενιάς που δεν γνώρισε πόλεμο, που κληρονόμησε το όραμα της προηγουμένης για ένα δικαιότερο κόσμο, που εμπιστεύθηκε ιδεολογίες για να τις προδώσει μετά από κάποια χρόνια, που μαγεύτηκε από το εντυπωσιακό περιτύλιγμα μιας ζωής δοσμένης στην κατανάλωση και υπάκουης προς τους νόμους ενός ανερμάτιστου καπιταλισμού. Εκπρόσωπος εκείνων που γρήγορα ανέβηκαν και γι' αυτό και πολύ γρήγορη και οδυνηρή ήταν η πτώση τους.

Ο Παύλος, νεαρός μεσοαστός, με ασαφή σχέδια για το μέλλον του, βρίσκεται να σπουδάζει οικονομικά στη Ρουμανία και εκεί πολύ γρήγορα θα ξεκινήσει να αντιστέκεται με ερασιτεχνική νεανικότητα στο απολυταρχικό καθεστώς. Ως λογική συνέπεια μιας τέτοιας δράσης, θα είναι η απέλασή του και ο νεαρός Παύλος θα ολοκληρώσει τις σπουδές του στην Αθήνα, ενώ θα έχει αρχίσει να πιστεύει περισσότερο στο «εγώ» από το «εμείς». Θα ακολουθήσουν μεταπτυχιακά στο εξωτερικό και, επιστρέφοντας στην πατρίδα, θα αναρριχηθεί σε θέσεις με υψηλούς μισθούς που όμως θα απαιτούν ένα θάψιμο ιδεολογικών και συναισθηματικών προβληματισμών.

Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως ο Θόδωρος Φέστας με το μυθιστόρημά του αυτό περιγράφει την ιστορία της χώρας μας από τα χρόνια της μεταπολίτευσης έως τις μέρες μας.

Καθώς θα έχει εμπιστευθεί και μαγευτεί από τις προτάσεις της κατανάλωσης, η οικονομική κρίση θα τον χτυπήσει χωρίς να το περιμένει και θα τον στείλει στην ανεργία, ενώ τα όσα χρήματα είχε επενδύσει στο χρηματιστήριο χάνονται. Από εκεί και πέρα, θα πρέπει μόνος του να επιλέξει όχι μόνο το πώς θα συνεχίσει τη ζωή του, αλλά και το με ποιους. Στην ουσία η πτώση του είναι παρόμοια με πολλών άλλων που τους έχει κι αυτούς βρει στο μέσο της ζωής τους και που γι' αυτό χρειάζεται έναν ριζικό ανασχεδιασμό στόχων και απόψεων για να μπορέσουν να βρούν μια νέα ισορροπία.

Stiu (Ξέρω)Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως ο Θόδωρος Φέστας με το μυθιστόρημά του αυτό περιγράφει την ιστορία της χώρας μας από τα χρόνια της μεταπολίτευσης έως τις μέρες μας. Η περιγραφή του είναι ρεαλιστική, σκληρή, σαφέστατα πολιτική, μα προς το τέλος δείχνει πως υιοθετεί μια αισιόδοξη άποψη. Αισιόδοξη, αλλά όχι ανερμάτιστη. Και πάντα πολιτική.

Ο Φέστας ως πολιτικό ον, δείχνει πως εναποθέτει τη συνέχεια της ύπαρξης μιας ατομικής ευτυχίας πάνω σε βάσεις θεμελιωμένες στη συμμετοχή στα κοινά και στην εσωτερική γαλήνη του καθενός ανθρώπου. Στάση άξια σεβασμού, που δυστυχώς δεν είναι συχνά απαντούμενη.

Το μυθιστόρημα, αν και κρατά πάντα το φώτα του πάνω στον κεντρικό χαρακτήρα, διαθέτει και αρκετά ακόμα άλλα πρόσωπα που όλα μαζί μπορεί κανείς να πει πως δημιουργούν μια συνοπτική απεικόνιση της ελληνικής κοινωνίας προς τα τέλη του 20ού αιώνα και στα πρώτα χρόνια του 21ου.

Ενδιαφέρον αφήγημα που –τελευταίο το αναφέρω, αν και είναι ένα από τα βασικά προσόντα του– έχει μια αρσενική τρυφερότητα, μια διαρκώς παρούσα αναζήτηση χαμένης παιδικότητας.


* Ο ΜΑΝΟΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ είναι συγγραφέας. Τελευταίο του βιβλίο, το μυθιστόρημα «Ποτέ πιο πριν» (εκδ. Πατάκη).

Απόσπασμα από το βιβλίο

«Όταν ο κόσμος σηκώθηκε να χορέψει κοιτούσε τις γυναίκες και σκεφτόταν πόσο περισσότερο ευρηματικές και αποτελεσματικές γίνονται όταν ξεφεύγουν απ΄ τους κατεστημένους ρόλους. Μετά κατέβασε μερικά ποτηράκια, πριν αρχίσει να τραγουδάει με την πονεμένη του φωνή που έκανε κάτι ανυπόφορα κοκοράκια.» (σελ. 189)

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή» της Ελένης Πριοβόλου (κριτική) – Χριστόδουλος Παμπλέκης, ένας γνήσιος εκπρόσωπος του Διαφωτισμού

«Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή» της Ελένης Πριοβόλου (κριτική) – Χριστόδουλος Παμπλέκης, ένας γνήσιος εκπρόσωπος του Διαφωτισμού

Για το μυθιστόρημα της Ελένης Πριοβόλου «Βαθύ σκοτάδι πριν την αυγή» (εκδ. Καστανιώτη). Kεντρική εικόνα: Ο Γάλλος περιηγητής Σουαζέλ-Γκουφιέ συναντά στην Πάτμο ένα μοναχό που τον ρωτά αν ζουν ακόμα ο Βολταίρος και ο Ρουσσώ © Wikipedia. 

Γράφει η Διώνη Δημητ...

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

«Απολαύσεις της Καπούης» του Σπύρου Κακατσάκη (κριτική) – Δυνατό μυθιστόρημα ή καλογραμμένο ευπώλητο;

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Κακατσάκη «Απολαύσεις της Καπούης» (εκδ. Καλειδοσκόπιο).

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Αν η πλοκή του μυθιστορήματος χαρακτηρίζεται από στιβαρότητα και λελογισμένη πολυπλοκότητα, αν η γλώσσα του ρέει ομαλά και συστήνει ...

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

«Κλουαζονέ» της Λίνας Βαλετοπούλου (κριτική) – Επιστροφή στα χρόνια της αθωότητας και γυναικεία χειραφέτηση

Για το βιβλίο της Λίνα Βαλετοπούλου «Κλουαζονέ» (εκδ.Βακχικόν). Κεντρική εικόνα: από την ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Το τελευταίο σημείωμα». 

Γράφει η Κατερίνα Ι. Παπαδημητρίου

Η Λίνα Βαλετοπούλου, μετά την τελευ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Το φετινό πρόγραμμα, οι προοπτικές και τα σχέδια για το μέλλον

Δόθηκε σήμερα (28/5) η Συνέντευξη Τύπου για το 3ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (26-30 Ιουνίου 2024). Σπουδαίοι Έλληνες και ξένοι συγγραφείς αναμένονται στην Κρήτη, ενώ το πρόγραμμα των εκδηλώσεων είναι πιο φιλόδοξο σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια. Στην κεντρική εικόνα, εκδήλωση από το περσινό φεστιβάλ στα σκαλιά πί...

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Έρχεται η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά

Η 36η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί από τις 14 μέχρι και τις 30 Ιουνίου στο Πασαλιμάνι.

Επιμέλεια: Book Press

Ακόμη μια χρονιά η έκθεση βιβλίου Πειραιά θα πραγματοποιηθεί σε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης των πειραιωτών, στο Πασαλιμάν...

 «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

«Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη (κριτική) – Το πανηγύρι της εξέγερσης των καταφρονεμένων

Για την παράσταση «Σ' εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη που ανεβαίνει στο Αμφιθέατρο Σπύρου Ευαγγελάτου σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη. Κεντρική εικόνα: © Mike Rafail.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της βραβευμένης με Νόμπελ λογοτεχνίας Ανί Ερνό [Annie Ernaux] «Γραφή κοφτερή σαν μαχαίρι (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), μια συνομιλία, μέσω μέιλ, της Ερνό με τον Φρεντερίκ Ιβ Ζανέ [Frederic-Yves Jeannet]. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμ...

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

«Μελέτη περίπτωσης» του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γκρέαμ Μακρέι Μπερνέτ [Graeme Macrae Burnet] «Μελέτη περίπτωσης» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στην αρχή, καθώς ...

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

«Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής» του Μουράτ Εσέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη μελέτη του Μουράτ Εσέρ [Murat Eser] «Ο ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος 1946-1949 μέσα από τον τουρκικό Τύπο της εποχής», η οποία κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εφημερίδα...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Πέντε ελληνικά μυθιστορήματα, πέντε εντυπωσιακές ηρωίδες

Γυναίκες άλλων εποχών, αλλά και σύγχρονες. Βασίλισσες, αλλά και γυναίκες της διπλανής πόρτας. Επιλέγουμε πέντε πρόσφατα βιβλία Ελλήνων συγγραφέων που μας προσφέρουν, αντίστοιχα, πέντε εντυπωτικές και καλοσχηματισμένες ηρωίδες. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος  ...

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Γκόγκολ, Γκόρκι, Τολστόι, Χάμσουν: Τέσσερα κλασικά λογοτεχνικά έργα από τις εκδόσεις Νίκας

Για τα βιβλία των Κνουτ Χάμσουν [Knout Hamsun] «Η πείνα» (μτφρ. Βασίλη Δασκαλάκη), Νικολάι Γκόγκολ [Νikolai Gogol] «Το παλτό» (μτφρ. Κώστας Μιλτιάδης), Μαξίμ Γκόρκι [Maxim Gorky] «Τα ρημάδια της ζωής» (μτφρ. Κοραλία Μακρή) και Λέον Τολστόι [Leon Tolstoy] «Η σονάτα του Κρόιτσερ» (μτφρ. Κοραλία Μακρή). 

...
Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Τι διαβάζουμε τώρα; 12 βιβλία λογοτεχνίας που βγήκαν πρόσφατα και ξεχωρίζουν

Εαρινά αναγνώσματα από όλο τον κόσμο. Νομπελίστες, αναγνωρισμένοι συγγραφείς, αλλά και νέα ταλέντα ξεχωρίζουν και τραβούν την προσοχή. Στην κεντρική εικόνα, οι Αμπντουλραζάκ Γκούρνα, Κάρα Χόφμαν, Ντέιβιντ Μίτσελ.

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος 

Από την...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ